🔴 رویکردی جدید در درمان اختلالات روانی 🔴

⁉️روان‌شناسان خبره و کاربلد از جدیدترین‌ها استفاده می‌کنند. شما چه طور؟

✅با جدیدترین رویکرد معاصر روان‌شناسی به جنگ اختلالات روانی بروید.

مکاتب مختلف روان‌شناسی در تبیین کردنِ اختلالات روانی ناتوان هستند. ازهمین‌رو شمارهٔ دوم مجلهٔ تخصصی روان‌شناسی تکاملی (ای‌مگ) را به موضوع اختلالات روانی اختصاص دادیم. به دنبالِ ریشه‌های اختلالات روانی در تاریخچهٔ تکاملی انسان می‌رویم و می‌رسیم به تولّد اختلالات روانی.

برخی از سوالاتی که در این شماره به آن پرداختیم:

🔶 چرا بعضی افراد گرایش به قتل اعضای خانوادهٔ خویش دارند؟
🔷 تأثیر اختلالات روانی بر حفظ و بقای انسان چه بوده؟
🔶 چه راه‌هایی برای هم‌پیوندیِ روان‌شناسی بالینی و تکاملی وجود دارد؟
🔷 ارتباط بین دلبستگی بزرگسالی و ترجیحات جفت‌یابی در ایران چیست؟
🔶 افسرده‌ها بخوانند: افسردگیتان سازگارانه است یا ناسازگار؟
🔷 جنبه‌های مثبت OCD چیست؟
🔶 مصاحبهٔ اختصاصی با پروفسور ژان-لوک وانیه/ چه طور روان‌شناسی تکاملی، روانکاوی را متحول کرد؟

فقط با پرداخت ۲۵ هزار تومان.

تعداد صفحه: ۸۴ صفحه

همین الآن دانلود کنید: اینجا کلیک کن

@Evolps 🌱

• #ای‌ونت منتشر شد •

برخی از سؤالاتی که در این شماره به آن‌ها پرداخته‌ایم:

🔶 رابطهٔ جنسی بین خواهر و برادر و یا والد و فرزند در تینه‌های ساکن آمریکای جنوبی چه توجیهی دارد؟
🔷 زبان فقط مخصوص انسان است؟ یا عموزاده‌های ما نیز می‌توانند با ما صحبت کنند؟
🔶 آیا می‌توان گفت که همنوع‌دوستی، فقط یک همکاری استراتژیک است؟
🔷 کدام نظریه؟ فروید یا باس؟
🔶 نژادپرستی در ژن‌های ماست؟
🔷 آیا ما با دانش متولد می‌شویم؟ به چه صورت دانشی را کسب می‌کنیم؟

جهت دریافتِ شمارهٔ دوم از دورهٔ سومِ ای‌ونت، همین حالا بر روی لینک روبه‌رو کلیک کنید: دانلود رایگان شمارهٔ دوم

@Evolps 🌱

• #ای‌ونت منتشر شد •

برخی از سؤالاتی که در این شماره به آن‌ها پرداخته‌ایم:

🔶 معماری و روان‌شناسی تکاملی، چرا برخی سازه‌ها را دایره‌ای می‌سازیم؟
🔷 چرا ریش در مردان، برای برخی زنان جذاب است؟
🔶 آیا برای اخلاقی زیستن نیاز به ارادهٔ قوی یا وحی الهی داریم؟
🔷 ماهیتِ «خنده» چیست؟
🔶 روابط جنسیِ آزاد ریشه در تاریخ ما دارد؟
🔷 چه شد که «ما» را بر «من» ترجیح دادیم؟


جهت دریافتِ شمارهٔ سوم از دورهٔ سومِ ای‌ونت، همین حالا بر روی لینک روبه‌رو کلیک کنید: دانلود رایگان شمارهٔ سوم

@Evolps🌱

⭕️ نشست روان‌شناسی تکاملی (لایو اینستاگرام)

🔷 مهمان هشتمین قسمت از این برنامه‌ها، دکتر حامد وحدتی‌نسب، دکتری انسان‌شناسی پیش از تاریخ هستند.

