♦️افزایش فرونشست زمین در دشت‌های آذربایجان شرقی

🔹فرونشست عبارت است از فروریزش و یا نشست سطح زمین که به دلایل متفاوتی در مقیاس بزرگ روی می‌دهد. به طور معمول این اصطلاح به حرکت قائم رو به پایین سطح زمین که می‌تواند با بردار اندک افقی همراه باشد، گفته می‌شود. کارشناسان برداشت حداکثری از منابع آب زیرزمینی را مهم‌ترین دلایل فرونشست زمین عنوان می‌کنند.

🔹در همین راستا آذربایجان شرقی به عنوان استانی که به گفته مجتبی جلیل‌زاده معاون وقت حفاظت و بهره‌برداری آب منطقه‌ای استان آذربایجان شرقی ۸۸ درصد از آب تولیدی آن در بخش کشاورزی مصرف می‌شود، امروز با بحران فرونشست زمین مواجه است. 

🔹آذربایجان شرقی با دارا بودن حدود یک‌ میلیون و ۴۰۰ هزار هکتار اراضی کشاورزی که بخشی از آن از طریق آب‌های زیرزمینی و سطحی آبیاری می‌شود، بخش اندکی از اشتغال استان را بر عهده دارد. چنانچه به گفته پرویز محمدزاده معاون وقت سازمان مدیریت و برنامه‎ریزی استان آذربایجان شرقی، سهم بخش کشاورزی در ایجاد اشتغال استان ۱۹.۸ درصد می‌باشد.

🔹به عبارت دیگر کشاورزی کمتر از یک پنجم در ایجاد اشتغال استان ۴ میلیون نفری آذربایجان شرقی سهم داشته، اما حدود ۹۰ درصد از آب تولیدی استان را به خود اختصاص داده است. عمده دلیل این ناکارآمدی نیز استفاده از روش‌های آبیاری سنتی و الگوی کشت نامناسب می‌باشد که بخش کشاورزی این استان با وجود استفاده حداکثری از منابع آبی‌، عملا بهره چندانی در این استان نداشته است. 

🔹علاوه بر ناکارآمدی اقتصادی -همانطور که ذکر آن رفت-، استفاده حداکثری از منابع آبی بخصوص آب‌های زیرزمینی استان، موجب شده تا برخی از دشت‌های استان با پدیده فرونشست مواجه شود. مخاطرات پدیده فرونشست ابعاد گسترده ای دارد که از آن جمله می توان به تغيير ناهمسان در ارتفاع و شيب رودخانه‌ها، آبراهه‌ها و سازه‌هاى انتقال آب، شکست و يا بيرون زدگى لوله جدار چاه‌ها و ايجاد اختلال در بهره بردارى از منابع آب زيرزمينى، پيشروى امواج در مناطق پست ساحلى، کاهش برگشت ناپذير تمام يا بخشى از مخزن آب زيرزمينى، کاهش ميزان نفوذ پذيرى سطحى آب و پيرو آن گسترش پهنه‌هاى بيابانى و سيلابى و کاهش بازدهى يا ايجاد تخريب در شريان هاى حياتى و سازه هاى مهم اشاره کرد. 

🔹در همین راستا بر اساس گزارش جامع بررسی مناطق فرونشست استان آذربایجان شرقی که توسط سازمان نقشه برداری کشور در مرداد ماه سال جاری منتشر شده است، قسمت‌های عمده‌ای از دشت‌های استان آذربایجان شرقی تحت تاثیر فرونشست می‌باشد. علاوه بر این در استان آذربایجان شرقی دشت‌هایی که دچار بحران فرونشست هستند هم از نظر تعداد و هم از حیث نرخ سالانه روند افزایشی دارند.

🔹ازجمله مناطق فرونشست می‌توان به دوزدوزان، ملکان، سراب، مرند، صوفیان، بناب، عجب شیر، هادی‌شهر، ایلخچی، تسوج، قره آغاج، میاندوآب، شبستر و قسمت شرقی بندر شرفخانه اشاره نمود. به عبارتی ۵.۵ درصد مساحت استان با پدیده فرونشست روبرو می‌باشد که بیشترین نرخ فرونشست استان مربوط به مناطق اطراف شهرهای مرند و زنوز با سرعت ۱۸.۹ سانتی متر در سال در محدوده ای به وسعت ۲۸۷ کیلومترمربع رخ داده است. 

🔹بر اساس نتایج مطالعه از سال ۹۷ تا ۹۹ مقدار فرونشست زمین در دشت شبستر حدود ۹ سانتی متر در سال، دشت کشکسرای مرند حدود ۹.۵ سانتی متر، دشت سراب حدود ۷ سانتی متر، دشت شربیان حدود ۱۰ سانتی متر، دشت میانه حدود ۶ سانتی متر، دشت بناب و عجب‌شیر حدود پنج سانتی متر در سال بوده است.

