✳️یک رهبر چابک و همه فن حریف شوید
✍️محمد هادی موقعی
⬅️هاروارد بیزینس ریویو – ویژه نامه بهار 2022
🔷🔶ویژگی های 9 گانه رهبر چابک وهمه فن حریف از دیدگاه پژوهشگران و تحلیل گران مرکز مطالعات کسب وکار هاروارد:
1️⃣توانایی خود را در یادگیری بالا ببرید
2️⃣تمرین کنید تا در حین سرعت عمل، تفکر انتقادی خود را فدا نکنید
3️⃣برای تغییر طرز فکر خود راهی که جلو پایتان است را تغییر دهید
4️⃣با پدیده "تغییر" معامله کنید
5️⃣اجازه ندهید عدم قطعیت شما را فلج کند
6️⃣مغز انسان برای این همه عدم قطعیت ساخته نشده است؛ پس به سراغ استراتژی های منتهی به عدم قطعیت نروید و یا خود را مدام در شرایط نااطمینانی قرار ندهید
7️⃣از مهارت های چگونگی حرفه ای شدن یک رقصنده باله الهام بگیرید
8️⃣شرایط ابهام را با تعریف "چشم اندازجدید" مدیریت کنید
9️⃣آینده را پیش بینی کنید
🙏هرگونه استفاده و یا انتشار مطالب این کانال صرفا با ذکر نام کانال فراتر از دانایی مجاز است
http://t.me/joinchat/AAAAAEglj5vwgTi9L5pzCQ
✍️محمد هادی موقعی
⬅️هاروارد بیزینس ریویو – ویژه نامه بهار 2022
🔷🔶ویژگی های 9 گانه رهبر چابک وهمه فن حریف از دیدگاه پژوهشگران و تحلیل گران مرکز مطالعات کسب وکار هاروارد:
1️⃣توانایی خود را در یادگیری بالا ببرید
2️⃣تمرین کنید تا در حین سرعت عمل، تفکر انتقادی خود را فدا نکنید
3️⃣برای تغییر طرز فکر خود راهی که جلو پایتان است را تغییر دهید
4️⃣با پدیده "تغییر" معامله کنید
5️⃣اجازه ندهید عدم قطعیت شما را فلج کند
6️⃣مغز انسان برای این همه عدم قطعیت ساخته نشده است؛ پس به سراغ استراتژی های منتهی به عدم قطعیت نروید و یا خود را مدام در شرایط نااطمینانی قرار ندهید
7️⃣از مهارت های چگونگی حرفه ای شدن یک رقصنده باله الهام بگیرید
8️⃣شرایط ابهام را با تعریف "چشم اندازجدید" مدیریت کنید
9️⃣آینده را پیش بینی کنید
🙏هرگونه استفاده و یا انتشار مطالب این کانال صرفا با ذکر نام کانال فراتر از دانایی مجاز است
http://t.me/joinchat/AAAAAEglj5vwgTi9L5pzCQ
Telegram
مشاور رهبری نوین کسب و کار
مطالعات کسب و کار
هاروارد Harvard Business Review
تماس
با ادمین: @hadymoghei
هاروارد Harvard Business Review
تماس
با ادمین: @hadymoghei
👆👆🔖 مقاله ۱۶۲ :
مهم نیست چه شغلی دارید یا در چه صنعتی هستید، درک نقاط ضعف خودتان به اندازه شناخت نقاط قوت برای موفقیت شما مهم است. بدون آگاهی از موقعیتی که برای رشد دارید، تقریبا غیرممکن است که عملکرد خود را بهبود ببخشید ،در عین حال، این خودآگاهی باید به دقت مدیریت شود. اگر بیش از حد روی کاستیهای خود تمرکز کنید و ارزشی را که دارید ، نادیده بگیرید ، امکان دسترسی به همه پتانسیل خود را نخواهید داشت .به همین منظور ما به شما چهار راه حل را توصیه می کنیم که کمک می کند به تردیدهایتان غلبه کنید :
1️⃣ از خودتان فاصله بگیرید :
گاهی اوقات، توجه بیش از حد به محدودیتهای خودتان میتواند عبور از آنها را دشوار کند. وقتی این اتفاق میافتد، باید کمی از خود فاصله بگیرید. سعی کنید شخصیت فردی که دوست دارید را قرض بگیرید ، یعنی اگر الگویی دارید ، خودتان را به جای او فرض کرده و قدرتی مشابه او را برای خودتان متصور شوید تا بتوانید چالش های پیش رو را مدیریت کنید .
