مدرسهٔ مطالعات دیالوگ‌ | باشگاه‌اندیشه
430 subscribers
323 photos
32 videos
39 files
274 links
تماس:
@labibreza
Download Telegram
نهمین نشست گروه صلح و گردشگری انجمن علمی مطالعات صلح ایران

چگونه امکان گفت و گو در فضاهای عمومی شهری را فراهم کنیم؟

سخنران: مجتبی گیوه چی
پژوهشگر مطالعات شهری، مدیر مکتب بافت مشهد

مدیر نشست: میترا قدم‌خیر
روان درمانگر و کنشگر فرهنگی

چهارشنبه 12 آذر۱۴۰۴ ساعت۲۰

لینک ورود به جلسه آنلاین
https://meet.google.com/rnz-cdih-vve

ورود برای عموم رایگان و آزاد است.

https://t.me/ipsan
Forwarded from تقریرات
🔸دوگانهٔ پایان‌ناپذیر سیستانی-ساچادینا

دکتر عبدالعزیز ساچادینا؛ شاگرد نامدار علی شریعتی و استاد برجسته مطالعات اسلامی در دانشگاه‌های آمریکا در سن 83 سالگی درگذشت. او که از شیعیان هندی‌تبار متولد تانزانیا بود، در اواسط دهه شصت میلادی مدتی در دانشگاه فردوسی درس خواند و علی شریعتی و جلال‌الدین آشتیانی از استادانش بودند.
در دوران تدریس و پژوهش در غرب نیز او از مؤلفان پرکار در زمینه مطالعات اسلامی بود. اما آنچه که نام او را بیشتر بر سر زبان‌ها انداخت، بروز تنش میان او و آیت‌الله سیستانی بود که با چند دیدار جنجالی در نجف در سال 1998 آغاز شد، با نامه تند آیت‌الله علیه او اوج گرفت و با توبه‌نامه و عذرخواهی او در سال 2023 پایان یافت.
آقای سیستانی به رساله دکتری ساچادینا درباره مهدویت که با نام «مهدویت در اسلام» منتشر شده بود، نقدهای جدی داشت و آن را متاثر از آرای شرق‌شناسان غیر مسلمان می‌دانست. او همچنین معتقد بود که سخنان ساچادینا در دفاع از پلورالیسم و پذیرش ادیان ابراهیمی، منجر به تضعیف اسلام در غرب می‌شود. ساچادینا در گزارشی که از گفتگوهای تنش‌آلود خود با آقای سیستانی در سال 1998 نوشته، از انتقادهای مرجع بزرگ شیعه نسبت به رویکردهای لیبرالیستی دولت محمد خاتمی در ابتدای این دولت سخن گفته است. او نوشته که حتی ترجمه کتاب آیت‌الله ابراهیم امینی درباره مهدویت نیز که با تقدیر آیت‌الله صافی گلپایگانی مواجه شد، موجب رضایت آیت‌الله سیستانی نشده و او معتقد بوده که این ترجمه یک اقدام سیاسی بوده است. از نظر آقای سیستانی، تحلیل ساچادینا از مهدویت، همسان‌سازی امام دوازدهم با مسیح مورد نظر مسیحیان بوده و شیفتگی ساچادینا به هم‌زیستی و تکثرگرایی موجب تضعیف اسلام نسبت به دو دین ابراهیمی دیگر می‌شود. ساچادینا بعدها در گفتگویی تاکید کرد مخاطب کتابش آکادمیسین‌های غربی‌ بوده‌ و او قصد داشته نگاه منفی مستشرقان نسبت به مهدویت را اصلاح کند و ناچار بوده که بی‌طرفانه نظر دهد تا مورد قبول مخاطبان خاص خود قرار گیرد. یکی دیگر از نقدهای