♦️کشت بی رویه سیب در حوضه آبریز دریاچه اورمیه
یادداشتی از امین سعادت✍🏻

🔹سیب جز معدود محصولات باغی است که امکان ذخیره‌سازی به مدت ۹ ماه در سردخانه را داشته و از این منظر کالایی استراتژیک محسوب می‌شود که می‌تواند عامل در آمدزای مناسبی باشد‌. همچنین از ویژگی‌های مثبت دیگر آن عمر بازده مناسبی هست که به طور میانگین در عمر مفید ۳۰ تا ۴۰ ساله‌اش امکان یک درآمد پایداری را برای کشاورزان فراهم می‌کند.

🔹علی‌رغم این ویژگی‌ها باتوجه به نبود تخصص‌های لازم و برنامه‌ریزی مناسب در چند سال اخیر شاهد رشد بی رویه و‌ بدون برنامه‌ریزی باغات سیب در آذربایجان همراه با سیستم های آبیاری سنتی و الگوهای منسوخ شده می‌باشیم. نتیجه این بی برنامگی در کشت باغات، یکی از عوامل تلفات زیاد و بازدهی اقتصادی پایین و از طرفی با وجود خشکسالی‌های متوالی با مصرف بالای آب خود یکی از دلایل خشکیدگی دریاچه اورمیه می‌باشد.

🔹در حال حاضر نزدیک به ۱۰۰ هزار هکتار از اراضی باغی استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی به کشت سیب اختصاص یافته است. این محصول در هر دو استان بیشترین سطح زیر کشت در بخش محصولات کشاورزی را شامل می‌شود. محصولی پر آب بر که با وجود آبیاری سنتی در منطقه یکی از دلایل مصرف بی‌رویه آب در حوضه آبریز دریاچه اورمیه می‌باشد. لذا توجه به شرایط محیط کشت و تولید محصول مهم می‌نماید‌.

🔹طبق گزارشات جهاد کشاورزی استان آذربایجان غربی، میزان تولید سیب استان در سال های اخیر به طور میانگین یک میلیون تن در سال و طبق گزارشات جهاد کشاورزی استان آذربایجان شرقی، میزان تولید سیب این استان نیز سالانه ۶۰۰ هزار تن می‌باشد. بنابراین ۱ میلیون و ۶ هزار تن مجموع تولید سیب این دو استان در سال می‌باشد.

🔹طبق گزارش سازمان فائو برای تولید هر کیلوگرم سیب ۷۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود. با این حساب حجم آب مصرفی برای تولید سیب در این دو استان ۱ میلیارد و ۱۲۰ میلیون متر مکعب در سال می‌باشد که با نظر گرفتن کشاورزی سنتی و غیر تخصصی مطمئنا حجم آب مصرفی بیش از این مقدار می‌تواند باشد.

🔹از طرفی طبق گزارشات جهاد کشاورزی سالانه ۳۰-۳۵ درصد تولید سیب در این دو استان به صورت سیب زیر درختی یا صنعتی تولید می‌شود که عملا ارزش اقتصادی چندانی برای کشاورز ندارد. بنابراین حدودا ۰.۴ میلیارد مکعب آب برای تولید سیب صرف می‌شود که ارزش اقتصادی ندارد.

🔹با توجه به اینکه به طور متوسط از هر ۲ لیتر آب رودخانه‌ای ۱ لیتر آب شیرین معدنی تولید می‌کنند، بنابراین با ۰.۴ میلیارد مکعب آب میشود ۰.۲ میلیارد مکعب آب معدنی تولید کرد که قیمت روز هر لیتر آب معدنی ۴ هزار تومان می‌باشد. این در صورتی است که سیب صعنتی هر کیلو ۸۰۰ تومان خریدی می‌شود.

🔹نقطه قابل توجه دیگر این است که حجم سالانه آب مورد نیاز برای احیای اکولوژیکی دریاچه اورمیه ۳.۴ میلیارد مکعب می‌باشد که حدود یک دهم این مقدار به سادگی در تولید محصول سیب از بین می‌رود.

yun.ir/ly4u33

@Environment_Chinar

♦️مصرف ۹۰ درصدی آب‌ در بخش کشاورزی زنجان

🔹چینار - به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان، آمارها حاکی از مصرف بالای آب‌های زیرزمینی در استان زنجان است. 

