Лябедзька: Ці лепш было б, каб у 1994‑м годзе Лукашэнку перамог Кебіч? Не!

«Калі б у 1994 годзе перамог не Лукашэнка, а Кебіч, ці было б лепш? Мой калега Сяргей Навумчык катэгарычна адказвае: так! Я з такой жа катэгарычнасцю кажу: не!» — піша былы дэпутат Вярхоўнага Савета 12‑га склікання Анатоль Лябедзька, які на выбарах 1994 года ўваходзіў у каманду Аляксандра Лукашэнкі.

https://nashaniva.com/403361

Без VPN — https://storage.googleapis.com/nashaniva-by/read.html?page=/403361

Самое интересное в сравнении

1. ВВП двух стран практически одинаковый.
Литва — около $95,2 млрд, Беларусь — $93,4 млрд. Разница всего около 2%.
Но население Беларуси примерно в 3,15 раза больше.

Отсюда и колоссальная разница в ВВП на человека:
🇱🇹 Литва — $32 959
🇧🇾 Беларусь — $10 279

То есть ВВП на одного жителя Литвы примерно в 3,2 раза выше, чем в Беларуси.

2. Минимальная зарплата отличается почти в 5 раз.
€1 038 в Литве против примерно €215 в Беларуси.

3. Средняя зарплата отличается примерно в 3 раза.
€2 410 в Литве против примерно €790 в Беларуси.

4. А пенсии — примерно в 2,3 раза.
€668 в Литве против примерно €287 белорусской средней пенсии по возрасту в декабре 2025 года.

И получается очень показательная картина: при почти одинаковом размере экономики двух стран Литва с населением менее 3 млн человек имеет доходы и ВВП на человека в несколько раз выше, чем Беларусь с населением более 9 млн.

АНАТОЛИЙ ЛЕБЕДЬКА

НАСЛЕДИЕ ЛУКАШЕНКО: ПЕНСИОННАЯ СИСТЕМА В ТУПИКЕ

Белорусская пенсионная система работает по солидарному принципу: сегодняшние работающие платят за сегодняшних пенсионеров. Поэтому её устойчивость зависит от простого соотношения — сколько работающих приходится на одного пенсионера.

Пока математика ещё сходится. Но демография стремительно меняется.
В 2024 году в Беларуси родилось всего 58 938 детей — почти на 29 тысяч меньше, чем в 2019-м. По оценке экономиста Льва Львовского, если нынешние тенденции сохранятся, к концу XXI века население Беларуси может сократиться примерно до 3 млн человек.

Сегодня на одного трудоспособного человека приходится примерно 0,4 пенсионера. К середине века — около 0,7, а к концу века — уже 0,9 пенсионера на одного работающего.

И тогда возникает выбор без хороших вариантов: либо сокращать пенсии более чем вдвое, либо примерно во столько же увеличивать сборы с работающих, либо постоянно компенсировать разницу из бюджета. По расчётам Львовского, для сохранения нынешней покупательной способности пенсий бюджетная поддержка может потребовать около 10% ВВП ежегодно.

Сегодня более 92% доходов ФСЗН формируют работающие граждане и работодатели. В 2025 году на пенсии ушло 26,1 млрд рублей, или более 80% расходов ФСЗН.

Но это только начало проблемы.
Если пенсионную систему не реформировать, её нагрузка будет расти. В экспертных оценках речь идёт о том, что расходы на пенсии в долгосрочной перспективе могут приблизиться к 25% ВВП.

А теперь главное.
Реформировать систему тоже будет дорого.

На конференции «Новая Беларусь» в августе 2026 года Лев Львовский оценил необходимый ресурс для проведения пенсионной реформы примерно в $40 млрд. Он отметил, что при кредите такого масштаба под 2–3% годовых реформа теоретически могла бы окупиться к концу века.
То есть Беларусь получила пенсионную систему, которую десятилетиями не решались глубоко реформировать.

Теперь выбор становится всё жёстче:
либо платить за реформу,
либо платить за бездействие.