آقای سیستانی، درباره یک سخنرانی ساچادینا بوده که نظر آیت‌الله خوئی درباره برده‌داری را بیان کرده بود. آقای سیستانی گفته که من هم منتقد برخی دیدگاه‌های استادم بودم، ولی احترام ایشان را حفظ کرده و نقدهایم را علنی نکردم، اما لحن شما نسبت به ایشان توهین‌آمیز بوده است. دکتر ساچادینا نیز پاسخ داده که قصد داشته برای مخاطبان امروزی در غرب، موضع اسلام درباره برده‌داری را توضیح دهد و قصد توهین نداشته است.
در این دیدارها آقای سیستانی از ساچادینا می‌خواهد که تعهد کتبی دهد که دیگر درباره مسائل مذهبی سخنرانی نخواهد کرد. شکست این مذاکرت منجر به موضع‌گیری علنی دفتر آیت‌الله شد و از خوجه‌های شیعه مقیم کانادا خواست دیگر از ساچادینا برای سخنرانی مذهبی دعوت نکنند و پاسخ سوالات اعتقادی خود را از او نخواهند، چراکه او برداشت‌های نادرست و ناسازگار با موازین شرعی و علمی دارد و سخنانش موجب تشویش اذهان مؤمنین می‌شود.
ربع قرن پس از این تنش، در تابستان 2023 ساچادینا که دچار بیماری لاعلاج شده بود، نامه‌ای به دفتر آیت‌الله نوشت و از او عذرخواهی کرد و گفت که از مواضع خود پشیمان شده است. دفتر آیت‌الله سیستانی هم از قول او پاسخ داد که امیدوار است ساچادینا پس از بهبودی، مواضع نادرست خود را جبران کند.
تجربه این دوگانه که در عالی‌ترین سطوح حوزوی و دانشگاهی رخ داد، نشان می‌دهد که شیعیان به عنوان یک اقلیت در جهان اسلام و غرب، راه دشواری برای ایجاد توازن داخلی و مواجهه با «دیگری‌»های خود در پیش رو دارد. نگرانی عمده آقای سیستانی، استفاده از تریبون مجالس مذهبی برای ترویج تکثرگرایی و مدارای خطرساز برای هویت دینی بوده است. شاید از همین روست که در سال‌های اخیر، نگرانی نسبت به افزایش تعداد سخنرانان غیر روحانی در مجالس مذهبی بیشتر شده است. مدافعان تقویت هویت دینی معتقدند که سخنرانان غیر روحانی و غیر حوزوی به شکل ناخواسته‌ای نسبت به تقویت هویتی دغدغه‌مند نیستند و جایگاه روحانیت را تضعیف می‌کنند. البته این نگرانی در دهه‌های گذشته نیز سابقه داشته و امام خمینی و آیت‌الله یوسف صانعی نیز با امامت افراد غیر روحانی در نمازهای جماعت مخالف بودند. آیت‌الله مکارم نیز چند سال پیش گفت سخنرانان غیر روحانی نباید به جایگاه روحانیون در منابر لطمه بزنند. یکی از دلایل خشم روحانیون و مداحان و طیف مذهبی هیأتی از مواضع دکتر عبدالرحیم سلیمانی نیز ادامه تلبس او به لباس روحانیت است و معتقدند این وضعیت به مشروعیت‌بخشی این لباس لطمه می‌زند. در دو دهه اخیر نیز مدیریت حوزه علمیه قوانین سخت‌گیرانه‌تری برای صدور اجازه استفاده از لباس روحانیت وضع کرده تا بر حساسیت تریبون منبر و لباس خاص روحانیت تأکید کند.

