🐧 - نسخه 0.10 ابزار محبوب LACT منتشر شد. این برنامه یکی از ابزارهای گرافیکی قدرتمند لینوکس برای مدیریت، مانیتورینگ و تنظیم کارت‌های گرافیک هست که از GPU های NVIDIA، AMD Radeon و Intel Arc هم پشتیبانی میکنه.

🚀 - مهم‌ترین تغییرات در LACT 0.10:
✅ - اضافه شدن تنظیمات جدید اورکلاک برای کارت‌های NVIDIA
✅ - امکان مدیریت حالت PowerMizer برای بالاترین سطح عملکرد (P-State)
✅ - اضافه شدن قابلیت Voltage Boost برای افزایش ولتاژ و دستیابی به فرکانس‌های بالاتر

🌡️ - بهبود های بخش مانیتورینگ:
✅ - پشتیبانی از سنسور Hotspot در کارت‌های گرافیک NVIDIA Blackwell
✅ - نمایش دمای هر چیپ حافظه به‌صورت جداگانه

🔧 - سایر تغییرات:
✅ - بهبود فرآیند راه‌اندازی اولیه برنامه
✅ - اضافه شدن نمایش مصرف حافظه GTT برای کارت‌های AMD Radeon
✅ - بهبودهای مختلف رابط کاربری و رفع مشکلات

🐧 - نسخه 26.1 با نام Bian-May از توزیع Manjaro Linux منتشر شد. این نسخه جدیدترین انتشار بزرگ این توزیع مبتنی بر Arch Linux هست و مجموعه‌ای از به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری رو به همراه داره.

🖥️ - محیط‌های دسکتاپ جدید
🟢 - ارائه GNOME 50 برای کاربران گنوم
🔵 - ارائه KDE Plasma 6.7 برای طرفداران KDE Plasma
🪶 - ارائه Xfce 4.20 برای کاربرانی که محیط سبک‌تر رو ترجیح میدن

⚙️ - کرنل‌های جدید
🚀 - استفاده از Linux 7.1 Stable به‌عنوان کرنل اصلی
🛡️ - امکان انتخاب کرنل‌های Linux 6.18 LTS و Linux 6.12 LTS

📦 - لینوکس Manjaro بشدت با فلسفه ارچ فاصله داره، همین باعث شده این روز ها خیلی هم محبوب نباشه، این دیسترو مشکلات زیادی داره پیشنهاد میکنیم تو انتخابش تجدید نظر کنید.

😉 - نسخه 3.5 ابزار محبوب Rsync منتشر شد. این نسخه به خاطر تعداد زیاد تغییرات امنیتی
، توسط توسعه‌دهندگان یک انتشار فوق‌العاده مهم (Extraordinary Release) معرفی شده.

🛡️ - در این نسخه ۳۳ مشکل امنیتی برطرف شده که بیشتر اون ها مربوط به مدیریت مسیرها (Path Handling)، پروتکل Daemon و بخش‌های مرتبط با انتقال فایل هستن.

⚠️ - مهم‌ترین تغییرات امنیتی:

🔸 - رفع مشکل امکان خواندن یا انتقال غیرمجاز فایل‌ها از طریق ورودی‌های دارای Symlink
🔸 - رفع امکان نوشتن فایل‌های دلخواه و افزایش سطح دسترسی از طریق مسیرهای خروجی دارای Symlink
🔸 - برطرف شدن چندین آسیب‌پذیری مهم با شناسه‌های CVE

❤️ - نکته برای دوستان عزیزی که نمیدونن چیه:

📂 - این Rsync یکی از ابزارهای قدیمی و پراستفاده تو دنیای لینوکس هست که برای همگام‌سازی فایل‌ها، انتقال اطلاعات و گرفتن بکاپ در سیستم‌ها و سرورها استفاده میشه.

👌 - بند اول: دبیان همیشه ۱۰۰℅ ازاد خواهد ماند:
دبیان قول میده که دبیان و اجزای اصلی سیستم به طور کامل ازاد بمونه و طبق معیار نرم افزار ازاد ( DFSG ) باشه که مشخص میکنه دقیقا چه چیزی ازاده. همچنین دبیان از کسانی که نرم افزار ازاد میسازن حمایت میکنه، افرادی رو هم که از نرم افزار غیر ازاد استفاده میکنند رو رها نمیکنه اما هیچوقت هم سیستم رو جوری نمیسازن که مجبور بشی از نرم افزار غیر ازاد استفاده کنی.
به طور کلی دبیان توی این بخش میگه که: ازادی کاربر یک اصل طراحیه، نه یک ویژگی فرعی.

