⚡ - یکی از مهم‌ترین تغییرات این نسخه مربوط به Mutter هست؛ زمان‌بندی فریم‌ها بهبود پیدا کرده تا انیمیشن‌ها، اسکرول‌کردن و پاسخ‌گویی کلی دسکتاپ روان‌تر بشه.

🧩 - پشتیبانی از پروتکل‌های جدید Wayland مثل ext-background-effect-v1 اضافه شده و پشتیبانی از رابط قدیمی EGLStreams برای درایورهای قدیمی NVIDIA کنار گذاشته شده.

🖱️ - طبق خبر هایی که قبلا پوشش دادیم؛ Mutter حالا امکان استفاده از پروفایل‌های سفارشی شتاب‌دهی نشانگر ماوس رو هم فراهم می‌کنه؛ بنابراین کنترل سرعت حرکت نشانگر قابل تنظیم‌تر می‌شه.

⚙️ - بخش Settings تغییرات مختلفی دریافت کرده و برنامه‌هایی مثل GNOME Software و GNOME Calendar سریع‌تر اجرا می‌شن.

🗺️ - برنامه‌ی GNOME Maps حالا از نقشه‌های آفلاین پشتیبانی می‌کنه؛ در نتیجه می‌شه مناطق موردنیاز رو برای استفاده بدون اینترنت ذخیره کرد.

📄 - فایل‌پیش‌نمایش‌کننده‌ی GNOME هم به‌طور کامل بازطراحی شده و رابط کاربری جدیدی دریافت کرده.

🟢 - نسخه‌ی Mesa 26.2.3 به‌عنوان جدیدترین به‌روزرسانی پایدار از شاخه‌ی Mesa 26.2 منتشر شد

🔧 - درایورهای گرافیکی AMD یعنی RadeonSI و RADV چندین اصلاح دریافت کردن. در کنار اون، درایورهای Freedreno و Turnip برای پردازنده‌های گرافیکی Qualcomm Adreno هم به‌روزرسانی شدن.

🧩 - درایور Vulkan اینتل یعنی ANV هم چندین رفع باگ داشته؛ از جمله یک workaround برای بازی شبیه‌ساز پرواز X-Plane 12.

🦊 - درایور Asahi Gallium3D برای گرافیک اپل، workaround مورد استفاده در Firefox رو حالا برای مرورگر Zen هم فعال می‌کنه تا مشکلاتی مثل پارگی تصویر و ایرادهای رندرینگ برطرف بشن.

🧠 - درایور NVK مربوط به پشتیبانی Vulkan برای کارت‌های NVIDIA هم چندین مشکل مربوط به Memory Leak رو رفع کرده.

🚀 - یکی از تغییرات مهم این نسخه، اضافه‌شدن پشتیبانی از هدف گرافیکی AMD GFX1171 هست؛ این GPU در دسته‌ی پردازنده‌های گرافیکی RDNA 4m قرار می‌گیره و پیش‌تر در Mesa 26.3 اضافه شده بود.

🟢 - نسخه‌ی Miracle-WM 0.11 منتشر شد؛ این کامپوزیتور Wayland که بر پایه‌ی کتابخانه‌ی Mir ساخته شده، حالا قابلیت‌های جدیدی برای مدیریت پنجره‌ها و Workspaceها ارائه می‌ده.

✨ - مهم‌ترین قابلیت این نسخه، حالت جدید و جذاب Overview هست که امکان مشاهده و انتخاب راحت‌تر پنجره‌ها و Workspace های مختلف رو فراهم می‌کنه. این حالت با یک‌بار یا دوبار فشردن کلید اصلی فعال می‌شه.

🪟 - پشتیبانی از Window Urgency هم اضافه شده؛ به این معنی که اگر یک پنجره یا Workspace غیر‌فعال نیاز به توجه داشته باشه، می‌تونه درخواست Focus شدن بده.

🔌 - سیستم Pluginهای Miracle-WM هم بهبود پیدا کرده و حالا پلاگین‌ها می‌تونن رویدادهای IPC رو منتشر کنن و دستورات IPC رو دریافت و مدیریت کنن.

