🧪 - در کنفرانس XDC 2026، مهندس NVIDIA یعنی Kamil Lysik نتایج یک تست علمی برای مقایسه Latency در Wayland و X.Org رو ارائه کرده. این‌بار به‌جای تکیه بر تجربه شخصی کاربران، از یک Microcontroller به‌همراه سنسور نوری و نرم‌افزارهای تست خودکار استفاده شده تا زمان پاسخ از لحظه فشردن کلید تا نمایش تصویر دقیق اندازه‌گیری بشه.

🖥️ - تست‌ها با کارت GeForce RTX 5070 و درایور R610 انجام شدن و در سمت Wayland، KDE KWin 6.7.4 و GNOME Mutter 49.7 مورد آزمایش قرار گرفتن. برای X.Org هم از X.Org Server 1.21.1.24 استفاده شده.

⚡ - نتیجه جالب بود: اختلاف Latency بین X.Org و Wayland خیلی کمه و NVIDIA نتونسته یک برنده واضح معرفی کنه. همچنین XWayland برخلاف گذشته دیگه اون Frame Delay اضافه رو ایجاد نمی‌کنه.

🎮 - یکی از نکات مهم تست، تأثیر VRR (Variable Refresh Rate) بود؛ NVIDIA می‌گه فعال‌بودن VRR می‌تونه Responsiveness رو به شکل محسوسی بهتر کنه و باعث بشه Latency در سیستم‌های مبتنی بر Wayland و X.Org تقریباً به یک سطح برسه.

🧠 - توسعه‌دهنده Linux، Kairui Song، نسخه جدید پچ‌های MGLRU-FG رو منتشر کرده؛ قابلیتی که با استفاده از میزان واقعی دسترسی به Memory، تصمیم می‌گیره کدوم بخش‌های Memory بیشتر مورد استفاده هستن و باید سریع‌تر در Working Set نگه داشته بشن.

⚡ - نتیجه تست‌ها خیلی امیدوارکننده‌ست: در سناریوهای مختلف، MGLRU-FG بین ۱۰ تا ۴۰ درصد Performance بهتر یا کاهش Refault رو نشون داده. در بعضی Workloadها هم زمان اجرای برنامه‌ها به شکل محسوسی کمتر شده.

🔥 - مثلاً در تست MongoDB عملکرد حدود ۱۳.۵٪ بهتر شده و تست Chromium و Node.js با استفاده از zRAM به‌عنوان Swap حتی ۷۶٪ بهبود نشون داده. در تست FIO هم افزایش Throughput تا حدود ۱۱٪ گزارش شده.

🛠️ - جالب‌تر اینکه تست Linux Kernel Build هم بهتر شده؛ در شرایطی که کامپایل با ۹۶ Job فشار زیادی به Memory وارد می‌کنه، زمان Build حدود یک ثانیه و در بعضی حالت‌ها نزدیک ۱۰ ثانیه کمتر شده.

🟢 - بعد از تصمیم غافلگیرکننده و بحث‌برانگیز Siemens برای تعطیل کردن پروژه OpenRadioss و حتی حذف Repository گیت‌هاب اون، حالا یک Fork جدید به اسم OpenCourant راه‌اندازی شده تا توسعه این پروژه Open Source ادامه پیدا کنه.

🚀 - این پروژه توسط Brian Clemens، بنیان‌گذار و Vice President شرکت Rocky Linux و بنیاد Rocky Enterprise Software Foundation (RESF) راه‌اندازی شده. OpenCourant بر پایه آخرین نسخه عمومی OpenRadioss قبل از بسته شدن Repository توسط Siemens ساخته شده.

🧮 - پروژه OpenCourant یک Finite Element Solver متن‌بازه که برای شبیه‌سازی Crash، Impact و سیستم‌های دینامیکی بسیار غیرخطی استفاده میشه و قراره ادامه‌دهنده کد OpenRadioss تحت مجوز GNU AGPLv3 باشه.

