♦️ثعلب گیاه در حال انقراض جنگل‌های ارسباران
یادداشتی از آیسان نوری✍🏻

🔹گیاهان دارویی ذخایر ژنی طبیعت محسوب می‌شوند و هرگونه انقراض گیاهی باعث اختلال در چرخه زیست محیطی طبیعت خواهد شد. در این راستا از بین مشکلات زیست محیطی جنگل‌های قاراداغ (ارسباران)، برداشت بی‌رویه گیاه دارویی ثعلب یا «بئش بارماق» را می‌توان یکی از مهم‌ترین معضلات محیط زیستی این منطقه عنوان نمود. برای پی بردن به اهمیت موضوع اشاره‌ای مختصر به مشخصات این گیاه خواهیم داشت.

🔹گیاه دارویی ثعلب یا بئش بارماق گیاهی است دارای غده‌های زیرزمینی منقسم به تقسیمات پنجه‌ای که این غده‌ها خاصیت دارویی دارند. پراکنش گیاه بیشتر در جنگل‌ها و چمنزارهای مرطوب نواحی کوهستانی تا ارتفاع ۲۰۰ متری است. به همین خاطر ارتفاعات قاراداغ محیط مناسبی برای رشد این گیاه می‌باشد. گیاه ثعلب خواص دارویی زیادی دارد که شایع‌ترین آن درمان بیماری‌های ریوی و برطرف کردن خشکی شش‌ها و سرفه‌های شدید می‌باشد. حتی در موارد سیاه سرفه، آسم و تنگی نفس هم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

🔹اما متاسفانه در چندین سال اخیر در اکثر روستاهای قاراداغ به دلیل فقر و محرومیت فزاینده، برداشت بی‌رویه‌ی پیاز این گیاه به کسب و کار بیشتر اهالی تبدیل شده است. طوری که پیاز گیاه را درآورده و پس از خشک کردن، اغلب با شیر جوشانده و به قیمت‌های باور نکردنی به فروش می‌رسانند. به همین دلیل این گیاه در معرض خطر انقراض قرار گرفته است. زیرا برداشت پیاز دیگر نسل گیاه را در خاک از بین می‌برد و گیاه دیگر قادر به تولید مثل و بقای نسل نخواهد بود.

🔹البته سال گذشته از سوی اداره جهاد کشاورزی شهرستان ورزقان برداشت گیاه ثعلب ممنوع اعلام شد. ولی هیچ اقدام عملی در این راستا انجام نگرفته و گیاه ثعلب همچنان در معرض انقراض می‌باشد. گفتنی است اگر دلیل اصلی برداشت بی‌رویه این گیاه را ناشی از فقر و محرومیت فزاینده‌ی این منطقه تلقی کنیم که هیچ منبع درآمدی جایگزینی برای اهالی ندارند، پس ممنوع اعلام نمودن برداشت این گیاه از سوی جهاد کشاورزی نیز تاثیری در برداشت بی‌رویه و انقراض این گونه نخواهد داشت. زیرا این توسعه نامتوازن و عقب ماندگی منجر به فقر در روستاهای قاراداغ می‌باشد که سیل بیکاران را به سوی استفاده بی حد و حصر از طبیعت رهنمون می‌کند. پس تا زمانی که بیکاری و فقر در این منطقه حضور دارد، شاهد از بین رفتن طبیعت نیز خواهیم بود.

yun.ir/i01vp2

@Environment_Chinar

♦️لاله‌جین پایتخت سفال جهان در تسخیر فاضلاب

🔹به گزارش چینار فقط ۲۵ درصد از ساکنان شهر ۱۵ هزار نفری لاله‌جین (لاچین) از توابع شهرستان بهار در استان همدان دارای انشعاب فاضلاب هستند و بقیه از طریق شبکه فاضلاب جمع آوری نمی‌شود. همین مسئله معضلات جدی برای ساکنین و محیط زیست این شهر پدید آورده است. چنانچه انشعاب فاضلاب در این شهر سبب انتشار بوی نامطبوع و آلودگی‌های زیست محیطی شده است.

🔹گفتنی است عدم اتصال تمامی منازل ساکنین لاله‌جین به شبکه فاضلاب، زمینه‌ای برای انتقال فاضلاب این شهر از طریق رودخانه‌ی «یئکه چای» به برکه‌ای در ۲۰۰ متری روستای دهنجرد (دنه گرد) در دهستان سفالگران بخش لاله‌جین فراهم آورده است. به همین دلیل بوی متعفن ناشی از انتقال فاضلاب به این برکه، اهالی این روستا را به ستوه آورده و آثار زیست محیطی چندی نیز به همراه داشته است.