⚙️ - این نسخه از قابلیت‌های جدید پروتکل‌های Mir برای مدیریت Capture تصویر، فهرست پنجره‌های خارجی، کنترل داده‌ها و Triggerهای ورودی استفاده می‌کنه.

📦 - کامپازیتور Miracle-WM 0.11 بر پایه‌ی Mir 2.29 ساخته شده و توسعه‌ی اون همچنان ادامه داره.

🟢 - نسخه‌ی libinput 1.32 منتشر شد؛ این کتابخانه‌ی مهم لینوکس برای مدیریت ورودی در محیط‌های Wayland و X.Org استفاده می‌شه.

🔄 - قابلیت اصلی این نسخه، اضافه‌شدن پشتیبانی از Circular Scrolling در تاچ‌پدهای دایره‌ایه؛ یعنی کاربر می‌تونه با حرکت چرخشی انگشت، صفحه رو به‌صورت عمودی اسکرول کنه.

💻 - در حال حاضر تنها دستگاه شناخته‌شده‌ای که از این قابلیت استفاده می‌کنه، لپ‌تاپ Panasonic CF-SV1 هست؛ دستگاهی قدیمی از نسل Tiger Lake.

🖐️ - قابلیت Drag Lock هم هوشمندتر شده؛ حالا اگر هنگام کشیدن روی تاچ‌پد انگشت به لبه‌ی اون نزدیک بشه، Drag Lock به‌صورت خودکار فعال می‌شه تا کشیدن در فاصله‌های طولانی راحت‌تر انجام بشه.

✏️ - در بخش Tablet ها هم دکمه‌ی فیزیکی پاک‌کن یا Eraser Button حالا می‌تونه به هر دکمه‌ی دلخواهی Map بشه.

⚙️ - لایبری libinput 1.32 از قابلیت جدیدی در systemd 260+ و udev استفاده می‌کنه تا بهتر تشخیص بده یک دستگاه ورودی داخلیه یا خارجی.

🟢 - نسخه‌ی Dragonfly 2.0 منتشر شد؛ یک دیتابیس In-Memory مدرن که خودش رو جایگزینی سریع و کم‌مصرف برای Redis و Memcached معرفی می‌کنه و با APIهای اون‌ها سازگاره.

🚀 - شماره‌ی نسخه‌ی اصلی Dragonfly به ۲.۰ افزایش پیدا کرده تا بلوغ پروژه، عملکرد بهتر و آمادگی بیشتر برای استفاده در محیط‌های Production رو نشون بده.

🔌 - سازگاری با Redis و Valkey در این نسخه گسترش پیدا کرده و حالا پشتیبانی از بارگذاری فایل‌های RDB مربوط به Valkey 9 هم اضافه شده.

⚡ - توسعه‌دهندگان در Dragonfly 2.0 روی کاهش Overhead پردازش Connectionها و مدیریت حافظه کار کردن؛ در کنار اون، چندین بهینه‌سازی عملکردی هم انجام شده.

📦 - هزینه‌ی Buffering و فرآیند RDB Serialization هم کاهش پیدا کرده تا عملیات ذخیره‌سازی و پردازش داده‌ها با سربار کمتری انجام بشه.

🧹 - قابلیت تنظیم محدودیت‌های Burst و Cool-down برای Defragmentation پس‌زمینه هم اضافه شده؛ این موضوع کنترل بیشتری روی زمان‌بندی و شدت بهینه‌سازی حافظه می‌ده.

🟢 - نسخه‌ی Rust Coreutils 0.12 منتشر شد؛ این پروژه پیاده‌سازی مبتنی بر Rust از ابزارهای پایه‌ی سیستم مثل cd، mv، rm و du رو توسعه می‌ده و حالا روی سازگاری بهتر با Ubuntu تمرکز کرده.