👍 - بند دوم: به جامعه نرم افزار ازاد برمیگردانیم.
وقتی دبیان نرم افزار جدیدی توسعه میده، اون رو طبق استاندارد DFSG منتشر میکنه و همیشه هم در تلاشند تا بهترین سیستم ممکن رو بسازند.
همچنین دبیان باگ ها رو به سازنده اصلی گزارش میده و تغییرات و بهبود رو به پروژه اصلی برمیگردونه، فرض کنید دبیان یه مشکل تو Firefox پیدا میکنه و این باگ رو رفع میکنه، دبیان نمیگه این اصلاح برای ما باشه، بلکه دبیان به پروژه گزارش میده تا همه کاربر ها ازش بهره ببرند.

😅 - مقایسه نانو و ویم یکی از بحث های قدیمی دنیای گنو لینوکس هست، اما واقعیت اینه که اصلا برای یک هدف یکسان طراحی نشدن.
به طور خلاصه اگه بخوایم فرض بگیریم:
نانو: یه ویرایشگر ساده متنی دم دستی
ویم: ابزار ویرایش حرفه ای برای کسی که میخواهد با متن مثل یک ابزار مهندسی رفتار کند.

🥶 - نانو معمولا همه جا پیدا میشه، تو هر سروری هست. برای ادیت فایل های دم دستی خیلی خوبه، یادگیریش هم کاری نداره. شما فرض بگیر که میخوای دستور زیر رو وارد کنی:

sudo nano /etc/apt/sources.list

نانو تر تمیز میاد و راهنماش هم زیر تصویر کاملا لیست شده.

😶 - اما vim از نسل قبل ادیتور های یونیکس یعنی vi اومده. ایده اصلی vim اینه؛ دستت رو از کیبورد برندار و فقط تایپ کن.
به عنوان مثال شما تایپ میکنی:

vim file.txt

اولین چیزی که کاربر تازه کار رو گیج میکنه اینه که مثل nano نمیتونی همون لحظه تایپ کنی. چون ویم چندین حالت داره مثل Normal Mode و یا Insert Mode و چیزای دیگه.

😵‍💫 - اما قدرت vim کجاست؟
شما تو کامنت ها بهمون بگید🫠

🤡 - بعضی از کاربر های گرافیک های AMD خبر از پرش تصویر، فلیکر و ناهنجاری های تصویری میدن، همچنین لگ های وحشتناکی هم دیده شده. علت؟ بنظر میرسه بخش قابل توجهی از اون مربوط به کازمیک و نحوه تعامل اون با Mesa, Wayland و درایور های گرافیکی مربوط باشه.

👌 - حتی تو کارت های خفنی مثل RX 7900 XTX هم این مشکلات دیده شده. این نشون میده این موضوع ربطی به سخت افزار قدیمی و جدید، یا ضعیف و قوی نداره و کازمیک به طور کلی درحال حاضر ناسازگاری هایی داره، یکی از کاربر ها هم گزارش داده که GPU اون موقع کار ریست شده و باعث شده تب های بازش بپرن.

🥰 - البته این به معنی خراب بودن پاپ او اس برای همه نیست، این مشکلات وابسته به GPU، مانیتور، رفرش ریت و VRR هستن. که امیدواریم در اینده حل بشن.

⚙️ - بعضی خطاهای سخت‌افزاری روی GPU های اینتل میتونن دستگاه رو وارد یه وضعیت دائمی کنن که حتی PCIe Reset یا Reload کردن درایور هم قادر به بازیابی اون نباشه.

🔧 - برای حل این مشکل، درایور Xe قراره از قابلیت جدیدی به اسم Cold Reset Recovery پشتیبانی کنه که امکان Power Cycle کامل GPU رو برای بازیابی از این خطاها فراهم میکنه.

🔋 - در کنار این، Intelligent Bias Control v3 یا IBC v3 هم برای گرافیک یکپارچه Xe3 در پردازنده‌های Panther Lake فعال میشه که قراره مدیریت مصرف انرژی رو در workload هایی مثل گیمینگ بهبود بده.

