✍ کنکاشی در روش
قرار است فرضیات پژوهش، طی آن طرح مورد بررسی قرار بگیرند، بنابراین فرضیات هیچگاه قطعی و صد در صد درست نیستند. فرضیات قرار نیست اثبات یا ابطال شوند، بلکه در یک پژوهش این فرضیات تأیید یا رد میشوند. تفاوت اثبات و تأیید و همچنین ابطال و رد، در میزان قطعیت آنها است. یعنی اثبات و ابطال قطعیت بیشتری نسبت به تأیید و رد دارند. زیرا ممکن است در یک پژوهش یک فرضیه تأیید شود اما در پژوهشی مشابه در زمان، مکان یا جمعیت متفاوت، همان فرضیه رد شود. پس هیچ فرضیهای صد در صدی نیست.
@Exploring_the_method
قرار است فرضیات پژوهش، طی آن طرح مورد بررسی قرار بگیرند، بنابراین فرضیات هیچگاه قطعی و صد در صد درست نیستند. فرضیات قرار نیست اثبات یا ابطال شوند، بلکه در یک پژوهش این فرضیات تأیید یا رد میشوند. تفاوت اثبات و تأیید و همچنین ابطال و رد، در میزان قطعیت آنها است. یعنی اثبات و ابطال قطعیت بیشتری نسبت به تأیید و رد دارند. زیرا ممکن است در یک پژوهش یک فرضیه تأیید شود اما در پژوهشی مشابه در زمان، مکان یا جمعیت متفاوت، همان فرضیه رد شود. پس هیچ فرضیهای صد در صدی نیست.
@Exploring_the_method
👍2
✍ کنکاشی در روش
حتی گاهی ممکن است در یک پژوهش، نتایجی کاملا خلاف فرضیات به دست بیاید. در این حالت باید رد فرضیه را به عنوان نتیجهی پژوهش پذیرفت. در واقع ارزش تأیید شدن یا رد شدن فرضیه، از نظر علمی یکسان است. بعضی اوقات برخی از پژوهشگران در این زمان، دست به ایجاد تغییر در دادهها و نتایج میزنند که این کار کاملا اشتباه است؛ زیرا همان قدر که تأیید یک فرضیه نتیجهای مهم است، رد آن هم اهمیت دارد و باید صادقانه به مخاطب گزارش شود. پس تغییر دادهها برای تأیید شدن یک فرضیه کاری کاملا غیر اخلاقی است.
@Exploring_the_method
حتی گاهی ممکن است در یک پژوهش، نتایجی کاملا خلاف فرضیات به دست بیاید. در این حالت باید رد فرضیه را به عنوان نتیجهی پژوهش پذیرفت. در واقع ارزش تأیید شدن یا رد شدن فرضیه، از نظر علمی یکسان است. بعضی اوقات برخی از پژوهشگران در این زمان، دست به ایجاد تغییر در دادهها و نتایج میزنند که این کار کاملا اشتباه است؛ زیرا همان قدر که تأیید یک فرضیه نتیجهای مهم است، رد آن هم اهمیت دارد و باید صادقانه به مخاطب گزارش شود. پس تغییر دادهها برای تأیید شدن یک فرضیه کاری کاملا غیر اخلاقی است.