🔹 موضوع این برنامه:
کشف استخوان‌های جدیدِ گونۀ دیگرِ انسانی در اسرائیل و چین

🔷 زمان: چهارشنبه، ۱۶ تیر ماه ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۳۰

🔹مکان: اینستاگرام، صفحۀ رسمی ایوالپس:
https://instagram.com/evopsyche

@Evolps🌱

• روان‌شناسی شناختی •

انجمن مغز و شناخت دانشگاه تهران دوره‌ای را جهت آشنایی با گرایش‌های گوناگونِ رشتۀ علوم‌شناختی برگزار می‌کند. نخستین جلسۀ این دوره سه‌شنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۰، ساعت ۱۸ توسط دکتر جواد حاتمی با موضوع روان‌شناسی شناختی آغاز خواهد شد.
از آنجا که روان‌شناسی شناختی و روان‌شناسی تکاملی ارتباط تنگانگی باهم دارند، شرکت در این دوره را به علاقه‌مندان توصیه می‌کنیم.

لینک بستر مجازی برگزاری برنامه:
http://www.skyroom.online/ch/shenakht_center/utclass
آی‌دی منشی انجمن مغز و شناخت: @UTCOGNITIVE

@Evolps 🌱
@UT_Brain_Cognition

• کشف استخوان‌های جدیدِ گونهٔ دیگرِ انسانی در اسرائیل و چین •
گفت‌وگو با دکتر وحدتی‌نسب

@Evolps 🌱

• کشف استخوان‌های جدیدِ گونهٔ دیگرِ انسانی در اسرائیل و چین •
نسخهٔ صوتیِ گفت‌وگو با دکتر وحدتی‌نسب

@Evolps 🌱

⭕️ نشست روان‌شناسی تکاملی (لایو اینستاگرام)

🔷 مهمان نهمین قسمت از این برنامه‌ها محمد غضنفری، دانشجو دکتری روان‌شناسی بالینی، هستند.

🔹 موضوع این برنامه:
نسبت روان‌کاوی با تکامل

🔷 زمان: شنبه ۱۹ تیر ماه ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۳۰

🔹مکان: اینستاگرام، صفحۀ رسمی ایوالپس:
https://instagram.com/evopsyche

@Evolps🌱

• #ای‌ونت منتشر شد •

برخی از سؤالاتی که در این شماره به آن‌ها پرداخته‌ایم:

🔶 چرا در قوم موسو درخواست تعهد و وفاداری، عملی ناشایست تلقی می‌شود؟
🔷 عامل اصلی خشونت در بین زنان و مردان چیست؟
🔶 تأثیر عملکرد روده بر مغز چیست؟
🔷 چرا صدای جیرجیرک در اواخر شب، احتمال بیشتری برای واکنش محافظتی ایجاد می‌کند تا هزار مخاطب مجازی؟
🔶 چرا مردم به چیزهایی که مقدس می‌دانند، احترام می‌گذارند؟
🔷 اگـر بتوانیم روند تکاملی را بـا قرار دادن همان جانداران در همان شرایط محیطی تکرار کنیم، آیا به نتایج مشابهی خواهیم رسید؟


جهت دریافتِ شمارهٔ چهارم از دورهٔ سومِ ای‌ونت، همین حالا بر روی لینک روبه‌رو کلیک کنید: دانلود رایگان شمارهٔ چهارم

@Evolps🌱

• نسبت روان‌کاوی با تکامل •
گفت‌وگو با جناب آقای محمد غضنفری

@Evolps 🌱

• نسبت روان‌کاوی با تکامل •
فایل صوتی گفت‌وگو با جناب آقای محمد غضنفری

@Evolps 🌱

🔴 شمارهٔ ویژهٔ #ای‌ونت منتشر شد 🔴

در این شماره که موضوع و تولید محتوای آن با همت خانم دکتر ترانه خداویردی میسر شده است، به بررسیِ بخشودن از منظر روان‌شناسی تکاملی خواهیم پرداخت.

