✅5_فلوئورویوراسیل
🔸داروی شیمی درمانی است
◾️آنزیم دی هیدرو پیرمیدین دهیدروژناز(DPYD) ⬅آنزیم اول و محدود کننده سرعت در کاتابولیسم 5FU
❌شایعترین جهشDPYDدر جایگاه برش است که نتیجه آن حذف اگزون 14است(IVS14+1 G>A)
🔸داروی شیمی درمانی است
◾️آنزیم دی هیدرو پیرمیدین دهیدروژناز(DPYD) ⬅آنزیم اول و محدود کننده سرعت در کاتابولیسم 5FU
❌شایعترین جهشDPYDدر جایگاه برش است که نتیجه آن حذف اگزون 14است(IVS14+1 G>A)
👍1
✅ایرینوتکان(irrinotecan)
برای درمان👈 سرطان کلورکتال
🔸اگر در واریانت پروموتر ژن👈 UGT1A1 هموزیگوت باشند⬅کاهش گلوکورونیداسیون دارویی ایرینوتکان در درمان سرطان کلورکتال ⬅در صورت دریافت دوز استاندارد داروینیسم نوتروپنی شدید
❌برای تشخیص دوز درمانی مناسب⬅PCR
برای درمان👈 سرطان کلورکتال
🔸اگر در واریانت پروموتر ژن👈 UGT1A1 هموزیگوت باشند⬅کاهش گلوکورونیداسیون دارویی ایرینوتکان در درمان سرطان کلورکتال ⬅در صورت دریافت دوز استاندارد داروینیسم نوتروپنی شدید
❌برای تشخیص دوز درمانی مناسب⬅PCR
㊗️ تا اینجای مباحث گفته شده اهمیت چندانی نداره و در کنکور خیلی کم بهش توجه میشه.
پس بر اساس اهمیت مباحث در اولویت های بعدی بزارید.
پس بر اساس اهمیت مباحث در اولویت های بعدی بزارید.
✅پزشکی فرد محور یا پزشکی شخصی: استفاده از اطلاعات ژنتیکی و یا ژنومی برای انتخاب بهترین و مناسب ترین درمان دارویی در دوز مناسب
🔸برای مثال :دارو های جدید سیستیک فیبروزیس (CF)بر اساس نوع جهش طراحی شده است
🔅پزشکی دقیق(precision medicine) :
یک فرایند جامع،متمرکز،چند رشته ای و چند سطحی است که همزمان با آنالیز نمونه های انسانی و بررسی اطلاعات سلامتی به منظور درمان میان با افزایش دقت در درک مکانسیم های که در بیماری دخیل است و نحوه پاسخ به دارو را در دستور کار خود قرار میدن
🔸برای مثال :دارو های جدید سیستیک فیبروزیس (CF)بر اساس نوع جهش طراحی شده است
🔅پزشکی دقیق(precision medicine) :
یک فرایند جامع،متمرکز،چند رشته ای و چند سطحی است که همزمان با آنالیز نمونه های انسانی و بررسی اطلاعات سلامتی به منظور درمان میان با افزایش دقت در درک مکانسیم های که در بیماری دخیل است و نحوه پاسخ به دارو را در دستور کار خود قرار میدن
👍1
✅روش های متداول (conventional) برای درمان بیماری های ژنتیکی
🔅فنیل کتونوری⬅حذف فنیل آلانین از رژیم غذایی
هایپر پلازی مادرزادی آدرنال⬅استفاده از هورمون های جایگزین مثل کورتیزول
هموسیتینوری⬅جایگزین کردن ویتامین B6
❌بیماری های اسید الی👈استفاده از یک ویتامین یا کوآنزیم مثل:
متیل مالونیک اسیدمیا ⬅B12
پروپیونیک اسیدمیا⬅بیوتین(BH4)
◾️استفاده از پروتئین /آنزیم جایگزین
هموفیلی⬅فاکتور 8
نقایص مادرزادی متابولیسم :
با استفاده ازتکنولوژی DNA نوترکیب اقدام به بیوسنتز آنزیم سالم میکنند
🤭در اینگونه بیماری ها ساختن آنزیم و یا پروتئین به تنهایی کافی نیست؟
🔸زیرا در موارد زیادی نمیتوان، با تزریق، پروتئین ها و یا آنزیم ها را به هدف مورد نظر ارسال کرد
⏺مثال:
درمان گوشر⬅در بتا گلوکوسربروزیداز تغییراتی را اعمال میکنند تا آنزیم به راحتی وارد لیزوزوم بشود
💯بیماریSCID(نقص ایمنی مرکب)⬅بر روی آدنوزین د امیناز (ADA)با استفاده از یک پلی مر خنثی👈پلی اتیلن گلیکول (PEG) تغییراتی اعمال میشود تا به راحتی وارد سلول شود👈عوارض ایمونولوژیک کمتری داشته باشد و باعث افزایش نیمه عمر دارو میشود.
