🛡️ دولت هلند به خاطر تحریمهای آمریکا دست به ساخت دسکتاپ لینوکسی خودش زد؛ اسمش DAWO هست

🔹 - ماجرا از اونجا شروع شد که دولت آمریکا در اوایل ۲۰۲۵ تحریمهایی علیه دیوان کیفری بین المللی (ICC) اعمال کرد و دسترسی دادستان ارشد این دادگاه به سرویسهای مایکروسافت، از جمله ایمیل، قطع شد. دولت هلند به این نتیجه رسید که وابستگی به سرویسهای خارجی یه ریسک واقعیه.

🧠 - پاسخ دولت هلند پروژه ای به اسم DAWO هست؛ مخفف «Digitaal Autonome Werkomgeving Overheid» یا «محیط کاری دیجیتال خودمختار دولت». این پروژه فقط یه دسکتاپ لینوکسی نیست و سیستم عامل، آفیس، ابزارهای همکاری، فضای ابری، مدیریت IT و حتی هوش مصنوعی رو شامل میشه. اجرای اون به سه شرکت فناوری اطلاعات دولت هلند، یعنی SSC-ICT، DICTU و DUO-ICT سپرده شده.

🔹 - چرا NixOS؟ هسته پروژه روی NixOS بنا شده؛ توزیعی که به خاطر مدیریت خاص بسته ها، امکان ساخت سیستمهایی یکسان و قابل تکرار رو فراهم میکنه. «Rutger Putter» از توسعه دهنده های پروژه تخمین میزنه حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد یه کانفیگ میتونه بین دیپلویهای مختلف منتقل بشه.

📌 - چرا NixOS و نه توزیعهای دیگه؟
تیم DAWO قبل از انتخاب NixOS، گزینه هایی مثل openSUSE و Fedora رو هم بررسی کرده بود. NixOS انتخاب شد چون یه پروژه هلندیه و تحت کنترل یه شرکت تجاری نیست. این سیستم روی بعضی سخت افزارهای قدیمی هم اجرا میشه که Windows 11 نمیتونه، بنابراین لپتاپهای قدیمی دوباره قابل استفاده میشن.

🛠️ - هشت شهرداری هلند از طریق VNG در حال تست DAWO هستن. شهرهایی مثل 's-Hertogenbosch، زانستاد، اده و آمستردام در این پایلوت مشارکت دارن تا کاربرد پذیری سیستم رو در شرایط واقعی بررسی کنن.

✅ - این پایلوت تا پایان ۲۰۲۶ ادامه داره و نتایجش قراره به توسعه DAWO و MijnBureau، یه محیط همکاری متن باز در وزارت کشور هلند، کمک کنه. هنوز زمان دقیقی برای استقرار سراسری اعلام نشده.

💡 - ماجرای DAWO فقط یه پروژه مهندسی نیست؛ نشون میده وابستگی زیرساختهای حیاتی به سرویسهای خارجی میتونه یه ریسک جدی برای دولتها باشه. هلند حالا با NixOS و اکوسیستم متن باز، داره مسیر استقلال دیجیتال رو امتحان میکنه.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 پچ های جدید لینوکس، پشتیبانی از NVMe را روی تمام تراشه های Apple M3 فعال می کنند

🔹 مدت هاست که کاربران لینوکس روی سخت افزار اپل منتظر پشتیبانی کامل تر از تراشه های M3 هستند. اگرچه نسخه های اولیه کرنل لینوکس پشتیبانی پایه از برخی مدل های M3 را اضافه کرده اند، اما پشتیبانی فعلی هنوز محدود است و در بسیاری از موارد تنها امکان بوت شدن تا کنسول را فراهم می کند.

🔹 حالا مجموعه ای شامل ۷ پچ توسط Janne Grunau به لیست ایمیل کرنل لینوکس ارسال شده که هدف آن فعال کردن پشتیبانی از SSD های NVMe داخلی روی تمام تراشه های Apple M3، از جمله M3 Pro، M3 Max و M3 Ultra است.

🧠 نکته جالب این است که کنترلر NVMe در تراشه های M3 شباهت زیادی به نسل M2 Pro، M2 Max و M2 Ultra دارد. با این حال، تفاوت هایی در طراحی Device Tree بین مدل های مختلف M3 وجود دارد که برای پشتیبانی از آنها به تغییرات جدیدی در تعریف Device Tree و فایل های YAML نیاز است.

