‍ در طول سال‌هایی که در روسیه کار می‌کردم، همیشه توجه زیادی به نامه‌هایی که تماشاگران فیلم‌هایم برایم می‌فرستادند داشتم. گاهی آزرده‌خاطرم می‌کردند، اما بیشتر اوقات نیز باعث شور و هیجانی واقعی در من می‌شدند. امروز تمام این نامه‌ها تبدیل به توده‌ای قابل ملاحظه از تردیدها و پرسش‌هایی شده که مخاطب‌شان من هستم. نمی‌توانم در این‌جا از نقل کردن بعضی از آن‌ها خودداری کنم که خصوصاً مشخص‌کننده‌ی روابط من با مخاطبان هستند، حتی زمانی که بعضی‌شان بیانگر یک عدم درک کامل‌اند.
روزی مهندسی از لنینگراد برایم نوشت: «به‌تازگی «آینه» را دیدم؛ علیرغم سردردی که بعد از نیم ساعت دچارش شدم تا آخرِ فیلم‌تان را نگاه کردم، سعی داشتم به‌زور از آن سر دربیاورم و چیزی از روابط میان پرسوناژها، خاطرات و جریان ماجرا بفهمم. ما تماشاگران بیچاره همه نوع فیلمی می‌بینیم، فیلم‌های خوب، بد، مزخرف، بعضی فیلم‌های عادی، بعضی خلاقانه... ولی دست‌کم آن‌ها را می‌فهمیم و می‌توانیم از آن¬ها خوش‌مان بیاید یا بدمان بیاید! ولی درمورد فیلم شما...؟» پزشکی از کالینین از آن منزجر شده بود: «به‌تازگی آینه را دیدم. رفیقْ کارگردان، افتضاح بود! آخر دست‌کم خودتان آن را دیده‌اید؟ فکر نمی‌کنم بشود این فیلم را فیلمی طبیعی دانست! برای‌تان در آینده آرزوی موفقیت دارم! ولی دیگر چنین چیزهایی نسازید!» مهندس دیگری از اِسوِردلوفسکی نتوانسته بود جلوی خشمش را بگیرد: «عجب چیز احمقانه‌ای! عجب فیلم مزخرفی! عجب چیز نفرت‌انگیزی! فیلمی بیخود، چون نتوانسته تماشاگر را تحت‌تأثیر قرار دهد، درحالی‌که این مهم‌ترین مسأله است...» این مهندس تا متهم کردن مدیران سینما پیش می‌رود: «تعجب می‌کنم که مسئولان پخش فیلم‌ها در کشور ما، در اتحاد جماهیر شوروی، توانسته‌اند چنین خطایی مرتکب بشوند!» باید در دفاع از مدیران سینمای شوروی بگویم که چنین «خطاهایی» خیلی به‌ندرت رخ داده است: تقریباً هر پنج سال یک بار... من به‌نوبه¬ی خودم بعد از دریافت چنین نامه‌هایی احساس سرخوردگی می‌کردم... از این به بعد باید برای کی و برای چی کار کنم؟


• زمان مهرشده - آندری تارکوفسکی، ترجمه‌ی عظیم جابری، نشر شورآفرین.

پایتخت.

For Tehran • برای تهران

i still remember
the colors of the sky
at dawn
when i was leaving
the city that pains me
whether to live in
or to leave it.
the city where i feel
both alive and suffocated.
the city where i feel
most at home
hand in hand
with my loved ones
and also lost
among all the chaos.
the city where i feel
so big and free
no longer a child
boundless, unstoppable
and also so small
scared and fragile
terrified of the crowded streets
and monstrous buildings.
the city where i feel
some kind of ecstasy
for it is, i believe
a secondhand new york
a worn-out one
with much less love
on its streets
with empty pockets
and emptier dreams
and shitty cigarettes.
i still remember
the rhythm of my heartbeat
when i first laid eyes
on my friends
their beautiful happy faces
their teeth-revealing smiles
their long inviting hands
automatically wrapped
around my whole being
keeping me close
to their pumping hearts.
i still remember
the rush of blood
to my cheeks
when they were kissed
by them
by strangers who were anything
but strangers.
i still remember
the moment i opened that door
to find you behind it
and you were there
not a dream
not a mental image
the very you
standing
smiling
with a cigarette
between your fingers
and a backpack
by your feet
that didn't look so heavy.
free as a dandelion
waiting for me
to embrace you
to inhale your skin
and make your golden hair
move lightly
using my breath.
i still remember
how i put my heart
on yours
holding you closer
than my clothes
shedding tears
as you were smoking
your cigarette
with your free hand.
i still remember
the first hello we said
and the last goodbye
that we didn't.
helpless me
clinging to you
trying to stop time
trying to cast a spell
that stops the separation
red-eyed you
patting my back
smoking your cigarette
with your free hand
whispering in my ear
"don't make it any harder than it is"
i still remember
the colors of the sky
at dawn.
it was five in the morning
i was right in the middle of
nowhere
far from the city
i somehow love
far from the city
i somehow hate
floating in between
in a white bus
surrounded by
sleeping strangers
who know nothing
about the lives i lived
and the loves i loved.

Twin Peaks (1×2) • David Lynch

فقط برای آن‌ها که بیدارند؛
و آن‌ها که خوابند.

به به.
می‌ریم که چند روزی مثل سگ، پشت سر هم اینو‌ پلی کنیم.

‏اکنون اگر ننویسم از شقایق نورسته‌ای در این دهانه‌ی پل
فردا شاید
بسیار دیر باشد
امروز اگر نگویم آن ستاره‌ی ناپیدا
چه رازناک
دم‌ساز یاس برکه‌ی نزدیک است
فردا شاید
بسیار دیر باشد

مدام و مدام
به سنگ پرتاب شده‌ای فکر می‌کنم
که می‌رود که به گنجشک فرودآمدن بیاموزد
اکنون اگر بر این شقایق نورسته
اسرار این دهان هیولا را نگشایم
امشب چه دسته‌گلی بدهم
به آب‌های
کابوس خود ؟

•منوچهر آتشی