@Exploring_the_method
👍2
دلیل نوشتن فرضیه چیست؟
فرضیات باعث میشوند؛ اهداف پژوهش عملیتر، دقیقتر و جزئیتر مورد بررسی قرار بگیرند. فرضیهها به پژوهش جهت میدهند و پژوهشگر را بر روی نتایج متمرکزتر میکنند. فرضيه به محقق ميگويد چه روشی را در پيش بگيرد و چه دادههايي را جمعآوري كند تا بتواند بهتر اهدافش را عملی کند. بنابراين ميتواند به مقدار زيادي از اتلاف وقت و تلاش محقق جلوگيري نماید. البته همانطور که گفته شد این نباید باعث شود محقق نگاه تعصبی و غرضورزانهای نسبت به فرضیات خود داشته باشد و مسیر پژوهش را فدای فرضیات کند. همچنین، فرضیات به مخاطب هم یک دید کلی در مورد ذهنیت محقق میدهد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضیات باعث میشوند؛ اهداف پژوهش عملیتر، دقیقتر و جزئیتر مورد بررسی قرار بگیرند. فرضیهها به پژوهش جهت میدهند و پژوهشگر را بر روی نتایج متمرکزتر میکنند. فرضيه به محقق ميگويد چه روشی را در پيش بگيرد و چه دادههايي را جمعآوري كند تا بتواند بهتر اهدافش را عملی کند. بنابراين ميتواند به مقدار زيادي از اتلاف وقت و تلاش محقق جلوگيري نماید. البته همانطور که گفته شد این نباید باعث شود محقق نگاه تعصبی و غرضورزانهای نسبت به فرضیات خود داشته باشد و مسیر پژوهش را فدای فرضیات کند. همچنین، فرضیات به مخاطب هم یک دید کلی در مورد ذهنیت محقق میدهد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍5
👍6
👍2
فرضیه فقط یک گمان نیست و باید براساس تئوری ها و دانش موجود بوده و از نظر علمی قابل توجیه باشد. در واقع باید در ارتباط و هماهنگ با یک نظریه علمی باشد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍2
فرضیه باید قابل آزمایش باشد؛ یعنی بتوان با روشهای تحقیق و ابزارهای علمی موجود آن را تأیید یا رد کرد. یعنی متغیرهایی که قرار است ارتباط آنها باهم مورد بررسی قرار گیرد باید قابل اندازهگیری و آزمودن باشند. مثلا اگر قرار است ارتباط بین اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی دانشجویان بررسی شود باید پرسشنامهای برای بررسی میزان اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی وجود داشته باشد، تا بعد بتوان از نتایج حاصل از پر کردن این پرسشنامهها، فرضیه را تأیید یا رد کرد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍2
چطور فرضیه بنویسیم؟
برای نوشتن فرضیه، ابتدا لیست اهداف ویژه پژوهش را مقابل خود قرار دهید. از بین این اهداف باید برای آنهایی که در مورد کشف ارتباط بین متغیرها است، فرضیه بنویسید. برای نوشتن فرضیات، حتما به ویژگیهای یک فرضیه خوب توجه کنید.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
برای نوشتن فرضیه، ابتدا لیست اهداف ویژه پژوهش را مقابل خود قرار دهید. از بین این اهداف باید برای آنهایی که در مورد کشف ارتباط بین متغیرها است، فرضیه بنویسید. برای نوشتن فرضیات، حتما به ویژگیهای یک فرضیه خوب توجه کنید.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
⚡1
مثال نوشتن فرضیه
هدف اصلی:
بررسی مقایسهای کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و دانشجویان غیر خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران در سال 1403
اهداف ویژه:
1⃣ تعیین مشخصات دموگرافیک دانشجویان ساکن خوابگاه
2⃣تعیین مشخصات دموگرافیک دانشجویان غیر خوابگاهی
3⃣تعیین کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه
4⃣تعیین کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی
5⃣تعیین ارتباط بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه
6⃣تعیین ارتباط بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی
7⃣مقایسه کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و دانشجویان غیر خوابگاهی
در این مثال برای اهداف شمارهی یک تا پنج باید سوال و برای اهداف پنج، شش و هفت باید به صورت زیر فرضیه نوشته شود:
بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه ارتباط وجود دارد.
بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی ارتباط وجود دارد.
کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی باهم متفاوت است.
یا کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه از کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی پایین تر است.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
هدف اصلی:
بررسی مقایسهای کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و دانشجویان غیر خوابگاهی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران در سال 1403
اهداف ویژه:
1⃣ تعیین مشخصات دموگرافیک دانشجویان ساکن خوابگاه
2⃣تعیین مشخصات دموگرافیک دانشجویان غیر خوابگاهی
3⃣تعیین کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه
4⃣تعیین کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی
5⃣تعیین ارتباط بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه
6⃣تعیین ارتباط بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی
7⃣مقایسه کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و دانشجویان غیر خوابگاهی
در این مثال برای اهداف شمارهی یک تا پنج باید سوال و برای اهداف پنج، شش و هفت باید به صورت زیر فرضیه نوشته شود:
بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه ارتباط وجود دارد.