🔹در پایان می‌توان گفت همانطور که مهمترین دلیل فرونشست زمین برداشت‌های حداکثری از آب‌های زیرزمینی جهت استفاده در بخش کشاورزی می‌باشد، بنابراین مهمترین راه حل کاهش و حتی جلوگیری از فرونشست دشت‌های استان، مدیریت منابع آب های زیرزمینی، اصلاح الگوی نامناسب کشت، اجرای روش‌های نوین آبیاری و جلوگیری از حفر چاه‌های جدید در کنار پایش دائمی نرخ فرونشست می‌باشد.

http://yun.ir/2jpmy4

@Enviromment_Chinar

♦️خطرفرونشست زمین در آذربایجان غربی /وضعیت دشت سلماس فوق بحرانی است

🔹چینار– مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی نسبت به خطر فرونشست زمین و کسری آب‌خوان های استان هشدار جدی داد.

🔹به گزارش چینار به نقل از شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی، یاسر رهبردین در خصوص مشکل فرونشست زمین در استان اظهار کرد: هرسال ۳۲ میلیون مترمکعب کسری آبخوان و اضافه برداشت از چاه‌های مجاز و غیرمجاز در استان اتفاق می‌افتد که همواره موجب نگرانی ما بوده است.

🔹رهبردین بیان کرد: فرونشست در دشت سلماس در شمال آذربایجان غربی به عنوان دشت ممنوعه، فوق بحرانی است که در راستای بهبود این وضع سد زولا را در مدار آب شرب سلماس آورده‌ایم و میزان مصرف سالانه حدود ۱۴ میلیون مترمکعب کمتر شده، البته با نصب کنتورهای هوشمند حجمی، آب کشاورزی را هم در منطقه مدیریت می‌کنیم.

🔹وی با اشاره به اینکه برداشت‌های غیرمجاز دلیل اصلی این فرونشست هاست، گفت: در کل استان برداشت آب از منابع زیرزمینی، کیفیت آب را پایین آورده است و این هم به خاطر کاهش سهم بخش کشاورزی از آب‌های سدهاست که البته باید این امر، مدیریت می‌شد و زیرساخت‌های این امر اجرایی می‌شد که در این خصوص با کمبود بودجه مواجه هستیم.

۲ دشت ممنوعه و بحرانی در آذربایجان غربی وجود دارد

🔹رئیس گروه احیا و تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی نیز در خصوص موضوع فرونشست زمین با اشاره به اینکه ۲ دشت ممنوعه و بحرانی از نظر آب‌های زیرزمینی در استان وجود دارد، گفت: این بحران در منطقه‌ی سلماس به صورت کمّی و در منطقه «کهریز» اورمیه نیز کیفی است.

🔹میثم عاشوری در این باره اظهار کرد: در خصوص سلماس باید گفت که افت کمّی، زیاد است و در درازمدت شاهد کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی آب در آبخوان این حوزه هستیم.

🔹رئیس گروه احیا و تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی افزود: در حال حاضر سالانه حدود پنج میلیون مترمکعب کاهش آب زیرزمینی در این حوضه ثبت می‌شود و ۱۸ متر نیز این آبخوان با کاهش تراز مواجه شده است.

🔹عاشوری بیان کرد: یک منطقه ممنوعه و بحرانی نیز داریم که به لحاظ کیفیت آب دچار افت شده و آن هم، منطقه کهریز ارومیه بوده که به علت پایین آمدن تراز این منطقه از تراز دریاچه ارومیه، نفوذ آب صورت گرفته و کیفیت آب را به مخاطره انداخته است.

شناسایی ۱۶ منطقه ممنوعه در آذربایجان غربی

رئیس گروه احیا و تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی گفت: این استان ۲۳ محدوده مطالعاتی حوزه آب دارد که از این تعداد، ۱۶ محدوده ممنوعه بوده و هفت منطقه آزاد است.

🔹عاشوری اضافه کرد: سلماس، خوی، اورمیه و میاندوآب بیشترین میزان ممنوعیت را دارند به طوری که در این مناطق، مجوز چاه برای کشاورزی نمی‌دهیم ولی برای آب شرب و صنایع کم آب بر مشکلی در این خصوص وجود ندارد.
https://yun.ir/s05p2a

@Environment_Chinar

♦️نفلین‌سینیت اصفهان و چین واقع در آذربایجان شرقی
یادداشتی از ابراهیم حسین‌پور

🔹معدن نفلین‌سینیت کلیبر بعد از کشورهای کانادا و نروژ سومین تولید کننده جهان و بزرگترین معدن خاورمیانه می‌باشد که از سال ۱۳۸۳ در مراتع بکر و جنگلی روستای «پئیقان بالا» واقع در ۱۳ کیلومتری جنوب شهرستان کلیبر با وسعتی حدود ۱۰۰ کیلومتر مربع و ذخیره قطعی بیش از یکصد میلیون تن و تولید سالانه ۱۵ هزار تن توسط سرمایه‌گذار اصفهانی فعالیت می‌کند که از سال ۱۳۹۷ با مشارکت شرکت چینی و سرمایه‌گذار مزبور ظرفیت تولید سالانه ۱۵۰ هزار تن هدف گذاری شده‌ است.

🔹نفلین‌سینیت ماده معدنی با ارزش در زمینه تولید آلومنیوم، شیشه، سرامیک، پلاستیک، کائوچو، پشم شیشه و کود شیمیایی و... محسوب میشود که کارخانه نفلین‌سینیت کلیبر ۹۰ درصد نیاز کارخانجات کشور برای ماده معدنی فوق را تامین می‌کند.