📸عکس: ساچادینا با کلاه و لباس محلی، سال 1967 در کنار شریعتی و دیگر شاگردان او

@taqriraat
2
🔹️پویش گفت‌وگویاری به استان مازندران، شهر آمل، رسید

بعد از برگزاری کارگاه پرورش راهنمای گفت‌وگو در استان‌های تهران و فارس این‌بار در جمع علاقمندان به کارگاه پرورش راهنمای گفت‌وگو در استان مازندران شهر آمل خواهیم بود.

کانون گفت‌وگو با حمایت معاونت ریاست جمهوری در امور زنان و خانواده پویش گفت‌وگویاری (برگزاری کارگاه‌های پرورش راهنمای گفت‌وگو) را در سال ۱۴۰۴ در شش استان کشور برگزار خواهد کرد.

کارگاه پرورش راهنما‌ی گفت‌وگو سه دورۀ ۴ روزه (جمعا ۱۲ روز- ۹۶ ساعت) است.

تاریخ دورۀ اول در شهر آمل پنج‌شنبه و جمعه:
۱۶ و ۱۷ و ۲۳ و ۲۴ بهمن ماه
ساعت : ۸:۳۰ لغایت ۱۶:۳۰


تاریخ دوره‌ی دوم و سوم متعاقبا اعلام می شود.

فرم ثبت نام:
https://forms.gle/nTTtztjMvmFYgj1F8

📌لطفا این دوره را با علاقمندان به حوزه گفت‌وگو، معلمان و آموزشگرانی که می‌شناسید به اشتراک بگذارید.

🆔️ @dialoguecenter
Forwarded from MMMojahedi 🍀 محمدمهدی مجاهدی (🍀 MMMojahedi)
توافق‌های کثرت‌پذیرانه به جای اجماع‌جویی

آن‌چه معمولا به اجماع‌سازی یا وحدت کلمه مشهور شده است، لغزش‌گاه بسیاری از نیخه‌های خروج از بحران و الگوهای توسعه یا دگرگونی سیاسی و اجتماعی بوده است.

درست همان‌طور که وحدتِ پیش‌فرض‌های معرفتی و اخلاقی و حقوقی نه شرط گفت‌وگو، بلکه یکی از نتایج محتمل آن است، اجماع و وحدت کلمه هم نه شرط توسعه و دگرگونی سیاسی و اجتماعی، بلکه صرفاً یکی از پیامدهای جانبی و محتمل‌ آن است.

امروزه به پشتوانه و گواهی مطالعات نظری و تجربی، به‌روشنی آشکار شده است، به‌ویژه در مواجهه با وضعیت‌های بغرنج مانند وضعی که چندی است گریبان‌گیر ماست، نه شایسته و نه بایسته است و نه اغلب شدنی که اجماع‌سازی و در انداختن وحدت کلمه را پیش‌شرط یا مقدمه یا روش یا هدف پیشینی برای پیچیدن نسخه‌های خروج از بحران یا طراحی الگوی توسعه یا دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی بگیریم، به چند دلیل:

۱. اجماع‌سازی، ناگزیر، کثرت‌ستیز یا کثرت‌گریز است نه کثرت‌پذیر، در حالی که توسعه در مقیاس ملی و دگرگونی‌های سیاسی و اجتماعی بزرگ در جوامع پیچیده‌ی امروزی ناگزیر باید به گسترده‌ترین معنای ممکن کثرت‌پذیر باشند تا اولاً شدنی و ثانیاً عادلانه و ثالثاً پایدار باشند.

آیا همین اصل کثرت‌پذیری نباید یا نمی‌تواند همان اصلی باشد که باید با وحدت کلمه بر آن اجماع کرد؟

خیر! این برداشت یک لغزش ذهنی دیگر ناشی از اشتراک لفظ است. چون اصل کثرت‌پذیری یک اصل صوری/دستوری و شکلی است، ولی موضوع و متعلَّق اجماع و وحدت کلمه‌ی مورد بحثْ اصول مادی و محتوایی است.

برای تقریب به ذهن، به تعبیر آیزایا برلین، کثرت‌پذیری صوری/دستوری و شکلی هم‌ارز آزادی منفی یا «آزادی از» است، در حالی که اجماع و وحدت کلمه‌ی ادعایی هم‌ارز آزادی مثبت یا «آزادی برای» است.

۲. دلیل دیگر این که اجماع همیشه مستلزم ارجاع و استناد به مفروضات پیشین است، در حالی که مواجهه‌ی رهایی‌بخش یا حل‌مسأله‌ای با وضعیت‌های بغرنج مستلزم عقلانیت فعال و نقاد و جسارت‌ورزی برای فراروی از چارچوب‌های گذشته و در میان آوردن اندیشه‌ی تأسیسی است و اندیشه‌ی تأسیسی چیزی شبیه ارتداد و دین‌گردانی است. اندیشه‌ی تأسیسی به بیان مارتین هیدگر، مستلزم «سوگردانی» است. سوگردانی امری وجودی است نه قراردادی. در حالی که اجماع و وحدت کلمه امری نظری و اغلب اعتباری و قراردادی است.