بین مشخصات دموگرافیک و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی ارتباط وجود دارد.
کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه و کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی باهم متفاوت است.
یا کیفیت زندگی دانشجویان ساکن خوابگاه از کیفیت زندگی دانشجویان غیر خوابگاهی پایین تر است.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
به صورت کلی فرضیه به دو نوع فرضیه تحقیق و فرضیه آماری تقسیم میشود. که هر کدام از اینها هم انواعی دارند.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضیه تحقیق: فرضيهای است كه به بیان رابطه بين متغيرها ميپردازد و انتظارات پژوهشگر را نشان ميدهد. استفاده از هر نوع بستگی به هدف و دیدگاه پژوهشگر و وجود شواهد علمی قبلی دارد. که به دو دسته تقسيم ميشوند:
1⃣فرضیه جهتدار یا فرضیه یک دامنه (directional hypothesis)
2⃣فرضیه بدون جهت یا فرضیه دو دامنه (nondirectional hypothesis)
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
1⃣فرضیه جهتدار یا فرضیه یک دامنه (directional hypothesis)
2⃣فرضیه بدون جهت یا فرضیه دو دامنه (nondirectional hypothesis)
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍4
فرضیه جهتدار یا فرضیه یک دامنه (directional hypothesis):
فرضیهای است که جهت تأثیر متغیرها بر هم و ارتباط آنها را مشخص میکند. این فرضیه زمانی استفاده میشود که پژوهشگر دلایل مشخصی برای پیشبینی جهت ارتباط متغیر مستقل بر متغیر وابسته دارد. فرضیه جهت دار معمولا با استفاده از کلماتی مثل بیشتر، کمتر، مثبت، منفی، بالاتر، پایینتر و… نوشته میشود. مثلا اعتیاد به گوشی همراه اثرات منفی بر کیفیت زندگی دانشجویان دارد یا مصرف الکل باعث افزایش ریسک بروز بیماریهای کبدی میشود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضیهای است که جهت تأثیر متغیرها بر هم و ارتباط آنها را مشخص میکند. این فرضیه زمانی استفاده میشود که پژوهشگر دلایل مشخصی برای پیشبینی جهت ارتباط متغیر مستقل بر متغیر وابسته دارد. فرضیه جهت دار معمولا با استفاده از کلماتی مثل بیشتر، کمتر، مثبت، منفی، بالاتر، پایینتر و… نوشته میشود. مثلا اعتیاد به گوشی همراه اثرات منفی بر کیفیت زندگی دانشجویان دارد یا مصرف الکل باعث افزایش ریسک بروز بیماریهای کبدی میشود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍1
فرضیه بدون جهت یا فرضیه دو دامنه (nondirectional hypothesis):
فرضيهاي كه جهت تأثیر يا رابطه متغيرها را مشخص نميكند. معمولاٌ درعلوم رفتاري از فرضيه بدون جهت بيشتر استفاده ميشود. مثال: مثلا رضایت شغلی کادر پزشکی با سلامت روان آنها ارتباط دارد یا مصرف سیگار با ریسک بروز بیماریهای قلبی ارتباط معنیداری دارد.
البته نوع دیگری هم هست که کمی پیچیدهتر به بیان ارتباط بین متغیرها میپردازد، که به آن فرضیه مرکب یا پیچیده میگویند. مثلا مصرف سیگار ابتدا باعث چاقی و سپس باعث لاغری میشود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضيهاي كه جهت تأثیر يا رابطه متغيرها را مشخص نميكند. معمولاٌ درعلوم رفتاري از فرضيه بدون جهت بيشتر استفاده ميشود. مثال: مثلا رضایت شغلی کادر پزشکی با سلامت روان آنها ارتباط دارد یا مصرف سیگار با ریسک بروز بیماریهای قلبی ارتباط معنیداری دارد.
البته نوع دیگری هم هست که کمی پیچیدهتر به بیان ارتباط بین متغیرها میپردازد، که به آن فرضیه مرکب یا پیچیده میگویند. مثلا مصرف سیگار ابتدا باعث چاقی و سپس باعث لاغری میشود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍4
ب) فرضیه آماری: فرضیهای است که با استفاده از نمادهاي آماري و به صورت پارامتر تعریف ميشود. دو فرضیه در این نوع قرار دارند که با رد یکی از این فرضیهها، دیگری پذیرفته میشود.