2️⃣ خود را از دریچه دیگران ببینید :
راهبرد دیگری که می تواند به شما کمک کند از خودآگاهی و تردید مفرط بیرون بیایید این است که عمداً خودتان را از دریچه دید سایرین و یا سازمان نگاه کنید . گاهی اوقات ممکن است در مورد خودتان دچار تردید و یا سندرم ایمپاستر شوید ، در اینحالت این تکنیک کمک میکند بلافاصله بر اضطراب خود غلبه کرده و بهترین عملکرد را داشته باشید .
3️⃣ بازخورد ها را مدیریت کنید :
بازخورد سازنده می تواند فوق العاده ارزشمند باشد ، اما وقتی بازخورد سازنده نیست، باید آن را ندیده بگیرید ، به خصوص در نقش مدیر ، همه بازخوردهایی مکرر خواهند داشت ، باید به خاطر داشته باشید که همه نظرات ، مفید نیست. به خصوص که ما گاهی اظهار نظرها را شخصی تلقی می کنیم و این موضوع به شدت روی بهره وری ما اثر منفی خواهد داشت . لازم است بازخوردها را مدیریت کنید و آنهایی را که نامربوط و بی فایده هستند ، رها کنید .
4️⃣ گفتگوی با خود را مجدداً تنظیم کنید :
ما همیشه با خود صحبت می کنیم. این خودگویی عمدتاً ناخودآگاه است و اغلب بسیار منفی است و ما را در یک حلقه تردید ، گیر میاندازد ، شناسایی این صداهای منفی درونی و جایگزینی عمدی آنها با روایتی مثبت و سازنده تر می تواند به ما کمک کند تا از این حلقه خارج شویم و به سمت عمل حرکت کنیم. گفت و گوهای درونی ممکن است قضاوت ناصحیحی از شما – به شما تزریق کند ، مقابله با آنها کمک می کند تا اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید .
مهم نیست چه شغلی دارید یا در چه صنعتی هستید، درک نقاط ضعف خودتان به اندازه شناخت نقاط قوت برای موفقیت شما مهم است. بدون آگاهی از موقعیتی که برای رشد دارید، تقریبا غیرممکن است که عملکرد خود را بهبود ببخشید ،در عین حال، این خودآگاهی باید به دقت مدیریت شود. اگر بیش از حد روی کاستیهای خود تمرکز کنید و ارزشی را که دارید ، نادیده بگیرید ، امکان دسترسی به همه پتانسیل خود را نخواهید داشت .به همین منظور ما به شما چهار راه حل را توصیه می کنیم که کمک می کند به تردیدهایتان غلبه کنید :
1️⃣ از خودتان فاصله بگیرید :
گاهی اوقات، توجه بیش از حد به محدودیتهای خودتان میتواند عبور از آنها را دشوار کند. وقتی این اتفاق میافتد، باید کمی از خود فاصله بگیرید. سعی کنید شخصیت فردی که دوست دارید را قرض بگیرید ، یعنی اگر الگویی دارید ، خودتان را به جای او فرض کرده و قدرتی مشابه او را برای خودتان متصور شوید تا بتوانید چالش های پیش رو را مدیریت کنید .
2️⃣ خود را از دریچه دیگران ببینید :
راهبرد دیگری که می تواند به شما کمک کند از خودآگاهی و تردید مفرط بیرون بیایید این است که عمداً خودتان را از دریچه دید سایرین و یا سازمان نگاه کنید . گاهی اوقات ممکن است در مورد خودتان دچار تردید و یا سندرم ایمپاستر شوید ، در اینحالت این تکنیک کمک میکند بلافاصله بر اضطراب خود غلبه کرده و بهترین عملکرد را داشته باشید .
3️⃣ بازخورد ها را مدیریت کنید :
بازخورد سازنده می تواند فوق العاده ارزشمند باشد ، اما وقتی بازخورد سازنده نیست، باید آن را ندیده بگیرید ، به خصوص در نقش مدیر ، همه بازخوردهایی مکرر خواهند داشت ، باید به خاطر داشته باشید که همه نظرات ، مفید نیست. به خصوص که ما گاهی اظهار نظرها را شخصی تلقی می کنیم و این موضوع به شدت روی بهره وری ما اثر منفی خواهد داشت . لازم است بازخوردها را مدیریت کنید و آنهایی را که نامربوط و بی فایده هستند ، رها کنید .