🔹فعالیت ۱۹ ساله معدن به لحاظ ایجاد صداهای مهیب انفجار دینامیت، آلودگی‌های ناشی از گردوغبار فراوان، از بین رفتن مراتع چراء دام، عامل سلب آرامش و کوچ اهالی به روستاهای دیگر شده است. هم اینک ۴ یا ۵ خانوار علیرغم مشکلات عدیده‌ای همچنان در روستا ساکن می‌باشند.

🔹مشاهده محل فعالیت معدن پرده از کارشکنی‌ها و تخریب بی اندازه منابع طبیعی منطقه بر می‌دارد. به طوری که پوشش گیاهی و جنگلی محل کاملا نابود گشته همچنین پوشش جنگلی پیرامون معدن درنتیجه انباشت ضایعات حاصله از تولید در معرض نابودی قرار گرفته است.

🔹در نهایت می‌توان گفت دست آورد فعالیت معدن مزبور برای شهرستان کلیبر و استان آذربایجان‌ شرقی نهایتا اشتغال ۴۰ یا ۵۰ نفر از کارگران بومی، تخریب جبران ناپذیر محیط زیست، نابودی گونه‌های گیاهی و جانوری، آلوده‌گی آب و خاک، مشکلات تنفسی و سرطان ریه می‌باشد.
https://yun.ir/26ckgc

@Environment_Chinar

♦️فروچاله‌هایی که همدان را خواهند بلعید

🔹برداشت بی رویه آبهای زیرزمینی در استان همدان و به ویژه شهرستان کبودر آهنگ را با پدیده فروچاله و فرونشست زمین مواجه کرده است که در حال حاضر این دو پدیده آسیب و تهدید جدی برای استان همدان محسوب می‌شود. به گونه‌ای که افت سطح آبهای زیر زمینی سبب ایجاد ۳۰ فروچاله در این استان شده است. آغاز این بحران به اوایل دهه هفتاد برمی‌گردد که در نتیجه سالها بی‌تدبیری و افزایش روز افزون برداشت‌های غیر اصولی از منابع آب زیر زمینی و حفر چاه‌های فراوان به فرونشست زمین و تولد فروچاله در «جهان آباد» فامنین منجر شد. پس از آن ساکنان همدان در منطقه «همه کسی» قهاوند شاهد این اتفاق بودند، که بیشترین تعداد فروچاله را البته با عمق و وسعت کم به خود اختصاص داد.

🔹با نزدیک شدن به اواخر دهه هفتاد و آغاز دهه هشتاد تعداد فروچاله‌ها رشد بیشتری گرفت و آخرین فروچاله ثبت شده در همدان مربوط به سال ۹۷ است. در حالیکه استان همدان زمانی از استان‌های پر آب کشور محسوب می‌شد؛ اما هم اینک ۶۵ هزار هکتار از دشت‌های استان همدان به علت برداشت غیر اصولی و بی رویه از سفره‌های زیر زمینی تغییر کاربری اراضی، مدیریت نامناسب مراتع، چرای بی رویه دام و مدیریت غیر اصولی زمینهای کشاورزی تبدیل به بیابان شده‌اند.

🔹فرآیند ایجاد فروچاله بدین صورت است که برداشت بی رویه آب سبب تخلیه و فرار بیش از حد آب از آبرفت‌ شده و در قسمت‌های سست خاک با تخلیه خاک به همراه آب فرو چاله را پدید می‌آورد لذا فشار به آبخوان و مکش بیش از حد در یک منطقه سبب بروز فرو چاله در بخش‌هایی که خاک سست است می‌شود.

🔹در فرآیند فرو نشست اما کل زمین به صورت یکجا و به تدریج و آرام پایین می‌رود که در آینده حتی در صورت بارندگی زیاد و جلوگیری از برداشت نیز قابل رفع نیست چرا که درزهای داخل خاک به علت فشار ناشی از لایه‌های آبرفتی و فرونشست مسدود شده و دیگر به حالت اولیه باز نمی‌گردد.

🔹فرونشست زمین در شهرستان فامنین از روستای «کِرد آباد» شروع شده و تا «همه کسی» قهاوند ادامه دارد. یعنی اراضی همدان به صورت جنوب شرق به شمال غرب مستعد فرو نشست است. هم اینک فرو نشست زمین در دشت‌های کبودر آهنگ، اسد آباد، فامنین و بهار با روندی آرام و تدریجی در حال رخ دادن است. همچنین شهرستان کبودر آهنگ در این استان بیشترین میزان فرو چاله‌ها را به خود اختصاص داده است. چرا که بیلان آب در این منطقه منفی است. بیلان آب در دشت مرکزی میزان ورودی یک میلیون و ۱۶۲ هزار متر مکعب و خروجی یک میلیون و ۲۵۵ هزار متر مکعب می‌باشد.