📌 اگر این پچ ها بررسی و در نهایت پذیرفته شوند:
• پشتیبانی از NVMe روی سخت افزارهای مختلف M3 بهبود پیدا می کند.
• لینوکس می تواند از SSD داخلی دستگاه های مجهز به تراشه M3 استفاده کند.
• این تغییرات می توانند در یکی از نسخه های آینده کرنل لینوکس وارد شاخه اصلی شوند.

🛠️ این پچ ها در حال حاضر در لیست ایمیل توسعه دهندگان کرنل لینوکس قرار گرفته اند و باید مراحل بررسی، بازبینی و تایید را طی کنند.

💡 تا زمانی که این پشتیبانی به صورت رسمی وارد کرنل اصلی شود، کاربران سخت افزارهای Apple Silicon می توانند از آخرین نسخه های Asahi Linux استفاده کنند؛ پروژه ای که برای اجرای لینوکس روی تراشه های Apple Silicon توسعه داده شده است.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 کرنل لینوکس به ساخت ۱۵ ثانیه‌ای نزدیک شد؛ بیلد سیستم Kbuild قرار است متحول شود

🔹 - چند سال پیش ساخت یک کرنل پیش فرض لینوکس روی سرورهای قدرتمند چیزی حدود ۳۰ ثانیه طول میکشید، ولی حالا یک خبر خوب برای همه توسعه دهنده ها و علاقه مندان به لینوکس: مجموعه ای از پچ های جدید به نام Kbuild v4 که توسط Lorenzo Stoakes از تیم Arm توسعه داده شده، زمان بیلد کرنل را روی یک سرور دو پردازسوری AMD EPYC 9575F از ۲۲ ثانیه به ۱۵ ثانیه کاهش داده است.

🧠 - ریشه این مشکل جای دیگری بود: نه کامپایلر کند بود و نه سخت افزار ضعیف. گلوگاه اصلی، خود ابزار بیلد کرنل یعنی Kbuild بود. بخش هایی از فرایند بیلد به صورت سریال (غیرموازی) اجرا میشدند و همین باعث میشد هسته های پرقدرت EPYC بیکار بمانند. نکته جالب اینکه Stoakes در فرایند توسعه از یک LLM استفاده کرده تا نقاط گلوگاه را شناسایی کند، هرچند کدهای تولید شده توسط هوش مصنوعی را به صورت گسترده بازنویسی و ممیزی کرده است.

📌 - دستاوردهای این پچ ها فراتر از یک رکورد ساده است. بر اساس گزارش ها، این مجموعه ۲۲ پچی نتایج زیر را به همراه داشته است:
* بیلد کامل allmodconfig (شامل تمام ماژول های ممکن) تا ۳۶٪ سریعتر شده و به مرز ۲ دقیقه رسیده است؛
* بیلدهای افزایشی (incremental) تا ۷۰٪ سریعتر شده اند؛
* بیلدهای بدون تغییر (noop) تا ۹۰٪ سریعتر شده اند، یعنی وقتی هیچ تغییری در کد وجود ندارد و سیستم فقط بررسی میکند که چیزی برای بیلد کردن هست یا نه.

🛠️ - یکی از جالب ترین بهینه سازی ها مربوط به ابزار kallsyms است که وظیفه تولید جدول نمادهای کرنل را بر عهده دارد. این ابزار از یک الگوریتم فشرده سازی استفاده میکند که به طرز غیرکارآمدی سعی میکرد هر نشانه (token) را روی تمام ۱۵۰,۰۰۰+ نماد اعمال کند. پچ جدید فقط جاهایی را بررسی میکند که احتمال موفقیت وجود دارد و همین تغییر به تنهایی ۲ تا ۶ درصد سرعت بیلد را افزایش میدهد. در مرحله بعد، خروجی ۳۷ مگابایتی این ابزار به جای اسمبلی، مستقیما به فرمت باینری تبدیل میشود که تا ۱۱٪ دیگر هم صرفه جویی به همراه دارد. Linus Torvalds هم از این تغییر استقبال کرده و پیشنهاد داده که kallsyms میتوانست مستقیما یک فایل ELF تولید کند تا کلا نیازی به اسمبلر نباشد.