📦 - پشتیبانی از DRM_RAS Netlink، بهبود مدیریت خطاهای PCI و چند قابلیت دیگه هم در این مجموعه تغییرات قرار دارن.

🐧 - این تغییرات برای Linux 7.4 ارسال شدن و انتظار میره این نسخه در اواخر اکتبر وارد Merge Window بشه.

🧪 - نسخه systemd 262-rc1 به‌عنوان اولین Release Candidate نسخه جدید systemd منتشر شده و تغییرات مختلفی رو با خودش آورده.

📦 - حالا systemd تعدادی Unit File رو به‌صورت داخلی در خودش داره و در صورت عدم دسترسی به فایل‌های روی دیسک، میتونه از نسخه‌های داخلی برای shutdown، reboot و multi-user استفاده کنه.

🐳 - همچنین امکان ساخت systemd به‌صورت یک باینری استاتیک برای کانتینرهای بسیار کوچک فراهم شده.

🔄 - پشتیبانی از Live Update Orchestrator هم گسترش پیدا کرده و Service Unitها حالا گزینه‌ی LUOSession= رو دارن.

🖥️ - و systemd-vmspawn حالا علاوه بر AMD SEV-SNP، از Intel TDX برای Confidential Computing هم پشتیبانی میکنه.

🔐 - بهبودهایی برای systemd-homed، systemd-cryptenroll، systemd-coredump، نصب‌های بدون دخالت کاربر و NUMA هم در این نسخه وجود داره.

🐧 - درحال حاضر systemd 262-rc1 نسخه آزمایشی محسوب میشه و برای تست و پیدا کردن باگ‌ها منتشر شده.

😄 - ترجمه: وقتی برای اولین بار از گرافیک داخلی به گرافیک مجزا مهاجرت میکنی

🚀 - نسخه Audacity 4.0 منتشر شده و این بار فقط با چند قابلیت جدید روبه‌رو نیستیم؛ این نسخه یک تغییر بزرگ زیرساختی رو تجربه کرده و رابط کاربری این ویرایشگر صوتی محبوب بعد از سال‌ها از wxWidgets به Qt6 منتقل شده.

🖥️ - این مهاجرت باعث میشه Audacity تجربه‌ای مدرن‌تر داشته باشه؛ از پشتیبانی بهتر از نمایشگرهای HiDPI گرفته تا هماهنگی بیشتر با محیط‌های دسکتاپ امروزی.

✂️ - در این نسخه مدل جدیدی برای ویرایش کلیپ‌ها معرفی شده؛ حالا کلیپ‌ها راحت‌تر گروه‌بندی میشن، آزادی بیشتری برای جابه‌جایی دارن و ابزار اختصاصی Split هم اضافه شده.

📁 - فرمت پروژه جدید .aup4 هم معرفی شده. پروژه‌های قدیمی با فرمت .aup3 همچنان قابل باز شدن هستن و امکان تبدیل به فرمت جدید وجود داره.

🐧 - کاربران لینوکس هم میتونن از نسخه AppImage استفاده کنن تا بدون وابستگی به مخازن توزیع‌ها، نسخه جدید رو تجربه کنن.

🦀 - در تغییرات جدید Linux 7.3، قابلیت امنیتی RandStruct در بعضی شرایط به‌صورت پیش‌فرض فعال نخواهد بود تا مسیر استفاده از Rust در کرنل لینوکس راحت‌تر بشه.

🔐 - توضیح برای دوستانی که نمی‌دونن؛ RandStruct یک مکانیزم امنیتی هست که چیدمان بعضی ساختارهای حساس کرنل رو هنگام کامپایل به‌صورت تصادفی تغییر میده تا حملات مبتنی بر حافظه سخت‌تر بشن.

⚙️ - مشکل این بود که RandStruct فعلاً با Rust Kernel Support سازگاری کامل نداره و فعال بودنش باعث می‌شد Rust در پیکربندی‌های تستی مثل allmodconfig غیرفعال بشه.

🛠️ - حالا وقتی سیستم دارای Rust toolchain و پشتیبانی Rust برای معماری موردنظر باشه، RandStruct به‌صورت پیش‌فرض خاموش میشه تا توسعه و تست Rust در کرنل راحت‌تر انجام بشه.

🛡️ - البته این قابلیت حذف نشده و کاربران همچنان می‌تونن با کانفیگ سفارشی کرنل، RandStruct رو فعال کنن.