برخی از سؤالاتی که در این شماره به آن‌ها پرداخته‌ایم:
🔶 چرا نفرت می‌ورزیم؟
🔷 همکارتان در انتخاباتِ هیئت‌مدیره به شما خیانت می‌کند؛ باید او را بخشید؟
🔶 آیا جنسیتِ افراد با چگونگیِ انتقام گرفتن آن‌ها ارتباط دارد؟
🔷 خشم، نشان‌دهندهٔ چه چیزهایی است؟ و چرا می‌تواند مفید باشد؟
🔶 چه رابطه‌ای میان ساختار مغز و بخشودن وجود دارد؟
🔷 آیا بخشودن تنها منحصر به انسان‌هاست؟


جهت دریافتِ بیست‌وپنجمین شمارهٔ (شمارهٔ پنجم از دورهٔ سومِ) ای‌ونت، همین حالا بر روی لینک روبه‌رو کلیک کنید: دانلود رایگان شمارهٔ ۲۵

@Evolps🌱

شاخه دانشجويی نقشه برداری مغز ايران با همکاری انجمن مغز و شناخت دانشگاه تبریز و گروه مطالعاتی روانشناسی تکاملی (ایوالپس)

برگزار می کند:

"ریشه های تکاملی مغز اجتماعی، فرهنگ و تغذیه"

سرفصل مطالب:

- فرضیه مغز اجتماعی و تکامل اجتماعی

- ریشه های تکاملی فرهنگ

- نمادها: بازیافت نورونی و شناخت بسط یافته

- مهارت های فرهنگی: ابزارها و فناوری

- پیش بینی اندازه مغز جانوران نخستی با تغذیه (و نه اجتماعی بودن)

- هم تکاملی ژن، فرهنگ و تغذیه انسان

لینک ثبت نام:
https://nbml.ir/FA/Student-Branch-Events/Evolutionary-Origins-of-Social-Brain--Culture-and-Diet

کانال اصلی شاخه دانشجویی:
https://t.me/StudentBranchNBML

کارگروه علوم اعصاب اجتماعی:
https://t.me/Social_Neuroscience_WG

انجمن مغز و شناخت دانشگاه تبریز:
https://t.me/Scogbrain_DCNTU

گروه مطالعاتی روانشناسی تکاملی (ایوالپس):
https://t.me/Evolps

⭕️ نشست روان‌شناسی تکاملی (لایو اینستاگرام)

🔷 مهمان دهمین قسمت از این برنامه‌ها، آقای محمد معصومی، پژوهشگر تاریخ علم هستند.

🔹 موضوع این برنامه:
داروین در سه اپیزود

🔷 زمان: جمعه، ۵ شهریور ماه ۱۴۰۰، ساعت ۲۱:۳۰

🔹مکان: اینستاگرام، صفحۀ رسمی ایوالپس:
https://instagram.com/evopsyche

@Evolps🌱

کشفیات جدید از ریشه‌های ژنتیکیِ همجنس‌گرایی

همجنس‌گرایی از دید تکاملی، مسئله‌ای متناقض است. قاعدتاً همجنس‌گرایان، تولیدمثل رایجی را که موتور محرکهٔ تغییرات تکاملی است انجام نمی‌دهند و ژن‌های خود را منتقل نمی‌کنند، درنتیجه انتظار می‌رود انسان‌های کم و کم‌تری واجد این خصوصیت باشند.
نتایج حاصل از پژوهشِ جدیدِ ژنتیکی که برروی ۴۷۷۵۲۲ فرد همجنس‌گرای بریتانیایی و آمریکایی و ۳۵۸۳۴۶ فرد دگرجنس‌گرا انجام شده، نشان می‌دهد در سطح ژنوم، تفاوت‌های ژنتیکی کوچکی میان این دو گروه وجود دارد که در افراد گروه اول مشترک است. به نوعی نتایج این پژوهش نشان می‌دهد پراکندگی و ابعاد این تفاوت‌ها، حاکی از آن است که تأثیر قابل توجهی بر رفتار جنسی نداشته و مؤید کشفیات قبلی مبنی بر عدم وجود ژن همجنس‌گرایی است.
مدل‌سازی‌های کامپیوتری برروی ۶۰ نسل از تکامل انسان در این تحقیق نشان داده تغییرات ژنتیکی مرتبط با رفتار همجنس‌گرایانه اغلب از بین می‌روند مگر آنکه به نحوی اثر جانبی مؤثری بر بقا یا تولیدمثل داشته باشند.
محققان مختلف خارج از پروژه، نتایج را با تردید نگریسته و کنکاش ژنتیکی در رفتار جنسی اجداد بشر را دشوار دانسته‌اند.
منبع
🆔 @Evolps🌱