🔹گفتنی است تنها راه جلوگیری از ایجاد این فرو چاله‌ها مدیریت آب زیر زمینی است. یعنی میزان تولید و مصرف را ابتدا باید برابر کرده سپس بیلان را به سمت مثبت سوق داد. از جمله طرح‌های تعادل بخشی که به دنبال ایجاد فرو چاله‌ها در این شهرستان اجرا شده می‌توان ایجاد استخرهای ذخیره آب، ایجاد خاکریز هایی برای مدیریت سیلاب‌های سال ۹۸ که نفوذ آب به سفره‌های زیر زمینی را در پی داشت، مسدود سازی ۱۴۴۴ حلقه چاه و استفاده از پساب فاضلاب برای خنک کردن برج‌ها در نیروگاه‌ شهید مفتح را نام برد‌.

🔹اما با این همه سالانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ میلیون متر مکعب برداشت مازاد آب در استان همدان وجود دارد که موجب افزایش شیب منفی هیدروگرافیک مصرف آب به عنوان یکی از مهمترین دلایل ایجاد فروچاله می‌شود و این به معنای ادامه روند فرونشست زمین در این منطقه و احتمالا ایجاد فروچاله‌های جدید خواهد بود که در صورت وقوع تهدیدی برای مناطق شهری و روستایی و مراکز صنعتی است.
https://yun.ir/0ykfre

@Environment_Chinar

♦️هشدار تعطیلی تبریز به علت آلودگی هوا

🔹چینار - معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی با اشاره به استفاده نیروگاه تبریز از مازوت از احتمال تعطیلی ادارات تبریز به علت آلودگی شدید هوا خبر داد.

🔹به گزارش چینار، نیروگاه حرارتی تبریز به گفته مسئولان از چند هفته قبل از سوخت مازوت استفاده می‌کند که موجب آلودگی هوای تبریز و شهرهای اطراف از جمله سردرود و خسروشاه شده است.

🔹معاون عمرانی استاندار آذربایجان شرقی نسبت به وضعیت آلاینده بودن این نیروگاه هشدار داد و گفت: تبریز کانون جمعیتی استان است و حدود ۵۰ درصد از جمعیت آذربایجان شرقی در تبریز و مناطق همجوار ساکن هستند و به همین دلیل سلامت هوای این شهر اهمیت زیادی دارد.

🔹جواد رحمتی گفت: حدود ۳۰۰ مگاوات برق در نیروگاه تبریز تولید می‌شود، اما برای این مقدار کم از تولید برق نباید جان و زندگی و معیشت و کشاورزی ساکنان تبریز را در معرض خطر قرار داد.

🔹وی افزود: استفاده از مازوت و تمکین از نصب فیلترها در نیروگاه تبریز سال‌هاست در تبریز مطرح شده، اما تا امروز اقدامی در خور شأن مردم تبریز برای حفظ سلامت آن‌ها انجام نشده است.

🔹وی ادامه داد: تبریز از نظر موقعیت جغرافیایی و قرار گرفتن در مسیر دود ناشی از مازوت نیروگاه، هر سال روزهای آلوده‌ای داشته است و امسال به دلیل کاهش بارندگی‌ها این آلودگی‌ها افزایش خواهد یافت. وی تصریح کرد: با ترکیب دود ناشی از مازوت از دی باید شاهد تعطیلی حتی اداره‌ها هم باشیم.

🔹گفتنی است چندی پیش بهروز مهدوی فرماندار تبریز در جلسه کارگروه کاهش آلودگی هوای تبریز از تلاش جهت تامین سوخت پاک برای این نیروگاه سخن گفته بود. هرچند مهدوی منظورش را از سوخت پاک روشن نکرده بود، اما بنا به مقتضیات کشور عملا امکان جایگزینی مازوت با سوختی همچون گاز طبیعی -که آلودگی کمتری دربر دارد- در نیروگاه‌ها وجود ندارد. زیرا زیرساخت‌های استخراج گاز فرسوده شده و کشور در تامین گاز با کسری قابل توجهی مواجه می‌باشد. بنابراین استفاده از سوخت مازوت در نیروگاه تبریز و آلودگی‌های ناشی از آن غیر قابل اجتناب می‌باشد.
https://yun.ir/v77vid

@Environment_Chinar

♦️یک شانزدهم تالاب‌ بین‌المللی «شورگؤل» نقده آبگیری شد

🔹چینار – به گفته رییس اداره حفاظت محیط زیست نقده پمپاژ آب از دریاچه سد حسنلو به تالاب بین المللی «شورگؤل» در این شهرستان در حال انجام است و تاکنون ۲۵ هکتار آن پر شده و این روند تا پرشدن ظرفیت ۵۰ هکتاری این تالاب ادامه خواهد داشت. 

🔹به گزارش چینار اکبر محمدیان روز شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ در گفتگو با خبرنگاران با بیان اینکه ظرفیت آب تالاب‌های نقده مناسب بوده و این امر تاثیر زیادی در اکوسیستم منطقه داشته است، اظهار داشت: حجم آب موجود در تالاب‌های‌ حسنلو، درگه سنگی و سولدوز این شهرستان هم اینک حدود ۱۵ میلیون مترمکعب است که میزان مناسبی به شمار میرود. 

🔹تالاب های یادگارلو و شورگؤل واقع در حد فاصل شهرهای نقده و اورمیه به ترتیب با وسعت ۳۵۹ و یک هزار و ۴۰۰ هکتار و تالاب درگه سنگی واقع در جاده اورمیه-مهاباد با وسعت ۷۳۵ هکتار سه تالاب بین المللی نقده هستند که در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده‌اند. 