🔹به گزارش چینار اسماعیل افشاری روز چهارشنبه ۱۵ مهر ۱۴۰۰ با ابراز نگرانی‌ از مصرف بالای آب‌های زیرزمینی، از استفاده ۹۰ درصدی آب شیرین استان زنجان در حوزه کشاورزی خبر داد. همچنین بخش شرب و صنعت نیز به ترتیب ۶ و ۴ درصد مصرف آب را در این استان به خود اختصاص داده‌اند.

🔹افشاری با بیان اینکه از ۱.۵ میلیارد مترمکعب توان آبی استان، ۷۷۰ میلیون مترمکعب مربوط به آب‌های سطحی و ۷۳۰ میلیون مترمکعب نیز مربوط به آب‌های زیرزمینی است، خاطرنشان کرد: برای کسب نتایج مطلوب در زمینه مصرف بهینه آب در بخش کشاورزی باید به سمت توسعه کشت محصولات کم آب‌بر حرکت کنیم.

🔹گفتنی است دی ماه سال گذشته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای زنجان از تغذیه مصنوعی آبهای زیرزمینی با روش‌های مختلف به دلیل تخلیه آب های زیرزمینی و عدم جایگزین شدن آب این منابع در استان زنجان خبر داده بود. همچنین وی در همان تاریخ از توصیه طرح‌های نوین آبیاری، الگوهای کشت جدید و سازگار با اقلیم منطقه به جهاد کشاورزی استان زنجان نیز سخن به میان آورده بود که تا به امروز خبری از عملی شدن آن در میان نیست.

🔹سهم اشتغال استان زنجان در بخش کشاورزی ۳۳ درصد، سهم تولید ناخالص این استان در بخش کشاورزی نیز با ۲۶ درصد هرچند بالاتر از میانگین کشوری است، اما اختصاص ۹۰ درصدی توان آبی این استان به کشاورزی نشان از ضعف جدی در شیوه‌ی آبیاری و الگوی کشت این استان می‌باشد.

yun.ir/ojb316

@Environment_Chinar

♦️سومین تجمع اعتراضی مردم روستای سیه‌باز خوی به تخریب و غارت

🔹چینار - ظهر امروز اهالی روستای سیه‌باز خوی سومین بار در اعتراض به احداث معدن آهک و تخریب محیط زیست این روستا دست به تجمع زدند.

🔹به گزارش چینار ظهر امروز جمعه ۱۶ مهر ۱۴۰۰ جمعی از اهالی روستای سیه‌باز شهرستان خوی سومین بار در اعتراض به احداث معدن آهک و تخریب محیط زیست این روستا دست به تجمع زدند.

🔹در این اعتراض که در محل معدن آهک روستای سیه‌باز خوی برگزار شده بود، عده‌ای از اهالی روستا با در دست داشتن بنرهایی به احداث معدن آهک در نزدیکی این روستا و مضرات ناشی از آن اعتراض نمودند. این سومین تجمع اعتراضی اهالی روستای سیه‌باز خوی طی ۲ ماه گذشته در اعتراض به احداث معدن آهک و مضرات ناشی از آن در محدوده معدنی روستای سیه‌باز خوی می‌باشد.

🔹گفتنی است فعالین محیط زیست شروع بهره برداری این معدن را مساوی با تحت تاثیر فلزات سگنین قرار گرفتن روستاهای بخش ائو اوغلو شهرستان خوی بالاخص روستای سیه‌باز می‌دانند. این در حالی است که حسن کارگر مدیر عامل شرکت آهک فرآور مهر تابان که مجوز استخراج معدن آهک روستای سیه‌باز به نام آن صادر شده، در مصاحبه اخیر خود با تیم رسا‌نه‌ای سیزین تی‌وی، فلزات سنگین ناشی از استخراج معدن آهک را نه تنها مضر ندانسته بلکه تماما برای انسان مفید اعلام نموده است.

🔹در همین راستا سعید ختایی فعال محیط زیست ساکن آلمان در گفتگو با تلویزیون آذنیوز تی‌وی صحبت از وجود ۴ معدن فعال و ۶ معدن غیر فعال در اطراف روستای سیاه باز در بخش ائو اوغلو شهرستان خوی که پس از مدتی استخراج به حال خود واگذاشته شده‌اند به میان آورده است. به گفته این فعال زیست محیطی این معادن عمدتا از سوی سرمایه‌گذاران غیر بومی با همراهی مسئولان استانی و شهرستانی پس از بهره‌برداری رها شده و جز تخریب محیط زیست و آسیب‌های اجتماعی گسترده فایده‌ای برای اهالی بومی نداشته است.

🔹معدن آهک واقع در حد فاصل شهر ائو اوغلو و روستای سیه‌باز که مجوز استخراج آن به نام شرکت «آهک فرآور مهر تابان» صادر شده، حدود هزار متر با زمین‌های کشاورزی و چهار کیلومتر نیز با خود روستای سیه‌باز خوی فاصله دارد.

🔹روستای سیه‌باز با جمعیت بیش از ۲ هزار نفر از توابع بخش ائو اوغلو در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی قرار دارد.

yun.ir/coqip1

@Environment_Chinar

♦️خالخال‌دا بیر قارا قولاق لئشی کشف ائدیلدی

🔹چینار - خالخال چئوره قوروما اداره‌سی‌نین رئیسی، جمعه گونو ۱۴۰۰-جو ایلین مهر آیی‌نین ۱۶-دا بو شهرستان‌دا بیر قاراقولاق (وشق) لئشی‌نین کشف ائدیلدییینی بیلدیریب دئدی: بو لئش خالخالین مرکزی حیصه‌سینده‌کی لمبر کندی‌نین یولو بویونجا و قورونان اراضی‌دن کناردا کشف ائدیلمیشدیر.

🔹امین شکوری آرتیردی: بو نادر نوع، اوو تامین ائتمک اوچون فعالیت‌لرینین چوخونو سحر تئزدن و گئجه واختی گؤردویونو نظره آلساق، لمبر کندی‌نین (مرکزی حیصه‌ده) یولونو کئچرکن سووشان ماشین‌لارلا توققوشوب اؤلمه‌سی مومکون گؤرونور.

🔹دئمه‌لی قاراقولاق وحشی پیشیکدن داها بؤیوکدور و بعضا ببرله ده‌ییشیک سالینیر. تخمینا ۲۰-۱۵ سانتی‌متر اوزونلوغوندا بو حیوانین؛ قیسا قویروغو، اوزون قوللاری و آیاقلاری، قوللاقلارینین اوجوندا اوزون قارا ساچلاری و بدنی‌نین هر طرفینده بؤیوکلو-کیچیکلی قهوه‌ای لکه‌لری واردیر.

🔹قئید اتمک لازیمدیر کی، قاراقولاق ایران‌ین چئوره قوروما ارگانی‌نین نسلی کسیلمک‌ده اولان نوعلار سیراسینا داخل اولماقلا یاناشی، هم ده دونیادا نسلی کسیلمک‌ده اولان نوعلار (بین الخالق طبیعتین و طبیعی ثروت‌لرین قوروماسی بیرلییی) سیراسیندا یئرله‌شیر.

yun.ir/puvqm4

@Environment_Chinar

♦️ساغلام بیر چئوره‌یه ال تاپماق؛ یئنی انسان حاقلاری

🔹بیرلشمیش میللت‌لر تشکیلاتی‌نین انسان حاقلاری شوراسی ساغلام و تمیز بیر چئوره‌یه ال تاپماغی، یئنی انسان حاققی اولاراق قطعنامه شکلینده قبول ائتدی.

🔹چینارین وئردییی معلوماتا گؤره، انسان حاقلاری شوراسی‌نین (۴۸.۱۳) ساییلی قطعنامه‌سی دونیا اؤلکه‌لرینی یئنی تانینان بو حقوقون حیاتا کئچیریلمه‌سی اوچون بیر-بیرلری و دیگر طرفداشلارلا ایش بیرلیییه چاغیریر.

🔹قطعنامه لایحه‌‌سی‌نین متنی کاستاریکا، مالدیو، مراکش، اسلوونی و سوئیس طرفیندن تقدیم ائدیله‌رک، ۴۳ موافق رأی‌ین یانی سیرا، روسیه، هندوستان، چین و ژاپونون ۴ بی‌طرف رای ایله قبول ائدیلمیشدیر.

🔹انسان حاقلاری شوراسی ایکینجی قراریندا (۴۸.۱۴)، اقلیم ده‌ییشیکلییی‌نین انسان حاقلاری اوزرینده‌کی تاثیر‌لرینه اؤزل بیر راپورتورژ (گزارشگر) تخصیص وئردی.   

🔹یئنی قطعنامه، اقلیم ده‌يیشیکلییی و چئوره‌نین پوزولماسی‌نین دونیادا میلیونلارجا انسانا ووردوغو ضرری رسمیته تانیییر.

🔹قطعنامه، هابئله ان حساس طبقه‌لرین اقلیم ده‌يیشیکلیییندن و ساغلام اولمایان چئوره‌دن داها چوخ تاثیرلندیکلرینی وورغولاییر.

🔹قطعنامه، گلاسکودا کئچیریله‌جک اهميتلی اقلیم ده‌يیشیکلییی اجلاسیندان (COP۲۶) بیر نئچه هفته اول قبول ائدیله‌جک. اجلاسین نویابردا کئچیریلمه‌سی پلانلاشدیریلیر.

🔹بوندان اؤنجه بیرلشمیش میللت‌لر تشکیلاتی‌نین باش کاتیبی آنتونیو گوترش؛ دونیا لیدرلری گولخانا گازی تولیدی‌نین قارشیسینی آلماق اوچون داها گوجلو تدبیرلر گؤرمه‌دیکجه، گلاسکو اقلیم اجلاسی‌نین اوغورسوزلوق تهلوکهسی ایله اوزلشدییینی بیلدیرمیشدی.

🔹عموم ‌دونیا ساغلیق‌‌ تشکیلاتی‌نین معلوماتینا گؤره، بوتون قلوبال اؤلوملرین یوزده ۴۲-دن بیری  و یا ایلده ۱۳.۷ میلیون اؤلوم هاوانین چیرکلنمه‌سی و شیمیایی ماده‌‌لره معروض قالماسی سببیندن باش وئریر.

https://yun.ir/6rb0e9

@Environment_Chinar

📍 قاراداغین دومانلی مئشه‌لری
🎥 محمد سیامک نیا

@Environment_Chinar

♦️اولین جشنواره پسته ایلخچی برگزار شد
صرفه جویی ۱۵ میلیون متر مکعب آب در حوضه دریاچه اورمیه

🔹به گزارش چنار به نقل از ایرنا اولین جشنواره پسته ایلخچی روز ۱۷ مهر ماه ۱۴۰۰ با حضور و سخنرانی جمعی از مسئولان همچون محمد حسین فرهنگی و مسعود پزشکیان نمایندگان مجلس، فرماندار شهرستان اسکو بابک رضی منش، معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی آذربایجان شرقی، رئیس کمیسیون کشاورزی و صادرات اتاق بازرگانی تبریز، بخشدار و امام جمعه ایلخچی برگزار شد.

🔹محمد حسین فرهنگی طی سخنانی تغییر الگوی کشت از محصول پر آب بر پیاز به پسته را نتیجه زمینه‌های فرهنگی موجود در ایلخچی دانست و افزود: حتی زمینه ثبت جهانی و تجاری سازی پسته ایلخچی بر اساس قانون نام‌ها و نشانه‌ها وجود دارد.

🔹در ادامه مراسم مسعود پزشکیان‌ نیز گفت: اگر نتوانیم آب و خاک را مدیریت کنیم زندگی امکان‌پذیر نخواهد بود.

🔹فرماندار شهرستان اسکو نیز در نخستین جشنواره پسته شهر ایلخچی گفت: ۲ اولویت مهم کشور فرهنگ و مسائل اقتصادی است که به عنوان بزرگترین سرمایه هر کشور و مردم آن کشور می‌باشد. وی بزرگترین ثروت شهرستان اسکو و بخش ایلخچی را داشتن فرهنگ بالا و سواد فرهنگی دانست و منابع طبیعی و ثروت‌های خدادادی را به عنوان دومین ظرفیت مناطق معرفی کرد.

🔹لازم به ذکر است که ایلخچی سابقا از قطب‌های تولید پیاز بود اما طی دهه اخیر با توجه به بحران آب موجود در منطقه تغییر الگوی کشت از پیاز به پسته آغاز گردید که در حال حاضر ۵۰۰ هکتار از اراضی منطقه پسته کاری شده است. از سطح پسته کاری شده مقدار ۱۱۷ هکتار بارور شده است که حاصل آن در حال حاضر ۱۶۴ تن پسته می‌باشد.

🔹گفتنی است کشت پسته علاوه بر افزایش چند برابری درآمد کشاورزان منطقه سبب کاهش چشمگیر مصرف آب نیز شده است که صرفه جویی ۱۵ میلیون متر مکعب آب در حوضه دریاچه اورمیه را در پی داشته است.

🔹ایلخچی با جمعیت نزدیک به ۱۷ هزار نفر یکی از شهرهای استان آذربایجان شرقی است و در بخش ایلخچی شهرستان اسکو قرار دارد.

https://yun.ir/l8ykt8

@Environment_Chinar

♦️الگوی کشت غلط و بحران آب در استان اردبیل

🔹از زمان تشکیل استان اردبیل در اوایل دهه ۷۰ خورشیدی، این استان جزو مناطق حاشیه‌ای و محروم کشور بوده و بیشتر درآمد ساکنانش از فعالیت‌های مرتبط با بخش‌های کشاورزی، دامداری و صنایع دستی تامین می‌شد. اما مدیریت و برنامه‌ریزی‌های اقتصادی این استان به جای راه اندازی صنایع بر تقویت تولید در بخش کشاورزی با حمایت‌های دولتی از جمله تسهیل در واگذاری زمین، تامین کود ارزان و اعمال یارانه حدود ۹۰ درصدی بر آب مورد نیاز استفاده در بخش کشاورزی استوار شد.

🔹این گونه برنامه‌ریزی‌ها بیش از آنکه منجر به توسعه استان شود، موجب استفاده حداکثری از منابع آب و خاک شد که امروزه این استان را با مشکلات ساختاری فراوانی روبرو نموده است. زیرا افزایش سطح زیر کشت و الگوی اشتباه کشت در اردبیل بدون توجه به ظرفیت‌های آبی و توان خاک انجام یافته و امروزه با توجه به خشکسالی‌ بی سابقه خسارت‌های فروانی به کشاورزان تحمیل و همچنین موجب هدر رفت بسیار بالای آب و فرسایش خاک شده است.

🔹چنانچه از گستره ۱۸ هزار کیلومترمربعی اردبیل، ۴۳.۶ درصد (۸۱۷ هزار هکتار) اراضی قابل کشت است و البته اراضی زراعی (با مساحت ۷۸۰ هزار هکتار) به ۴۰ هزار هکتار باغ، ۵۱۵ هزار هکتار کشت دیم و ۲۲۵ هزار هکتار کشت آبی اختصاص دارد. ضمنا تعداد بهره‌برداران بخش کشاورزی نیز در حال حاضر به بیش از ۱۲۰ هزار خانوار می‌رسد.

🔹همین مسئله با توجه به روش‌های سنتی آبیاری و الگوی غلط کشت موجب شده تا از ۲ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب منابع تجدیدپذیر استان؛ با استفاده بیش از ۲ میلیارد و ۳۵۰ میلیون مترمکعب در بخش کشاورزی، سالانه چیزی در حدود چهار میلیون تن انواع محصول زراعی و باغی تولید می‌شود.

🔹در این راستا کارشناسان امر بر این باور هستند که بهره‌وری آبیاری بارانی تا ۷۰ درصد و بهره‌وری آبیاری قطره‌ای تا ۹۰ درصد است؛ به طوری که در روش نخست تا ۳۰ درصد و در روش دوم تنها حدود ۱۰ درصد آب مورد استفاده از سوی کشاورزان تلف می‌شود.

🔹این در حالی است که در آبیاری به روش سطحی حتی با انجام هزینه‌های گزاف و تسطیح اراضی، بهره‌وری از ۵۰ درصد تجاوز نمی‌کند؛ و در وضعیت سنتی که استان اردبیل را شامل می‌شود، بهره‌وری منابع آب حتی به کمتر از ۳۵ درصد می‌رسد.

🔹همچنین ارزیابی‌های رسمی نشان می‌دهد در اثر خشکسالی تولید محصولات کشاورزی در استان اردبیل نسبت به سال زراعی گذشته ۴۵۰ هزار تن کاهش یافته و میزان خسارت خشکسالی به بخش کشاورزی این استان در سال زراعی جاری بیش از ۴۰ هزار میلیارد ریال برآورد می‌شود.

https://yun.ir/05otk1

@Environment_Chinar