فرضیه صفر (H0) (null hypothesis):
فرضیهای که در آزمونهای آماری مورد آزمون قرار میگیرد فرضیه صفر است. فرضیه صفر ادعا میکند بین متغیرهای مورد مطالعه ارتباط وجود ندارد. در واقع آن چیزی است که محقق میخواهد با رد آن، فرضیهی پیشنهادی خود را به تأیید برساند.
فرضیه خلاف (H1) (alternative hypotesis):
فرضیه خلاف، همان فرضیه پژوهشی است که می تواند جهتدار و یا بدون جهت باشد. این فرضیه حاکی از وجود رابطه بین متغیرها میباشد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضیه صفر (H0) (null hypothesis):
فرضیهای که در آزمونهای آماری مورد آزمون قرار میگیرد فرضیه صفر است. فرضیه صفر ادعا میکند بین متغیرهای مورد مطالعه ارتباط وجود ندارد. در واقع آن چیزی است که محقق میخواهد با رد آن، فرضیهی پیشنهادی خود را به تأیید برساند.
فرضیه خلاف (H1) (alternative hypotesis):
فرضیه خلاف، همان فرضیه پژوهشی است که می تواند جهتدار و یا بدون جهت باشد. این فرضیه حاکی از وجود رابطه بین متغیرها میباشد.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
ویژگیهای یک فرضیه خوب
فرضیه باید به صورت یک جمله خبری و در زمان حال نوشته شود.فرضیه باید ارتباط بین دو یا چند متغیر را پیشبینی کند.فرضیه فقط یک گمان نیست و باید براساس تئوری ها و دانش موجود بوده و از نظر علمی قابل توجیه باشد. در واقع باید در ارتباط و هماهنگ با یک نظریه علمی باشد.فرضیه باید قابل آزمایش باشد؛ یعنی بتوان با روشهای تحقیق و ابزارهای علمی موجود آن را تأیید یا رد کرد. یعنی متغیرهایی که قرار است ارتباط آنها باهم مورد بررسی قرار گیرد باید قابل اندازهگیری و آزمودن باشند. مثلا اگر قرار است ارتباط بین اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی دانشجویان بررسی شود باید پرسشنامهای برای بررسی میزان اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی وجود داشته باشد، تا بعد بتوان از نتایج حاصل از پر کردن این پرسشنامهها، فرضیه را تأیید یا رد کرد.فرضیه نباید طولانی و پیچیده باشد.فرضیه باید روشن و بدون ابهام نوشته شود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
فرضیه باید به صورت یک جمله خبری و در زمان حال نوشته شود.فرضیه باید ارتباط بین دو یا چند متغیر را پیشبینی کند.فرضیه فقط یک گمان نیست و باید براساس تئوری ها و دانش موجود بوده و از نظر علمی قابل توجیه باشد. در واقع باید در ارتباط و هماهنگ با یک نظریه علمی باشد.فرضیه باید قابل آزمایش باشد؛ یعنی بتوان با روشهای تحقیق و ابزارهای علمی موجود آن را تأیید یا رد کرد. یعنی متغیرهایی که قرار است ارتباط آنها باهم مورد بررسی قرار گیرد باید قابل اندازهگیری و آزمودن باشند. مثلا اگر قرار است ارتباط بین اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی دانشجویان بررسی شود باید پرسشنامهای برای بررسی میزان اعتیاد به گوشی همراه و کیفیت زندگی وجود داشته باشد، تا بعد بتوان از نتایج حاصل از پر کردن این پرسشنامهها، فرضیه را تأیید یا رد کرد.فرضیه نباید طولانی و پیچیده باشد.فرضیه باید روشن و بدون ابهام نوشته شود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
نهایتا باید بدانید که فرضیه، قسمتی از پروپوزال است که نگرش و هدف محقق را جزئیتر و دقیقتر بازگو میکند. محقق با نوشتن فرضیه به نوعی نتایج پژوهش خود را پیشبینی میکند. البته همانطور که گفته شد این پیشبینی نباید باعث شود که محقق در بیان نتایج غرضورزی کند یا از گزارش نتیجه واقعی خودداری کند. فرضیه میتواند تأیید یا رد شود و رد یک فرضیه چیزی از ارزشهای پژوهش انجامشده کم نمیکند. برای اهداف ویژه که به صورت تحلیلی هستند و ارتباط بین متغیرها را مشخص میکنند باید فرضیه به صورت یک جملهی خبری نوشته شود.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍2
🔰روش تحقیق:
روش تحقیق به «چگونگی» اجرای هر بخش از تحقیق مرتبط است. به طور دقیق تر، می توان گفت که چگونه یک محقق به طور سیستماتیک و منظم یک مطالعه را طراحی می کند تا یافته های معتبر و قابل اعتمادی اطمینانی ایجاد کند و به اهداف تحقیق برسد.