🔹با این حال با پرشدن ۲۵ هکتار از تالاب شور گؤل فقط یک شانزدهم از ظرفیت اصلی این تالاب آبگیری می‌شود و ادامه این روند تا پر شدن ۵۰ هکتاری تالاب نیز نشان از پر شدن یک هشتم کل ظرفیت تالاب می‌باشد. 

🔹به گزارش چینار، نقده با بیش از ۱۷ تالاب فصلی، نیم فصلی و دائمی پناهگاه مناسبی برای حیوانات وحشی محسوب می‌شود؛ از میان این تعداد پنج تالاب در قالب سه سایت در کنوانسیون رامسر به عنوان زیستگاه جهانی شناخته می‌شود.

🔹تالاب‌های بین‌المللی و فصلی نقده با پوشش گیاهی و نیزاری و شرایط مساعد زیست محیطی، همواره به عنوان یکی از مراکز مهم مهاجرت، تخم گذاری و جوجه آوری پرندگان آبزی و کنار آبزی در جهان به شمار می‌رود.

yun.ir/gb5ihf

@Environment_Chinar

♦️مدیرکل میراث فرهنگی آذربایجان‌شرقی:
کارشناسان حفاظت طبیعی جنگل‌های دیزمار ورزقان را ارزیابی می‌کنند

🔹چینار - مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی آذربایجان‌شرقی اعلام کرد: کارشناسان اتحادیه بین‌المللی حفاظت طبیعی جنگل‌های دیزمار ورزقان را ارزیابی می‌کنند.

🔹احمد حمزه زاده روز شنبه ۱ آبان ۱۴۰۰ در جمع خبرنگاران با بیان اینکه این ارزیابی در راستای ثبت جهانی جنگل های فوق است، افزود: بر همین اساس ارزیابان اتحادیه بین‌المللی حفاظت طبیعی (IUCN) به منظور بررسی ویژگی‌ها و مستندات جنگل‌های حفاظت‌ شده دیزمار، طی روزهای سوم تا پنجم آبان ماه در آذربایجان شرقی حضور خواهند یافت.

🔹وی اظهار کرد: جنگل‌های حفاظت‌ شده منطقه دیزمار نامزد ثبت جهانی در فهرست یونسکو هستند که به‌ صورت مشترک در پرونده ثبت جنگل‌های هیرکانی مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

🔹حمزه زاده ادامه داد: در راستای تحقق این هدف طی ۲ سال‌گذشته بازدیدهای میدانی و مستندنگاری‌های متعددی توسط مشاوران بین‌المللی، کارشناسان متخصص وزارت میراث‌ فرهنگی و اداره‌کل استان، سازمان‌های محیط‌زیست، حفاظت از جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری و منابع طبیعی انجام شده است.

🔹وی گفت: پرونده جنگل های دیزمار حاصل کار مشترک وزارت میراث‌ فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی، سازمان حفاظت محیط‌ زیست و سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری و منابع طبیعی کشور است که به شکل مشترک با یک سایت از کشور جمهوری آذربایجان موسوم به پارک هیرکان تدوین و در سال گذشته به دبیرخانه یونسکو ارسال شده است.

🔹به گزارش چینار منطقه حفاظت شده دیزمار منطقه ای کوهستانی و جنگلی واقع در دهستانی به همین نام از توابع بخش خاروانا است که در حوزه استحفاظی شهرستان های خداآفرین، ورزقان و جلفا در شمال استان آذربایجان شرقی قرار دارد. در این منطقه ۸۴۹ گونه گیاهی شناسایی شده که ۷۶ گونه آن اندمیک (بومی) بوده و به دلیل تنوع تیپ اراضی (کوهستانی، کوهپایه‌ای و تپه‌ای) و زیستگاه آبی آراز و خشکی و همچنین وضعیت پوشش گیاهی موجب تنوع و غنای زیستی در منطقه شده است.

🔹گونه های جانوری منطقه حفاظت شده دیزمار نیز حدود ۳۲۰ گونه با وجود گونه های منحصر به فرد نظیر سیاه خروس و شوکا به ثبت رسیده است و سایر جانوران این منطقه شامل کل و بز وحشی، گراز، خرس قهوه ای، سیاه گوش، گربه وحشی، گربه جنگلی، پلنگ، روباه، شغال و گرگ و از پرندگان سیاه خروس قفقازی، کبک، کبک دری، دراج و قرقاول ارسباران می‌باشند.
https://yun.ir/4zxwxf

@Environment_Chinar

♦️سیاه خروس جنگلهای قره داغ سرشماری شد

🔹چینار - معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی از انجام سرشماری جمعیت سیاه خروس جنگلهای ارسباران خبر داد.

🔹به گزارش چینار به نقل از روابط عمومی اداره کل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی داود غنی پور گفت: از زیستگاه‌های موجود در حوزه استحفاظی در حد توان تخمین جمعیت گونه بعمل آمد این سرشماری در زیستگاههای سغه‌سر، تارنجه، قره قوش داشی، پری یوردون باشی و بصورت دومرحله ای انجام شد که تعداد مشاهدات ۱۲ بال از این پرنده مشاهده و شمارش شد.