И платить в итоге будет не Лукашенко и его окружение.
Платить будет следующее поколение. Платить будете вы и ваши дети.

Сомневаетесь? Тогда сохраните этот анализ-прогноз, и если не вы то ваши дети и внуки скажут то, о чем вы не желали признаться сегодня.
Думай это полезно!

ПОДПИШИСЬ И будь в теме 🖌 https://t.me/parlamentbel

Пенсионная пороховая бочка!
Оцениваем масштаб проблемы и катастрофические последствия

Думай это полезно!

Далучайся да нас, тут вучаць ДУМАЦЬ🤝 https://t.me/European_Dialog

Форум Астрожскіх – беларуска-ўкраінская пляцоўка для дыялогу палітыкаў, медыя, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, экспертаў і даследчыкаў. Яго мэта – абмеркаваць актуальны стан беларуска-ўкраінскіх адносін, супольныя выклікі і магчымасці для супрацоўніцтва.
Грамадска-палітычная частка Форума пройдзе 18-19 верасня ў Кіеве. 

У праграме форуму будуць дыскусіі пра стан і перспектывы беларуска-ўкраінскага палітычнага дыялогу, як вайна змяняе рэгіянальную бяспеку і якім можа быць партнёрства дэмакратычнай Беларусі з Украінай. Удзельнікі абмяркуюць становішча беларусаў ва Украіне: іх правы, удзел ва ўкраінскім грамадстве і адказнасць перад краінай падчас вайны.

Форум арганізуюць беларускія і ўкраінскія арганізацыі: Free Belarus Center, Рада знешняй палітыкі  “Украінская прызма”, Украінскі каталіцкі ўніверсітэт, Інстытут “Палітычная сфера”, Цэнтр “Еўрапейскі Дыялог” і Цэнтр еўрапейскай трансфармацыі пры падтрымцы Konrad Adenauer Stiftung, Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) і Міжнароднага фонду “Відродження».

Форум Астрожскіх 18-19 верасня ў Кіеве

Форум Астрожскіх – беларуска-ўкраінская пляцоўка для дыялогу палітыкаў, медыя, прадстаўнікоў грамадзянскай супольнасці, экспертаў і даследчыкаў. Яго мэта – абмеркаваць актуальны стан беларуска-ўкраінскіх адносін, супольныя выклікі і магчымасці для супрацоўніцтва.
Грамадска-палітычная частка Форума пройдзе 18-19 верасня ў Кіеве
Экспертная адбудзецца ў лістападзе ў Львове.

Рэгістрацыя: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfqsx1zO_oN15UJKPtYd_NRfcX9V4WX7AP3kwYbPNu4u-cEQQ/viewform
Праграма: https://freebelaruscenter.org/?page_id=3128
Кантакт для агульнай сувязі: info@freebelaruscenter.org 
Кантакт для СМІ: press@freebelaruscenter.org

Далучайся да нас, тут вучаць ДУМАЦЬ🤝 https://t.me/European_Dialog

Пазітыўная альтэрнатыва: рыхтуем законы для Новай Беларусі

Праца над пакетам праектаў законаў, рэформаў у развіццё і дапаўненне праекта Канстытуцыі Новай Беларусі працягваецца.

У Таліне адбыўся рабочы івэнт, у якім узялі ўдзел прадстаўнікі Офіса Святланы Ціханоўскай, Каардынацыйнай рады, Платформы беларускіх палітычных партый і Аб’яднанага пераходнага кабінета.
З эстонскага бока эксперты, прадстаўнікі Міністэрства замежных спраў, офіса Канцлера права, Генеральнай пракуратуры, Мінюста, паліцыі.
Абмяркоўвалі эстонскі досвед па фармаванню этычных стандартаў дзяржаўнай службы, нормаў паводзінаў чыноўнікаў і механізмы супрацьдзеяння карупцыі.