✅ - این پچ ها فعلا در مرحله پیشنهادی (RFC) قرار دارند و هنوز به شاخه اصلی کرنل (mainline) وارد نشده اند. Stoakes نسخه چهارم این مجموعه را در تاریخ ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۶ به لیست پستی کرنل ارسال کرده و امید میرود در نسخه های آینده کرنل شاهد ادغام آن باشیم.

💡 - نکته مهم اینجاست که این بهبودها فقط برای سرورهای گران قیمت نیست. چون مشکل از ابزار بیلد بوده و نه سخت افزار، تمام توسعه دهندگانی که روی ماشین های معمولی کرنل کامپایل میکنند یا درگیر بایسکت (bisect) و عیب یابی رگرسیون ها هستند، از این تغییرات سود خواهند برد. به عبارت دیگر، این پچ ها ثابت میکنند که گاهی بزرگ ترین جهش های عملکردی از جایی می آیند که انتظارش را نداریم: خود ابزار ساخت.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 پچ های تازه AMDGPU پایداری HDMI 2.1 در لینوکس را پیش از Linux 7.4 بهبود میدهند

🔹 در آستانه انتشار Linux 7.4 که قرار است HDMI 2.1 را برای اولین بار به صورت پیش فرض در درایور گرافیکی AMD فعال کند، تیم AMDGPU DC در هفته گذشته مجموعه ای از پچ های جدید را برای بهبود پایداری این قابلیت ارسال کرده است. این تغییرات بیشتر روی مشکلاتی تمرکز دارند که میتوانند مستقیما روی تجربه روزمره کاربران تاثیر بگذارند.

🧠 ریشه بعضی از مشکلات قبلی به نحوه تعامل درایور با مکانیزم FRL یا Fixed Rate Link هنگام قطع و وصل شدن لینک نمایشگر برمیگردد. در برخی شرایط، زمانی که کابل HDMI جدا یا دوباره متصل میشد، درایور همچنان تلاش میکرد وضعیت FRL را بررسی کند؛ در حالی که دیگر هیچ لینکی وجود نداشت.

📌 نتیجه این رفتار میتوانست این باشد که بعضی نمایشگرها بعد از اتصال دوباره به درستی روشن نشوند و حتی در برخی شرایط کاربر مجبور شود سیستم را ریستارت کند.

🛠️ پچ های جدید سه تغییر مهم را اعمال میکنند:

🔹 اول: وقتی لینک HDMI قطع است، مثلا هنگام Hotplug، بررسی وضعیت HDMI FRL به طور کامل متوقف میشود تا درایور بی دلیل منتظر پاسخی از لینکی که وجود ندارد نماند.

🔹 دوم: مکانیزم Timeout مربوط به Link Training یا LT تغییر کرده تا با استاندارد HDMI سازگاری بیشتری داشته باشد و روی نمایشگرهای مختلف رفتار قابل پیش بینی تری ارائه دهد.

🔹 سوم: بررسی وضعیت FRL و تشخیص وضعیت لینک به صورت سریالی انجام میشود تا احتمال تداخل بین عملیات مختلف و ایجاد Race Condition کاهش پیدا کند.

🚀 در کنار این تغییرات، توسعه بخش نمایشگر AMD هم ادامه دارد. کار روی DCN 4.2 و DCN 6.0 همچنان در جریان است و DCN 6 نیز قرار است با نسل بعدی GPU های مبتنی بر RDNA 5 همراه شود. بخشی از تغییرات جدید نیز برای آماده سازی پشتیبانی نمایشگرهای جدیدتر در این معماری انجام میشود.

📦 همچنین یک Pull Request برای Linux 7.4 به DRM-Next ارسال شده که بخش قابل توجهی از آن به GFX12.1 IP و ماژول نمایشگر DCN 6 مربوط میشود.

⏳ البته این پچ ها هنوز در مرحله بررسی قرار دارند و در صورت تایید، میتوانند در پنجره ادغام Linux 7.4 وارد کرنل اصلی شوند. در این نسخه نیز قرار است پشتیبانی از قابلیت هایی مانند HDMI 2.1، FreeSync، VRR و ALLM گسترده تر و کامل تر شود.