به عنوان مثال، محقق در موارد زیر چگونه تصمیم میگیرد :
• چه نوع داده هایی را جمع آوری کند (و چه داده هایی را نادیده بگیرد)
• از چه افرادی لازم است داده جمع آوری کرد (طرح نمونه گیری)
• نحوه جمع آوری آن (روش های جمع آوری داده ها)
• نحوه تجزیه و تحلیل آن (روش های تجزیه و تحلیل داده ها)
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
روش تحقیق به «چگونگی» اجرای هر بخش از تحقیق مرتبط است. به طور دقیق تر، می توان گفت که چگونه یک محقق به طور سیستماتیک و منظم یک مطالعه را طراحی می کند تا یافته های معتبر و قابل اعتمادی اطمینانی ایجاد کند و به اهداف تحقیق برسد.
به عنوان مثال، محقق در موارد زیر چگونه تصمیم میگیرد :
• چه نوع داده هایی را جمع آوری کند (و چه داده هایی را نادیده بگیرد)
• از چه افرادی لازم است داده جمع آوری کرد (طرح نمونه گیری)
• نحوه جمع آوری آن (روش های جمع آوری داده ها)
• نحوه تجزیه و تحلیل آن (روش های تجزیه و تحلیل داده ها)
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
👍3
🔰روش تحقیق:
در یک پایان نامه، مقاله دانشگاهی یا هر تحقیق معتبر و رسمی، یک فصل یا یک بخش به روش تحقیق اختصاص می یابد که جنبه های ذکر شده در بالا را پوشش می دهد که دوره روش تحقیق بسیار مهم است. نکته مهم این است که یک فصل روش شناسی خوب در یک پایان نامه ، نه تنها انتخاب های روشی انجام شده را توضیح می دهد، بلکه توضیح می دهد که چرا این روش انتخاب شده است.
فصل روش شناسی در واقع باید نشان دهد که روش ها و تکنیک های انتخاب شده بهترین تناسب با اهداف و مقاصد تحقیق را داشته و به همین دلیل، نتایج معتبر و قابل اعتمادی را ارائه می دهد، همچنین انتخاب های طرح تحقیق را توضیح داده و توجیه کند. یک روش تحقیق خوب، یافته های علمی معتبری را ارائه می دهد، در حالی که روش شناسی ضعیف این کار را نمی کند.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method
در یک پایان نامه، مقاله دانشگاهی یا هر تحقیق معتبر و رسمی، یک فصل یا یک بخش به روش تحقیق اختصاص می یابد که جنبه های ذکر شده در بالا را پوشش می دهد که دوره روش تحقیق بسیار مهم است. نکته مهم این است که یک فصل روش شناسی خوب در یک پایان نامه ، نه تنها انتخاب های روشی انجام شده را توضیح می دهد، بلکه توضیح می دهد که چرا این روش انتخاب شده است.
فصل روش شناسی در واقع باید نشان دهد که روش ها و تکنیک های انتخاب شده بهترین تناسب با اهداف و مقاصد تحقیق را داشته و به همین دلیل، نتایج معتبر و قابل اعتمادی را ارائه می دهد، همچنین انتخاب های طرح تحقیق را توضیح داده و توجیه کند. یک روش تحقیق خوب، یافته های علمی معتبری را ارائه می دهد، در حالی که روش شناسی ضعیف این کار را نمی کند.
✍ کنکاشی در روش
@Exploring_the_method