🔹با توجه به اینکه این برکه ایزوله نیست تصفیه به روش طبیعی و از طریق نفوذ، تبخیر و ته نشینی صورت می‌گیرد که این وضعیت سبب آلودگی آب‌های زیر زمینی، آلودگی هوا و خاک شده است. علاوه بر این برخی از کشاورزان حاشیه این برکه با قرار دادن موتور چاه در داخل این برکه از فاضلاب موجود در آن برای آبیاری مزارع استفاده می‌کنند.

🔹البته نه تنها بخش زیادی از فاضلاب این شهر به علت نبود شبکه منتقل نمی‌شود، بلکه بخشی از فاضلاب روستای امزاجرد از توابع شهر همدان از طریق رودخانه با پیمودن روستاهای دستجرد، سلیمان آباد و کوشک آباد نیز وارد لاله‌جین می‌شود. به همین خاطر هم اینک شهر لاله‌جین در تسخیر فاضلاب قرار گرفته و این وضعیت نابسامان سبب نارضایتی اهالی این شهر به ویژه ساکنان روستای دهنجرد و مهاجرت اهالی این روستا شده است.

🔹شهر لاله‌جین در ۹ کیلومتری بهار و ۱۷ کیلومتری همدان به عنوان شهر جهانی سفال شهره است.

yun.ir/2nt9gd

@Environment_Chinar

♦️اعتراض اهالی روستای تازه کند شوط به بی آبی

🔹چینار - روز شنبه عده‌ای از اهالی روستای تازه کند از توابع شهرستان شوط در حوزه‎ منطقه آزاد ماکو نسبت به قطع آب و عدم دسترسی شهروندان به آب آشامیدنی جلوی فرمانداری شهرسان شوط تجمع کردند.

🔹به گزارش چینار، روز شنبه ۱۳ شهریور ۱۴۰۰ عده‌ای از اهالی روستای تازه کند از توابع شهرستان شوط در حوزه‎ منطقه آزاد ماکو در تجمی اعتراضی نارضایتی خویش را نسبت به قطع آب و عدم دسترسی شهروندان به آب آشامیدنی اعلام نمودند.

🔹به گفته‌ی اهالی روستای تازه کند: «از فروردین ماه سال جاری اهالی این روستا از دسترسی به آب شرب محروم هستند و به همین خاطر مجبور به حفر چاه در داخل منازل مسکونی‌شان شده‌اند». به گفته‌ی معترضان روستای تازه کند در ۶ ماه گذشته روزی تنها ۱ الی ۲ ساعت به آب آشامیدنی دسترسی داشته‌اند. بنابراین جهت تامین آب شرب مجبور به حفر چاه در منازل مسکونی‌شان شده‌اند.

🔹گفتنی است در اثر بهره‌برداری از چاه‌هایی که در منازل جهت آب شرب حفر شده‌اند به مرور زمان منزل مسکونی محل حفر چاه و دیگر منازل اطراف، دچار فرو نشست شده که این مهم در ابتدا به شکل ایجاد ترک‌هایی در ساختمان نمایان می‌شود. همچنین به ‌دلیل ترکیب پساب خانگی با آب چاه حفر شده، استفاده از آن کاملا غیر بهداشتی است.

🔹روستای تازه کند روستایی از توابع بخش قره قویون شهرستان شوط در استان آذربایجان غربی است. این روستا در دهستان قره قویون جنوبی قرار داشته و بر اساس آخرین سرشماری جمعیت آن ۲.۶۵۶ نفر (۱۰۰۲خانوار) بوده‌ است.

yun.ir/xjvgu7

@Environment_Chinar

♦️خوی در روز آخر خشکسالی
یادداشتی از سالار عراقی✍🏻

🔹شهرستان خوی به عنوان بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرستان استان آذربایجان غربی بعد از مرکز استان، اورمیه، جمعیتی بیش از ۳۵۰ هزار نفر را شامل می‌شود. در این میان برای تامین نیازهای آبی این شهرستان اعم از شرب، کشاورزی و... تماما از آب‌های زیرزمینی (چاه و چشمه) استفاده می‌شود که با توجه به وضعیت خشکسالی و برداشت بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی، این شهرستان عملا به «روزهای آخر خشکسالی» رسیده است.

