در ارتباط با فردِ خودشیفته:

همیشه
شما مقصر هستید.
شما مسئولِ مشکلات رابطه هستید.
شما کاری می‌کنید که او عصبانی شود.
شما نمی‌توانید او را بفهمید و درک کنید.
شما بلد نیستید چطور رفتار کنید.
شما همیشه خراب‌کاری می‌کنید.
شما ناکافی هستید.
اگر نیازهای‌تان را بیان کنید، پر توقع و بهانه‌گیر و نق‌نقو هستید.
اهداف، ارزش‌ها و علائق‌تان مسخره و پیشِ پا افتاده‌است.



دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

.

در ارتباط با فرد خودشیفته چه کار کنیم؟

اولین چیزی که باید بدانید این است که اختلال شخصیت خودشیفتگی درمان ندارد.

در درمان‌های درازمدت و البته اگر فرد همکاری و انگیزه‌ی کافی داشته باشد، نسبت به رفتارش آگاهی پیدا کرده و الگوی رفتاری‌اش تا حدی تعدیل می‌شود، اما انتظار نداشته باشید تمام مشکلات حل شود.

بنابراین اگر می‌توانید از رابطه خارج شوید؛ اما اگر به دلایلی نمی‌توانید از رابطه خارج شوید:

بدانید که فرد خودشیفته پاسخ‌گوی نیازهای شما نخواهد بود، زیرا حس همدلی و درک نیازهای دیگران در خودشیفته‌ها بسیار ضعیف است.

حتما منابع عاطفی/ روانی دیگری برای خودتان مهیا کنید؛ شبکه‌ی دوستان حمایت‌کننده و فعالیت‌های اجتماعی بسیار مهم است.

اهداف، فعالیت‌ها و سرگرمی‌های خودتان را داشته باشید و آن‌ها را با جدیت دنبال کنید.

خط قرمزهای‌تان را به صورت جدی با او درمیان بگذارید و از دیگر رفتارهای آزاردهنده‌ی او بگذرید.

بحث نکنید، زیرا حتما شکست خواهید خورد. خودشیفته گفتگو نمی‌کند، او یک طرفه و صرفا برای اثبات حقانیت خود حرف می‌زند نه برای شنیدن نظر شما.

کارهایی انجام دهید که به بالا رفتن اعتمادبه‌نفس شما کمک می‌کند؛ زیرا در زندگی با آدم خودشیفته اعتماد به نفس شما مدام مورد حمله قراد می‌گیرد. فعال و مولد باشید؛ ورزش کنید؛ تغذیه سالم داشته باشید؛ به روان و جسم خود رسیدگی کنید.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

ما به دشواری می‌توانیم درونِ بخش‌های مختلفِ خودمان، بین نیازهای قدرت‌مند و متعارض‌‌مان، که در هر لحظه سربرمی‌آورند، تعادل را برقرار کنیم و به صلح برسیم؛ حال چگونه توقع داریم بین نیازهای ما و نیازهای دیگری تعارضی نباشد و همیشه در صلح باشیم؟
تا زمانی که دو انسان با دو سازمانِ روانیِ متفاوت در کنار یکدیگر قرار بگیرند، اختلاف بین نیازها اجتناب‌ناپذیر است.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

کمال‌گراها در حوزه درون‌روانی نیز به دنبال بی‌نقص بودن هستند.
آن‌ها ساده‌ترین تجارب انسانی را نقص پنداشته و بابت آن‌ها خودشان را تحت فشار قرار می‌دهند:
نباید افکار منفی داشته باشم.
نباید ناراحت، مضطرب یا خشمگین باشم.
نباید هیچ رفتار بدی داشته باشم.

کمال‌گراها مدام گوش به‌زنگ‌اند و کوچک‌ترین نشانه‌ی کامل و بی‌عیب نبودنِ احساسات، افکار و رفتار خود را فورا متوجه می‌شوند.





دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

احساس گناه و عذاب وجدان را همیشه احساسی برخاسته از اخلاق نپنداریم؛ بعضی اوقات، پشت احساس گناه و عذاب وجدان، ترس از رها شدن و دوست داشته نشدن قرار دارد؛
مبادا به خاطر کاری که کردم و حرفی که زدم، دیگری از من رنجیده باشد، دیگر دوستم نداشته باشد و مرا رها کند ...