🔅فنیل کتونوری⬅حذف فنیل آلانین از رژیم غذایی
هایپر پلازی مادرزادی آدرنال⬅استفاده از هورمون های جایگزین مثل کورتیزول
هموسیتینوری⬅جایگزین کردن ویتامین B6
❌بیماری های اسید الی👈استفاده از یک ویتامین یا کوآنزیم مثل:
متیل مالونیک اسیدمیا ⬅B12
پروپیونیک اسیدمیا⬅بیوتین(BH4)
◾️استفاده از پروتئین /آنزیم جایگزین
هموفیلی⬅فاکتور 8
نقایص مادرزادی متابولیسم :
با استفاده ازتکنولوژی DNA نوترکیب اقدام به بیوسنتز آنزیم سالم میکنند
🤭در اینگونه بیماری ها ساختن آنزیم و یا پروتئین به تنهایی کافی نیست؟
🔸زیرا در موارد زیادی نمیتوان، با تزریق، پروتئین ها و یا آنزیم ها را به هدف مورد نظر ارسال کرد
⏺مثال:
درمان گوشر⬅در بتا گلوکوسربروزیداز تغییراتی را اعمال میکنند تا آنزیم به راحتی وارد لیزوزوم بشود
💯بیماریSCID(نقص ایمنی مرکب)⬅بر روی آدنوزین د امیناز (ADA)با استفاده از یک پلی مر خنثی👈پلی اتیلن گلیکول (PEG) تغییراتی اعمال میشود تا به راحتی وارد سلول شود👈عوارض ایمونولوژیک کمتری داشته باشد و باعث افزایش نیمه عمر دارو میشود.
✅درمان با استفاده از دارو:
داروی استاتین ⬅برای درمان هیپر کلسترولمی خانوادگی (FH) با مهار انزیم👈هیدروکسیلاسیون متیل گلوتاریل کوآنزیم Aیا (HMG_COA)که باعث میشه سطح کلسترول به صورت 👈غیر مستقیم،واز طریق برهم کنش با گیرنده های LDL⬅پایین بیاد⬅میزان بیشتری از LDLرا از سطح پلاسما جمع آوری کنند
سولفونیل اوره⬅دیابت نوزادی،دیابت MODY،و دیابت نوع 2
◾️در دیابت نوع 2👈مت فورمین پاسخ بهتری میدهد
راپامایسین⬅نوعی ماکرولید بوده و توسط میکرو ارگانیسم 👈streptomyces hygroscopinsساخته میشود
:
🔸اثرات ضد قارچی دارد
🔸اثرات سرکوب سیستم ایمنی دارد
🔸اثر ضد سرطان از طریق مسیر⬅PI3K/AK/MTOR⬅چرخه سلولی و تکثیر سلولی را مهار کند
اخیراً راپامایسین (سیرولیموس)⬅برای درمان هیپر انسولینمی مادرزادی👈به عنوان جایگزین برداشتن بخشی از پانکراس
◾️یکی از مشتقات راپامایسین (everolimus)⬅برای درمان بیماران👈توبراسکلروزیس که مبتلا به⬅استروسیتوما(subependymal giant cell)
✅داروی ataluran ⬅بیماران CF, DMD
🔸برای درمان کدون های خاتمه زودرس (PTC) که باعث نادیده گرفتن کدون های پایان در هنگام ترجمه میشود(read through) ⬅پروتئین کامل و عملکردی ساخته می شود
برای درمان بیمارانی که در اثر جهش👈 بی معنی(non sense)هستند
💯یک روش دیگر برای درمان DMD⬅افزایش بیان ژن یوتروفین توسط تجویز داروی خوراکی👈
ا💊SMT022357در موش 🐁mdx 👈بیان یوتروفین را در عضلات اسکلتی، تنفسی و قلبی رو ⬅افزایش می دهد
💯یکی دیگر از روش درمان CF(سیستیک فیبروزیس) :
1_داروی invacaftor⬅یک بهبود دهنده پروتئین CFTRکه باعث افزایش باز شدن کانال ها و تسهیل 👈انتقال یون کلرید میشود طریق کانال می باشد
🔅در ابتدا،برای درمان 4%از بیماران که جهش👈G551D یا Gly551Asp مورد تایید بود اما امروزه برای 9جهش دیگر سبب 👈کاهش فعالیت کانال میشود مورد استفاده قرار میگیرد
2_داروی lumacaftor⬅برای درمان شایعترین جهش CFTR یعنی 👈phe508del طراحی شد
این جهش سبب تاخوردگی غیر طبیعی پروتئین شده⬅پروتئین ژن به درستی به سطح سلول نمیرسد