💡 شاید این تغییرات در نگاه اول کوچک به نظر برسند، اما دقیقا از همان اصلاحاتی هستند که تفاوت بین «قابلیت وجود دارد ولی درست کار نمیکند» و «قابلیت وجود دارد و بدون دردسر کار میکند» را مشخص میکنند.

🎮 برای کاربری که یک مانیتور 4K با نرخ نوسازی 120Hz و HDR را به سیستم لینوکسی خود متصل میکند، همین جزئیات کوچک میتوانند تعیین کنند که اتصال نمایشگر پایدار و روان باشد یا کاربر مجبور شود هر چند وقت یک بار با کابل HDMI و ریستارت سیستم سر و کله بزند.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 ردواکس با API شبیه io_uring، پشتیبانی NUMA و اجرای QEMU یک قدم به لینوکس نزدیک تر شد

🔹 سیستم عامل متن باز و Rust محور Redox OS در جدیدترین گزارش ماهانه خود از پیشرفت های قابل توجهی در طول ماه اوت ۲۰۲۶ خبر داده است. این پروژه که از صفر و با هدف ساخت یک سیستم عامل امن و مدرن توسعه داده می شود، این بار تمرکز زیادی روی بهبود عملکرد و قابلیت های سطح سیستم داشته است.

🧠 مهم ترین دستاورد این ماه، پیاده سازی یک API ارتباطی مبتنی بر Ring Buffer و شبیه به io_uring در لینوکس است. این مکانیزم به درایورهای پشتیبانی شده اجازه می دهد بدون ایجاد وقفه های متعدد، عملیات I/O را با کارایی بیشتری انجام دهند؛ برای مثال در ارتباط با حافظه های NVMe.

🧠 در کنار آن، پشتیبانی اولیه از NUMA یا همان معماری حافظه غیریکنواخت نیز اضافه شده است. این قابلیت برای سیستم هایی که چند پردازنده یا چند ناحیه حافظه دارند اهمیت زیادی دارد و می تواند در بهبود دسترسی پردازنده ها به حافظه موثر باشد.

📌 دیگر تغییرات مهم ماه اوت Redox OS عبارتند از:

🔸 اجرای QEMU روی Redox OS امکان پذیر شده است، هرچند فعلا خبری از شتاب دهنده سخت افزاری مشابه KVM در آن نیست. به همین دلیل اجرای ماشین های مجازی روی Redox در حال حاضر عملکرد بسیار پایینی خواهد داشت.

🔸 پشتیبانی از نصب دوگانه یا Dual Boot در کنار لینوکس اضافه شده و فرایند نصب Redox را برای کاربرانی که می خواهند آن را در کنار لینوکس داشته باشند ساده تر کرده است.

🔸 در معماری AArch64، پشتیبانی اولیه از اجرای چند هسته ای یا Multi Core اضافه شده است.

🔸 سربار مربوط به IPC حدود ۵ درصد کاهش پیدا کرده و حجم باینری کرنل نیز کمتر شده است.

🛠️ تیم توسعه دهنده در کنار این تغییرات روی درایورهای مختلف نیز کار کرده تا سازگاری Redox OS با سخت افزار واقعی بهتر شود. این موضوع یکی از بخش های مهم مسیر توسعه Redox است، زیرا پشتیبانی سخت افزاری گسترده یکی از چالش های اصلی سیستم عامل های جدید محسوب می شود.

📌 نکته جالب دیگر این است که پروژه Redox پیش از این سیاستی برای ممنوعیت مشارکت های مبتنی بر LLM در توسعه کد اتخاذ کرده بود تا کیفیت و روند بررسی کدهای ارسالی حفظ شود.

✅ جزئیات کامل این تغییرات در گزارش ماهانه رسمی پروژه Redox OS منتشر شده است. مجموعه این پیشرفت ها نشان می دهد Redox به مرور در حال برطرف کردن بخشی از کمبودهای اساسی خود در مقایسه با سیستم عامل های بالغ تر است.