4️⃣ گفتگوی با خود را مجدداً تنظیم کنید :
ما همیشه با خود صحبت می کنیم. این خودگویی عمدتاً ناخودآگاه است و اغلب بسیار منفی است و ما را در یک حلقه تردید ، گیر میاندازد ، شناسایی این صداهای منفی درونی و جایگزینی عمدی آنها با روایتی مثبت و سازنده تر می تواند به ما کمک کند تا از این حلقه خارج شویم و به سمت عمل حرکت کنیم. گفت و گوهای درونی ممکن است قضاوت ناصحیحی از شما – به شما تزریق کند ، مقابله با آنها کمک می کند تا اعتماد به نفس بیشتری داشته باشید .
Forwarded from روزنامه دنیای اقتصاد
ایرانیان عصبانیاند
😡 در تازهترین نظرسنجیها مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) اسفند ۱۴۰۰ طرح سنجش «احساس خشم» مردم ایران را با حجم نمونه ۲۰۸۸ نفر از ساکنان مناطق شهری و روستایی به صورت تلفنی اجرا کرده است. نتایج این نظرسنجی نیز از افزایش خشونت در جامعه حکایت میکند.
😡 این نظرسنجی نشان میدهد آستانه تحمل مردم و تابآوری جامعه کاهش یافته و با کوچکترین تنش شاهد عکسالعملهای کلامی و رفتاری خارج از عرف بین مردم جامعه هستیم.
😡 این نظرسنجی نشان میدهد ۷/ ۵۶درصد افراد شرکتکننده، به میزان کامل، زیاد و تا حدودی در معرض خشم قرار میگیرند.
😡 ازسوی دیگر ۹/ ۵۷درصد از افراد شرکتکننده دراین نظرسنجی درحوزه روابط اجتماعی دچار خشم میشوند.
😡 سازمان پزشکی قانونی کشور نیز اردیبهشت سالجاری اعلام کرد: سال گذشته ۵۸۶هزار و ۲۸۳ مصدوم نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند و استانهای تهران، خراسان رضوی و اصفهان در صدر آمارهای نزاع در کشور قرار دارند.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3884026
😡 در تازهترین نظرسنجیها مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) اسفند ۱۴۰۰ طرح سنجش «احساس خشم» مردم ایران را با حجم نمونه ۲۰۸۸ نفر از ساکنان مناطق شهری و روستایی به صورت تلفنی اجرا کرده است. نتایج این نظرسنجی نیز از افزایش خشونت در جامعه حکایت میکند.
😡 این نظرسنجی نشان میدهد آستانه تحمل مردم و تابآوری جامعه کاهش یافته و با کوچکترین تنش شاهد عکسالعملهای کلامی و رفتاری خارج از عرف بین مردم جامعه هستیم.
😡 این نظرسنجی نشان میدهد ۷/ ۵۶درصد افراد شرکتکننده، به میزان کامل، زیاد و تا حدودی در معرض خشم قرار میگیرند.
😡 ازسوی دیگر ۹/ ۵۷درصد از افراد شرکتکننده دراین نظرسنجی درحوزه روابط اجتماعی دچار خشم میشوند.
😡 سازمان پزشکی قانونی کشور نیز اردیبهشت سالجاری اعلام کرد: سال گذشته ۵۸۶هزار و ۲۸۳ مصدوم نزاع به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کردند و استانهای تهران، خراسان رضوی و اصفهان در صدر آمارهای نزاع در کشور قرار دارند.
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3884026
روزنامه دنیای اقتصاد
ایرانیان عصبانیاند
چندسالی است که کارشناسان نسبت به پدیده افزایش خشم در جامعه هشدار میدهند. هشدارهایی که با افزایش جرائم مبتنی برخشونت درکشور زنگهای خطر را بیش از همیشه به صدا درآورده است. درتازهترین نظرسنجیها نیز مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) اسفند ۱۴۰۰ طرح سنجش…
Forwarded from روزنامه دنیای اقتصاد
سرمقاله امروز:
سخنی با رئیسجمهوری
👤 دکتر سيدحسين موسويان
✍️ مدتی است اکثر تحلیلهای رسانههای گروهی جهان بر این مبناست که دوران رویکرد سیاست خارجی ایران در بالانس روابط با جهان شرق و غرب به پایان رسیده و ایران به اردوگاه شرق پیوسته است.
