Fact Check درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی
3.81K subscribers
2.5K photos
214 videos
28 files
1.69K links
درستی‌سنجی و حقیقت‌یابی شایعات فضای مجازی
و مقابله با شبه‌علم
✅ @Fact_Check

ترویج علم
و مقابله با شبه‌علم

رفتن به ابتدای کانال:
https://t.me/Fact_Check/1
Download Telegram
🔴باز هم در همان روزی که این «پس»گو گفته بود، زلزله آمده!
در فرانسه
با ۳ ساعت و ۴۱ دقیقه اختلاف!
زمان پسگویی ۳ ساعت و ۴۱ دقیقه «پس» از این زلزله بوده
اما همه متوجه نمی‌شوند!

زمان زلزله: ٢٠:٠٨:٢٩ به وقت تهران
زمان پسگویی: ۲۳:۴۹ به وقت تهران

🔴این شخص فقط زلزله را پسگویی نمی‌کند، پیشگوییهایی هم در زمینه‌های دیگر دارد که برای خندیدن خوب است اما به نظر نمی‌رسد بیش از ۱۳۰,۰۰۰ نفر دنبال‌کننده برای خندیدن کانالش را دنبال کنند!

وقتی تعداد دنبال‌کننده زیاد باشد واقعاً اثرگذاری دارد،
نه روی ایجاد زلزله! روی بعضی موضوعات دیگر!
این شخص اگر بگوید فردا زلزله می‌آید سبب زلزله آمدن نمی‌شود اما اگر اتفاقاً همان روز زلزله کوچکی هم بیاید برخی از همین دنبال‌کنندگانش موقع فرار ممکن است از پله بیفتند! یا در یک مکان شلوغ مثل ایستگاه مترو عدۀ زیادی زیر دست و پا قرار بگیرند
و مثالهای دیگر ...

🔴 پسگویی قبلی این پسگو:
t.me/Fact_Check/1041
در آن زمان، حدود یک ماه قبل ۱۲۸,۱۰۰ دنبال کننده داشته، حالا ۱۳۳,۷۰۰ دنبال‌کننده دارد!
🚨علاقه‌مندی کاربران به مطالب عجیب
🚨همسویی انبوهی کانال زرد با یکدیگر
🚨نرسیدن تکذیبیۀ مطالب به رویت اغلب آنها
😁10👍5🤬1
❌❌❌این خبر که آرنولد شوارتزنگر گفته است می‌خواهد کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا شود درست نیست.
او چنین چیزی نگفته.
آرنولد متولد اتریش است و کسی که متولد آمریکا نباشد نمی‌تواند کاندیدای ریاست جمهوری آمریکا شود.
کریس والاس در مصاحبه با آرنولد نکتۀ فوق را به وضوح ذکر می‌کند و می‌گوید اگر چنین نبود کاندیدا می‌شدی؟
آرنولد پاسخ می‌دهد بله.

این‌که آرنولد گفته است کاندیدا می‌شود یا نه بحث اصلی ما نیست، مثال ماست.
مثال اینکه انبوهی کانال خبری حتی مطلب به این سادگی را اشتباه می‌نویسند و همه همین اشتباه را از روی هم کپی می‌کنند.

این دو پیام را ببینید:
t.me/andishehsarapub/10828
(ویدئوی کریس والاس و آرنولد شوارتزنگر هم پیوست این پیام است)

t.me/andishehsarapub/10823
👍11
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔴 برخی کاربران فضای مجازی غیرفارسی در حال نشر صدایی هستند که ادعا می‌کنند از تایتان شنیده و ضبط شده.

هیچ صدا یا ویدئویی رسماً توسط جست‌وجوگران منتشر نشده
علاوه بر این، به دلایلی به نظر می‌رسد این صدا فیک است
و تنها نقش کلیک‌بیت دارد. (پیامی برای جلب توجه)

🚨سرنشینان تایتان در صورت سالم بودن تایتان، تا چند ساعت دیگر اکسیژن دارند (احتمالاً تا حدود ظهر پنجشنبه به وقت تهران)
در صورتی که تا سطح آب بیایند از داخل امکان باز کردن در را ندارند
و ...