🔹چنانچه دشت خوی از چند سال پیش به علت کمبود و افت بی‌سابقه منابع آب زیرزمینی‌ دشت ممنوعه اعلام شده‌ است. بنابر قانون «ضوابط ایجاد تعادل بین منابع و مصارف آب» مصوب هیات وزیران، دشت ممنوعه دشتی است که در آن بهره‌برداری از منابع آب زیرزمینی بیش از پتانسیل تجدیدپذیر بوده، به گونه‌ای که موجب افت سطح آب زیرزمینی در آن دشت گردیده و به طور طبیعی امکان بازگشت به سطح تعادل وجود ندارد.

🔹گفتنی است وضعیت شهرستان خوی در بخش آب شرب قرمز می‌باشد، چنانچه فقط آب شرب این شهرستان از ۴۰ حلقه چاه بخش شهری و ۶۰ حلقه چاه بخش روستایی تامین می‌شود. همچنین شهرستان خوی ۹۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی دارد که ۳۰ هزار هکتار آن آبی و بقیه دیم هستند. همین مقدار از اراضی آبی نیز از منابع آب‌های زیرزمینی آبیاری می‌شوند. لازم به ذکر است که روش آبیاری در اراضی کشاورزی شهرستان خوی همچنان سنتی و به روش غرقابی می باشد که عامل اصلی هدر رفت آب می‌باشد.

🔹هر چند تمامی سازمان‌های ذیربط برای حل وضعیت بحرانی آب در خوی از سالها قبل دست به احداث دو سد «آغ چای» و «غازان» نموده‌اند، که هنوز آب سد آغ چای در دست انتقال است و مطالعات سد غازان در ۲۰ سال اخیر به سرانجامی نرسیده است، اما حل تنش آبی در این شهرستان نه در تامین آب بیشتر بلکه در سر منشا هدر رفت آن یعنی کشاورزی ناکارآمد و بی‌بهره‌ی سنتی است. زیرا آبی که در بخش کشاورزی خوی استفاده می‌شود، چه با آب استفاده از آب‌های سطحی چه آب‌های زیرزمینی در صورت عدم اجرای طرح‌های مدرن آبیاری بالاخره هدر خواهد رفت. زیرا عمده منبع درآمد اهالی این شهرستان حاشیه‌ای نه صنعت، بلکه منابع طبیعی است که هر روز بیش‌تر از دیروز شاهد از بین رفتن آن هستیم.

yun.ir/r46d1

@Environment_Chinar

چینار - رحمانلی لیمانی (بندر) اورمو گؤلونون جنوب شرقینده و عجبشیر شهرینین یاخینلیغیندا یئرله‌شیر. بو لیمان آذربایجان‌دا اورمو گؤلونون اهميتلی لیمانلاریندان بیریدیر. بوندان علاوه‌‌ دانالی، قوبادلی و زینتلی لیمانلاری اورمو گؤلونون شرقی ساحلینده عجبشیردن تخمینا ۲۵ کیلومتر آرالیدا یئرله‌شیرلر، آمما اهمیت باخیمیندان رحمانلی لیمانیندان آشاغی‌دیرلار.

گؤلون سویو قورومادان اؤنجه، بو لیمان اورمو گؤلونده‌کی یان آلان گمی‌لر اوچون ان اهميتلی لیمانلاردان بیری ایدی و اورمو گؤلونون شرق ساحللرینده‌کی دوزلو سویو و چامورو ایله تانینیردی. قاباقجا یایدا بیر چوخ انسان بو لیمانلارا گئدردیلر. رحمانلی لیمانی اورمونون بیر چوخ لیمان و ساحل‌لریندن داها اول، میدانا گلن و گؤلون جنوبوندا اوزون ایللر داوام ائدن قوراقلیقدان سونرا تامامی‌له داغیدیلمیش و ترک ائدیلمیشدیر. بو گؤل بیر واختلار اطرافیندا یاشایان آذربایجانلی‌لار اوچون ایش و گلیر، أیلنجه یئری ایدی و گؤلون قوروماسیندان سونرا بیر چوخ انسان ایشسیز قالاراق، ترک ائدیلمیش بیر ساحله چئوریلدی.

@Envirinment_Chinar

♦️تلخی پساب زیتون طارم بر پیکره محیط زیست

🔹شهرستان طارم از توابع استان زنجان رتبه نخست تولید زیتون را در سطح کشور داراست و سالانه قریب به ۴۵ هزار تن محصول از سطح زیر کشت ۲۰ هزار هکتاری باغات این شهرستان برداشت می‌شود که کمتر از نیمی از این محصول وارد چرخه روغنکشی می‌گردد.