‍ ‍ 🔸 صفحهٔ اینستاگرام آزمایشگاه لی برگر، دیرین‌انسان‌شناس مشهور، در دانشگاه ویتواترسراند، چند روز پیش عکس زیر را با عنوان «تداخلات انسان‌ریخت‌های پلئیستوسین میانه و متأخر» منتشر کرد که در آن، خطی به معنای آمیزش از گونهٔ انسان نالدی به سمت انسان مدرن کشیده شد و در کپشن پست آمده است:

«گمان می‌کنم در اثنای آنکه دقت زیست‌شناسی مولکولی را توسعهٔ بهتری می‌بخشیم و از طریق کاوش، کشفیات سنگواره‌ای را بهبود می‌دهیم، در آینده‌‌ای نه چندان دور، موج در هم تنیدهٔ روابط انسان‌ریخت‌ها چیزی شبیه به این به نظر خواهد رسید. بله، من فکر می‌کنم هومو نالدی بخشی از هیبریدی شدن تداخلی [آمیزشی] است که انسان‌های مدرن را تشکیل می‌دهد. بنابراین، مغزهای کوچک‌اند که مرد یا زن -در حقیقت همهٔ ما را- می‌سازند ... باید منتظر بمانیم و ببینیم!»

در این مورد باید به دو چیز توجه کرد. اول آنکه در اغلب منابع، از نمونه‌های نالدی به عنوان استخوان‌های سنگواره شده یاد کرده‌اند که استخراج ژن از آن‌ها ممکن نیست. باید دید آیا تیم برگر، استخوانی از نالدی در دست دارند که مطالعات مولکولی روی آن ممکن باشد؟
دوم، شخصیت لی برگر اصولاً بلندپرواز و کمی عجول است. او سال‌ها آفریقای جنوبی را محور تکامل انسان می‌دانست (و می‌داند) که خلاف اغلب کشفیات از شرق قاره بود و کمتر کسی به ادعاهایش توجه می‌کرد. در سال‌های بعد، کشف استرالوپیتکوس سدیبا و هومو نالدی توسط تیم او در آفریقای جنوبی، کمی توجه‌ها را معطوف به ادعاهای او کرد. اما مانند پوشش رسانه‌ای جریان کاوش قبل از انتشار رسمی نتایج آن، استفاده از محققان جوان کم‌تجربه در تحلیل آناتومی، و ادعاهایی چون تدفین در نالدی، جایگاه سدیبا به عنوان منشاء سرده انسان و .... باز هم بسیاری را دلسرد و حتی خشمگین کرد.
اما با توجه به وجود ردپای شبح‌گونهٔ انسان‌ریخت‌هایی ناشناس در ژنوم ما، اگر چنین چیزی اثبات شود می‌تواند کشفی بسیار جنجالی باشد. تا امروز نئاندرتال‌ها و دنیسوان‌ها، تنها گونه‌هایی هستند که به قطعیت می‌دانیم با اجدادمان آمیزش داشته‌اند.
@Evolps 🌱

‍ عربستان طی حداقل ۵ دورهٔ سرسبز و مرطوب در ۴۰۰ هزارسال، میزبان گروه‌های گوناگون انسان‌ریخت بوده است.