🔹وی ادامه داد: این پرنده ۴۰ تا ۴۸ سانتی متر طول و جثه اش بزرگ است، پرنده نر پرهای سیاه با جلای سبز آبی دارد و در فصل بهار نمایش زیبای این پرنده بعد از طلوع آفتاب بسیار دیدنی است که با سرو صدا تا ارتفاع ۵/۱ متر پرواز میکند. وی افزود: سیاه‌ خروس ها پرندگانی‌ اجتماعی‌ هستند و به صورت گروهی در پاییز و زمستان دیده می‌شوند.

🔹غنی پور گفت: سیاه خروس در زمره پرنـدگان حمایـت شـده اسـت و به همین دلیل شکار آن ممنوع بوده و از جمله پرندگانی است که به دلیل شرایط سـخت زیـستگاهی و زندگی مخفی، مطالعات مناسـبی دربـاره زنـدگی ایـن پرنـده صـورت نگرفتـه اسـت.

🔹معاون محیط طبیعی اداره کل حفاظت محیط زیست آذربایجان شرقی با اشاره به اینکه جنگل زدایى و نابودى علفزارهاى زیستگاه این پرنده از جمله مهم ترین عامل تهدید این گونه‌ی نادر جهانی اعلام شده است گفت: بعـد از جنگل تراشی در زیستگاه سیاه خروس، این پرنـده یـک سـال و گاهی تا دو سال در منطقه باقی می‌ماند و به دنبـال آن یـا نـابود می شود و یا منطقـه را تـرک می کند، بطوریکه در محدوده معدن مس سونگون، تخریب جنگل به همراه آلودگی صوتی ناشی از انفجار و تردد ماشین الات سنگین باعث شد که جمعیت‌های این پرنده به منطقه دیگری کوچ کنند.
https://yun.ir/8wuvg9

@Environment_Chinar

♦️تبریز مازوت آلود

🔹گاز نیروگاه تبریز با تصمیم شرکت ملی گاز قطع شده، تصمیمی که نتیجه آن استفاده کامل از مازوت به عنوان سوخت این نیروگاه و در نتیجه تشدید آلودگی هوای تبریز و شهرهای اطراف آن شده است.

🔹در حالی که نیروگاه حرارتی تبریز به عنوان یکی از دلایل اصلی و قطعی آلودگی هوای این کلان‌شهر و نیز اسکو، ایلخچی، خسروشهر و آذرشهر محسوب می‌شود، گاز این نیروگاه به همراه نیروگاه سهند در بین تمام نیروگاه‌های حرارتی کشور با تصمیم شرکت ملی گاز قطع شده، تصمیمی که نتیجه آن استفاده کامل از مازوت به عنوان سوخت این نیروگاه‌ها و در نتیجه تشدید آلودگی هوای مناطق یاد شده است.

🔹نیروگاه حرارتی و گازی تبریز که در منطقه صنعتی غرب تبریز در کنار بسیاری از کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی و مجاور به مناطق پرجمعیتی چون سردرود، کوجوار، شهرک اندیشه و حتی راه‌آهن واقع شده، با ظرفیت تولید ۸۰۰ مگاوات برق دارای ۲ واحد بخار و ۲ واحد گازی تولید برق است که معمولا در فصل زمستان و در مواقع افت فشار گاز از سوخت مازوت برای تداوم فعالیت خود استفاده می‌کند.

ادامه گزارش را می‌توانید در بخش INSTANT VIEW بخوانید.

yun.ir/vaac13

@Environment_Chinar

♦️سلماس و کهریز ۲ دشت ممنوعه و بحرانی آذربایجان‌غربی

🔹چینار - مسوول احیا و تعادل بخشی آبخوان‌های شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی با اشاره به اینکه، سلماس و کهریز ۲ دشت ممنوع و بحرانی از نظر آب‌های زیرزمینی در استان هستند، گفت: بحران مربوط به سلماس از نظر کمّی بوده و منطقه «کهریز» اورمیه نیز کیفی است.

🔹میثم عاشوری روز یکشنبه ۲ آبان ۱۴۰۰ در گفت و گو با خبرنگاران اظهار کرد: در خصوص سلماس باید گفت که افت کمی، زیاد است و در درازمدت شاهد کاهش ۲۵۰ میلیون مترمکعبی آب در آبخوان این حوزه هستیم.

🔹وی افزود: در حال حاضر سالانه حدود پنج میلیون مترمکعب کاهش آب زیرزمینی در این حوضه ثبت می شود و ۱۸ متر نیز این آبخوان با کاهش تراز مواجه شده است.

🔹وی بیان کرد: یک منطقه ممنوعه و بحرانی نیز داریم که به لحاظ کیفیت آب دچار افت شده و آن هم، منطقه کهریز اورمیه بوده که به علت پایین آمدن تراز این منطقه از تراز دریاچه اورمیه، نفوذ آب صورت گرفته و کیفیت آب را به مخاطره انداخته است.