💰 - شرکت NVIDIA رسماً اعلام کرده که Hugging Face، یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های اشتراک‌گذاری مدل‌ها، دیتاست‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی، رو با مبلغ ۱۲.۹۳ میلیارد دلار خریداری می‌کنه.

🤗 - این خرید می‌تونه تأثیر بزرگی روی اکوسیستم Open Source AI داشته باشه؛ چون Hugging Face یکی از اصلی‌ترین مراکز توسعه و انتشار مدل‌های Open Weight محسوب میشه و میلیون‌ها توسعه‌دهنده از اون استفاده می‌کنن.

🌱 - از طرفی، ورود منابع و زیرساخت‌های انویدیا می‌تونه باعث رشد سریع‌تر پروژه‌های متن‌باز، بهبود ابزارهای توسعه، ارزیابی مدل‌ها و دسترسی راحت‌تر به هوش مصنوعی بشه.

⚠️ - اما این اتفاق یک سؤال مهم هم ایجاد می‌کنه: آیا یک پلتفرم بزرگ متن‌باز وقتی زیرمجموعه یک شرکت بزرگ تجاری قرار می‌گیره، همچنان به همان اندازه مستقل باقی می‌مونه؟

🔓 - انویدیا اعلام کرده Hugging Face همچنان یک پلتفرم باز باقی می‌مونه، از مدل‌های Open Source و Open Weight پشتیبانی می‌کنه و کاربران مجبور به استفاده از سخت‌افزار یا سرویس‌های NVIDIA نخواهند بود.

🐧 - توسعه یک قابلیت جدید برای کرنل لینوکس که هدفش سریع‌تر کردن خاموش شدن و ری‌استارت سیستم‌ها هست، وارد مرحله جدیدی شده و پچ‌های آن حالا به نسخه بیست‌ویکم رسیده‌

🛠️ - این مجموعه پچ که توسط توسعه‌دهندگان Red Hat ارسال شده، امکان خاموش کردن غیرهمزمان دستگاه‌ها (Async Device Shutdown) رو به کرنل اضافه می‌کنه؛ یعنی دستگاه‌های مختلف می‌تونن به‌جای منتظر موندن پشت سر هم، همزمان خاموش بشن.

💾 - این تغییر مخصوصاً برای سرورها و سیستم‌هایی با تعداد زیادی حافظه NVMe و تجهیزات ذخیره‌سازی اهمیت زیادی داره؛ چون بعضی از این دستگاه‌ها هنگام خاموش شدن چندین ثانیه زمان نیاز دارن.

🚀 - در تست‌های انجام‌شده، این قابلیت تونسته زمان خاموش شدن یک سیستم رو از ۱۱ دقیقه به ۵۵ ثانیه کاهش بده و در یک سیستم دیگه هم این زمان از ۸۰ ثانیه به ۱۱ ثانیه رسیده.

🔧 - در حال حاضر دستگاه‌ها باید به‌صورت مشخص اعلام کنن که از خاموش شدن غیرهمزمان پشتیبانی می‌کنن، اما توسعه‌دهندگان امیدوارن این قابلیت در آینده نزدیک وارد کرنل اصلی لینوکس بشه.

🧠 - توسعه‌دهندگان LLVM در حال بررسی اضافه کردن فایل‌هایی مثل AGENTS.md و CLAUDE.md به مخزن رسمی پروژه هستن؛ فایل‌هایی که به عامل‌های هوش مصنوعی برای کار روی کد و مشارکت در پروژه کمک می‌کنن.

📄 - این فایل‌ها به AI Agentها کمک می‌کنن تا با قوانین پروژه، استانداردهای کدنویسی و روند مشارکت بهتر آشنا بشن.

⚖️ - اما بین توسعه‌دهندگان LLVM اختلاف نظر وجود داره؛ بعضی‌ها این فایل‌ها رو مفید می‌دونن و بعضی دیگر نگران افزایش پیچیدگی و ایجاد شلوغی در فرآیند توسعه هستن.

🔧 - یکی از چالش‌ها اینه که LLVM شامل زیرپروژه‌های مختلفیه و ساخت یک دستورالعمل مشترک برای همه بخش‌ها کار ساده‌ای نیست.