Для беларускіх удзельнікаў гэты досвед асабліва важны: у рамках «Пазітыўнай альтэрнатывы» рыхтуецца праект закона “Аб этыцы дзяржаўнай службы і супрацьдзеянні карупцыі”.
Бо Новая Беларусь — гэта не толькі змяненне ўлады. Гэта стварэнне новых правілаў, інстытутаў і стандартаў дзяржаўнага кіравання.
Па выніках дыскусіі дамовіліся што Мінюст Эстоніі зробіць прававую экспертызу рыхтуемага праекта закона.
Мерапрыемства было арганізавана супольнымі намаганнямі Місіі дэмакратычных сіл Беларусі ў Эстоніі і Цэнтра «Еўрапейскі дыялог».

Далучайся да нас https://t.me/European_Dialog

#ПазітыўнаяАльтэрнатыва #НоваяБеларусь #Канстытуцыя #Рэформы #Этыка #СупрацьдзеяннеКарупцыі #Парламент

Як у будучай Беларусі будуць змагацца з карупцыяй?

8 верасня ў Таліне прайшоў экспертны круглы стол па этыцы дзяржаўнай службы і супрацьдзеянні карупцыі. У ім удзельнічалі эксперты, прадстаўнікі Офіса Святланы Ціханоўскай, Аб’яднанага Пераходнага Кабінета, палітычных партый, а таксама эстонскія і міжнародныя спецыялісты.

Падчас мерапрыемства абмеркавалі: 
- прадухіленне карупцыі і канфлікт інтарэсаў;
- этыку дзяржаўных службоўцаў і дэклараванне інтарэсаў;
- абарону інфарматараў;
грамадскі і парламенцкі кантроль;
- расследаванне карупцыйных злачынстваў;
- незалежнасць і падсправаздачнасць антыкарупцыйных інстытутаў;
- будучую мадэль Камітэта па этыцы дзяржаўнай службы і супрацьдзеянні карупцыі, яго паўнамоцтвы і ўзаемадзеянне з іншымі дзяржаўнымі органамі.

Вынікі дыскусіі выкарыстаюць пры падрыхтоўцы канцэпцыі будучага беларускага заканадаўства ў гэтай сферы.

Навошта рыхтаваць законы ўжо цяпер, у відэа распавядаюць дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і канстытуцыйнай рэформе Анатоль Лябедзька і прадстаўнік дэмакратычных сіл у Эстонскай і Латвійскай Рэспубліках Віталь Малчанаў.

Мерапрыемства прайшло пры супрацоўніцтве з МЗС Эстоніі і ESTDEV.

🇪🇪 Соймікі як адказ на новыя выклікі: дыскусія ў Талліне

У Талліне адбылася сустрэча Анатоля Лябедзькі, дырэктара Цэнтра «Еўрапейскі дыялог» і дарадцы Святланы Ціханоўскай па парламенцкім супрацоўніцтве і канстытуцыйнай рэформе, з прадстаўнікамі беларускай дыяспары ў Эстоніі.

Адной з галоўных тэм стала ідэя выбараў у соймікі — мясцовыя прадстаўнічыя структуры беларусаў у краінах пражывання.

Гэтая прапанова можа стаць адказам адразу на некалькі выклікаў:
🔹 зніжэнне актыўнасці беларусаў у замежжы;
🔹 немагчымасць любога «цэнтра» эфектыўна даходзіць да кожнага беларуса ў выгнанні;
🔹 напружанасць і пэўная таксічнасць у адносінах паміж рознымі групамі і арганізацыямі;
🔹 неабходнасць стварыць больш дэмакратычны і прадстаўнічы механізм узаемадзеяння беларусаў за мяжой;
🔹 і, нарэшце, сітуацыя, калі выбары ў Беларусі фактычна сышлі з парадку дня.

«Цікавыя менавіта такія сустрэчы, пасля якіх з’яўляюцца новыя прапановы і пытанні, якія раней яшчэ не гучалі», — адзначыў Анатоль Лябедзька.

Ён падзякаваў беларусам Эстоніі за адкрытую дыскусію:

«З гэтай сустрэчы я выношу некалькі цікавых прапаноў і некалькі пытанняў, на якія пакуль яшчэ няма адказу».