با آنکه الگویِ کلیِ حاکم بر اقلیم عربستان عمدتاً خشکی مشابه با امروز بوده است اما سن‌سنجی‌ها از رسوباتِ دریاچه‌های باستانی، کشف دست‌افزارهای سنگی انسان‌ریخت‌ها و سنگواره‌های جانوری در دو محوطهٔ باستانی صحرای نفود، نشان می‌دهد طی ۶ فاز موسوم به «عربستان سبز» افزایش ناگهانی شدت بارش‌ها، اقلیمی سرسبز برای این سرزمین فراهم آورده و با تشکیل دریاچه‌های باستانی و رودخانه‌های متعدد، محیط زیست مطلوبی را برای انسان‌ریخت‌ها و جانوران دیگری چون اسب آبی شکل داده است که ۵ فاز آن - ۴۰۰، ۳۰۰، ۲۰۰، ۱۰۰ و ۵۵ هزارسال پیش - در شواهد باستان‌شناسی نیز قابل ردیابی است.
هر موج انسانی که به این سرزمین رسیده، فرهنگ و فناوریِ سنگی متفاوتی با خود به همراه آورده؛ چرا که گذری از تبردستی‌های آشولی پارینه‌سنگی زیرین به تیغه‌های پارینه‌سنگی میانی در شواهد مشاهده می‌شود.
اکنون به نظر می‌آید عربستان به عنوان یک کریدور مهم، نقشی حیاتی در امواج گسترش انسان‌ها به خارج از آفریقا ایفا کرده است و البته، اهمیت این پژوهش برای ما آن است که عربستان، در مجاورت ایران جای گرفته و می‌توان تصور کرد شاید برخی از این جوامع طی خروج از آفریقا و گذر از عربستان، سپس راه خود را به فلات ایران نیز گشوده باشند و البته نشان می‌دهد توسعه تحقیقات میدانی، چه کمکی به پر کردن قطعات گمشدهٔ پازل تکامل انسان همچون جنوب غرب آسیا می‌کند.
یکی از اعضای ارشد تیم پژوهش می‌گوید:
«به عربستان برای مدت زمانی طولانی، به عنوان مکانی خالی در گذشته نگاه می‌شده است. کار ما نشان می‌دهد هنوز دربارهٔ تکامل انسان در مناطق وسیعی از دنیا، بسیار اندک می‌دانیم و این حقیقت را برجسته می‌کند که غافل‌گیری‌های بسیاری هنوز آن بیرون هستند.»
منبع
@Evolps 🌱

‍ قطعات DNA می‌توانند میانِ گونه‌های مختلف، انتقال افقی داشته باشند!

می‌دانیم که موجودات یوکاریوتی (یعنی تمام موجودات زنده جز باکتری‌ها و آرکی‌باکترها)، طی تولیدمثل جنسی، ژن‌های خود را (و در حقیقت، اغلب نیمی از مجموعهٔ کروموزومیِ خود را) به زادگانشان منتقل می‌کنند؛ چیزی که آن را «انتقال عمودی ژن» می‌نامیم. گاهی حتی گونه‌های متفاوت اما نزدیک به هم، از طریق آمیزش یا هیبریداسیون، می‌توانند انتقال عمودی ژن به زادگان هیبریدی داشته باشند. از سوی دیگر در پروکاریوت‌ها از جمله باکتری‌ها، ممکن است DNA از یک فرد به فرد دیگر جابه‌جا شود که آن را انتقال افقی ژن یا Horizontal Transfer می‌نامند.
اکنون محققان شواهد متقنی یافته‌اند که برخلاف تمام تصوراتِ پیشین، انتقال افقی ژن می‌‌تواند به وفور در انواع یوکاریوت‌ها و از جمله مهره‌داران رخ دهد.
شاه‌ماهی‌ها و سیمین‌ماهی‌ها -که هر دو در شمالی‌ترین نقاط اقیانوس‌های اطلس و آرام زندگی می‌کنند- هر دو برای در امان ماندن از سرمای شدید قطبی، پروتئین‌های ضد انجماد (AFPs) بیان می‌کنند و جالب اینجاست که ژن کاملاً مشابه AFP در این دو، نه حاصل هیبریداسیون میان آن‌هاست و نه تبار مشترک؛ چرا که اولاً در همهٔ مشاهدات، آمیزش میان این دو، ناموفق بوده و دیگر اینکه آخرین جد مشترک دو گونه، ۲۵۰ میلیون سال پیش می‌زیسته است و هیچ ماهی دیگر نزدیک به آن‌ها، چنین ژنی ندارد.
جمعیت کثیر شاه‌ماهی‌های نر، در هر انزال، حجم کثیری اسپرم در آب رها می‌کنند که آب‌‌های منطقه را در عکس‌های هوایی، سفیدرنگ می‌کند. بسیاری از این اسپرم‌ها، بدون موفقیت در لقاح، نابود شده و DNA آن‌ها در آب آزاد می‌شود. تخم‌های گونهٔ سیمین‌ماهی که در آب رها شده‌اند، برخی از این قطعات ژنومی را جذب می‌کنند و انتقال افقی رخ می‌دهد.
از طرف دیگر، مارماهی‌های زیتونی، می‌توانند ژن‌هایی را به‌طور افقی از موجودات دیگر چون مرجان‌ها دریافت کنند. به نظر می‌رسد انگل‌ها نقش مهمی در این میان داشته باشند‌. ساس‌ها و کنه‌ها، ژن‌هایی را (همچون BovBs) از گاوها به دیگر گونه‌ها مثل مارها منتقل می‌کنند و کرم‌های نماتود در انتقال افقی ژن در پشه‌ها مؤثرند. در واقع، انگل‌های گزنده، می‌توانند قطعات DNA را از طریق وزیکول‌های موسوم به اگزوزوم به میزبان جدید انتقال دهند.
اغلب ژن‌هایی که انتقال افقی پیدا می‌کنند، از نوع «عناصر جهنده» (ترنسپوزون، Transposable Element یا Jumping DNA) هستند؛ قطعات چموشی از ژنوم که خود را در سطح DNA تکثیر می‌کنند و از طریق اگزوزوم‌ها نیز منتقل می‌شوند.
منبع
@Evolps 🌱

