وقتی میگیم اینترنت، منظورمون همون شبکه جهانیه که همه‌ی سایت‌ها، اپلیکیشنا و سرویس‌ های بین‌المللی روش هستن. مثل گوگل، اینستاگرام، تلگرام و...
برای وصل شدن به اینترنت، ما باید از طریق یک شرکت اینترنتی (ISP) مثل همراه اول، ایرانسل، مخابرات و... وصل بشیم.

اینترانت یه جور اینترنت داخلی کشوره. یعنی یه شبکه‌ اییه که فقط به سایت‌ها و سرویس‌های داخلی ایران وصل میشه. در شرایط اینترانت سایت‌های با دامنه .ir یا اپلیکیشن‌های بانکی و دولتی باز میشه.
وقتی اینترنت جهانی قطع میشه، فقط به اینترانت دسترسی داریم و سایت‌های خارجی باز نمیشن. تو ایران اینترانت رو با اسم اینترنت ملی میشناسن، برای اولین بار در آبان 98 اینترنت قطع شد و استارت زننده این پروژه، آذری جهرمی گراز بود.( دفعه دوم سال 1401، و دفعه سوم امسال)

تو شرایطی که اینترنت بین‌المللی قطع شده و فقط اینترانت داخلی فعاله، بیشتر فیلترشکن ها کار نمیکنن. چرا؟ چون سرورشون خارج از کشوره و دسترسی بهش نیست.
اما یک روش وجود داره که بعضیا هنوز از اینترنت جهانی استفاده می‌کنن : تانل زدن.

چون در اصل به جای اینکه مستقیم به اینترنت وصل بشیم، از یک سرور داخل ایران کمک میگیریم تا اون ترافیکت رو به بیرون بفرسته!

1️⃣خرید سرور داخل ایران :
اول یه سرور مجازی (VPS) از دیتاسنترهای ایرانی میخرن.
2️⃣ ساخت تونل بین ایران و خارج :
روی این سرور داخل کشور، یه تونل (مثلا با SSH, WireGuard یا V2Ray) به یه سرور خارجی ساخته میشه.
این تونل قبل از قطع شدن اینترنت ساخته شده یا از مسیرهایی رد میشه که هنوز بازن (مثل CDN یا بعضی پورت‌ها).

3️⃣کاربر به سرور داخلی وصل میشه :
مردم داخل کشور، از طریق VPN یا نرم‌افزار خاص، به اون سرور ایرانی وصل میشن.
از اونجا، ترافیک‌شون میره به سرور خارجی و بعد به اینترنت جهانی.

اینترنت = دسترسی آزاد به همه دنیا
اینترانت = فقط دسترسی به سایت‌ ها و خدمات داخلی ایران/ در شرایط اینترانت، VPNهای معمولی وصل نمیشن.
تانل زدن = ساخت راه مخفی برای عبور اطلاعات از مسیر داخلی به بیرون، حتی در زمان قطعی اینترنت جهانی