Магчыма, менавіта з такіх дыскусій і пачынаецца пошук новых механізмаў беларускай дэмакратыі.

Сустрэча адбылася на офісе “Місіі дэмакратычных сіл у Эстоніі”

Далучайся да нас, тут вучаць ДУМАЦЬ🤝 https://t.me/European_Dialog
#ЕўрапейскіДыялог #Соймікі #БеларусыЗамежжа #НоваяБеларусь #Дэмакратыя

Праз супрацу — да вымяральных вынікаў

Старэйшы дарадца Офіса Святланы Ціханоўскай Аляксандар Дабравольскі, спікер Каардынацыйнай рады Арцём Брухан і дырэктар Цэнтра «Еўрапейскі дыялог» Анатоль Лябедзька правялі працоўныя кансультацыі.

У цэнтры ўвагі — пазітыўная альтэрнатыва і практычная падрыхтоўка рэформаў для Новай Беларусі.

Цэнтр «Еўрапейскі дыялог» каардынуе працу па праектах законаў і рэформаў, якія могуць стаць часткай будучых пераўтварэнняў. І тут важна, каб гэтыя напрацоўкі не заставаліся толькі дакументамі, а абмяркоўваліся на розных пляцоўках, у тым ліку і на паседжаннях Каардынацыйнай рады.
Асабліва актуальна гэта з улікам таго, што КР разглядае сябе як пратапарламент. Як арганізаваць такую працу, якія механізмы абмеркавання і ўзаемадзеяння выкарыстаць — менавіта пра гэта ішла размова.

Яшчэ адзін кірунак — Школа парламентарзму. Яна можа быць карыснай і для Каардынацыйнай рады, асабліва для людзей, якія толькі ўваходзяць у палітыку і атрымліваюць мандат прадстаўніцтва. Веды пра працу парламента, заканадаўчы працэс, парламенцкія працэдуры і кантроль — гэта інвестыцыя ў якасць будучых дэмакратычных інстытутаў.

Таксама абмеркавалі ідэю выбараў у соймікі як магчымага пілотнага праекта. Пакуль гэта толькі канцэпцыя, якая патрабуе далейшых кансультацый і прапрацоўкі.

Асобны пункт — магчымасць вынесці на пасяджэнне Каардынацыйнай рады пытанне пра практычную рэалізацыю Люксембургскіх рашэнняў. Гаворка пра сістэмны падыход да працы парламентаў і дэпутатаў з беларускімі кейсамі і праблемамі беларусаў за мяжой.
Добры дакумент важна не проста напісаць. Яго трэба імплементаваць. Таму цяпер галоўнае пытанне — якія канкрэтныя механізмы дазволяць ператварыць рэкамендацыі ў практыку.

Ад ідэй — да працэдур.
Ад дакументаў — да рэформаў.
Ад супрацоўніцтва — да вынікаў.

#ПарламенцкіКанал #НоваяБеларусь #Рэформы #КаардынацыйнаяРада #Парламентарзм

Далучайся і будзем разам 🖌 https://t.me/parlamentbel

«Еўрапейскі дыялог» + «Свабода» = СУПРАЦА

🤝 Дырэктар Цэнтра «Еўрапейскі дыялог» Анатоль Лябедзька і старшыня Міжнароднага інстытута «Свабода» Яраслаў Раманчук правялі працоўныя кансультацыі ў Кіеве.

📍 Іх адметнасць — не толькі ў змесце, але і ў месцы. Сёння Кіеў адкрывае новыя магчымасці для беларуска-ўкраінскага супрацоўніцтва і можа стаць адным з важных беларускіх хабаў — нароўні з Літвой і Польшчай.
Гэтая новая дынаміка асабліва выразна бачная сёлета: візіт Святланы Ціханоўскай у Кіеў, яе сустрэча з прэзідэнтам Украіны Уладзімірам Зяленскім і наступныя кантакты ствараюць новыя магчымасці для беларуска-ўкраінскага дыялогу.