📝 - فعلاً یک Pull Request آزمایشی برای اضافه کردن نسخه ساده‌ای از AGENTS.md ارائه شده که AI Agentها رو به مستندات، سیاست‌های مشارکت و استانداردهای کدنویسی LLVM هدایت می‌کنه.

🧪 - نسخه Ubuntu 26.10 "Stonking Stingray" Snapshot 3 به‌عنوان جدیدترین ایمیج آزمایشی ماهانه منتشر شده تا کاربران و توسعه‌دهندگان بتونن فرآیند انتشار و پایداری نسخه جدید اوبونتو رو آزمایش کنن.

📦 - این نسخه شامل جدیدترین پکیج‌ها و تغییرات Ubuntu 26.10 هست و در کنار ISO های روزانه، به جامعه اوبونتو کمک می‌کنه تا باگ‌ها زودتر شناسایی و برطرف بشن.

⚠️ - البته Snapshot 3 برای استفاده روزمره و سیستم اصلی پیشنهاد نمی‌شه و بیشتر برای تست و گزارش مشکلات منتشر شده.

🖥️ - #اوبونتو 26.10 در حال نزدیک شدن به انتشار نهایی در ماه اکتبره؛ فریز رابط کاربری هفته آینده انجام میشه، فریز قابلیت‌های کرنل در ۱۷ سپتامبر و نسخه بتا هم برای ۲۴ سپتامبر برنامه‌ریزی شده.

🚀 - انتشار رسمی Ubuntu 26.10 قرار هست در ۱۵ اکتبر یعنی ۲۳ مهر انجام بشه.

⚙️ - توسعه‌دهندگان Fedora یک پیشنهاد جدید برای نسخه Fedora 47 مطرح کردن که بر اساس اون، به‌جای Fat LTO از Thin LTO برای بهینه‌سازی زمان لینک شدن برنامه‌ها استفاده بشه.

🚀 - توضیح برای دوستانی که نمی‌دونن؛ Thin LTO یک روش مدرن‌تر برای Link-Time Optimization هست که نسبت به روش سنتی، مصرف حافظه کمتر و سرعت ساخت (Build) بالاتری داره؛ در حالی که همچنان بخش زیادی از مزایای بهینه‌سازی LTO رو حفظ می‌کنه.

📦 - در صورت تأیید این تغییر، یک ماکروی جدید برای بسته‌های RPM اضافه میشه تا فعال کردن Thin LTO برای پکیج‌های Fedora ساده‌تر بشه.

🛠️ - این تغییر فعلاً استفاده اجباری از Thin LTO رو برای همه پکیج‌ها اعمال نمی‌کنه؛ بلکه به Maintainer ها اجازه میده بررسی کنن که این روش چه تأثیری روی زمان Build و عملکرد نرم‌افزارها داره.

🗳️ - پیشنهاد استفاده از Thin LTO هنوز باید توسط Fedora Engineering and Steering Committee (FESCo) بررسی و تأیید بشه.

🎮 - تغییرات جدیدی در Mesa 26.3 اضافه شده که پشتیبانی از یک حالت جدید 64-bit GPU Addressing را برای گرافیک‌های آینده اینتل، مخصوصاً Nova Lake P، آماده میکنه.

⚙️ - تا قبل از معماری GFX35، پردازنده‌های گرافیکی اینتل برای دسترسی به حافظه از آدرس‌دهی ترکیبی استفاده می‌کردن؛ اما تو نسل جدید، واحدهای اجرایی GPU میتونن مستقیماً از آدرس‌های ۶۴ بیتی استفاده کنن.

🚀 - این تغییر باعث میشه GPUهای جدید اینتل مثل Xe3P تو Nova Lake P بتونن مدیریت حافظه کارآمدتری داشته باشن و مسیر برای نسل‌های بعدی که کاملاً به حالت ۶۴ بیتی تکیه میکنن آماده تر باشه.

🐧 - این پشتیبانی فعلاً تو بخش‌های Intel Graphics Compiler و درایور ANV Vulkan اضافه شده و پشتیبانی مربوط به Iris Gallium3D (OpenGL) هم در ادامه آماده میشه.

💻 - این سری از Nova Lake P اولین GPU اینتل هست که قراره از این حالت جدید ۶۴ بیتی پشتیبانی کنه و Mesa در حال آماده‌سازی درایورهای متن‌باز لینوکس برای اینتل هست.