۳. اجماع‌سازی و پاس‌داری از اجماع مزعوم مستلزم بر آمدن ساختاری برای اسکات صداها و اخفاء رای‌های مزاحم است. یکی از سازِکارهای مهم، اگر نگوییم مهمترین سازِکار، برای پاک‌سازی و ناب‌گرایی و خالص‌سازی و گزینش‌های استصوابی و امثال این فجایع همین سودای اجماع‌سازی و حفاظت از اجماع مزعوم است، سازِکاری که مجالِ بسط آن این‌جا نیست.

۴. اجماع‌جویی و اجماع‌خویی و وحدت‌کلمه‌خواهی در عمل خواهی‌نخواهی یا به اصناف نخبه‌گرایی و مردم‌ستیزی دگردیسی می‌کند یا سر از انواع عوام‌زدگی و عوام‌فریبی و مردم‌انگیزی در می‌آورد.

۵. به جای هدف گرفتن اجماع که به بی‌راهه می‌رود، باید کوشش‌های گفت‌وگویی برای کشف و حذف خطا و حل‌مسأله‌های مشترک معطوف به خیرات عمومی را محور توافق‌های کثرت‌پذیرانه گرفت. از این رهگذر شاید برخی اجماع‌های هم‌پوشان، و نه کامل و تام، فراهم آید.

محمدمهدی مجاهدی
۲۴ بهمن‌ماه ۱۴۰۴

@mmojahedi
👍1👎1
🔹️دیداری تازه کنیم

روز سه‌شنبه ۲۸ بهمن ساعت ۱۵:۳۰ ، قبل از نشست، به تماشای مستند
گفت‌وگوی ربوده شده می‌نشینیم.

منتظر دیدارتان هستیم.

🆔 @imammoussasadr
🆔️ @dialoguecenter
Audio
✳️صوت نشست موسسه امام موسی صدر به مناسبت ۳۰ بهمن سالروز سخنرانی امام موسی صدر در کلیسای کپوشین بیروت و انتشار کتاب
راهی جز گفت‌وگو نیست؛
مبانی دین گفت‌وگویی در اندیشه و عمل امام موسی صدر

سخنرانان
📌دکتر رسول رسولی پور(نویسنده کتاب)
📌مهدی فیروزان

زمان: سه شنبه ۲۸ بهمن

🆔 @imammoussasadr
🆔 @dialoguecenter
گذار نه! گسست: واسازی، هرمنویتیک سیاسی، و امکان فهم انتقادی وضعیت کنونی جامعۀ ایران

نویسنده: محمدرضا لبیب، پژوهشگر مطالعات دیالوگ

(توضیح: این یادداشت در تاریخ ۱۶ دی ۱۴۰۴ نوشته شده است، پیش از از دست‌رفتن آن همه جان بی‌گناه.)

چکیده:
یادداشت حاضر می‌کوشد، با اتخاذ رویکردی در هرمنویتیک سیاسی، وضعیت کنونی جامعۀ ایران را در نسبت با اعتراضات سال‌های اخیر به‌ویژه اعتراضات ۱۴۰۴ تحلیل کند. فرض اصلی آن است که آن‌چه در ایران رخ می‌دهد، بیش از آن‌که در چهارچوب «گذار»های تدریجی قابل‌فهم باشد، نشانۀ نوعی گسست معنایی و گفتمانی است؛ گسستی که زبان رسمی، نهادهای سیاسی، و روایت‌های مشروعیت‌بخشِ مسلط دیگر قادر به تفسیر و مهار آن نیستند. در گام دوم، مفهوم «واسازی» در اندیشۀ ژاک دریدا با دقت مفهومی معرفی می‌شود و حدود و خطرهای کاربست آن در تحلیل اجتماعی مورد تأکید قرار می‌گیرد. نهایتاً استدلال می‌شود که واسازی نه به‌عنوان نسخۀ برون‌رفت، بلکه به‌مثابۀ ره‌یافتی برای فهم وضعیت، تعلیق دوگانه‌های مسلط، و گشودن امکان‌های تازۀ معنا می‌تواند شرط لازم هر تأمل انتقادی جدی دربارۀ وضعیت امروز ایران باشد.