🐧 - بخش زیادی از تغییرات این نسخه براساس گزارش‌های کاربران و Maintainer های Ubuntu انجام شده؛ باگ‌هایی که روی Ubuntu 25.10 و Ubuntu 26.04 LTS باقی مونده بودن، حالا برطرف شدن.

🛠️ - یکی از اصلاحات مهم مربوط به rm هست که دیگه هنگام حذف دایرکتوری‌های بسیار تو‌در‌تو نباید با Segmentation Fault مواجه بشه.

📦 - مشکل از دست رفتن داده در اجرای موازی install -D، پشتیبانی بهتر du روی معماری‌های ۳۲ بیتی و تداخل نام‌ها هنگام استفاده از cp -R هم رفع شده.

🔐 - آخرین وابستگی C در ابزار expr حذف شده و بهبودهای امنیتی و سازگاری بین‌پلتفرمی هم در این نسخه انجام گرفته.

⚡ - ابزارهای sort du و cp هم بهینه‌سازی‌های عملکردی دریافت کردن تا در بعضی سناریوها سریع‌تر اجرا بشن.

🟢 - قابلیت جدیدی برای درایور NPU اینتل در شاخه‌ی توسعه‌ی drm-misc-next قرار گرفته که قرار است همراه با Linux 7.4 وارد کرنل بشه.

⚙️ - این تغییر یک ioctl جدید با نام DRM_IVPU_PARAM_CMDQ_PRIORITY اضافه می‌کنه؛ برنامه‌ها از طریق اون می‌تونن اولویت زمان‌بندی یک Command Queue موجود روی NPUهای اینتل رو دریافت یا تغییر بدن.

🚀 - اولویت صف پردازش حالا به‌صورت Dynamic قابل تغییر هست؛ حتی اگر صف موردنظر از قبل Job های در حال انتظار داشته باشه، Firmware مربوط به NPU در اولین فرصت به اولویت جدید واکنش نشون می‌ده.

📈 - این قابلیت برای Workload هایی که نیاز به اولویت بالا یا پایین دارن مفیده؛ مثلاً می‌شه پردازش‌های حساس‌تر رو نسبت به وظایف پس‌زمینه در اولویت بالاتری قرار داد.

💻 - این تغییر بیشتر برای NPU های موجود در پردازنده‌های Intel Core Ultra در نظر گرفته شده و مستقیماً به مدیریت زمان‌بندی پردازش‌های هوش مصنوعی مربوطه

🛠️ - در کنار این قابلیت، Pull Request جدید شامل چند اصلاح داخلی در درایورهای DRM هم هست

🌡️ - پشتیبانی لینوکس از لپ‌تاپ‌های ASUS Zenbook A14 و A16 مجهز به تراشه‌ی Qualcomm Snapdragon X2 با یک درایور جدید بهتر میشه.

🔧 - این درایور با نام asus-glymur-ec توسط Konrad Dybcio از مهندسان Qualcomm توسعه داده شده و برای کنترل بهتر Embedded Controller یا همون EC لپ‌تاپ‌هاست.

💡 - فریمور EC این Zenbook ها شباهت‌هایی به طراحی مرجع Qualcomm داره، اما تفاوت‌هاش باعث شده به یک درایور اختصاصی در کرنل لینوکس نیاز داشته باشه.

🌀 - با اضافه‌شدن این درایور، لینوکس می‌تونه سرعت فعلی فن‌ها، دمای دو سنسور حرارتی و میزان روشنایی نور پس‌زمینه‌ی کیبورد رو بخونه.

⌨️ - امکان تنظیم روشنایی کیبورد و اطلاع‌رسانی وضعیت Suspend و Resume سیستم هم به پشتیبانی این لپ‌تاپ‌ها اضافه می‌شه.

📦 - پچ‌های این درایور فعلاً برای بررسی در Kernel Mailing List منتشر شدن و هنوز وارد کرنل پایدار لینوکس نشدن.

🚀 - مهندسان Qualcomm اخیراً مشارکت بیشتری برای بهبود پشتیبانی لینوکس از لپ‌تاپ‌های Snapdragon X2 داشته‌اند؛ بااین‌حال رسانه معتبر Phoronix به‌دلیل محدودیت بودجه و نداشتن نمونه‌ی بررسی، فعلاً تستی روی این دستگاه‌ها انجام نمیده.