💡 البته Redox OS هنوز فاصله زیادی با تبدیل شدن به یک جایگزین روزمره برای لینوکس دارد. با این حال، قابلیت هایی مثل API شبیه io_uring، پشتیبانی NUMA، بوت دوگانه، اجرای QEMU و پشتیبانی چند هسته ای دقیقا از همان زیرساخت هایی هستند که برای ساخت یک سیستم عامل مدرن اهمیت دارند.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 آپدیت های DRM کرنل لینوکس ۷.۳-rc5 منتشر شد: از رفع باگ های هوش مصنوعی تا پشتیبانی از نسل جدید شتابدهنده های اینتل

🔹 - طبق گزارش Phoronix، دیوید ایرلی (David Airlie)، یکی از maintainer های اصلی زیرسیستم DRM، اعلام کرده که بیشتر پچ های این هفته توسط هوش مصنوعی و مدل های زبانی بزرگ (LLM) برای شناسایی و رفع باگ هایی مثل خطاهای مدیریت خطا (error handling)، نشت حافظه (memory leak) و use-after-free تولید شده اند.

🔹 - یکی از جالب ترین تغییرات مربوط به درایور Intel Xe است. این درایور حالا می تواند دلیل جدیدی برای throttle شدن کارت گرافیک گزارش کند: «power brake» یا همان بیت سخت افزاری PWRBRK که مخصوص شتابدهنده های هوش مصنوعی Crescent Island طراحی شده است.

🧠 - درایور Xe از قبل قابلیت گزارش دلایل throttle مثل دمای بالای حافظه (VRAM) یا SoC را داشت. با اضافه شدن PWRBRK، کاربران و توسعه دهنده ها می توانند بفهمند که آیا سخت افزار به خاطر محدودیت توان (power brake) در حال throttle شدن است یا نه. این موضوع برای workload های سنگین AI و پردازش های گرافیکی بسیار مهم است.

🔹 - اما بیشترین حجم fix ها به درایور متن باز انویدیا یعنی Nouveau اختصاص دارد. مشکل از جایی شروع شد که Nouveau از فریمور R535 به R570 مهاجرت کرد و بعد از آن، قابلیت suspend/resume دچار regression شد.

📌 - مهم ترین fix های Nouveau در این آپدیت:
رفع مشکل suspend/resume با فریمور جدید R570؛
اصلاح pinning حافظه VRAM؛
رفع double free و memory leak؛
رفع مشکل runtime PM leak؛
و چندین fix دیگر که بعضی از آنها توسط AI و LLM کشف شده بودند.

🛠️ - در کنار Nouveau، درایور های دیگری هم fix های مهمی دریافت کردند: i915 برای رفع مشکل RCU teardown که باعث لوپ بی نهایت می شد، amdgpu برای رفع مشکل stack frame در ترکیب های مختلف کامپایلر، virtio-gpu برای رفع نشت حافظه در مسیر های خطا و Imagination برای اصلاح شمارش صفحات در map interface.

✅ - این fix ها از قبل وارد شاخه drm-fixes شده اند و قرار است در Linux 7.3-rc5 که قرار است روز یکشنبه منتشر شود، ادغام شوند. طبق گفته Airlie، انتظار می رود از این به بعد حجم fix ها کمتر شود.

💡 - نکته جالب این آپدیت این است که برای اولین بار حجم قابل توجهی از fix های کرنل توسط AI و LLM ها کشف و تولید شده اند. این موضوع می تواند نشانه ای از آینده توسعه کرنل باشد؛ جایی که هوش مصنوعی به عنوان یک ابزار کمکی برای پیدا کردن باگ های ظریف و پیچیده در کد های سطح پایین استفاده می شود. البته هنوز نقش انسان و بازبینی دستی حیاتی است، اما سرعت شناسایی باگ ها به طور محسوسی افزایش پیدا کرده است.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

آیا گوگل مارو تحریم کرده؟

❓امشب خبری منتشر شد بر مبنی اینکه گوگل مارو تحریم کرده و دیگه نمیشه اکانت ساخت!

درحالی که این خبر کاملا فیکه ، منبع این خبر این بوده که گوگل چند تا اکانت مربوط به صدا و سیما رو بسته بوده همینه! 🙏

ولی ساخت اکانت تحریم نشده

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 ریست بهتر GPU برای رزبری پای در لینوکس 7.4

🔹 در توسعه های مربوط به DRM-Misc-Next، پشتیبانی از ریست GPU در درایور VC4 برای GPUهای Broadcom V3D بهبود پیدا کرده است. این تغییر توسط Maira Canal از Igalia انجام شده و هدف آن استفاده مستقیم از reset controller موجود در سخت افزار V3D است.