«جمهوری فلسفه و ادبیات»
👍1
Forwarded from فرهاد شفتی
روزن (۳)

تمرکز در نماز؟


🍃 بسیاری گمان می‌برند که نمازِ نیکو آن است که در آن، ذهن چون چراغی بر واژه‌ها بتابد؛ معنا در ترازوی اندیشه وزن یابد و با تمرکز بر کلمات معنا حاصل شود. این البته رویکرد درستی است اگر نماز را گفتن کلماتی سحرآمیز یا «خودکار» بپنداریم.

🍃 اما اگر نماز را گفت‌وگویی بدانیم، یا دست کم چنین سودایی در سر داشته باشیم، آنگاه چنین رویکردِ تمرکزجویی ممکن است رهزن باشد. مگر در گفت‌وگو با دیگران تمرکز بر واژه‌ها و معنی آنهاست؟ رازِ روانیِ سخن گفتن با دیگران این است که یقین داریم «کسی» آن‌سوی سخن ایستاده است. درک حضورِ مخاطب است که زبان را روان می‌کند. اگر در میانۀ گفت‌وگو چشم از مخاطب برکشیم و بر واژه‌ها متمرکز شویم سخن می‌شکند، واژه‌ها پراکنده و آشفته می‌شوند و مخاطب در می‌یابد که اندیشه‌مان جای دیگری است.

🍃 اگر بنای نماز بر گفت‌وگو باشد، آنگاه شاید همین که بدانیم که در برابر کسی ایستاده‌ایم (وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِي فَطَرَ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضَ) و کسی در آن سو سخن را می‌شنود بتواند نماز را از تمرین تمرکزی خشک به تجربۀ ملاقاتی باطراوت دگرگون کند. اگر بناست تلاشی کنیم، شاید بهتر این است که به جای تمرکز بر واژه‌ها توجه به مخاطب کنیم. اینگونه است که آنچه در نماز در پیِ آنیم، نه از درک واژه‌ها که با درک حضور حاصل می‌شود. چنین درک حضوری البته آسان‌تر فراهم می‌شود اگر که در بیرون نماز یک‌سره فراموش نشود.

🍃 شگفت آنکه به گواهی اهل معنا، همین درک حضور، با ممارست و تداوم اندک اندک به واژه‌ها جان خواهد داد. در این حالت، نمازگزار آنگاه که با چنین درکی بر واژه‌ها، نه تمرکز، که تنها تاملی سبک کند، به میعادگاهی گام می‌نهد که در آن هر واژه و هر عبارتی، هر بار رنگی نو به خود می‌گیرند و نامکرّر می‌شوند. و اینگونه می‌شود که هر الله اکبر نماز او را قدمی به پیش می‌برد، و چون سلام می‌دهد انسانی تازه می‌شود.

#روزن

@farhadshafti
2
سومین نشست گروه صلح و علوم تجربی انجمن علمی مطالعات صلح ایران

مغز صلح جو: پیوند علوم اعصاب با همدلی و آرامش اجتماعی

سخنران:
دکتر زهرا مالکی
کاردرمانگر
مدیر مجموعه کودک و توانبخشی مهر

مدیر نشست: صدیقه بابایی

سه شنبه ۴ آذر ۱۴۰۴ ساعت ۲۰

در گوگل میت: meet.google.com/okv-ibyk-eef

https://t.me/ipsan
1
Forwarded from آن‌سو | AnSoo
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
💡«حقِ بر نا‌حق بودن» یعنی چه؟

دکتر آرش نراقی، استادیار دین و فلسفه کالج مراوین پنسیلوانیا، توضیح می‌دهد که:
«در نظام‌های لیبرال، افراد ممکن است حقِّ قانونیِ انجامِ اعمالی را داشته باشند که از نظر اخلاقی نادرست‌اند.

این حق به معنای تأییدِ اخلاقیِ آن عمل نیست، بلکه به معنای آن است که جامعه برای حفظِ آزادی‌های بنیادین، از مداخله در برخی انتخاب‌های فردی، حتی اگر نادرست باشند، خودداری می‌کند.

حقِّ بر ناحق بودن، یعنی شما از نظر قانونی مجازید عملی را انجام دهید حتی اگر آن عمل از نظر اخلاقی قابل دفاع نباشد.»
@AnSoo
Please open Telegram to view this post
VIEW IN TELEGRAM
1
بهار ۱۴۰۵ و دو کتاب تازه در هوای دیالوگ

بهار امسال با انتشار دو کتاب مهم همراه شده‌است که از هریک به نوعی از دلِ نشست‌های باشگاه‌اندیشه برآمده‌اند.

