Economics in Focus
1 photo
1 file
1 link
Jahongir Nuriddinov
Download Telegram
Channel created
Channel photo updated
Institutsionalizm!
Men eng yoqtirgan yo'nalish institsionalizm bu o'yinlar nazariyasi, tarix va ko'pgina nazariyalarni o'z ichiga oladi.
Xo'sh bu qanday paydo bo'lgan?
Institsionalizm bu jamiyatni keng tarmoqda o'rganilishi, xatti-xarakatlar va individlar bu fanni ularsiz tassavur qilish qiyin.Qisqa qilip aytganda bular sotsial normativlar, jamiyat hayotiga muhim o'ringa ega boshqaruv ekan.
Bu yo'nalish bundan 150-200 yil oldin fanga kiritilgan bo'lib bu fan asosan Iqtisodiyot nazariyasi tarkibida bo'lgan, ammo AQSHda bu fan 1920-1930 yillarda o'rganilishi boshlandi.
Thorstein Veblen(1857-1929)
Asli Norvegiyalik immigrantlar oilasidan bo'lib oilasi AQSHda immigratsiya qilgan. U ananviy statik iqtisodni tanqid qilgan holda, institsional iqtisodga asos solgan to'gri uning bu haqdagi nazariyalari ko'proq Marksni eslatib yuborishi tabiiy. Chunki uning g'oyalari shunga asoslangan.
Veblen shunday degan '' Iqtisodiy qarorlarni qabul qiluvchilar sifatida odamlar tushunchasini institutsiyalar har doim qarorlarga tasir otkazadi va bizni bundan ajratib bo'lmaydi'' degan nazariyalarni aytgan.
Lekin bugungi kunda Institutsionalizm asosan 2 turga bo'linadi.
Eski institsionalizm bunda ko'proq institutsilarni o'zi o'rganiladi ularning tabiati va natijalari o'rganilmagan.
Yangi Institutsionalizmda esa jamiyat va legitimlikga ko'proq focus qaratamiz ularni har bir sohada qo'llaymiz.
Umuman olganda Institsionalizm yangi va rivojlanayotgan fan u haqida ko'proq bilimishimiz kerak
Thorstein shunday deygan, Amerika iqtisodiy tizimi ishlab chiqarish emas balki pul yig'ish uchun mo'ljallangan deb izohlagan.
Bu esa qandaydir ravishda Americaning 20 asr boshlarida proteksionazm, monopoliya uchun zamin yaratgan Henry Clayning "National Economy " nazariyasi sabab bo'ladi. 1890 yillarda American system nomi bilan kirib kelgan aynan Henry Clay nazariyasi orqali olib borilgan. Bu tizim o'zining hukumat boshqaradigan iqtisodiyoti bilan AQSHda ichki ishlab chiqarishni rag'batlantirgan. Henry Clay bu tizimning arxitektori hisoblanadi ammo bu Alexander Hamilton ning iqtisodiy plani bo'lgan.
Bu tizim 3 ta asosiy prinsipga bo'lingan
1) Infrastrukturani yaxshilash
2) Foydani tarifflar bilan oshirish
3) va kuchli bank siyosatiga ega bo'lgan
Bir tomondan AQSH shu vaziyatdan unumli foydalangan lekin hozirgi kunga kelib bunday prinsiplar ish bermaydi proteksionazim bu istemolchilarni tanlovini cheklash ularga nisbatan qo'shimcha bojdir




https://www.americanhistorycentral.com/entries/american-system/#:~:text=The%20American%20System%20was%20an%20economic%20plan%20devised,to%20the%20Civil%20War.%20Henry%20Clay%2C%20circa%201850.

https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Clay#:~:text=Henry%20Clay%20Sr.%20(April%2012,%201777%20%E2%80%93%20June#:~:text=Henry%20Clay%20Sr.%20(April%2012,%201777%20%E2%80%93%20June
Jahongir
RAND_RBA594-1.pdf
Juda ajoyib tarzda yozilgan o'qib ko'ring
Channel photo removed
Channel photo updated