📦 - نسخه‌ی جدید Intel Compute Runtime 26.35.39758.10 برای Windows و Linux منتشر شد و چندتا قابلیت تازه برای درایورهای OpenCL و Level Zero آورد.

🔗 - توی این نسخه پشتیبانی از External Semaphoreهای مبتنی بر Host Function، هوک جدید مربوط به OpenVINO و APIهای تازه برای گزارش اطلاعات در بخش Sysman اضافه شده.

🌡️ - و حالا Sysman به‌صورت اولیه می‌تونه Composite Temperature و Memory Vendor ID یا همون VID رو هم بخونه.

🐧 - توی بخش مخصوص Linux هم هماهنگی درایور کرنل برای منتظر موندن جهت Host Synchronization رویدادها فعال شده.

⚙️ - در بخش OpenCL، افزونه‌ی cl_khr_spirv_queries، زیرساخت cl_khr_command_buffer و چند تغییر دیگه برای درایور جدید LEO اضافه شدن.

🚀 - مهم‌ترین اتفاق این نسخه اینه که درایور آزمایشی OpenCL LEO برای پردازنده‌های آینده‌ی Nova Lake S یا همون NVL-S، به‌صورت پیش‌فرض در لینوکس فعال شده.

🧪 - البته برای iGPU و dGPU های فعلی اینتل، LEO همچنان آزمایشی محسوب می‌شه. این درایور به‌جای ارتباط مستقیم OpenCL با سخت‌افزار، روی APIهای Level Zero ساخته شده.

🧩 - پشتیبانی اولیه از Intel PISA هم اضافه شده؛ یک ISA قابل‌حمل برای GPUهای اینتل که قراره به کامپایلرها، کتابخانه‌های دستی و Inline Assembly اجازه‌ی کار نزدیک‌تر به سخت‌افزار رو بده.

🔬 - ایده‌ی PISA شباهت‌هایی به NVPTX انویدیا داره و اینتل داره روی Backend مربوط به اون برای LLVM هم کار می‌کنه.

🏝️ - پشتیبانی از Crescent Island هم با فعال‌شدن Defer Backing و چند تغییر دیگه ادامه پیدا کرده.

🐉 - فوجیتسو بعد از حدود دو سال کنجکاوی درباره‌ی MONAKA، بالاخره این پردازنده‌ی سروری مبتنی بر معماری Arm رو رسماً معرفی کرد؛ عرضه‌ی اون هم از نوامبر شروع می‌شه.

⚡ - پردازنده MONAKA برای زیرساخت‌های Sovereign AI طراحی شده و فوجیتسو می‌گه با استفاده از فناوری 3D-Stacked و لیتوگرافی ۲ نانومتری، عملکرد و بهره‌وری انرژی بالایی ارائه می‌ده.

🧩 - این پردازنده از ترکیب فرایند ساخت ۲ نانومتری برای هسته‌ها و ۵ نانومتری برای Cache و بخش‌های I/O استفاده می‌کنه. حداکثر فرکانسش هم به 3.8GHz می‌رسه.

🚀 - پردازنده MONAKA از حافظه‌هایی با سرعت حداکثر 8800MT/s پشتیبانی می‌کنه.

🧠 - فوجیتسو ادعا می‌کنه این پردازنده با کمک بهینه‌سازی نرم‌افزاری، می‌تونه در پردازش‌های AI Inference تا دو برابر توان عملیاتی بیشتری نسبت به پردازنده‌های دیگه ارائه بده.

🖥️ - سرور رک‌مونت 1U فوجیتسو با خنک‌کننده‌ی بادی، ۱۴۴ هسته‌ی Armv9 با فرکانس 2.1GHz داره؛ نسخه‌ی مجهز به خنک‌کننده‌ی مایع هم با فرکانس 2.9GHz عرضه می‌شه.