درمان همزمان invacaftor و lumacaftor ⬅در بیماران جهش phe508del به صورت هموزیگوت باعث👈
بهبود عملکرد ریه
🤭این دارو توسط شرکت داروسازی vertex و با همکاری بنیاد CF ساخته شد و یه داروی بسیار گرانقیمت است برای مصرف یک دوره درمان
داروی استاتین ⬅برای درمان هیپر کلسترولمی خانوادگی (FH) با مهار انزیم👈هیدروکسیلاسیون متیل گلوتاریل کوآنزیم Aیا (HMG_COA)که باعث میشه سطح کلسترول به صورت 👈غیر مستقیم،واز طریق برهم کنش با گیرنده های LDL⬅پایین بیاد⬅میزان بیشتری از LDLرا از سطح پلاسما جمع آوری کنند
سولفونیل اوره⬅دیابت نوزادی،دیابت MODY،و دیابت نوع 2
◾️در دیابت نوع 2👈مت فورمین پاسخ بهتری میدهد
راپامایسین⬅نوعی ماکرولید بوده و توسط میکرو ارگانیسم 👈streptomyces hygroscopinsساخته میشود
:
🔸اثرات ضد قارچی دارد
🔸اثرات سرکوب سیستم ایمنی دارد
🔸اثر ضد سرطان از طریق مسیر⬅PI3K/AK/MTOR⬅چرخه سلولی و تکثیر سلولی را مهار کند
اخیراً راپامایسین (سیرولیموس)⬅برای درمان هیپر انسولینمی مادرزادی👈به عنوان جایگزین برداشتن بخشی از پانکراس
◾️یکی از مشتقات راپامایسین (everolimus)⬅برای درمان بیماران👈توبراسکلروزیس که مبتلا به⬅استروسیتوما(subependymal giant cell)
✅داروی ataluran ⬅بیماران CF, DMD
🔸برای درمان کدون های خاتمه زودرس (PTC) که باعث نادیده گرفتن کدون های پایان در هنگام ترجمه میشود(read through) ⬅پروتئین کامل و عملکردی ساخته می شود
برای درمان بیمارانی که در اثر جهش👈 بی معنی(non sense)هستند
💯یک روش دیگر برای درمان DMD⬅افزایش بیان ژن یوتروفین توسط تجویز داروی خوراکی👈
ا💊SMT022357در موش 🐁mdx 👈بیان یوتروفین را در عضلات اسکلتی، تنفسی و قلبی رو ⬅افزایش می دهد
💯یکی دیگر از روش درمان CF(سیستیک فیبروزیس) :
1_داروی invacaftor⬅یک بهبود دهنده پروتئین CFTRکه باعث افزایش باز شدن کانال ها و تسهیل 👈انتقال یون کلرید میشود طریق کانال می باشد
🔅در ابتدا،برای درمان 4%از بیماران که جهش👈G551D یا Gly551Asp مورد تایید بود اما امروزه برای 9جهش دیگر سبب 👈کاهش فعالیت کانال میشود مورد استفاده قرار میگیرد
2_داروی lumacaftor⬅برای درمان شایعترین جهش CFTR یعنی 👈phe508del طراحی شد
این جهش سبب تاخوردگی غیر طبیعی پروتئین شده⬅پروتئین ژن به درستی به سطح سلول نمیرسد
درمان همزمان invacaftor و lumacaftor ⬅در بیماران جهش phe508del به صورت هموزیگوت باعث👈
بهبود عملکرد ریه
🤭این دارو توسط شرکت داروسازی vertex و با همکاری بنیاد CF ساخته شد و یه داروی بسیار گرانقیمت است برای مصرف یک دوره درمان
✅با وجود اینکه ژن درمانی میتواند نقایص اولیه و ثانویه CF رو برطرف کند چرا داروهای بهبود دهنده عملکرد پروتئین CFTR بزرگترین نقطه عطف در درمان است!!؟؟؟؟؟؟
💯بدلیل اینکه:
1_ سلول های اپی تلیال ریه رشد سریع و عمر کوتاهی دارند
2_مقدار و مدت زمان بیان ژن انتقال داده شده بسیار کوتاه است
💯بدلیل اینکه:
1_ سلول های اپی تلیال ریه رشد سریع و عمر کوتاهی دارند
2_مقدار و مدت زمان بیان ژن انتقال داده شده بسیار کوتاه است
✅ژن درمانی:
انتقال عمدی ماده ژنتیکی به سلولهای سوماتیک انسان به منظوردرمان،پیشگیری ویاتشخیص بیماری.