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

همان‌طور که فهمِ معنای واقعی واژه، خارج از جمله و متن، دشوار و حتی ناممکن است، فهمِ انسان خارج از بافت و محیط نیز دشوار و با خطا همراه است.

نمی‌توان با روان انسان روبه‌رو شد و فضایی که این روان در آن قرار دارد را نادیده گرفت.

اگر افسردگی را حاصلِ عدمِ تناسبِ تلاش و نتیجه، اضطراب و نگرانی را تلاشی برای پیش‌بینی‌پذیر کردنِ موقعیت‌های مبهم و غیرقابل کنترل در نظر بگیریم، آیا طبیعی نیست که در جامعه‌ای که افراد هرقدر تلاش می‌کنند نتیجه‌ای قابل قبول و متناسب نمی‌گیرند، شرایط بیش از اندازه غیرقابل پیش‌بینی، و کنترل افراد بر امور نیز بیش از حد کم است، افراد بیشتر گرفتار افسردگی، اضطراب و نگرانی شوند؟

در این شرایط آیا درمان‌گر می‌تواند فرد را از فضایی که اطرافش را فراگرفته، جدا کرده و درمان کند؟




دکتر پرستوامیری

پ.ن: تصویر، عکسِ تکه ابری است در آسمانِ تبریز؛ آشنا نیست؟!
@engaarr
@engaarr

حضورِ یک آدم کمال‌‌گرا -بی‌نقص‌گرا- در اطراف‌تان کافی است تا مدام در تمام کارها به شما حسِ بد بودن یا ناکافی بودن بدهد.
در مرحله اول بدانید که هرگز نمی‌توانید یک کمال‌گرا را از خودتان راضی کنید -کمال‌گرا خودش هم نمی‌تواند خودش را راضی کند!- ؛ و در مرحله‌ی دوم، خودتان را با مقیاس و استاندارد‌های آدم کمال‌گرا نسنجید، بلکه استانداردها و اهدافِ خودتان را بسازید، آن‌ها را دنبال کنید و خودتان را نسبت به آن‌ها ارزیابی کنید.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

امروز صبح خبر فوت پروفسور #آلبرت_بندورا را شنیدم و جدا متاثر شدم.
آلبرت بندورا را با نظریه‌ی یادگیری مشاهده‌ای، مفهومِ خودکارآمدی و آزمایش معروفِ عروسک بادکرده‌ی بوبو می‌شناسند.
بندورا پُراستنادترین روانشناس در قید حیات بود.
فکر کنم ما آخرین نسلی هستیم که آخرین نسلِ غول‌های روانشناسیِ جهان را دیدیم. پیش‌روها، عالمانی با فیگورِ پدر و آلوده نشده توسط بازار، که به قول نیمایوشیج، "تصرفی شخصی" داشتند در این جهان و خودشان صاحبِ اندیشه و نظر بودند و با نظریات‌شان دنیای روانشناسی را تکان می‌دادند؛ گمان نمی‌کنم دیگر هرگز شاهد چنین صاحبانِ اندیشه‌ای در روانشناسی -و در علوم دیگر- باشیم. دیگر تصرف در دست اندیشه‌های خالص و اصیل نیست، به دست بازار است.



دکتر پرستوامیری
@engaarr

در اسطوره‌های یونانی ائورودیکه همسر اورفئوس، که با نوای چنگش زندگان و مرگان را مسحور می‌کرد، بر اثر مارگزیدگی جان سپرد، اما اورفئوس که عاشق او بود، به دنبال او به جهان زیرین که در تملک هادس خدای جهان مردگان بود، رفت و با نواختن چنگ، پرسفونه، همسر هادس را مجذوب کرد و پرسفونه به او اجازه داد تا ائورودیکه را از جهان زیرین بازگرداند، به شرط آن‌که تا خروج از قلمرو هادس به چهرهٔ او نگاه نکند. اروفئوس که آن‌همه دشواری را تحمل کرده بود این شرط ساده را پذیرفت، اما در آستانه‌ی دروازه خروج از دنیای مردگان، اورفئوس از بیم این‌که ائورودیکه به دنبالش نرود، برگشت و وی را نگاه کرد و با زیر پا گذاشتن شرط، ائورودیکه برای همیشه به جهان زیرین بازگردانده شد و جدایی ابدی بین آن‌ها افتاد.