🔹اما فرآوری و روغنکشی محصول زیتون سبب می‌شود تا سالانه حجم عظیمی از پساب آلوده واحدها وارد محیط زیست شهرستان طارم شود. زیرا پساب حاصل از فرآوری زیتون بدون تصفیه و مدیریت پسماند مستقیما وارد طبیعت شده و صدمات زیادی به آب، خاک، محیط زیست و در نهایت سلامت مردم طارم وارد می‌کند.

🔹واحدهای صنعتی فرآوری و خصوصا روغنکشی زیتون باید دارای سیستمهای تصفیه باشند تا مانع از گسترش و پراکندگی پساب آلوده به نمک، هیدروکسید و اسید سیتریک در محیط اطراف شوند ولی آنطور که مشهود است این امر مورد توجه قرار نگرفته و در نتیجه سالانه بیش از ۹۰ میلیون متر مکعب پساب که دارای غلظت آلودگی بسیار بالاتر از حد استاندارد که حتی گاها این آلودگی به بیش از ۱۰ برابر حالت استاندارد نیز می‌رسد، توسط واحدهای روغنکشی تولید شده و در محیط رها می‌شود.

🔹پساب آلوده شاید به طور مستقیم وارد آبهای زیرزمینی نشود اما در نهایت آلودگی آنها را نیز در پی خواهد داشت. از سویی دیگر این پساب آلوده وارد مزارع، آبهای سطحی و رودخانه‌ها می‌شود و مرگ حیات را در هر نقطه که ورود یافته است، رقم می‌زند.

🔹گفتنی است شهرک صنعتی شهرستان طارم که عمده روغنکشی محصول زیتون این شهرستان در آنجا فرآوری می‌شود، فاقد «تصفیه مرکزی» است. البته طبق ضوابط، شهرک صنعتی موظف است پساب را تصفیه کند و پس از استانداردسازی آن را در محیط رهاسازی نماید. اما به دلیل بالا بودن هزینه نصب، متولیان شهرک از این امر سرباز می‌زنند.

🔹شهرستان طارم با بیش از ۶۴ هزار نفر‌ جمعیت در شمال استان زنجان واقع شده و با استان‌های گیلان، قزوین و اردبیل همسایه می‌باشد.

yun.ir/axv66b

@Envirinment_Chinar

🔹چینار –رئیس حفاظت محیط‌زیست شهرستان خرم‌دره با اشاره به آلودگی‌های جایگاه زباله این شهرستان گفت: بیشترین آلودگی محیط‌زیست این شهرستان مربوط به جایگاه زباله است.

🔹وی با اشاره اینکه سوزاندن زباله بیش از ۸۰ نوع بیماری تولید می‌کند، خبر از سوزاندان زباله در جایگاه زباله توسط شهرداری این شهرستان داد.

🔹به گفته توکل سلیمانی در حال حاضر بزرگ‌ترین دغدغه حوزه محیط‌زیست خرم‌دره جایگاه زباله این شهرستان بوده که ظرفیت آن اشباع و آلودگی آب، هوا و خاک آن محرز است.

🔹شهرستان خرم‌دره از توابع استان زنجان بالغ بر ۶۷.۹۵۱ نفر جمعیت دارد.

@Environment_Chinar

‍ ♦️تنش آبی بین دو روستای بلوکان و دستجرد میانه

🔹چینار - مردم دو روستای بلوکان و دستجرد از توابع شهرستان میانه در رابطه با حق آبه رودخانه بلوکان که در نزدیکی روستای بلوکان قرار دارد درگیر شدند.

🔹به گزارش چینار بنا بر تصاویری که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است امروز سه‌شنبه ۱۶ شهریور ۱۴۰۰ بین مردم دو روستای بلوکان (بولکان) و دستجرد از توابع دهستان بروان شرقی از دهستان‌های بخش ترکمانچای شهرستان میانه بر سر حق آبه رودخانه بلوکان که از کوه‌های بزگوش در نزدیکی روستای بلوکان سرچشمه می‌گیرد درگیری رخ داده است. آنطور که از تصاویر منتشره بر می آید نیروهای یگان ویژه نیروی انتظامی نیز در محل درگیری حضور پرشماری دارند.