💾 - یک پیشنهاد تازه برای استانداردکردن گزارش میزان حافظه‌ی ویدیویی در لینوکس مطرح شده؛ قابلیتی که هنوز با وجود بحث‌های قبلی، وارد کرنل اصلی نشده.

🛠️ - این پیشنهاد توسط Tvrtko Ursulin از Igalia مطرح شده و هدفش اینه که درایورهای گرافیکی مختلف، از برندهای متفاوت، اطلاعات حافظه‌ی خودشون رو با یک روش یکسان گزارش بدن.

📊 - ایده‌ی اصلی اینه که اطلاعات حافظه از طریق مسیری مثل sys/class/drm/card1/memstat/ در اختیار سیستم قرار بگیره.

🧩 - این رابط می‌تونه مناطق مختلف حافظه مثل vRAM و GTT رو نمایش بده و برای هرکدوم مقدار کل حافظه‌ی موجود و میزان حافظه‌ی مصرف‌شده رو گزارش کنه.

⚙️ - چنین قابلیتی می‌تونه برای کارهایی مثل تعیین درست اندازه‌ی Swap هنگام نصب سیستم‌عامل مفید باشه؛ مخصوصاً وقتی سیستم از حافظه‌ی گرافیکی قابل‌توجهی استفاده می‌کنه.

🔌 - برای پیاده‌سازی این قابلیت، هر درایور DRM باید یک Callback ساده اضافه کنه تا فهرست مناطق حافظه و آمار مربوط به اون‌ها رو به شکل استاندارد گزارش بده.

🧪 - برای نمایش عملی این ایده، یک پچ آزمایشی برای درایور AMDGPU هم همراه پیشنهاد منتشر شده؛ اما این قابلیت فعلاً در مرحله‌ی RFC و بررسی توسعه‌دهنده‌هاست.

🧪 - چهارمین Snapshot از اوبونتو 26.10 با اسم رمز «Stonking Stingray» منتشر شده و حالا برای تست در دسترسه.

📦 - کانونیکال در کنار Daily ISO ها، نسخه‌های Snapshot رو هم منتشر می‌کنه تا روند ساخت و Release Automation راحت‌تر بررسی و مدیریت بشه.

🐧 - اوبونتو 26.10 از کرنل Linux 7.2، دسکتاپ GNOME 51 و درایورهای گرافیکی Mesa 26.2 استفاده می‌کنه
و نسبت به Ubuntu 26.04 LTS کلی به‌روزرسانی داره.

🦀 - انتقال ابزارهای cp، mv و rm به Rust Coreutils هم در Ubuntu 26.10 کامل شده.

⚡ - طبق بررسی‌های اولیه‌ی Phoronix، عملکرد Ubuntu 26.10 تا این مرحله امیدوارکننده به نظر می‌رسه؛ البته برای نتیجه‌گیری نهایی باید منتظر نسخه‌ی پایدار و تست‌های بیشتر موند.

🗓️ - نسخه‌ی Beta اوبونتو 26.10 برای ۲۴ سپتامبر، Kernel Freeze برای ۱ اکتبر، Final Freeze برای ۸ اکتبر و نسخه‌ی پایدار برای ۱۵ اکتبر برنامه‌ریزی شده

💿 - جزئیات دانلود ISO های Snapshot 4 از طریق اطلاعیه‌ی رسمی Ubuntu Developers منتشر شده.

🚀 - نسخه‌ی جدید Mojo 1.1 همراه با MAX 26.6 منتشر شده؛ این انتشار بعد از Open Source شدن Mojo در ماه گذشته انجام شده.

🤖 - پروژه‌ی Mojo که توسط شرکت Modular توسعه داده می‌شه، حالا امکان مشارکت مستقیم جامعه در توسعه‌ی کامپایلر رو هم فراهم کرده.

⚡ - در Mojo 1.1 پشتیبانی از Inferred Member References اضافه شده و زمان کامپایل هم بهبود پیدا کرده.