✍️ سیاست منطقهگرایی دولت سیزدهم و تلاش برای تقویت روابط با همسایگان یک سیاست درست و حیاتی است... درعین حال چند نکته مهم را به قصد موفقیت ایران و دولت سیزدهم عرض میکنم.
✍️ اول: این واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت که جهان غرب و متحدین جهانیاش حدود ۷۰درصد اقتصاد جهان را در اختیار دارند و حدود ۸۰ درصد از مبادلات جهانی با ارز دلار صورت میگیرد. بنابراین منافع ملی ایران ایجاب میکند که سیاست خارجی ایران بر سه پایه استوار باشد:
۱) بهبود روابط منطقهای ایران و تشکیل اتحادیههای قدرتمند منطقهای، در جنوب با هفت کشور عربی خلیج فارس، در شمال با کشورهای حاشیه دریای خزر و علاوه برآن اتحاد منطقهای با ترکیه و پاکستان و افغانستان.
۲) تعمیق روابط با قدرتهای بلوک شرق و قاره آسیا بهویژه چین و روسیه و هند، جهان اسلام و توجه به قاره آفریقا و آمریکای لاتین.
۳) عادیسازی روابط با کشورها و اتحادیههای مهم بلوک غرب همچون اروپا، ژاپن، کانادا، استرالیا و نیز مهار خصومت و تشنج با آمریکا.
✍️ دوم: برای تامین استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی چهار مولفه زیر ضرورتی غیرقابل اجتناب است:
۱) «قدرت اقتصادی» و تولید ثروت ملی
۲) «قدرت نظامی» و تامین توان بازدارندگی
۳) «قدرت نرم» و برخورداری از فرهنگ و ایدئولوژی و تمدن و دیپلماسی عمومی
۴) وحدت ملی و امنیت.
✍️ سوم: در تصمیمگیریهای مربوط به برجام چهار نکته کلیدی مهم است...👇
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3884036
سخنی با رئیسجمهوری
👤 دکتر سيدحسين موسويان
✍️ مدتی است اکثر تحلیلهای رسانههای گروهی جهان بر این مبناست که دوران رویکرد سیاست خارجی ایران در بالانس روابط با جهان شرق و غرب به پایان رسیده و ایران به اردوگاه شرق پیوسته است.
✍️ سیاست منطقهگرایی دولت سیزدهم و تلاش برای تقویت روابط با همسایگان یک سیاست درست و حیاتی است... درعین حال چند نکته مهم را به قصد موفقیت ایران و دولت سیزدهم عرض میکنم.
✍️ اول: این واقعیت را نمیتوان نادیده گرفت که جهان غرب و متحدین جهانیاش حدود ۷۰درصد اقتصاد جهان را در اختیار دارند و حدود ۸۰ درصد از مبادلات جهانی با ارز دلار صورت میگیرد. بنابراین منافع ملی ایران ایجاب میکند که سیاست خارجی ایران بر سه پایه استوار باشد:
۱) بهبود روابط منطقهای ایران و تشکیل اتحادیههای قدرتمند منطقهای، در جنوب با هفت کشور عربی خلیج فارس، در شمال با کشورهای حاشیه دریای خزر و علاوه برآن اتحاد منطقهای با ترکیه و پاکستان و افغانستان.
۲) تعمیق روابط با قدرتهای بلوک شرق و قاره آسیا بهویژه چین و روسیه و هند، جهان اسلام و توجه به قاره آفریقا و آمریکای لاتین.
۳) عادیسازی روابط با کشورها و اتحادیههای مهم بلوک غرب همچون اروپا، ژاپن، کانادا، استرالیا و نیز مهار خصومت و تشنج با آمریکا.
✍️ دوم: برای تامین استقلال، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی چهار مولفه زیر ضرورتی غیرقابل اجتناب است:
۱) «قدرت اقتصادی» و تولید ثروت ملی
۲) «قدرت نظامی» و تامین توان بازدارندگی
۳) «قدرت نرم» و برخورداری از فرهنگ و ایدئولوژی و تمدن و دیپلماسی عمومی
۴) وحدت ملی و امنیت.