🔹گفتنی است درگیری میان مردم دو روستای بلوکان و دستجرد به علت حق آبه رودخانه بلوکان مسبوق به سابقه بوده است. چنانچه در پی این درگیری‌های سابقه‌دار در بین مردم دو روستای بلوکان و دستجرد در سالهای گذشته، با حکم دادگاه مالکیت تمامی حق آبه رودخانه بلوکان به روستای بلوکان تعلق یافته بود که در پی تغییر غیابی حکم سابق مبنی بر مالکیت تمام حق آبه، اهالی روستای بلوکان امروز در اعتراض به این حکم تجمع کرده وخواستار عدم اجرای حکم جدید شدند.

🔹به گفته مردم روستای بلوکان طی حکم ناعادلانه دادگاه جلو رودخانه بسته شده و به روستای دستجرد انتقال داده می‌شود و ماموران نیروی انتظامی نیز در حال اجرای حکم دادگاه می‌باشند. ضمنا در سالهای گذشته دو نفر از اهالی روستای بلوکان حین در گیری فیزیکی با اهالی روستای دستجرد بر سر حق آبه رودخانه بلوکان جان خود را از دست دادند. با این حال ضوابط مشخصی از سوی مراجع قانونی جهت تعیین حق آبه این رودخانه در بین اهالی دو روستای بلوکان و دستجرد صورت نگرفته است.

🔹در همین ارتباط گفته شده رئیس شورای اسلامی روستای بلوکان بازداشت شده است.

@Environment_Chinar

♦️تاثیر بحران آب بر زندگی زنان فرودست
یادداشتی از لیلا بابائی✍🏻

🔹خرداد ماه سال جاری بود که زنان روستای نقد علیا از توابع مشکین‌شهر برای دومین بار طی دو ماه با چیدن سنگ در جاده نوغدی مشکین‌شهر مانع از تردد خودروها در این مسیر شدند تا از این طریق اعتراض خود را به عدم دسترسی به آب آشامیدنی سالم و لوله‌کشی در منطقه اعلام کنند. دیروز ۱۶ شهریور نیز در تنش آبی بین روستای بلوکان و دستجرد از توابع میانه باز زنان در صف مقدم اعتراض به آبی روستاهایشان فریاد سر داده بودند.

🔹آری تاکید بر زنان است، چون به حکم تقسیم کار مبتنی بر جنسیت در جامعه مردسالار زنان هستند که موظف به انجام کارهای خانگی از مراقبت از کودکان و سالمندان گرفته تا شست و شو و آشپزی هستند. از این روی فقدان دسترسی به آب در وهله اول زنان را در تنگنا قرار می‌دهد و مجبورشان می‌کند برای ایفای نقششان در جست و جوی آب و راه‌هایی برای جبران محرومیت از آب به تکاپو بیفتند.

🔹زن فرودستِ متعلق به اقلیت اتنیکی و ساکن روستا مجبور است ساعات طولانی از شبانه روز را در انتظار دسترسی به آب بگذراند و مشقت زیادی را به جان بخرد تا با چند سطل آب غذا بپزد، کودکان را شست وشو دهد، رخت و لباس و ظرف بشوید و همواره در این اندوه و فشار باشد که بی آبی خانواده‌اش را به ستوه نیاورد. در این مضیقه اوست که بیشترین اضطراب را در خانه بی آب خود تحمل می‌کند و هرگونه تعلل در تامین آب ممکن است او را در معرض شماتت و خشونت قرار دهد.

🔹اما تنش آبی برای زنان فرودست بدینجا ختم نمی‌شود. گفتنی است استان زنجان و آذربایجان شرقی هر ساله با افزایش میزان کودک همسری صدر نشین نمودار کودک همسری در ایران هستند. اقتصاد مبتنی بر کشاورزی سنتی این دو استان که با بحران کم آبی رونق خودش را از دست داده و به دنبال آن فرزندان به خصوص فزندان دختر به هزینه اضافه تبدیل می‌کند، آنها را در مسیر کودک همسری و ستم مضاعف قرار می‌دهد.

🔹همچنین با از رونق افتادن کشاورزی سنتی، با حجم عظیمی از بیکاری و مهاجرت مواجهیم که دراین حالت یا مردان به تنهایی برای پیدا کردن شغل مهاجرت می‌کنند که مسئولیت مراقبت و مدیریت اقتصاد خانوداه بر عهده زن خانوده می ‌افتد. یا با مهاجرت به همراه خانوده مواجهیم که در این حین زنان مسول حفظ خانواده از مشکلات و آسیب‌های اجتماعی ناشی از حاشیه نشینی هستند.

yun.ir/cn7zhd

@Environment_Chinar