🧠 پیش از این، درایور برای بازیابی GPU هنگ کرده مجبور بود شمارنده runtime PM را به صورت دستی صفر کند تا power domain مربوط به V3D خاموش و دوباره روشن شود. این روش پیچیدگی زیادی داشت و درایور را مجبور به استفاده از refcount و mutex اختصاصی می کرد.

🛠️ حالا درایور VC4 می تواند از خط reset موجود در کنترلر توان BCM2835 استفاده کند و این refcount اضافی را کنار بگذارد. در نتیجه، مدیریت توان ساده تر شده و ریست GPU بدون خاموش و روشن کردن کل power domain انجام می شود.

📌 این تغییر می تواند بازیابی GPUهای هنگ کرده را روی رزبری پای و دیگر سخت افزارهای Broadcom پایدارتر و قابل اعتمادتر کند.

🔧 خط reset اختیاری است و device treeهای قدیمی که آن را ندارند همچنان بدون مشکل کار خواهند کرد.

🚀 این تغییر برای ادغام در چرخه توسعه لینوکس 7.4 ارسال شده و در صورت پذیرش، بخشی از این نسخه خواهد بود.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

⚡️افزایش چشمگیر سرعت Memory Hotplug در لینوکس 7.4

🔹 لینوکس 7.4 قرار است یک بهینه سازی مهم در قابلیت Memory Hotplug داشته باشه؛ قابلیتی که امکان اضافه یا حذف کردن RAM بدون خاموش کردن سیستم را فراهم میکند و در ماشین های مجازی و فناوری CXL کاربرد زیادی دارد.

🧠 در این بهینه سازی، روش بررسی حافظه در Zone ها تغییر کرده تا دیگر نیازی به اسکن کامل محدوده های بزرگ حافظه نباشد. این تغییر باعث کاهش چشمگیر زمان Hotplug شده است.

📊 نتایج آزمایش ها:
• اضافه کردن ۲۵۶ گیگابایت RAM: از ۱۰ ثانیه به ۲ تا ۳ ثانیه
• اضافه کردن ۵۱۲ گیگابایت RAM: از ۳۳ تا ۳۶ ثانیه به ۶ تا ۷ ثانیه
• حذف ۵۱۲ گیگابایت RAM: از ۳۶ ثانیه به حدود ۹ ثانیه

⚡ یعنی در بعضی تست ها زمان عملیات تا ۸۱٪ کاهش پیدا کرده است.

📌 این تغییرات فعلا در شاخه توسعه کرنل قرار دارند و احتمالا در پنجره Merge لینوکس 7.4 وارد خواهند شد.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

💾 - پچ‌های جدید برای آوردن DRBD 9 به کرنل لینوکس

🟢 - توسعه‌دهنده‌های LINBIT این هفته سری جدیدی از Patchها رو منتشر کردن تا مسیر اضافه شدن پشتیبانی از DRBD 9 به Mainline Kernel لینوکس رو هموار کنن. این پروژه در نهایت قراره حدود ۱۵ سال تغییرات DRBD رو که خارج از کرنل اصلی توسعه داده شدن، وارد Mainline کنه.

🔵 - پچ‌های فعلی بیشتر روی آماده‌سازی کد موجود DRBD 8.4 تمرکز دارن؛ از جمله مرتب‌سازی و بازطراحی ساختار کد برای هماهنگی بیشتر با نسخه خارج از درخت DRBD و افزایش بعضی محدودیت‌ها مطابق با DRBD 9.

🟣 - تکنولوژی DRBD یا Distributed Replicated Block Device به لینوکس اجازه می‌ده Block Device ها رو بین چند سیستم Mirror کنه و بیشتر برای کاربردهایی مثل Cloud Computing و High Availability Cluster ها استفاده می‌شه.

⚡ - نسخه جدید DRBD 9 نسبت به نسخه 8 قابلیت‌هایی مثل Replication بین حداکثر ۳۲ نود، Network Load Balancing، عملکرد بهتر I/O و مدیریت داخلی Quorum رو به همراه داره.

منبع: کلیک کنید.
🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

داستانی کوتاه و تلخ

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

فکر کنم داره آخرالزمان میشه
زومیت درباره یه توزیع لینوکس ویدیو گذاشته🫪
🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 انتشار OpenMandriva ROME 26.09

🔹 بعد از مدتی انتظار، نسخه جدید OpenMandriva ROME با شماره 26.09 منتشر شد. این نسخه به دلیل مشکلات فنی و کمبود وقت با تاخیر همراه بود.