💬 Таму важна развіваць сістэмную супрацу паміж беларускімі і ўкраінскімі экспертнымі цэнтрамі, якія не толькі фармуюць грамадскую думку, але і прапануюць палітычныя і практычныя рашэнні.
У Анатоля Лябедзькі і Яраслава Раманчука ўжо ёсць гісторыя супольнай працы. “Антыкарупцыйная платформа”, праграма «Мільён новых працоўных месцаў”, праекты законаў - гэта толькі частка такой супрацы.

Сёння адкрываецца магчымасць для новага этапу.
🎯 Адзін з галоўных кірункаў — пазітыўная альтэрнатыва для Новай Беларусі: канкрэтныя ідэі, рэформы, заканадаўчыя рашэнні і бачанне краіны пасля дэмакратычных пераменаў.
Асобная каштоўнасць гэтага партнёрства — вялікі досвед украінскай трансфармацыі, які назапасілі Яраслаў Раманчук і яго Інстытут. Ужо сёлета можна чакаць новых сумесных ініцыятыў.

Ад кантактаў — да супрацоўніцтва. Ад супрацоўніцтва — да канкрэтных вынікаў.

Далучайся да нас, тут вучаць ДУМАЦЬ🤝 https://t.me/European_Dialog
#ЕўрапейскіДыялог #Свабода #Беларусь #Украіна #Кіеў #НоваяБеларусь #БеларускаУкраінскіДыялог

🇺🇦 У Кіеве распачаў працу V Форум Астравы. І ён відавочна адрозніваецца ад папярэдніх.

На гэта звярнуў увагу вядучы першай панэлі, Анатоль Лябедзька, дырэктар Цэнтра “Еўрапейскі дыялог”, дарадца Святланы Ціханоўскай па парламенцкай супрацы і канстытуцыйнай рэформе.

“Калі раней асноўным мэйнстрымам была пастаноўка дыягназу праблемаў, то сёння галоўнае пытанне гучыць інакш: «А што рабіць?»

Больш аптымізму, больш чаканняў рэальных зменаў — і ўжо на першай панэлі прагучала моцная ініцыятыва дарадцы Офіса прэзідэнта Украіны Міхаіла Падаляка: стварыць міжсектаральную, міжведамасную групу, якая стане інструментам практычнай рэалізацыі добрых намераў, якія далей за агучку і паперы, не заходзяць. Размова пра вырашэнні праблемаў беларусаў ва Украіне і рэалізацыю стратэгіі Кіева па Беларусі.
Цяпер галоўнае — перайсці ад ініцыятывы да яе практычнай рэалізацыі.

Яшчэ адзін важны сігнал: Украіна рэальна становіцца беларускім хабам. І ўжо сёння можа разглядацца як патэнцыйны канкурэнт Польшчы і Літвы. Калі дынаміка захаваецца, Украіна можа стаць і лідарам гэтага працэсу.
Так, яшчэ трэба пераадолець бюракратычнае супраціўленне. Але гэта задача, якую можна вырашыць.

Ад дыягназу праблемаў — да канкрэтных рашэнняў. Менавіта гэта сёння вызначае новую атмасферу Форуму Астравы”.

#ФорумАстравы #Украіна #Беларусь #ПарламенцкіКанал

☝️Удзельнікі Форуму Астрожскіх прынялі супольную заяву датычна гвалтоўнага вывазу з радзімы ўкраінскіх дзяцей

Заява ўтрымлівае 8 пунктаў, якія, сярод іншага, прадугледжваюць вызначэнне службовых асобаў рэжыму Лукашэнкі, што спрыяюць вывазу непаўналетніх украінцаў, садзейнічанне бяспечнаму вяртанню ідэнтыфікаваных дзяцей ва Украіну ды працяг каардынацыі ў гэтай справе паміж украінскім бокам ды беларускімі дэмсіламі.

✅ Заяву цалкам шукайце вось тут
🔗 Спасылка для чытачоў з Беларусі