طریقه استفاده از رفرنس

سندرم اشک تمساح(Crocodile Tear)

#فکت #آموزشی

آگونیست (Agonist) - فعال‌کننده‌ها
مکانیسم:
دارو به رسپتور متصل شده و پاسخ بیولوژیک ایجاد می‌کند
انواع:
آگونیست کامل؛ حداکثر پاسخ
مثال: مورفین (رسپتور اپیوئیدی)
آگونیست نسبی؛ پاسخ جزئی
مثال: بوسپیرون (رسپتور سروتونینی)
آگونیست معکوس؛ پاسخ معکوس
مثال: برخی بنزودیازپین‌ها


آنتاگونیست (Antagonist) - مسدودکننده‌ها
مکانیسم:
از اتصال آگونیست به رسپتور جلوگیری می‌کند
انواع:
رقابتی؛ با آگونیست رقابت می‌کند
مثال: پروپرانولول (بتا بلاکر)
غیررقابتی؛ به جایگاه دیگر متصل می‌شود
مثال: کتوامین (NMDA رسپتور)


#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

همیشه یک بطری آب روی میز یا همراهت داشته باش و جرعه جرعه بنوش، نه اینکه صبر کنی تا تشنه بشی، چون تشنگی یعنی بدنت از قبل 2% آب از دست داده!
#توصیه_پزشکی

مهارکننده‌های آنزیمی (Enzyme Inhibitors)
مکانیسم:
فعالیت آنزیم‌ها را مهار می‌کنند
انواع:
رقابتی؛ شبیه سوبسترا
مثال: استاتین‌ها (HMG-CoA reductase)
غیررقابتی؛ به جایگاه آلوستریک
مثال: آسپیرین (COX enzyme)


تعدیل‌کننده‌های کانال یونی (Ion Channel Modulators)
مکانیسم:
بر کانال‌های یونی اثر می‌گذارند
انواع:
بلوکر کانال سدیم: لیدوکائین
بلوکر کانال کلسیم: وراپامیل
بلوکر کانال پتاسیم: آمیودارون

#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

چرا وقتی استرس داریم دل درد می‌گیریم؟

وقتی استرس داری، مغزت (به‌ویژه هیپوتالاموس) سیستم سمپاتیک رو فعال می‌کنه در نتیجه، هورمون‌هایی مثل آدرنالین و کورتیزول ترشح میشن

این هورمون‌ها باعث میشن: رگ‌های دستگاه گوارش منقبض بشن و خون کمتری به اعضا برسه، حرکات روده نامنظم بشه و ترشحات معده تغییر کنه (افزایش اسید یا اسپاسم عضلات صاف معده و روده)، در نتیجه باعث اسپاسم، نفخ، تهوع یا همون دل‌درد عصبی میشه

#آموزشی

مهارکننده‌های بازجذب (Reuptake Inhibitors)
مکانیسم:
از بازجذب نوروترانسمیترها جلوگیری می‌کنند
مثال‌ها:
SSRIs: فلوکستین (سروتونین)
SNRIs: ونلافاکسین (سروتونین و نوراپی)
TCAs: آمی تریپتیلین


مهارکننده‌های ترانسپورتر (Transporter Inhibitors)
مکانیسم:
عملکرد ترانسپورترها را مهار می‌کنند
مثال:
پروبنسید: مهار ترانسپورتر اسید اوریک
دیگوکسین: مهار Na/K ATPase

#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

مهار سنتز دیواره سلولی (Cell Wall Synthesis Inhibitors)
مکانیسم:
از ساخت دیواره سلولی باکتری جلوگیری می‌کنند
مثال:
پنی‌سیلین‌ها
سفالوسپورین‌ها
وانکومایسین



مهار سنتز پروتئین (Protein Synthesis Inhibitors)
مکانیسم:
سنتز پروتئین در باکتری را مهار می‌کنند
مثال:
آمینوگلیکوزیدها (جنتامایسین)
ماکرولیدها (اریترومایسین)
تتراسایکلین‌ها

#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

مهار سنتز اسید نوکلئیک (Nucleic Acid Synthesis Inhibitors)
مکانیسم:
تولید DNA/RNA را مهار می‌کنند
مثال:
کینولون‌ها (سیپروفلوکساسین)
ریفامپین
آسیکلوویر


آنتی‌متابولیت‌ها (Antimetabolites)
مکانیسم:
شبیه متابولیت‌های طبیعی هستند اما عملکردی ندارند
مثال:
متوتروکسات (شبیه فولیک اسید)
5-فلورواوراسیل (شبیه یوریدین)

#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

پوست بدن توی هر ماه کامل عوض میشه!