🔹 کاربران نسخه Rolling از قبل آپدیت ها را دریافت میکردند، اما حالا ایمیج های نصب هم به روز شده اند تا کاربران جدید هم بتوانند از نسخه تازه شروع کنند.

🧠 در این نسخه LLVM/Clang 23 و GCC 16.2.0 استفاده شده و بهینه سازی های PGO و LTO هم برای بهبود عملکرد بیشتر در دسترس قرار گرفته اند.

📌 مهم ترین تغییرات:
• پشتیبانی از Snap در کنار Flatpak و AppImage
• کرنل Linux 7.2.7 و نسخه آزمایشی 7.3.0-rc4
• ارتقای ROCm به نسخه 10.0.0
• ساخت بیشتر بسته ها با LTO
• اضافه شدن ابزارهای AI مثل Ollama، llama.cpp و ComfyUI
• قرار گرفتن درایور متن باز NVIDIA داخل کرنل رسمی

🛠️ کتابخانه glibc هم امکان استفاده از پیاده سازی های مختلف malloc را دریافت کرده که در شرایط مناسب میتواند تا ۲۰ درصد عملکرد را بهتر کند. KDE Plasma نیز به نسخه 6.7.5 و GNOME به 50.3 رسیده اند.

✅ ایمیج های نصب ROME 26.09 از سایت رسمی OpenMandriva قابل دریافت هستند. پورت های RISC-V و LoongArch64 نیز در شاخه Cooker توسعه پیدا کرده اند.

💡 در مجموع، ROME 26.09 تمرکز زیادی روی عملکرد، ابزارهای AI محلی و پشتیبانی از فرمت های مختلف بسته دارد و یکی از به روزرسانی های مهم این توزیع محسوب میشود.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🔐 انتشار VLC 3.0.24 با بزرگترین آپدیت امنیتی تاریخ

🔹 نسخه جدید VLC با بیش از ۱۳۰ رفع آسیب پذیری امنیتی منتشر شده و VideoLAN از کاربران خواسته هرچه سریعتر برنامه را به روز کنند. هرچند بیشتر این مشکلات سخت قابل بهره برداری هستند، اما بعضی از آنها همچنان جدی محسوب میشوند.

🛠️ این نسخه علاوه بر بهبود امنیت، از فرمت ها و قابلیت های جدیدی مثل ATRAC3، ATRAC9، APV سامسونگ، زیرنویس CEA-708 و RIST پشتیبانی میکند.

⚙️ همچنین FFmpeg از نسخه 4.4 به 8.1.2 ارتقا یافته، پلاگین NPAPI حذف شده و اعتبارسنجی آپدیت ها با کلید RSA-4096 انجام میشود.

✅ اگر VLC روی سیستمتان نصب است، بهتر است هرچه زودتر آن را به نسخه 3.0.24 به روز کنید.

🦆@ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🧠 پشتیبانی از NPU های Gorgon Halo در لینوکس

🔹 کرنل لینوکس ۷.۴ قرار است پشتیبانی از NPU پردازنده های AMD Ryzen AI Max 400 را با اسم Gorgon Halo اضافه کند. این قابلیت از طریق به روزرسانی درایور AMDXDNA انجام شده است.

🛠️ جالب اینجاست که تغییر مورد نیاز فقط یک پچ دو خطی بوده و صرفا شناسه سخت افزاری Gorgon Halo به جدول دستگاه های درایور اضافه شده است. معماری NPU این تراشه با نسل های قبلی تفاوتی ندارد.

📌 این پچ هم اکنون وارد شاخه drm-misc-next شده و انتظار میرود همراه با Linux 7.4 منتشر شود. با توجه به ساده بودن تغییر، احتمال اضافه شدن آن به بعضی نسخه های پایدار فعلی کرنل هم وجود دارد.

🤖 در نتیجه، کاربران سیستم های مجهز به Ryzen AI Max 400 میتوانند در نسخه های جدید لینوکس از NPU دستگاه برای پردازش های مرتبط با هوش مصنوعی استفاده کنند.