💢روشهای موجوددرژن درمانی:
1⃣انتقالDNAسنتتیک ویانوترکیب به درون سلولهای انسان
2⃣انواع وکتورهای دستکاری شده (انواع ویروسها وپلاسمید ها)
3⃣سلولهای بنیادی
4⃣انواع ویروسهای انکولیتیک
5⃣انواع ذرات قابل اتصال وانتقال DNA
6⃣نوکلئیک اسیدبرهنه
7⃣روشهایAntisense----->برای خاموش کردن ژنها،تصحیح ژنها،تغییر پروتئین ها
8⃣واکسن های ژنتیکی
9⃣تکنولوژیRNAیاDNA مداخله کننده
(mi RNA
siRNA)
🔟پیوندسلولهاازسایرگونه های حیوانی(امانه اندام های solid"جامد" وغیر خونی)
🔍اولین ازمون ژن درمانی ⬅درسال 1990
❇️بیماریهایی ک کاندیدژن درمانی هستند:
🔴ژنتیکی
🔴غیر ژنتیکی
💯چرابرنامه های ژن درمانی حول محورژن درمانی⬅سلولهای سوماتیک درحرکت است وژن درمانی در رده های زاینده (Germ line gene thrapy)وجود ندارد؟؟؟؟
✳️زیرا ژن درمانی در رده های زاینده میتوانند به نسل های بعدی منتقل شوندوازلحاظ اخلاقی قابل قبول نیست امادرسلولهای سوماتیک تنهادرچندسلول ،بافت ویا اندام خاص ایجاد میشود.
💉دراغلب موارد ژن درمانی عارضه ای به دنبال نداشته است ولی درسال1999یک بیماردراثر ژن درمانی درگذشت وهمچنین سه تن از 20کودک مبتلا به ⬅SCID وابسته به X که تحت ژن درمانی قرارگرفته بودندبه لوسمی مبتلا شدند.
در2 تن ازاین کودکان تشخیص داده شد ک وکتور رتروویروسی ک برای انتقال ژن (IL2RG)Y_C
مورد استفاده قرارگرفته به درون ⬅پروتوانکوژن LMO-2 روی کروموزوم11 وارد شده وفعالیت ان رامختل کرده ونهایتا اختلال درعملکرد این ژن ⬅️⬅️ سبب بروز سرطان شده(انواع لوسمی)
از کار افتادن ژن=insertional mutagenesis
🔬انتقال ژن:
۱- ex_vivo
امکان جداکردن وکشت دادن سلول وجود دارد
مثل،فیبرو بلاست های فردمبتلا به هموفیلی B که به انها ژن فاکتورIXاضافه میشود
۲_ in_vivo
امکان جداکردن وکشت دادن سلول وجودندارد
مثل،ژن درمانی CFTR،بااستفاده از لیپوزوم یا ادنو ویروس ⬅⬅
به وسیله اسپری های تنفسی
♨️ژن درمانی جنین داخل رحم:
درحال حاضر ژن درمانی درون رحمی با⬅سلولهای بنیادی سالم (بدون نیاز به دستکاری ژنتیکی )بهترین گزینه درمانی به شمار می رود.