✍️ سوم: در تصمیمگیریهای مربوط به برجام چهار نکته کلیدی مهم است...👇
کانال رسمی روزنامه دنیای اقتصاد
@den_ir
https://www.donya-e-eqtesad.com/fa/tiny/news-3884036
روزنامه دنیای اقتصاد
سخنی با رئیسجمهوری
سفر منطقهای بایدن، رئیسجمهور آمریکا به اسرائیل و عربستان و نشست کشورهای ضامن روند آستانه با حضور پوتین رئیسجمهور روسیه و اردوغان رئیسجمهور ترکیه در تهران در صدر تحولات دیپلماسی هفته گذشته جهان مورد توجه قرار گرفت. ضمن اینکه هر دو موضوع مهم بود، اما انعکاسهای…
Forwarded from Sputnik Iran
📰 مجله معتبر آمریکایی نتایج سفرهای پوتین و بایدن به خاورمیانه را با هم مقایسه کرد
مجله فارین پالیسی می نویسد، سفرهای
https://sptnki.com/RwdN71
@sputnik_ir
مجله فارین پالیسی می نویسد، سفرهای
https://sptnki.com/RwdN71
@sputnik_ir
*جعبه ابزار تشخیص چرندیات*
*۱- شکاک باشیم.*
مقصود آن نوع شکاکیتی که در حوزهی اخلاق مذموم است، نیست. شکاکیت در حوزهی فردی و اخلاقی با شکاکیت در حوزهی اندیشه متفاوت است. شکاکیت در حوزهی اندیشه یعنی با هر گزارهی فکری و یا علمی که مواجه میشویم به درستی آن شک کنیم و تنها آن را با دلایل محکم و مستدل بپذیریم.
*۲- موارد خیلی عجیب و یا ادعاهای بزرگ مشکوک هستند.*
- دختری 16 ساله در زیر زمین خانه انرژی هسته ای تولید کردهاست.
- در پنجم شهریور ماه امسال مریخ را به اندازهی ماه بدر در آسمان میبینید.
- محققان ایرانی به واکسن ایدز دست یافتند.
احتمالا شما هم دستکم با یکی از موارد بالا مواجه شدهاید. ادعاهای بزرگ معمولا قصد فریب شما را دارند.
*۳- به منابع توجه کنیم.*
اگرچه ذکر منبع و یا نقل قول کردن از شخص موثقی الزاما دلیلی بر درستی ادعا نیست، اما نه آنقدر وقت داریم و نه آنقدر معلومات که دربارهی تمام جوانب زندگی بسیار پیچیده در دنیای امروز تخصص پیدا کنیم. پس باید در بسیاری از امور به نظر کارشناسان متخصص و یا منابع معتبر اعتماد کنیم. هر سایت و یا حتی کتابی الزاما منبع معتبر نیست. هر سایتی که به زبان انگلیسی هم هست همینطور.
*۴- گوگل کنیم.*
گوگل کردن را به بخشی از زندگی روزانهی خود اضافه کنید. شما تقریبا دربارهی همه چیز میتوانید اطلاعات وسیعی در اینترنت بیابید. اگرچه پیدا کردن اطلاعات مورد نظر و مرتبط با موضوع از منابع معتبر در دنیایی از اطلاعات، مهارتی است که نیاز به آموزش و تمرین دارد، اما در بسیاری از موارد با یک سرچ ساده میبینید که منبع ذکر شده وجود خارجی ندارد و یا مخدوش است.
*۵- کلمات قلمبه سلمبه، عبارات مبهم، غلطهای املایی و آمارهای فریبنده.*
باز هم یکی از نشانههای عمومی چرندیات استفاده از کلمات قلمبه سلمبه یا مبهم است. استفاده از کلماتی مانند فیزیک کوانتوم، انرژی کیهانی، نسبیت، انرژی افراد، اشعهی مواد و ...الزاما به متن اعتبار نمیبخشند.
اتفاقا اگر دیدید در استفاده از چنین کلماتی اغراق شده است به اعتبار متن شک کنید. خیلی از کلمات هم در این متون مبهم هستند.
*۶- حواستان به مغالطات باشد.*
دانشتان را دربارهی انواع مغالطه افزایش دهید. چرا که آنها یکی از مهمترین ابزار فریب در استدلال، حقه و سوءاستفادههاست.