🚨🛟🚢 زیردریایی‌ای که گردشگرانی را برای بازدید از تایتانیک به عمق دریا برده بود گم شد!
t.me/andishehsarapub/10883

درون تایتان:
t.me/andishehsarapub/10892

بیوگرافی پنج سرنشین تایتان:
t.me/andishehsarapub/10902

طنز نقادانۀ کاربران در اشاره به ضعف و نقص تایتان:
t.me/andishehsarapub/10896

ضعفهای تایتان مرا به یاد آن ویدئو می‌اندازد که شخصی یک تاب بالای دره‌ای ساخته بود که کابلش پاره شد و زوج تاب‌سوار جلو چشم مردم و کاسبِ تاب به داخل دره پرت شدند! این همان است، مدل ۲۵۰,۰۰۰ دلاری‌اش!
ویدئوی تاب ترسناک مورد اشاره:
t.me/andishehsarapub/10893
😢5👍2😱1
Forwarded from اندیشه سرا
⁉️ در فضای مجازی غیرفارسی این سؤال مطرح است که چرا برای نجات ۵ فرد ثروتمند و زیردریایی تایتان این‌قدر تلاش می‌شود اما برای نجات صدها نفر پناهجو سوار بر کشتی ماهی‌گیری که از لیبی عازم ایتالیا بودند و کشتی‌شان نزدیک یونان واژگون شد این‌قدر تلاش نشد؟
و
⁉️ چرا این‌قدر که رسانه‌ها به گم شدن تایتان می‌پردازند به ماجرای واژگون شدن آن کشتی نپرداختند؟

✍ پرسش بسیار خوب و بسیار سختی است!
در پاسخ به آن باید به جنبه‌های گوناگونی توجه داشت.
بسیار خوب بودن این پرسش از آن است که سبب توجه به مسائل مهم مختلفی می‌شود؛

و بسیار سخت بودنش از این است که باید به تمام جوانب آن پرداخت و هرجنبه‌اش بحث مفصلی دارد اما اغلب کسانی که این پرسش را می‌بینند مایلند در یک یا حداکثر چند جمله به جواب برسند!

❓پاسخ شما به دو پرسش بالا چیست؟

🔴 فعلاً ماجرای کشتی ماهی‌گیری‌ای که با حدود ۷۵۰ نفر سرنشین واژگون شد را ببینید:
t.me/keikojaberim/2639
تا در پیامی دیگر به پاسخ پرسش بپردازیم‌:
@andishehsarapub

آغاز بحث زیردریایی گم‌شدۀ تایتان:
t.me/andishehsarapub/10883
👍8👌2
Forwarded from اندیشه سرا
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❌ این ویدئو👆که برای درونپاشی در فضای مجازی مطرح شده، درونپاشی نیست.
✅ ویدئوی شییه‌سازی درونپاشی تایتان را ببینید:
t.me/andishehsarapub/10923
👍1
Forwarded from اندیشه سرا
🔴نمونه‌ای دیگر از مطالب غلط فضای مجازی فارسی در مورد وقایع روسیه

برخی کانالهای فارسی از جمله یک کانال خبری ویدئویی را با عنوان جابه‌جایی F-16 در خیابانهای روستوف توسط گروه واگنر منتشر کرده‌اند و در گروههای مختلف بازنشر شده!

منبع نوشتۀ آنها برای این ویدئو توئیتهای افراد ناشناس بوده!

از کجا فهمیده‌اند این شهر روستوف است؟
اینجا دانمارک است!

از کجا فهمیده‌اند ویدئو جدید است؟
انتشار آن در تاریخ ۲۳ مه را در تصویر ببینید!

اگر کانال خبری هستند انتظار داریم پیش از نشر مطلب اندکی بررسی کنند
به اف-۱۶ آمریکایی در شهر روستوف روسیه شک نکردند؟
لااقل پرچم دانمارک را روی هواپیما می‌دیدند!

حجم عظیمی اطلاعات «غلط یا نامعلوم» در ۲۴ ساعت گذشته دربارۀ اتفاقات روسیه در فضای مجازی فارسی منتشر شده.
صرف نظر از درست یا غلط بودن، تعداد بازدید مطالب مرتبط با وقایع اخیر روسیه در تلگرام، در زبان فارسی بیش از سایر زبانها بوده!
عوامل مختلفی در ایجاد این وضعیت مؤثرند که قبلاً مطرح شده‌اند.
#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی

بحث اصلی ما کیفیت محتوای فضای مجازی است نه وقایع روسیه؛
اما خلاصۀ وقایع:
t.me/andishehsarapub/10926

👉🔎 @Fact_Check
👍10
Forwarded from اندیشه سرا
❌FAKE
⚠️Warning: Many users report that this account impersonates a famous person or organisation.
تصویر ۱:
مطلبی منسوب به پریگوژین در یک گروه مرتبط با موضوع منتشر شده.

تصویر ۲:
این مطلب به کانال مرتبط با موضوع راه یافته.

تصویر ۳:
این مطلب از این کانال آمده.

تصویر ۴:
در بیو آن کانال می‌بینیم که
به علت ریپورتهای مکرر،
تلگرام نوشته است که این کانال FAKE است!

