خبر محیط زیستی

151 views20:24

نیویورک تایمز: یک رنسانس اجتماعی در ایران رخ داده / جامعه با سرعت بسیار زیادی در حال پوست‌اندازی است؛ از برگزاری کنسرت‌های پاپ روباز تا نمایشگاه‌های مد

جامعه با سرعت بسیار زیادی در حال تغییر است، تقریباً مثل پوست‌اندازی. فارغ از گشایش‌هایی که در فضای اجتماعی می‌بینیم، نسل جوان بی‌باک شده و تابوها را می‌شکند.» این را دنیا امیری، ۳۳ ساله، منتقد مد و طراح ساکن تهران، در یک مصاحبه می‌گوید. «نسل جوان آزادی‌های ابتدایی‌اش را می‌خواهد، و با پشتکار به آن‌ها دست پیدا می‌کند.»

ده‌ها ویدئو در شبکه‌های اجتماعی و مصاحبه با بیش از دو دوجین ایرانی — از جمله هنرمندان، طراحان، موسیقیدانان، کارآفرینان، دانشجویان، همچنین جامعه‌شناسان و تحلیلگران سیاسی — کشوری را به تصویر می‌کشد که در میانهٔ تحولی از پایین به بالا قرار دارد.
دولت هم‌اکنون با بحران‌های پی‌درپی دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ از جمله اقتصادی وخیم، بازسازی پس از جنگ با اسرائیل، و کمبود شدید منابع آب و انرژی. رقصیدن اندکی از این تیرگی می‌کاهد.
جشن‌ها فقط محدود به تهران نیست. کنسرت‌ها و جشنواره‌ها در سراسر کشور، در شهرهای کوچک و بزرگ برگزار می‌شود و جمعیت عظیمی را به خود جذب می‌کند. در یزد، شهری مذهبی و محافظه‌کار، یک کنسرت دسته‌جمعی از ترانه‌های پاپ دورهٔ پیش از انقلاب — که زمانی ممنوع بود — برگزار شد. شهر کرمان در اکتبر میزبان یک ماراتن کویری بود که در آن زنان و مردان کنار یکدیگر می‌دویدند؛ یوگای صبحگاهی و ورزش گروهی در بسیاری از پارک‌ها به روالی ثابت تبدیل شده؛ نوازندگان خیابانی، به‌خصوص زنانِ خوانندهٔ سولو، منظره‌ای رایج شده‌اند؛ رقصنده‌های هیپ‌هاپ در شیراز و نقاط دیگر ظاهر شده‌اند؛ و مهمانی‌های رقص خودجوش در کافه‌ها — مانند نمونه‌ای در کرج — و مراکز خرید با حضور دی‌جی‌ها، روندی رو به رشد دارد.

ما نیاز داریم شادی را احساس کنیم.» این را پرنیا، ۲۶ ساله، کارشناس زیبایی در تهران، در مصاحبه‌ای که خواست نام خانوادگی‌اش فاش نشود، می‌گوید. «من به این کنسرت‌ها می‌روم چون موسیقی گوش می‌دهم — وقتی آن‌جا هستم، به جنگ یا درگیری فکر نمی‌کنم، در لحظه‌ام، و از شبی خاص لذت می‌برم.»

در کویری نزدیک اصفهان، تورگردانان پارتی‌های رِیو برگزار می‌کنند با رقص اطراف مجسمه‌های عظیم و آتشدان‌ها، به سبک جشنوارهٔ Burning Man در نوادا. بازار بزرگ تهران — معروف به پایگاه سنت — یک شوی مد برگزار کرد که مدل‌های زن با کت‌های خز و شال‌های کشمیر روی یک فرش قرمز قدم می‌زدند.

تئاتر موزیکال — که به‌دلیل محدودیت‌های مربوط به آوازخوانی و رقص زنان، در ایران کم‌سابقه بود — نیز وارد تهران شده است. اجراهای سبک برادوی از داستان‌های «الیور توئیست» و «رابین‌هود» طبق پست‌های شبکه‌های اجتماعی هر شب با سالن‌های پر روی صحنه رفته‌اند.

این‌ها تغییراتی خودجوش از سوی نسل جدید ایرانیانی است که با اتصال به جهان بیرون از طریق شبکه‌های اجتماعی، در حال آزمودن مرزها و بازپس‌گیری فضاهای عمومی هستند.

فاطمه حسنی، جامعه‌شناسی که تحولات اجتماعی را مطالعه می‌کند، در مصاحبه‌ای از تهران می‌گوید مرزهای زندگی عمومی و خصوصی بیش از پیش در حال محو شدن است، زیرا جوانان دیگر نمی‌خواهند دوگانه زندگی کنند.

او می‌گوید: «در گذشته، بخش عمده‌ای از فرهنگ ایرانی در فضاهای خصوصی وجود داشت — در خانه‌ها، مهمانی‌ها و مکان‌های محدود. اما امروز همان ارزش‌ها، احساسات و سبک‌های زندگی در حوزهٔ عمومی بازتولید می‌شود.»

خودِ دولت نیز، هرچند محتاطانه، به این روند پیوسته است.

در سپتامبر، دولت مجموعه‌ای از رویدادهای موسیقی رایگان با نام «کنسرت‌های شادی» در سراسر کشور برگزار کرد و خوانندگان و گروه‌های مطرح را دعوت کرد تا برای مردم اجرا کنند تا حس ملی‌گرایی شکل‌گرفته پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ژوئن را تقویت کند. این اقدام در نوع خود بی‌سابقه بود./انتخاب

158 views20:24