🔧 - توسعه این پروژه زیر نظر Rocky Enterprise Software Foundation انجام میشه؛ با این حال یک مشکل کوچک هم وجود داره: بخشی از OpenRadioss به Binary Dependencyهایی وابسته بوده که آخرین نسخه عمومی اون‌ها قبل از حذف Repository در دسترس نبوده. توسعه‌دهندگان برای حل این مشکل از کاربرانی که نسخه‌های جدیدتر این Binaryها رو دارن درخواست کمک کردن.

🐧 - در نهایت، OpenCourant قراره کد OpenRadioss رو دوباره به شکل یک پروژه کاملاً Community-driven و Open Source توسعه بده؛ اتفاقی که می‌تونه باعث بشه این پروژه بعد از توقف ناگهانی توسط Siemens، دوباره به مسیر توسعه برگرده.

🟢 - عمو لینوس نسخه Linux 7.3-rc6 رو منتشر کرده و طبق برنامه، حدود دو هفته دیگه باید شاهد انتشار نسخه پایدار Linux 7.3 باشیم. این نسخه هم مثل هفته‌های اخیر بیشتر روی Bug Fix و رفع Regressionها تمرکز داره.

🤖 - یکی از نکات جالب این دوره، حجم بالای تغییرات و Patchهایی هست که با کمک ابزارهای AI/LLM تولید یا پیشنهاد شدن؛ چیزی که Linus ازش با عنوان «AI normal» یاد کرده و باعث شده تعداد زیادی Fix کوچک، مخصوصاً برای Error Pathها، وارد Kernel بشن.

🏎️ - در Linux 7.3-rc6 پشتیبانی از فرمان و پدال Turtle Beach VelocityOne Race هم اضافه شده. در کنار اون، پشتیبانی HID++ برای گیرنده‌های Logitech Bolt به‌دلیل گزارش باگ‌های متعدد از کاربران Revert شده و Fixهای مختلفی هم برای بخش‌های Networking، GPU، USB، Sound و TTY اعمال شده.

🛠️ - این نسخه همچنین شامل به‌روزرسانی‌های Architecture، بهبودهای KVM، Networking، فایل‌سیستم SMB Client، BPF و مجموعه‌ای از Self-Testهای جدید میشه. به گفته Linus، در حال حاضر روند توسعه کاملاً عادیه و چیزی غیرمعمول در این RC دیده نمی‌شه.

📅 - با توجه به اینکه Linux 7.3 حالا به مراحل پایانی نزدیک شده، اگر روند فعلی بدون مشکل ادامه پیدا کنه، نسخه پایدار این Kernel طبق برنامه حدود دو هفته دیگه منتشر خواهد شد.

🚀 - تغییرات جدید درایور AMD P-State برای Linux 7.4 ارسال شده تا پشتیبانی مناسب از پردازنده‌های دسکتاپ AMD Ryzen مبتنی بر معماری Zen 6 فراهم بشه. این تغییرات فعلاً در شاخه -next بخش Power Management قرار گرفتن و برای Merge Window نسخه 7.4 آماده میشن.

⚙️ - یکی از تغییرات اصلی، اضافه شدن پشتیبانی اولیه از مدیریت Maximum CPU Frequency Capacity در پردازنده‌های Zen 6 هست. در کنار اون، تنظیمات Energy Performance Preference (EPP) هم برای این پردازنده‌ها بهبود پیدا کرده تا رفتار مصرف انرژی و Performance بهتر تنظیم بشه.

🔋 - این بهینه‌سازی‌های EPP فقط برای هسته‌های Performance معمولی نیستن و شامل Performance، Power/Dense و همچنین نوع جدید Low-Power Core در طراحی‌های Zen 6 میشن.