🔹مسوول احیا و تعادل بخشی آبخوان‌های شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی گفت: این استان ۲۳ محدوده مطالعاتی حوزه آب دارد که از این تعداد، ۱۶ محدوده ممنوعه بوده و هفت منطقه آزاد است.

🔹عاشوری اضافه کرد: سلماس، خوی، اورمیه و میاندوآب بیشترین میزان ممنوعیت را دارند به طوری که در این مناطق، مجوز چاه برای کشاورزی نمی‌دهیم ولی برای آب شرب و صنایع کم آب بر مشکلی در این خصوص وجود ندارد.
https://yun.ir/njs8a3

@Environment_Chinar

♦️ساوالان‌دا نسیل‌لری کسیلمک‌ده اولان کهلیک‌لر
رحیم غلامی

🔹ایللر بویو ساوالان و اونون اطرافینداکی داغلاردا گزیب دولاندیغیمدا؛ گؤزومله گؤردویوم بیر چوخ حیوانلارلا یاخینلیق حیسس ائتمیشم. بو آرادا هر هانسی بیر داغین ذیروه‌سینده دایانسام، کهلیک‌لرین شاققیلتیسینی اوزاقدان دویارام. اصلینده بیلمیرم اونلارین سسی‌نین موزیکال طرزینی، یوخسا سس‌سیزلییی پوزان دورومونو آچیقلاییم. دوغروسو بو دویغو و قاوراییشلاری، خیالیم اوزرینده بیر چوخ شعرلره ده قافیه‌لشدیرمیشم. بونلاردان علاوه کهلیک‌لری بؤیوکدن کیچییه اوچ فرقلی قروپا بؤلموشم.

🔹۱. اول کهلییی: هئشترخان بویدا اولان بو نوع کهلیک، چوخلو قایالاردا یووا قورار. بو نوع کهلییین ارکک‌لری اوچدوقدا، دیشی‌لرله برابر آدام فیتینه تای فیت وئررلر. تاسوفله سون زامانلاردا اول کهلیییی ساوالانین اطرافیندا حددیندن آرتیق اوولاندیغی اوچون نسیل‌لری کسیلمک‌ده‌دیر.

🔹۲. سونا کهلیک: بو نوعا گؤزل کهلیک و یا چیل کهلیک ده دئیرلر. بو کهلیک‌لر یووالارینی چوخلو گوون کیمی کول‌لار و یا داشین آلتیندا قورارلار. بو سیرا کهلیک‌لر یووالارینی قورماقدان اؤترو آزاجیق یئری دئشه‌له‌یرلر کی بو مرحله‌یه ائشمک دئییلر. ایکینجی مرحله‌ده چیر-چیرپینی یووالارینا دؤشه‌یرلر، بو مرحله‌یه ایسه دؤشه‌مک دئیرلر. اوچونجو مرحله یومورتالاما، دؤدونجو مرحله‌ده یومورتالارین اوستونده یاتدیقلارینا گؤره، کوت دوشمه مرحله‌سی دئییلر.

🔹۳. جیر کهلییی: چوخلو یونجا تارلالاریندا یووا قوروب، وحشی اؤردکلر کیمی چیر-چیرپی‌لارلا یوواسینی اؤرتر. داها دوغروسو اصلینده بیر جور گؤزدن اوزاقدا قالماق اوچون بئله‌نچی داورانیرلار.

🔹عومومیتجه کهلیک‌لر کیمسه‌نین یووالارینا یاخین دوشدویونو آنلاسالار، بوتونلوکله یووالارینی ترک ائدیب باشقا بیر یووا قورماغا اوز توتارلار. بو ایشه ده یووادان کوسمک دئیرلر. گاهدان ارکک و دیشی کهلیک بیرلیک‌ده یووا قورارلار. بونا دا «اوچم» دئییلر. بیر ده کهلیک‌لر دسته-دسته اوچدوقلاری اوچون، هر اون بئشلی دسته‌لرینه بیر «جیغ» دئییلر. نئجه‌کی دوه‌نین آلتیسینا بیر قاتار، قاب-قاجاغین آلتیسینا بیر دست، قوردون دا اون ایکیسینه بیر قارا بؤلوک دئیرلر.

🔹کهلییین اوولاماغی اوچون ده قیشدا تاختا تله‌دن استفاده اولونار. تاختا تله‌نین قطعه‌لری پین و ایکی شیریق تاختادان عبارت‌دیر. بو شیریق تاختالاری بیر-ایکی مئتیر آرالی یئرده قویلاییب، اوستونو ایسه کهلییین گؤزوندن اوزاق قالماسی اوچون پین آدلانان اوت-علفله اؤرترلر. سونرا کهلیک اونون اوستوندن کئچدییی زامان ایچینه دوشر. تاختا تله‌دن علاوه آت و اینه‌یین قویروغونون توکوندن قایریلان جله‌نی کهلیک ایله باشقا قوشلارین یووالاریندا گیزله‌درلر. بئله‌ده کهلییین بوینو جله‌یه ایلیشیب، گیره دوشر.
https://yun.ir/p4dks4

@Environment_Chinar

♦️رییس پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری
صید بی رویه، ذخایر شاه میگوی ارس را به صفر رسانده است

🔹چینار - رییس پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه اورمیه گفت: صید بی رویه شاه میگو در سال‌های گذشته و قاچاق آن، ذخایر این آبزی ارزشمند در رود ارس به صفر رسانده است.