این سرویس تلگرام تازگی ندارد، توضیح ۴ سال قبل:
t.me/andishehsarapub/5686

🔴به نقل از این کانالِ فیک مطالب زیادی به صفحات فارسی منتشر شده که آنها را منتسب به پریگوژین کرده‌اند.

🔴از کانال دیگری هم با عنوان کانال تلگرام گروه واگنر یاد شده و مطالب آن در فضای مجازی نقل شده که شواهد نشان می‌دهد آن هم متعلق به گروه واگنر یا شخصی دارای دسترسی به اطلاعات دست اول از این گروه نیست.

#آسیب_شناسی_جامعه_مجازی

بحث اصلی ما در اینجا کیفیت محتوای فضای مجازی است نه وقایع روسیه؛
اما خلاصۀ وقایع:
t.me/andishehsarapub/10926

👉🔎 @Fact_Check

🔴خیلی خوب می‌شود اگر به هم کمک کنیم تا منابع نسبتاً بهتری را جایگزین منابعی کنیم که مطالبشان دقت و صحت قابل قبول ندارد.
👍8
❌❌❌این تیتر که «از هر دو ازدواج یکی به طلاق می‌انجامد» از محتوای خبر قابل نتیجه گرفتن نیست!
حتی با فعل «انجامیده»!

آنچه در متن خبر آمده ازدواجهای ثبت شده در دورۀ زمامی معین و طلاقهای ثبت شده در همان دورۀ زمانی است،
افرادی که طلاق گرفته‌اند همان افرادی نیستند که در این دوره ازدواج کرده‌اند!

حتی مربوط به همین تعداد ازدواج در دورۀ زمانی دیگری با مدت مشابه هم نیستد!

در صورتی می‌توان گفت از چه تعداد ازدواج، تا مدت معین پس از ازدواج، چه تعداد منجر به طلاق «شده» (آن هم با فعل ماضی)، که آمار کل افرادی را که در مدت معین ازدواج کرده‌اند داشته باشیم و آمار طلاق بین همانها را در نظر بگیریم.
برای این کار باید زمان هم ذکر شود، مثلاً ظرف ده سال یا هر مدت زمان دیگر.

آنچه متن نشان می‌دهد این است که در مدت زمان بررسی، هر تعداد که زوجهای متأهل افزایش یافته، نصف آن طلاق صورت گرفته، یعنی نصف آن تعداد، با طلاق (بدون لحاظ فوت) از تعداد زوجهای متأهل کاسته شده.

این خبر حتی نشان نمی‌دهد که این نسبت، در مقایسه با سال گذشته یا سالهای گذشته یا کشورهای دیگر کم است یا زیاد
و در چه جهت و با چه شیبی تغییر کرده است!
t.me/Fact_Check
👍16👎2
❌دربارۀ ویدئویی که در آن ادعا شده گیاهان موسیقی می‌نوازند:
t.me/andishehsarapub/10990?single
👍7
۱. مطالب زیادی در فضای مجازی غیرفارسی‌زبان دربارۀ ناآرامی‌های فرانسه وجود دارد که بدون درستی‌سنجی به فضای مجازی برخی زبان‌های دیگر مانند فارسی راه یافته‌اند.

مانند:
بیانیۀ جعلی‌ای که در آن از محدودیت اینترنت در مناطقی از فرانسه گفته شده بود:
t.me/LaVilleLumiere/2060

و نسبت دادن ویدئوهای زمان و مکان دیگر به اتفاقات اخیر
برای نمونه یک آتش‌سوزی بزرگ را به کتابخانه مارسی
Bibliothèque de l'Alcazar
نسبت داده بودند،
این کتابخانه دچار آتش‌سوزی شده اما آن ویدئو به آن کتابخانه مربوط نیست.

۲. برخی اشتباهات رایج اختصاصی فضای مجازی فارسی است.
مثل اشتباه گرفتن پاریس و شهر کوچکی در حومۀ پاریس:
t.me/LaVilleLumiere/2047
یا اشتباه گرفتن مغازۀ اسلحه‌فروشی با انبار اسلحه، احتمالاً به دلیل برداشت اشتباه از واژۀ عربی:
t.me/LaVilleLumiere/2039

🔎 @Fact_Check
👍5
❓آیا عکس پربازدید شخصی خندان که لباس‌های فروشگاه زارا را دزدیده واقعی‌ست؟

بله
این عکس مربوط به شهر استراسبورگ در فرانسه است.

این عکس در نشریات هم منتشر شده:
t.me/LaVilleLumiere/2054

و ویدئوهای مختلفی وجود دارد که با آن همخوانی دارند:
t.me/LaVilleLumiere/2056

@Fact_Check
🤯8👍1😐1