🤲این درمان بهترین روش برای بیماریهای پیشرونده نورودژنره همانندبیماری👈 krabbe وسندرم هولر به نظر می رسد که سن بروز درسنین کودکی ونوزادی است.
انتقال عمدی ماده ژنتیکی به سلولهای سوماتیک انسان به منظوردرمان،پیشگیری ویاتشخیص بیماری.
💢روشهای موجوددرژن درمانی:
1⃣انتقالDNAسنتتیک ویانوترکیب به درون سلولهای انسان
2⃣انواع وکتورهای دستکاری شده (انواع ویروسها وپلاسمید ها)
3⃣سلولهای بنیادی
4⃣انواع ویروسهای انکولیتیک
5⃣انواع ذرات قابل اتصال وانتقال DNA
6⃣نوکلئیک اسیدبرهنه
7⃣روشهایAntisense----->برای خاموش کردن ژنها،تصحیح ژنها،تغییر پروتئین ها
8⃣واکسن های ژنتیکی
9⃣تکنولوژیRNAیاDNA مداخله کننده
(mi RNA
siRNA)
🔟پیوندسلولهاازسایرگونه های حیوانی(امانه اندام های solid"جامد" وغیر خونی)
🔍اولین ازمون ژن درمانی ⬅درسال 1990
❇️بیماریهایی ک کاندیدژن درمانی هستند:
🔴ژنتیکی
🔴غیر ژنتیکی
💯چرابرنامه های ژن درمانی حول محورژن درمانی⬅سلولهای سوماتیک درحرکت است وژن درمانی در رده های زاینده (Germ line gene thrapy)وجود ندارد؟؟؟؟
✳️زیرا ژن درمانی در رده های زاینده میتوانند به نسل های بعدی منتقل شوندوازلحاظ اخلاقی قابل قبول نیست امادرسلولهای سوماتیک تنهادرچندسلول ،بافت ویا اندام خاص ایجاد میشود.
💉دراغلب موارد ژن درمانی عارضه ای به دنبال نداشته است ولی درسال1999یک بیماردراثر ژن درمانی درگذشت وهمچنین سه تن از 20کودک مبتلا به ⬅SCID وابسته به X که تحت ژن درمانی قرارگرفته بودندبه لوسمی مبتلا شدند.
در2 تن ازاین کودکان تشخیص داده شد ک وکتور رتروویروسی ک برای انتقال ژن (IL2RG)Y_C
مورد استفاده قرارگرفته به درون ⬅پروتوانکوژن LMO-2 روی کروموزوم11 وارد شده وفعالیت ان رامختل کرده ونهایتا اختلال درعملکرد این ژن ⬅️⬅️ سبب بروز سرطان شده(انواع لوسمی)
از کار افتادن ژن=insertional mutagenesis
🔬انتقال ژن:
۱- ex_vivo
امکان جداکردن وکشت دادن سلول وجود دارد
مثل،فیبرو بلاست های فردمبتلا به هموفیلی B که به انها ژن فاکتورIXاضافه میشود
۲_ in_vivo
امکان جداکردن وکشت دادن سلول وجودندارد
مثل،ژن درمانی CFTR،بااستفاده از لیپوزوم یا ادنو ویروس ⬅⬅
به وسیله اسپری های تنفسی
♨️ژن درمانی جنین داخل رحم:
درحال حاضر ژن درمانی درون رحمی با⬅سلولهای بنیادی سالم (بدون نیاز به دستکاری ژنتیکی )بهترین گزینه درمانی به شمار می رود.
🤲این درمان بهترین روش برای بیماریهای پیشرونده نورودژنره همانندبیماری👈 krabbe وسندرم هولر به نظر می رسد که سن بروز درسنین کودکی ونوزادی است.
👍1
#جلسه۲فصل۱۵
🔰اندام های هدف:
در اکثر مواقع ژن درمانی فقط بر روی تعداد محدود یا یک اندام خاص انجام می شود.
🖌 کانال آموزشی امری پلاس
➕ @EmeryPlus
🔰اندام های هدف:
در اکثر مواقع ژن درمانی فقط بر روی تعداد محدود یا یک اندام خاص انجام می شود.
🖌 کانال آموزشی امری پلاس
➕ @EmeryPlus