🦆@ducklinux1
Gp - @duckgplinux

فقط من بودم که یاد fdisk افتادم؟

🦆@ducklinux1
Gp - @duckgplinux

نگارش آزمایشی پارچ هایپرلند عرضه شد 🥳


این نسخه آزمایشی نیازمند تست و آزمایش افراد بوده و بعد از اطمینان از کارکرد صحیح در رلیزهای آتی از RC در آمده و در سایت قرار می‌گیرد.


این نسخه توسط تیم پارچ نگهداری می‌شود.


دریافت این نسخه


@ParchLinux | پارچ لینوکس

🐧 بخشی از اصلاحات Networking از Linux 7.3 به Linux 7.4 منتقل شد؛ فعالیت AI/LLM دردسرساز شده است

🔹 - توسعه دهندگان Linux Networking میگویند حجم Patch ها و گزارش باگهایی که با کمک AI/LLM تولید میشوند به حدی رسیده که بررسی آنها فشار زیادی به Maintainer ها وارد کرده است.

🧠 - مشکل فقط زیاد شدن Patch ها نیست؛ بعضی Patch های تولید شده توسط AI مربوط به مشکلاتی هستند که کاربران واقعی تجربه نکرده اند یا سراغ مسائل خیلی خاصی میروند و بررسی آنها زمان توسعه دهندگان را میگیرد.

📌 - به همین دلیل، بخشی از Fix های غیرضروری Networking دیگر وارد Linux 7.3 نمیشوند و برای چرخه توسعه Linux 7.4 نگه داشته شده اند.

🛠️ - شخص Paolo Abeni از Red Hat گفته توسعه دهندگان عمدا چند Fix غیر فوری را به نسخه بعدی منتقل میکنند، چون حجم فعالیتهای مرتبط با AI/LLM همچنان در حال افزایش است و کنترل این حجم از Patch ها ساده نیست.

🔹 - البته همه تغییرات AI-generated نیستند؛ در همین هفته Fix های واقعی و مهمی برای مشکلاتی مثل slab-out-of-bounds و ایرادهای مختلف در درایورهای Ethernet و WiFi وارد Kernel شده اند.

✅ - در کنار این اصلاحات، اطلاعات Maintainer ها هم به روز شده و Eric Dumazet، توسعه دهنده قدیمی Linux، به دلیل بازنشستگی از Google از فهرست Maintainer ها کنار میرود.

💡 - خلاصه اینکه AI/LLM حالا فقط در نوشتن کد Linux نقش ندارد؛ حجم Patch ها و Bug Report های تولید شده با AI آنقدر زیاد شده که Maintainer ها مجبور شده اند بخشی از اصلاحات غیر فوری را از Linux 7.3 کنار بگذارند تا روند بررسی و توسعه قابل مدیریت بماند.

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux

🐧 فدورا ۴۵ بتا؛ بدون افت عملکرد

🔹 بنچمارک های جدید فدورا ۴۵ بتا نشون میدن عملکرد سیستم نسبت به فدورا ۴۴ تقریبا ثابت مونده و خبری از افت یا جهش عجیب نیست.

🧠 دلیلش هم اینه که بیشتر تغییرات این نسخه زیر پوست سیستم اتفاق افتاده. فدورا ۴۵ با Linux 7.2، GNOME 51، KDE Plasma 6.7.5 و Mesa 26.2 عرضه میشه.

📌 از تغییرات مهم میشه به جایگزینی kmscon، اجباری شدن امضای معتبر پکیج های RPM، تغییر سیستم مدیریت Secret و آپدیت ابزارهای توسعه مثل Python 3.15، GCC 16.2، Go 1.27 و LLVM 23 اشاره کرد.

🛠️ پشتیبانی از لپ تاپ های مجهز به Snapdragon X1 Plus و Elite هم بهتر شده، هرچند بعضی دستگاه ها ممکنه هنوز به تنظیمات دستی نیاز داشته باشن.

📅 نسخه بتا در ۱۵ سپتامبر منتشر شده و نسخه نهایی طبق برنامه ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر میشه.

💡 خلاصه اینکه فدورا ۴۵ قرار نیست یک جهش بزرگ در عملکرد باشه؛ بیشتر روی ثبات، امنیت و به روز بودن زیرساخت تمرکز کرده. گاهی بهترین خبر، خبریه که هیچ اتفاق بدی توش نیفتاده! 😄

🦆 @ducklinux1
Gp - @duckgplinux