مغالطه حقهای در استدلال است که نویسنده یا گوینده وقتی میخواهد نتیجه یا ادعایی را به شما بقبولاند ممکن است از آن استفاده کند. البته در بسیاری از مواقع خودمان هم بدون اینکه آگاه باشیم ممکن است در گفت وگوهای روزمره، ابراز نظرات و یا متنهایی که مینویسیم از مغالطات استفاده کنیم. آگاهی از انواع مغالطات علاوه بر اینکه باعث میشود فریب چرندیات را نخوریم سبب شده خودمان هم آدمهای معقولتری بشویم و عقاید و نظراتمان انسجام منطقی بیشتری داشتهباشد.
*۷- در نقل قولها به حوزهی تخصصی افراد توجه کنیم.*
دکتر سمیعی جراح حاذق ایرانی در حوزهی مغز و اعصاب است. این امر مستلزم این نیست که ایشان در فلسفه، تاریخ، عرفان، سیاست، هنر، ادبیات و سایر حوزههای اندیشهی بشری متخصص باشند و جملاتی به ایشان منتسب شود و این انتساب دلیلی بر درستی گزارهها شود. انتساب متنی به ایشان در حوزههای تخصصی بیارتباط، اثری در قدر و ارزش متن نمیگذارد.
*۸- هشدارهای مهم و حیاتی از طریق خاله اقدس به اطلاع ما نخواهد رسید.*
هشدارهای مهم در حوزهی سلامت و ایمنی را معمولا رسانههای خبری، تلویزیون و روزنامههای کثیرالانتشار اعلام میکنند. اگر داعش خرماهای آلوده به اکسالات آمونیوم تولید کرده و به ایران فرستاده باشد این امر در تلگرام از طریق خاله اقدس به گوش ما نمیرسد.
مواردی مانند پپسی فلج کننده، برنج مسموم، سرطانزا بودن پوشش روی کارت شارژ و امواج سرطانزای موبایل و مواردی ازین دست اگر هم استثنائا از چرندیات نباشند توسط نهادهای ذیصلاح به طور عمومی اعلام میشوند.
*و در آخر*
پرداختن به دلایل روانشناختی و اجتماعی گسترش چرندیات و میل عمومی برای بازنشر آنها در جامعه امری است که متخصصان علوم اجتماعی و روانشناسی باید بدان بپردازند و از حوزهی تخصصی نگارنده خارج است. اما به نظر میرسد سرانهی مطالعهی ناچیز، اطلاعات بسیار اندک از چیستی علم و چگونگی کارکرد آن و فقدان برنامهای برای تقویت مهارت تفکر نقادانه در مدارس و دانشگاهها از دلایل عمدهی رشد چرندیات و همهگیری آن در جامعه است.
در انتشار و بازنشر مطالب وسواس داشته و متوقفکنندهی چرخهی شایعات و چرندیات باشیم.
✍️ امیرحسین موسوی
دانشجوی دکترای فلسفه علم و تکنولوژی
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
*۱- شکاک باشیم.*
مقصود آن نوع شکاکیتی که در حوزهی اخلاق مذموم است، نیست. شکاکیت در حوزهی فردی و اخلاقی با شکاکیت در حوزهی اندیشه متفاوت است. شکاکیت در حوزهی اندیشه یعنی با هر گزارهی فکری و یا علمی که مواجه میشویم به درستی آن شک کنیم و تنها آن را با دلایل محکم و مستدل بپذیریم.
*۲- موارد خیلی عجیب و یا ادعاهای بزرگ مشکوک هستند.*
- دختری 16 ساله در زیر زمین خانه انرژی هسته ای تولید کردهاست.
- در پنجم شهریور ماه امسال مریخ را به اندازهی ماه بدر در آسمان میبینید.
- محققان ایرانی به واکسن ایدز دست یافتند.
احتمالا شما هم دستکم با یکی از موارد بالا مواجه شدهاید. ادعاهای بزرگ معمولا قصد فریب شما را دارند.
*۳- به منابع توجه کنیم.*
اگرچه ذکر منبع و یا نقل قول کردن از شخص موثقی الزاما دلیلی بر درستی ادعا نیست، اما نه آنقدر وقت داریم و نه آنقدر معلومات که دربارهی تمام جوانب زندگی بسیار پیچیده در دنیای امروز تخصص پیدا کنیم. پس باید در بسیاری از امور به نظر کارشناسان متخصص و یا منابع معتبر اعتماد کنیم. هر سایت و یا حتی کتابی الزاما منبع معتبر نیست. هر سایتی که به زبان انگلیسی هم هست همینطور.