🤖 - چند Bug Fix هم در این Pull Request وجود داره که بعضی از اون‌ها توسط Agent هوش مصنوعی Sashiko شناسایی شدن. در مجموع، به نظر می‌رسه Linux 7.4 می‌تونه یکی از نسخه‌های مناسب برای پردازنده‌های Ryzen Zen 6 باشه که انتظار میره اوایل ۲۰۲۷ عرضه بشن.

📅 - نسخه پایدار Linux 7.4 هم طبق برنامه فعلی باید حوالی اواخر دسامبر ۲۰۲۶ منتشر بشه؛ بنابراین احتمالاً تا زمان عرضه Zen 6، پشتیبانی Linux از این نسل به وضعیت پخته‌تری رسیده.

🔧 - شرکت Qualcomm مجموعه Patchهای جدیدی برای زیرسیستم Thermal لینوکس ارسال کرده که هدفش پشتیبانی بهتر از Hardware Thermal Binning در چیپ‌های Snapdragon، به‌خصوص لپ‌تاپ‌های مجهز به Snapdragon X هست.

🌡️ - بعضی از SoC های کوالکام با وجود استفاده از سیلیکون یکسان، در چند Thermal/Package Bin عرضه میشن و هر Bin می‌تونه محدودیت دمایی متفاوتی داشته باشه. این تفاوت‌ها از طریق Manufacturing Fuseها مشخص میشن و به عواملی مثل مواد رابط حرارتی، رسانایی گرمایی و نوع Packaging هم مربوط هستن.

⚙️ - این پچ های جدید قابلیت تشخیص این تفاوت‌ها رو به Thermal Framework لینوکس اضافه می‌کنن. در پلتفرم‌هایی مثل Snapdragon X1 Elite (X1E80100)، درایور Qualcomm TSENS اطلاعات موردنیاز رو از QFPROM می‌خونه، Thermal Bin مناسب رو تشخیص میده و اون رو قبل از ثبت Trip Pointهای حرارتی در اختیار Thermal Framework قرار میده.

💻 - این تغییرات باعث میشه Linux بتونه محدودیت‌های حرارتی واقعی هر قطعه رو دقیق‌تر در نظر بگیره و مدیریت دما روی لپ‌تاپ‌های Snapdragon X رفتار مناسب‌تری داشته باشه.

📬 - این Patchها فعلاً برای Review در Linux Kernel Mailing List ارسال شدن و هنوز وارد Kernel اصلی نشدن.

🔧 - توسعه‌دهندگان Intel در حال اضافه کردن پشتیبانی بیشتر از Rugged Panther Lake به Linux 7.4 هستن؛ نسخه‌ای از Panther Lake که برای استفاده در محیط‌های سخت و شرایط extreme طراحی شده.

🚀 - این پردازنده احتمالاً همون Intel Starfire SoC هست که اینتل تابستان امسال معرفی کرد؛ یک SoC مبتنی بر Panther Lake که برای مقاومت در شرایط بسیار سخت و حتی کاربردهای Space-grade طراحی شده.

⚙️ - در Linux 7.4 پشتیبانی Rugged Panther Lake به درایور intel-uncore-freq برای مدیریت فرکانس بخش‌های Uncore پردازنده و همچنین درایور Intel PMC برای مدیریت Power و حالت‌های صرفه‌جویی انرژی اضافه میشه.

🌡️ - درایور intel_tcc_cooling هم برای این تراشه پشتیبانی دریافت می‌کنه. این درایور می‌تونه در دمای مشخص، فرکانس CPU رو کاهش بده تا از افزایش بیش از حد دما جلوگیری بشه. ابزار turbostat هم در Linux 7.4 برای Rugged Panther Lake آماده میشه.

🐧 - بیشتر این تغییرات در ظاهر فقط اضافه کردن Device ID جدید برای PANTHERLAKE_R هستن، اما با توجه به اهمیت Power Management در این سخت‌افزار، به نظر می‌رسه Linux 7.4 به Baseline اصلی برای Rugged Panther Lake و Intel Starfire تبدیل بشه.