عجیب نیست؟
عاشقی که برای بازگرداندن معشوق تمام سختی‌ها را به جان می‌خرد و حتی پا به جهان مردگان می‌گذارد اما یک شرط کوچک را نمی‌تواند رعایت کند و به‌خاطر یک خطای کوچک معشوق را از دست می‌دهد! نکند وسوسه‌ای قوی‌تر از وصل در میان بوده؟! میلی عظیم و ناهشیارانه به نرسیدن و جدایی.
نکند ما هرچقدر هم که عاشق باشیم میلِ جدایی در ما قوی‌تر از وصال است؟ شاید برای روانِ عاشق، خاطره‌ای از تصویرِ معشوق، از خودِ واقعی معشوق دل‌چسب‌تر است!



دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

هرچقدر مرد یا زنی با خشمی بیشتر و نفرتی غلیظ‌تر، در مورد جنس مخالف اظهارنظر کند، به همان اندازه در برابر جنس مخالف، مایل‌تر، محتاج‌تر و شکننده‌تر است.
در هر خشم و تنفر افراطی، خطر میلِ افراطی نیز وجود دارد.





دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

رنج انسان جهان‌شمول است؛ اما تجربه‌ی این رنج و شیوه‌ی پاسخ‌دهی به آن کاملا منحصربه‌فرد و یک داستان شخصی است؛ به همین دلیل نمی‌توان یک نسخه‌ی واحد برای افراد پیچید.
اضطراب، غم، طردشدن، ترس از شکست، ترس از خواسته نشدن، خشم، خشونت، سرگشتگی، بی‌معنایی، تنهایی، و ... را تمام انسان‌ها تجربه می‌کنند اما هر انسانی تجربه و روایت خودش را از این رنج‌ها دارد؛ رنجِ هر انسان به پیچیدگی و منحصربه‌فردیِ تمام لحظاتِ زندگی‌اش است.
هرجا نسخه‌های چندخطی و همگانی برای این رنج‌ها دیدید، بدانید که با یک کلاهبرداری مواجه هستید.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

ما یک قالبِ فنتزیِ آماده از معشوق در ذهن داریم و تلاش می‌کنیم معشوقِ واقعی را در آن قالب بگنجانیم؛
اگر نشد او را می‌تراشیم؛
حتی می‌خراشیم ...




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

طرحواره‌ها معمولا در کودکی و نوجوانی ساخته می‌شوند.
کودک در تجاربِ منفیِ مکررِ اولیه و ارتباطش با آدم‌های مهم زندگی‌اش، احکام و باورهایی کلی درباره خود، دیگران و جهان می‌سازد و چون جهان بیرونی را تجربه نکرده‌است گمان می‌کند، بر تمام جهان همین قوانین حاکم است.
مثلا به این نتیجه می‌رسد که دیگران خطرناک و غیرقابل‌اعتمادند، من آسیب‌پذیرم و جهان ناامن است.

در بزرگسالی چون فرد تجارب مثبت و منفیِ متعددی دارد، کم‌تر به حکمی کلی و طرحواره‌ای می‌رسد.
اما گاهی طرحواره‌ها در بزرگسالی هم ساخته می‌شوند.

در جامعه‌ای که بزرگسالان مکررا تجاربی از دروغ، فریب، بی‌اعتمادی، ناامنی و خیانت دارند، با انباشت این تجارب، افراد آن جامعه‌ کم‌کم به حکمی کلی و طرحواره‌ای درباره‌ی دیگران و جهان می‌رسند؛
دیگران دزد و دروغ‌گو و خائن و غیرقابل اعتمادند و جهان هم جای ناامن و بی‌ثباتی است.
امروز ما در جامعه‌ی ایران، با چنین طرحواره‌های جمعی‌ای روبه‌روییم.
فکر می‌کنید مردمانی با چنین طرحواره‌ای بتوانند در قبال یکدیگر رفتار سالمی داشته باشند؟



دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

وسواس می‌تواند پاسخی باشد به تجربه‌ی حوادث تهدیدکننده‌ی زندگی و احساس ناامنی. گویی فرد به مدد آیین‌های وسواسی تلاش می‌کند جهانش را کنترل و پیش‌بینی‌پذیر کرده و از بروز اتفاقات غیرمنتظره‌ی دیگر جلوگیری کند. آیین‌های وسواسی جهان و اتفاقات آن را از پیش طراحی و برنامه‌ریزی می‌کنند‌.



دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

کامل و بی‌نقص بودن یک توهمه؛ تمام زندگی‌تون رو نذارید به پای یک توهم.
از توهمِ کمال برای خودتون جهنم نسازید.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

امروز سه نفر از مراجعانم می‌گفتند که اون‌چه که در درون دارند رو دیگران نمی‌بینند.
یکی می‌گفت درون من زنی سرکش و عاصی است و بیرونم زنی عاقل و منطقی.
یکی می‌گفت درون من آدمی غمگین و تنهاست و بیرونم آدمی شاد و مهربان و راضی.
و دیگری می‌گفت درون من پر از احساس بی‌اعتمادی و سواستفاده نسبت به دیگران‌ است و بیرونم یک دوست خوب و صمیمی.

و من ... مدام این بیت در ذهنم می‌چرخید:

در اندرون منِ خسته دل ندانم کیست
که من خموشم و او، در فغان و در غوغاست!




دکتر پرستوامیری
از میان یادداشت‌های قدیمی
@engaarr
@engaarr
@engaarr

هر زمان که خودسرزنشی می‌کنید از خودتان بپرسید بعد از خودسرزنشی چه کار کردم یا می‌کنم؟
آیا دست به کار شدم؟
آیا رفتارم را اصلاح کردم؟
مساله را حل کردم؟
یا نه بدتر خودم را در چرخه‌ی رفتارِ ناخوشایند <-> خودسرنشی گیر انداختم؟
می‌بینید کارکرد خودسرزنشی در اغلب مواقع ایجاد انگیزه و محرک برای تغییر نیست؛ درست برعکس کارکردش معمولا ادامه‌ی رفتارِ ناسالم و هیچ کار موثری نکردن است.





دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

حاصلِ حفاظت و حمایتِ بیش از اندازه، عدم رشد و پژمردگی‌ست.



دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

برسانید به دست پدرومادرهای بیش‌ازحد حمایت‌گر.

بعضی وقت‌ها آدم نمی‌تونه یا بلد نیست احساسش رو بیان کنه، اما بعضی وقت‌ها حتی خودشم نمی‌دونه احساسش چیه که بیانش کنه. دردِ احساسِ ناشناخته و غریبه حتی بیشتر از درد احساس‌های بیان نشده‌است.




دکتر پرستوامیری
@engaarr
@engaarr
@engaarr

تحلیل روانشناختی فیلم سه چهره‌ی ایو
(اختلال چندشخصیتی)
دکتر پرستوامیری

https://www.instagram.com/p/CTY-WZbFtFN/?utm_medium=copy_link

.
تحلیل روانشناختی فیلم سه چهره ایو (اختلال چندشخصیتی)
دکتر پرستوامیری



فیلم سه چهره‌ی ایو (حوا) روایتی است واقعی از یک بیمار مبتلا به اختلال هویت تجزیه‌ای (یا چندشخصیتی) که در دهه پنجاه میلادی توسط دو روانپزشک گزارش شده و بر اساس آن فیلم ساخته شده‌است؛ گفته شده که حتی بسیاری از دیالوگ‌ها عینا از روی جلسات درمانی ضبط شده، نوشته شده‌اند.

"اوا وایت" زنی‌ست خانه‌دار، عصبی و مطیع که به دلیل سردردهای مکرر به پزشک مراجعه می‌کند. اوا در مراجعه‌اش به روانپزشک (درمانگری که این بیمار را گزارش کرده است) از حالت‌های فراموشی و صدای زنی که به او دستوراتی می‌دهد صحبت می‌کند.