‍ رمزگشایی‌های جدید از سازوکارِ ژنتیکیِ تکامل مغز انسان

درون ژنومِ بسیاری از پستانداران، نواحی‌ای وجود دارند که به اصطلاح «حفاظت‌شده»اند؛ یعنی اغلب دست‌نخورده مانده و در گونه‌های مختلف، مشابه هستند. در انسان اما، در ابتدای جدایی تبارمان از تبار شامپانزه‌ها، آن فشار تکاملی که نواحی‌ای را حفاظت‌شده نگه می‌داشت، به نحوی برداشته شد و نواحی مذکور، به سرعت تغییر پیدا کردند؛ تغییراتی آن قدر شتابان که آن‌ها را شایستهٔ نام «نواحی شتابان انسانی» (Human Accelerated Regions یا به اختصار، HAR) نمود.
محققان برای آنکه دریابند تقش این نواحی در تکوین و تکامل مغز چیست، ناچارند سلول‌های بنیادی از پوست انسان یا موش تهیه کنند؛ سلول‌هایی که حاصل «القای» بنیادی بودن بر سلولهای پوستی هستند و در عین حال، برای تمایز به نورون‌ها، «پرتوان»اند و از این‌رو، بنیادی پرتوان القایی نامیده می‌شوند.
با کاشتنِ دو نسخه از ژن‌های HAR (یعنی نسخهٔ انسانی و همتای حفاطت‌شدهٔ آن در شامپانزه) در این سلول‌ها، تفاوت نحوهٔ تکامل نورون‌ها مشخص می‌شود.
نتایج نشان داده، ۲۱۰ ژن HAR (یعنی نسخهٔ انسانی) به شکل قابل توجهی، بر افزایش بیان ژن‌های دیگر اثر می‌گذارند. از آن جمله، ژن PPP1R17 که تحت کنترل چند HAR قرار دارد.
از مقایسهٔ انسان، موش، مکاک رزوس و قاقم، مشخص شده تنها در انسان و میمون مکاک رزوس است که این ژن، می‌تواند در قشر مخ (Cerebral Cortex) بیان شود و با طولانی کردنِ رشد و تقسیمِ سلول‌ها، فرصت کافی برای اصلاح جهش‌ها در سلول‌های این ناحیه فراهم نماید.
منبع
@Evolps 🌱