*۴- گوگل کنیم.*
گوگل کردن را به بخشی از زندگی روزانهی خود اضافه کنید. شما تقریبا دربارهی همه چیز میتوانید اطلاعات وسیعی در اینترنت بیابید. اگرچه پیدا کردن اطلاعات مورد نظر و مرتبط با موضوع از منابع معتبر در دنیایی از اطلاعات، مهارتی است که نیاز به آموزش و تمرین دارد، اما در بسیاری از موارد با یک سرچ ساده میبینید که منبع ذکر شده وجود خارجی ندارد و یا مخدوش است.
*۵- کلمات قلمبه سلمبه، عبارات مبهم، غلطهای املایی و آمارهای فریبنده.*
باز هم یکی از نشانههای عمومی چرندیات استفاده از کلمات قلمبه سلمبه یا مبهم است. استفاده از کلماتی مانند فیزیک کوانتوم، انرژی کیهانی، نسبیت، انرژی افراد، اشعهی مواد و ...الزاما به متن اعتبار نمیبخشند.
اتفاقا اگر دیدید در استفاده از چنین کلماتی اغراق شده است به اعتبار متن شک کنید. خیلی از کلمات هم در این متون مبهم هستند.
*۶- حواستان به مغالطات باشد.*
دانشتان را دربارهی انواع مغالطه افزایش دهید. چرا که آنها یکی از مهمترین ابزار فریب در استدلال، حقه و سوءاستفادههاست.
مغالطه حقهای در استدلال است که نویسنده یا گوینده وقتی میخواهد نتیجه یا ادعایی را به شما بقبولاند ممکن است از آن استفاده کند. البته در بسیاری از مواقع خودمان هم بدون اینکه آگاه باشیم ممکن است در گفت وگوهای روزمره، ابراز نظرات و یا متنهایی که مینویسیم از مغالطات استفاده کنیم. آگاهی از انواع مغالطات علاوه بر اینکه باعث میشود فریب چرندیات را نخوریم سبب شده خودمان هم آدمهای معقولتری بشویم و عقاید و نظراتمان انسجام منطقی بیشتری داشتهباشد.
*۷- در نقل قولها به حوزهی تخصصی افراد توجه کنیم.*
دکتر سمیعی جراح حاذق ایرانی در حوزهی مغز و اعصاب است. این امر مستلزم این نیست که ایشان در فلسفه، تاریخ، عرفان، سیاست، هنر، ادبیات و سایر حوزههای اندیشهی بشری متخصص باشند و جملاتی به ایشان منتسب شود و این انتساب دلیلی بر درستی گزارهها شود. انتساب متنی به ایشان در حوزههای تخصصی بیارتباط، اثری در قدر و ارزش متن نمیگذارد.
*۸- هشدارهای مهم و حیاتی از طریق خاله اقدس به اطلاع ما نخواهد رسید.*
هشدارهای مهم در حوزهی سلامت و ایمنی را معمولا رسانههای خبری، تلویزیون و روزنامههای کثیرالانتشار اعلام میکنند. اگر داعش خرماهای آلوده به اکسالات آمونیوم تولید کرده و به ایران فرستاده باشد این امر در تلگرام از طریق خاله اقدس به گوش ما نمیرسد.
مواردی مانند پپسی فلج کننده، برنج مسموم، سرطانزا بودن پوشش روی کارت شارژ و امواج سرطانزای موبایل و مواردی ازین دست اگر هم استثنائا از چرندیات نباشند توسط نهادهای ذیصلاح به طور عمومی اعلام میشوند.
*و در آخر*
پرداختن به دلایل روانشناختی و اجتماعی گسترش چرندیات و میل عمومی برای بازنشر آنها در جامعه امری است که متخصصان علوم اجتماعی و روانشناسی باید بدان بپردازند و از حوزهی تخصصی نگارنده خارج است. اما به نظر میرسد سرانهی مطالعهی ناچیز، اطلاعات بسیار اندک از چیستی علم و چگونگی کارکرد آن و فقدان برنامهای برای تقویت مهارت تفکر نقادانه در مدارس و دانشگاهها از دلایل عمدهی رشد چرندیات و همهگیری آن در جامعه است.
در انتشار و بازنشر مطالب وسواس داشته و متوقفکنندهی چرخهی شایعات و چرندیات باشیم.
✍️ امیرحسین موسوی
دانشجوی دکترای فلسفه علم و تکنولوژی
پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی