اِنگار

https://t.me/mashgh_dastannevisi

گرگِ هار
(برداشتی از یک داستان واقعی)
پرستو امیری

چند روزی بود که اهالی آبادی خواب آرامی نداشتند. از آن شبی که زوزه‌ی گرگی به گوش رسیده بود و عمو قربان هشتاد و پنج ساله گفته بود این زوزه‌ی گرگِ معمولی نیست، زوزه‌ی هاری است.
از فردای آن روز حملات گرگ شروع شده بود. شب و روز نمی‌شناخت. به گله‌ها حمله می‌کرد، بی پروا وارد آبادی می‌شد. مردم از ترس، حتی گله‌های‌شان را به چرا نمی‌بردند. کسی هم جرات نزدیک شدن و شکار کردن گرگ هار را نداشت. همه می‌دانستند هاری به جان هرکس بیفتد اول دیوانه‌ و بعد عین چوب، خشک و فلجش می‌کند و در آخر جانش را می‌گیرد.
همه منتظر بودند که گرگ، خودش کم‌کم از هاری بمیرد، حالا این وسط چند گاو و گوسفند هم تلف می‌شدند یا هاری به گله‌ای می‌افتاد، یا گرگ به کسی از اهالی حمله می‌کرد هم چاره‌ای نبود.
همه در یک توافق ناگفته منتظر بودند و فقط دعا می‌کردند که کمتر خسارت ببینند؛ همه، جز یک نفر، جانعلی.

جانعلی، پسر ننه محبوبه، جوانی بیست ساله‌ بود؛ رشید و شجاع، راست‌قامت و نیک‌رفتار. می‌دانست پُرزور است، غرور جوانی داشت اما در عین حال محجوب هم بود. متواضع بود، اما گه‌گاه خواسته و ناخواسته رفتارهای قهرمانانه‌ای می‌کرد تا تحسین و هورایی بشنود. می گفتند تا هفت آبادی آن طرف تر، مردی نبوده که در کشتی، جانعلی را ببرد. ننه محبوبه اش همیشه می گفت زورش به پدر خدابیامرزش رفته است که گاو بالغ را بالای سر می چرخاند. جانعلی کشاورزی می‌کرد و در کنار کشاورزی‌اش، گله‌ی کوچک مادرش را هم، داری می‌کرد. کمک‌حالِ هرکسی بود که جایی، در می‌ماند. از تعمیر سقف طویله تا جابه‌جایی بارها، حتی کول کردن پیرمردها و پیرزن‌ها و رساندن‌شان به مینی‌بوس سر جاده برای رفتن به شهر.
از وقتی که سروکله‌ی گرگِ هار پیدا شده بود، جانعلی شب‌ها می‌رفت به پشت‌بام خانه و در تاریکی به صدای زوزه‌ی گرگ گوش می‌کرد. فکری بود و ساکت. نه که قبلا پرحرف بوده باشد. کلا جانعلی بیشتر کار می‌کرد تا حرف بزند. حالا اما ساکت‌تر از همیشه بود.
آن روز صبح پیرمردان آبادی کمی دورتر از کانی که زن‌ها داشتند در آن رخت و لباس می‌شستند، در سایه‌ی درختی، روی سنگ‌های سکومانندی نشسته بودند و مطابق چند روز اخیر در مورد خسارات گرگ هار، حرف می‌زدند. نگران شیوع هاری بین گله‌ها و حتی آدم‌هاشان بودند.
جانعلی کمی با فاصله، دست به سینه و سر به زیر ایستاده بود و با نوک کفش‌هایش با سنگ ریزه‌های جلوی پایش به آرامی بازی می‌کرد. اولین سکوتی که بین مردان ایجاد شد، یک جمله از دهان جانعلی بیرون آمد: من می‌گیرمش.
صدایش نه آرام بود، نه بلند. بلوف و خودنمایی در لحنش نبود، بیشتر نوعی رخصت خواستن و اطلاع رساندن، به گوش می‌رسید.
سکوت یک دقیقه‌ای ادامه‌دار شد تا این‌که کدخدا مراد به حرف آمد که پسر جان، می‌دانی هاری چیست؟
در صدای کدخدا هم اثری از خشم یا تمسخر نبود، بیشتر نوعی تعجب به گوش می‌رسید.
خانعلی گفت: می‌دانم.
کدخدا پرسید: می‌دانی اگر دندانش به گوشت تنت بگیرد تو هم هار می‌شوی؟
خانعلی سر بلند کرد و صاف به چشم‌های کدخدا نگاه کرد و گفت: می‌دانم.
این‌بار میرزا احمد پرسید: می‌دانی هاری یعنی مرگِ با عذاب؟
خانعلی دست‌هایش را از زیر بغلش بیرون کشید و گفت: می‌دانم، فکرش را کرده‌ام نمد به دستانم می‌بندم و با گرگ کشتی می‌گیرم، نمی‌گذارم دندانش به گوشت تنم برسد. کمی مکث کرد و گفت: انشالله نمی‌رسد.
میرزا نگاهی به سایر مردان کرد. صدا از کسی درنیامد. گفت: تو کشتی‌گیر ماهری هستی جانعلی، پرزوری، شجاعی اما روزگارندیده‌ای؛ حالی‌ات نیست که کشتی با گرگِ هار، یعنی چه.
جانعلی این بار با صدای کمی مغرورتر گفت: حالی‌ام. نمی‌توانم منتظر بمانم تک به تک گله‌ها و بچه‌های‌مان را گیر بیندازد. از سر کم‌عقلی نمی‌گویم. می‌دانم چه کار باید بکنم. امشب کارش را می‌سازم.
چند نفر از پسربچه‌هایی که اطراف مردان مشغول بازی بودند و حرف‌ها را شنیدند به دو رفتند سمت زن‌ها و داد می‌زدند که: جانعلی می‌خواهد با گرگ هار کشتی بگیرد، جانعلی می‌خواهد با گرگ هار کشتی بگیرد، گفته امشب جنازه‌اش را برای‌تان می‌آوردم.
تشت مسیِ پر از رختِ شسته‌ی خیس، از دست ننه محبوبه افتاد. چند زن دیگر رفتند سمتش تا از افتادن خودش جلوگیری کنند.
جانعلی از دور، زیرچشمی نگاه‌شان می‌کرد.
کسی نفهمید آن روز سر ناهار بین جانعلی و ننه محبوبه‌اش چه گذشت، اما عصر که شد ننه محبوبه داشت از زیر رخت‌خواب‌ها پارچه‌های نمدی را بیرون می‌کشید.
قبل از غروب همه اهالی آبادی جلوی کانی، کنار سنگ‌های سکو‌مانند، منتظر بودند.

901 views14:16