🔴 #ای‌ونت منتشر شد 🔴

برخی از سؤالاتی که در این شماره به آن‌ها پرداخته‌ایم:
🔶 روان‌شناسی تکاملی چه تفسیری از رؤیاها دارد؟
🔷 ویروس کرونا چه اثری بر عملکرد مغز و رفتار ما می‌گذارد؟
🔶 روشِ علمیِ نظریهٔ تکامل چیست؟
🔷 کدام یک به نظریهٔ داروین نزدیک‌ترند؟ مارکسیسم یا سرمایه‌داری؟
🔶 رقابت زنان با یکدیگر؟
🔷 چرا مردان حکومت می‌کنند؟


جهت دریافتِ بیست‌وششمین شمارهٔ ای‌ونت، همین حالا بر روی لینک روبه‌رو کلیک کنید: دانلود رایگان شمارهٔ ۲۶

@Evolps🌱

‍ 🧠🧬‌ سلول‌های مغز، DNA خود را می‌شکنند تا یادگیری سریع‌تر انجام شود!

مولکول DNA می‌تواند انواعی از تغییرات تخریبی را در سطح ساختار خود نشان دهد. از آن جمله، «شکست مارپیچ دوتایی» (Double-Helix Breakage) است که هر دو رشته DNA به طور عرضی شکسته می‌شوند. این تخریب، سخت‌ترین نوع از لحاظ ترمیم است؛ چرا که هیچ الگویی برای راهنمایی مولکول‌های ترمیمی باقی نمانده. مشخص شده است که این نوع شکستگی‌ها، مرتبط با بیماری‌ها و اختلالاتی چون نورودژنراسیون (مثل آلزایمر)، اختلال استرس پس از حادثه، پیری، سرطان گلیال و ... هستند‌.
در سال ۲۰۱۵، محققانی که مشغول مطالعهٔ نقشِ انباشتِ شکستگی‌های دورشته‌ای در آلزایمر بودند، دریافتند وقتی نورون‌های کشت‌داده شده، تحریک به ایجاد شکستگی می‌شوند، افزایش قابل توجهی در بیان ژن‌های مرتبط با حافظه و یادگیری نشان می‌دهند.
همین‌طور در سال ۲۰۱۹، تحقیق جداگانه‌ای حکایت از نتایج مشابه داشت. طبقه فرضیهٔ این تیمِ دوم، ایجاد شکستگی، موجب آزادسازی آنزیم‌هایی می‌شود که دور اول رونویسی از ژن‌های حافظه و یادگیری را القا می‌کنند. سپس مارکرهای اپی‌ژنتیکی از نوع گروه متیل به محل شکستگی متصل می‌شوند و آزادسازی آن‌ها، گروه دیگری از آنزیم‌ها را آزاد می‌کند تا دور دوم بیان ژن‌ها را القاء کنند.
جدیدترین تحقیقات نشان داده‌اند این مسئله نه فقط در محیط کشت، بلکه در مغز موش زنده هم رخ می‌دهد. محققانی که تلاش می‌کردند نوعی یادگیری شرطی را در موش‌ها ایجاد کنند، با شکستگی‌های دورشته‌ای متعدد در نورون‌های مغز موش‌ها روبرو شدند.
جالب آنکه به نظر می‌رسد این مکانیسمِ ظاهراً متداول در تنظیم فرآیندهای سلولی، نه فقط در نورون‌ها که در سلول‌های گلیای مغز هم اتفاق می‌افتد و این، حکایت از مشارکت این سلول‌های پشتیبان در شکل‌گیری حافظه و فرآیند یادگیری دارد.
هنگامی که چنین شکستگی‌ها، بارها و بارها از یک نقطه انجام شوند و به درستی ترمیم نشود، می‌تواند در ایجاد بیماری دخیل باشد. البته باید دانست، گاهی چنین شکستگی‌هایی بسیار مهم هستند‌‌. فرآیند نوترکیبی یا Recombination کروموزوم‌ها -که از مهم‌ترین مکانیسم‌های تنوع‌آفرین در فرآیند تکامل است- جز با این شکستگی‌ها ممکن نیست و تحریک بیان برخی ژن‌های مرتبط با تکوین نورون نیز از طریق این شکستگی‌ها اتفاق می‌افتد.
منبع
@Evolps 🌱