🛠️ - عملکرد کدهای تولیدشده بهتر شده و APIهای بیشتری در Standard Library، از جمله APIهای مربوط به SIMD، حالا وضعیت پایدار دارن.

🎵 - در MAX 26.6 قابلیت تولید صدا با استفاده از مدل MiniMax-Music3 اضافه شده.

🔥 - و Kernel ها برای پردازنده‌های گرافیکی AMD و NVIDIA هم سریع‌تر شدن.

🌐 - توسعه‌ی Mojo حالا بازتر از قبل دنبال می‌شه و مشارکت‌های کامیونیتی در بخش کامپایلر پذیرفته میشن.

🟢 - تیم پاسخ‌گویی امنیتی Rust و تیم Crates.io هشدار دادن که یک حمله‌ی هدفمند علیه توسعه‌دهندگان مهم زبان Rust و صاحبان Crate های محبوب در جریانه

🎯 - مهاجمان تلاش می‌کنن با نفوذ به دستگاه‌ها و حساب‌های توسعه‌دهنده‌ها، بدافزار رو وارد اکوسیستم Rust کنن؛ این موضوع می‌تونه پروژه‌ها و وابستگی‌های مختلف رو تحت تأثیر قرار بده

🕵️ - طبق گزارش‌ها، حمله‌ها با ساخت پروفایل‌های جعلی اما باورپذیر در LinkedIn و پیشنهادهای شغلی، قراردادی یا همکاری انجام می‌شن

💻 - در یکی از روش‌ها، مهاجم بعد از برگزاری تماس ویدیویی از قربانی می‌خواد یک نرم‌افزار به‌ظاهر ضروری، مثل Codec صوتی، نصب کنه

📋 - روش دیگه شامل قرار دادن یک دستور مخرب در Clipboard قربانیه تا توسعه‌دهنده بدون توجه، اون دستور رو در ترمینال اجرا کنه

🏢 - مهاجمان حتی شرکت‌ها و صفحات LinkedIn جدیدی می‌سازن که در نگاه اول واقعی و معتبر به نظر می‌رسن و ممکنه از بررسی‌های سطحی عبور کنن

🛡️ - تیم Rust از توسعه‌دهنده‌ها خواسته مراقب پیشنهادهای شغلی و همکاری مشکوک باشن

🛠️ - نسخه‌ی جدید این پروژه منتشر شد؛ این Memory Allocator که در سرورها، سیستم‌های HPC و بعضی نرم‌افزارهای دسکتاپ استفاده می‌شه، بعد از مدتی کم‌تحرکی دوباره در حال توسعه‌ی جدی‌تره.

🧹 - در این نسخه تمرکز زیادی روی کاهش Technical Debt، بازنویسی بخش‌هایی از کد، رفع باگ‌ها، افزایش پوشش تست‌ها و پاک‌سازی کدهای قدیمی شده.

🚀 - قابلیت‌های جدیدی مثل EXTENT_ALLOC_FLAG_PINNED برای علامت‌گذاری Mappingهای غیرقابل‌بازیابی در Custom Extent Hooks اضافه شده.

⚙️ - امکان انتخاب Arena به‌صورت Per-CPU از طریق thread.arena فراهم شده و چندین بهینه‌سازی عملکردی دیگه هم در این نسخه وجود داره.

🌍 - یکی از تغییرات مهم، اضافه‌شدن OS Abstraction Layer برای مدیریت تفاوت‌های پلتفرم‌ها در بخش‌هایی مثل File/Process I/O، زمان، Synchronization، CPU، Virtual Memory، atfork، Error Handling، Profiling و Thread Yield هست.

🔧 - همچنین تعدادی از Warning های مربوط به GCC 16 برطرف شده تا Jemalloc با نسخه‌های جدیدتر ابزارهای کامپایل بهتر سازگار باشه.

📦 - نسخه‌ی Jemalloc 5.4.0 هم‌اکنون در دسترسه و می‌تونید سورس کد و فهرست کامل تغییرات رو از GitHub ببینید.

🔗 -[https://github.com/jemalloc/jemalloc/releases/tag/5.4.0]