🔹دکتر ناصر آق آبزی شناس، محقق و رییس پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه اورمیه در گفتگو با خبرنگاران، با بیان اینکه بازیابی ذخایر شاه میگوی ارس برای نجات این آبزی از انقراض ضروری است گفت: در هر اقدامی برای صید و بهره برداری از بخش آبزیان، باید توان بازیابی و ذخایر مورد توجه باشد.

🔹وی با اشاره به اینکه وقتی شاه میگو این آبزی ارزشمند را در مقیاس‌های وسیع صید کردند این وضعیت رو به انقراض قابل پیش بینی بود، افزود: پروژه ارزیابی ذخایر شاه میگوی ارس و تکثیر و پرورش شاه میگو طرح‌هایی است که هم اکنون جهاد کشاورزی و دانشگاه اورمیه برروی ان‌ها کار می‌کنند.

🔹این محقق می‌گوید: ذخایر به شدت کاهش یافته است به گونه‌ای که در نمونه برداری‌ها نیز شاه میگو مشاهده نمی‌شود و در تله‌های تحقیقاتی گرفتار نمی‌شوند.

🔹رییس پژوهشکده آرتمیا و آبزی پروری دانشگاه اورمیه اظهار کرد: در زمانیکه اوج برداشت و فروش و صادرات آبزیان بوده، کشور‌های آذربایجان، عراق، ارمنستان مقاصد ماهیان ارسالی و بلژیک، فرانسه و آلمان مقاصد شاه میگوی تولیدی در استان بودند.

🔹دکتر آق، صید بی رویه در سال‌های گذشته، قاچاق و عوامل طبیعی و تغییراتی که در تنوع زیستی ارس رخ داده است را از علل به هم خوردن ترکیب زیستی این زیست بوم می‌داند.

🔹وی معتقد است: برخی ماهیان مفید در این منبع آبی از بین رفته اند و در کنار کنترل صید بی رویه باید بازیابی و تکثیر ذخایر پیگیری شود که هم اکنون روی روش‌های تکثیر به صورت نیمه طبیعی تحقیق می‌شود.

🔹این مقام علمی گفت: در صدد هستیم تا شاه میگو مصنوعی تولید شود و نیازی به آوردن مولد (شاه میگو‌هایی که چندین بار تخم ریزی می‌کنند) نباشد چرا که شاه میگوی مولد در رودخانه ارس یافت نمی‌شود.

🔹وی با اشاره به به اینکه پیش مولد‌هایی برای تکثیر از مراکز دیگری تهیه می‌شود بیان کرد: پیش مولد‌ها برای اولین بار تولید تخم گذاری می‌کنند.

🔹دکتر آق ادامه داد: تکثیر و بازسازی ذخایر شاه میگو در آب های ارس باید توام با مطالعات وضعیت طبیعی باشد و آلودگی‌های آبی نیز توسط خود دانشگاه بررسی می‌شود.

🔹این آبزی شناس با بیان اینکه ارس بهترین زیستگاه برای شاه میگوی دراز آب شیرین است، افزود: افزایش گونه‌های مهاجم و بررسی نوع تنوع زیستی هم نیازمند بررسی و تحقیق است.

🔹براساس گفته‌های این محقق در استان‌هایی مثل اردبیل، زنجان و آذربایجان شرقی شاه میگوی دراز آب شیرین وجود دارد، اما شاه میگوی ارس که به صورت طبیعی تولید و تکثیر می‌شود ارزش اقتصادی بالایی دارد.
https://yun.ir/rf1gqd

@Environment_Chinar

♦️«قورو ‌گؤل» تالابی که دیگر آب ندارد

🔹چینار - قورو ‌گؤل یکی از تالاب‌های دائمی آذربایجان‌ شرقی بوده که حالا به دلیل استفاده بی رویه از منابع آبی و خشکسالی در معرض‌ خطر نابودی است.

🔹به گزارش چینار، قورو ‌گؤل حال و روز خوبی ندارد و مدتی است که زنگ هشدار نابودی این تالاب نواخته شده است و حالا شاید با تخصیص حق‌آبه رگ‌های خشکیده تالاب جانی دوباره بگیرد.

🔹خشک شدن تالاب قورو گؤل یک فاجعه زیست محیطی است که استفاده بی رویه از منابع آبی بیشتر بدان دامن می‌زند و اگر حق‌آبه این تالاب تخصیص نیابد به سرنوشت نامعلومی دچار خواهد شد.

🔹وجود ۲۷ تالاب در استان آذربایجان شرقی
دبیر تالاب‌های آذربایجان شرقی گفت: ۲۷ تالاب در استان آذربایجان شرقی شناسایی شده‌اند که برخی از آن‌ها فصلی و برخی دائمی است و در این میان، به دو تالاب دائمی قارا قیشلاق و قورو ‌گؤل می‌توان اشاره کرد که جزو مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست هستند.

ادامه گزارش را می‌توانید در بخش INSTANT VIEW بخوانید.

https://yun.ir/a2754c

@Environment_Chinar