سلول های پوست به طور مداوم تقسیم میشن و حدود 28 روز طول میکشه که به سطح برسن و بریزن و جایگزین بشه(کودکان 20 روز و سالمندان ‌50 روز)
همین چرخه باعث میشه:
زخم ها ترمیم بشه، میکروب و آلودگی ها دفع بشه و پوست همیشه تازه و مقاوم بمونه
ولی اگه بخاطر بیماری (مثل پسوریازیس یا اگزما) سرعت این چرخه زیاد یا کم بشه، پوست یا پوسته‌پوسته میشه یا زخم‌ها دیر می‌بندن

استفاده از لایه بردار هم چرخه نوسازی پوست رو تحریک میکنه

#فکت #آموزشی

نفس عمیق = آرامش؟

وقتی عمیق و آهسته دم و بازدم انجام میدی، عصب واگ تحریک میشه (همون عصب اصلی پاراسمپاتیک که به قلب و ریه وصل شده)
در نتیجه ضربان قلب کند میشه، فشار خون پایین میاد، و مغز سیگنال آرام باش دریافت می‌کنه
به همین دلیل فقط چند نفس عمیق می‌تونه هضم غذا رو ساده‌تر کنه و بدن رو از حالت استرس به حالت تعادل برگردونه

#فکت #آموزشی #فیزیولوژی #قلب

قلب مردان حجیمه و قوی‌تر پمپاژ میکنه(ميانگين 70 بار در دقیقه)
قلب زنان کوچیکتره و تندتر می‌تپه(میانگین 80)

#آموزشی #فیزیولوژی #قلب

قند مصرفی اضافی، چربی میشه!

گلوکز اضافی که فوری نیاز نیست، وارد مسیر لیپوژنز (Lipogenesis) می‌شه و به تری‌گلیسریدها (چربی) تبدیل می‌شه و این چربی‌ها در سلول‌های چربی (Adipocytes) ذخیره می‌شن و انرژی بلندمدت رو تامین می‌کنن
این برای نوزادان و رشد خیلی مهمه ولی در بزرگسالی باعث چاقی و اختلالات متابولیک میشه

#فکت #آموزشی #بیوشیمی

آنتی‌بادی‌های مونوکلونال (Monoclonal Antibodies)
مکانیسم:
هدف قرار دادن مولکول‌های خاص سلولی
مثال:
تراستوزوماب (HER2)
اینفلیکسیماب (TNF-α)


مهارکننده‌های فسفودی استراز (Phosphodiesterase Inhibitors)
مکانیسم:
افزایش cAMP داخل سلولی
مثال:
سیلدنافیل (PDE5)
تئوفیلین (PDE غیراختصاصی)

#مکانیسم_اثر_دارو #فارماکولوژی

نفس کشیدنِ زیاد می‌تونه مغزتو خاموش کنه؟!

وقتی سریع و عمیق نفس می‌کشی (هایپِروِنتیلاسیون)، مقدار زیادی CO₂ از خونت خارج می‌شه و مغزت فکر می‌کنه اوضاع عالیه و دیگه نیازی به نفس کشیدن نیست
اما...💔
با پایین رفتن CO₂، مغز سیگنال (نفس بکش) رو متوقف می‌کنه در حالی که سطح اکسیژن خون داره کم‌کم می‌افته و در نتیجه مغز قبل از اینکه احساس خفگی کنی، دچار هیپوکسی و بی‌هوشی میشه
برای همینه که توی غواصی آزاد بعضیا بعد از چند نفس عمیق زیاد زیر آب بی‌هوش می‌شن بدون هیچ علائم قبلی💔

#فکت #فیزیولوژی #تنفس

از این به بعد #یادداشت های خودم رو با این هشتگ پست میکنم
#فیزیولوژی #قلب

خواب = مرگ موقت؟

از نظر فیزیولوژی خواب واقعاً شبیه مرگ کنترل‌شده‌ست، در خواب عمیق مغز فعالیت متابولیکش رو تا ۴۰٪ کم می‌کنه ضربان قلب، دمای بدن و فشار خون پایین میاد و حتی مرکز تنفس در ساقه مغز تقریباً در حالت نیمه‌خاموش میره
اما تفاوت حیاتی؟
مغز هنوز زنده‌ست چون بازخورد CO₂ و اکسیژن رو می‌گیره و هر چند ثانیه بدن رو به نفس کشیدن وادار می‌کنه
یعنی هر شب، بدن ما تا مرز خاموشی کامل میره، اما مغز با ظرافت تمام بین آرامش و مرگ تعادل برقرار می‌کنه

#فکت