همسرش نیز گزارش‌هایی از رفتارهای عجیب او می‌دهد که اوا آنها را انکار می‌کند؛ مثلا تلاش برای کشتن دخترشان، یا خرید لباس‌های گران قیمت و نامناسب، رفتن به آتلانتا و غیره.

پس از چند جلسه روانکاوی، در یکی از جلسات "اوا وایت" ناگهان تغییر رفتار می‌دهد؛ "اوا وایت" خجالتی و عصبی و منفعل، جای خود را به "اوا بلک" می‌دهد؛ زنی اغواگر، هوس باز، فعال و پرحرف. تمام رفتارها، لحن صدا و حالت‌های چهره اوا بلک با اوا وایت متفاوت است؛ او حتی به جوراب‌های ابریشمی که اوا وایت می‌پوشد هم حساسیت پوستی دارد (جووان وودوارد برای ایفای این نقش (درواقع این چند نقش!) جایزه اسکار را برنده شده است).

در اختلال هویت تجزیه‌ای یا اختلال چندشخصیتی یا اختلال شخصیت چندگانه، دو یا چند هویت یا شخصیت متمایز و متفاوت، متناوبا رفتار فرد را کنترل می‌کنند. این شخصیت‌ها به‌غیر از تفاوت در رفتار و احساس‌شان، اسامی، سن، جنسیت، خاطرات، دستخط، مهارت و استعداد، تسلط به زبانی خاص و حتی ویژگی‌های فیزیولوژیکی (مثلا فشارخون یا حساسیت پوستی) متفاوتی دارند.

شخصیت اصلی معمولا فردی است منفعل، وابسته، افسرده و مضطرب که تجارب تروماتیکی (بهره‌کشی‌های جسمی و جنسی) در دوره‌ای از زندگی (اغلب پیش از 6 سالگی) داشته است و هویت‌های دیگر که به مرور ساخته شده‌اند به نوعی متعارض و پوشش دهنده‌ی ضعف‌های شخصیت اصلی هستند. مثلا هویت‌های پرخاشگر، اغواگر، هوس‌ران، کودک، مادربزرگ مهربان، خودخواه، هنرمند، اجتماعی، کنترل‌گر، یا خودآسیب‌رسان، سخت‌گیر و غیره.

گفته می‌شود هویت‌های بعدی، برای دفاع از ناتوانی هویت اصلی در برابر تجارب تروماتیک ساخته شده‌اند. در واقع تجربه آنقدر هول‌ناک بوده که هویت اصلی اغلب خاطره‌ای از آن ندارد (خاطرات وحشت‌آور به ناهشیار رانده شده‌اند) اما معمولا یکی دوتا دیگر از هویت‌ها آن خاطره را به یاد دارند و در واقع برای کنار آمدن با آن آسیب ایجاد شده‌اند؛ ممکن است بعدترها فرد از این مکانیسم دفاعی تجزیه‌ای دربرابر آسیب‌های دیگری نیز استفاده کند و در هر تجربه‌ی ناخوشایند، یک شخصیت جدید و متناسب با آن ساخته شود و گاه شخصیت‌ها تا ده‌ها برسد! هم‌چنین ممکن است هویت‌های دیگر از وجود یک‌دیگر و هویت اصلی باخبر باشند (معمولا یک هویت فرعی از هویت اصلی و تمام هویت‌های فرعی باخبر است) اما شخصیت اصلی از وجود هویت‌های دیگر آگاه نیست و بیرون آمدن هویت‌های دیگر را، به دوره‌های فراموشی نسبت می‌دهد. بنابراین یکی از سرنخ‌های تشخیص این اختلال، دوره‌های فراموشی است که از چند دقیقه تا چندروز (حتی بیشتر) گزارش می‌شود.

در کیس اوا وایت، اوا وایت از دو شخصیت دیگر اطلاعی ندارد. اوا بلک شخصیتی کاملا متضاد اوا وایت است و همه چیز را درباره اوا وایت میداند و شخصیت سومی که بعدا شکل گرفته به نام جین از دو شخصیت قبلی سالم‌تر است.
@engaarr
@engaarr
@engaarr
برای دیدن یک قسمت از فیلم روی لینک اینستاگرام کلیک کنید.