کتاب نخست با عنوانِ«راهی به‌جز گفت‌وگو نیست» از دکتر رسول رسولی‌پور (پژوهشگر فلسفهٔ دین و عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی) است که بخشی از این اثر حاصل نُه جلسه درس‌گفتار «از الهیات کلاسیک تا الهیات دیالوگی» در بهار ۱۴۰۰ با همکاری کانون گفت‌وگوی مؤسسهٔ امام موسی صدر است. رسولی‌پور در این کتاب مسیری به سوی فهم گفت‌وگومحور از دین با بررسی اندیشهٔ امام موسی صدر ترسیم می‌کند.

کتاب دوم، «گفت‌وگو: آیین حق‌جویی»، نوشتهٔ دکتر یاسر میردامادی (دکترای مطالعات اسلام از دانشگاه ادینبرا و محقق مؤسسهٔ مطالعات اسماعیلی لندن) است. بخشی از این این اثر نیز حاصل دورهٔ «درآمدی به آداب گفت‌وگوی انتقادی» در تابستان ۱۴۰۲ در مدرسهٔ مطالعات دین و مدرسهٔ مطالعات دیالوگ است. محتوای آن بر اساس رسالهٔ کهن «فی آداب البحث و المناظرة» طاشکبری‌زاده طراحی شده‌است.
اطلاعات بیشتر راجع به یادداشت‌ها و جلسات معرفی کتاب‌ها به‌زودی اعلام می‌شود.

@bashgahandishe
@Dialogeschool
1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مقصود فراستخواه:
مشکلات دی‌ماه، مای جمعی ما را ضعیف کرد؛ همین باعث شد دشمن جرئت حمله با ما را پیدا کند



@bashgahandishe
@Dialogeschool
2
اخلاق تفاهم و عصر پیچیدگی: مروری برجایگاه دیالوگ در اندیشه ادگار مورن به مناسبت درگذشت او

محمدرضا لبیب

در تاریخ اندیشه معاصر کمتر متفکری را می‌توان یافت که همچون ادگار مورن در مرز میان فلسفه، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، نظریه سیستم‌ها، زیست‌شناسی، آموزش و اندیشه سیاسی حرکت کرده باشد. نگارنده سابقۀ آشنایی طولانی و عمیقی با وی ندارد و صرفا رویکردِ او در خصوصِ هویت انسانی و مسالۀ گفت‌وگو را دنبال کرده‌ام و در این یادداشت هم تلاش می‌کنم خوانش وی از موضوع و مسالۀ « دیالوگ» در آثار و اندیشه‌های وی را تصویر کنم و پرسش‌های وی در این حوزه را برجسته کنم. بخشی از کوشش جستار حاضر تبیین و شاید واسازی مفهوم «دیالوگ» و «اصل دیالوژیک» در اندیشۀ مورن است؛ پروژه‌ای که صرفاً به یک توصیه اخلاقی یا تکنیک ارتباطی تقلیل نمی‌یابد، بلکه صبغه معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی دارد.

متن کامل در:
https://B2n.ir/sw7519
4
چرا در پساجنگ، بیش از پیش، به گفت‌وگو نیاز داریم؟

به بهانه‌ انتشار «گفت‌وگو؛ آیین‌حق‌جویی»

یاسر میردامادی -
ما در نقطه‌ای از تاریخ ایران ایستاده‌ایم که پرسشِ محوریِ «چرا در پساجنگ به گفت‌وگو، بیش از پیش، نیاز داریم؟» از سطح پرسشِ روشنفکرانه‌ فرا رفته و به مسأله‌ای موجودیتی برای ایران بدل شده است. «پساجنگ» در اینجا لزوما به معنای پایان کاملِ نبردِ نظامیِ نیست ــــ وانگهی جنگ‌های اخیر، فرسایشی و بی‌پایان به نظر می‌رسند ـــــ بلکه ناظر به وضعیتی است که در آن فرسایشِ سرمایه‌ اجتماعی، قطبی ‌شدنِ ویرانگرِ جامعه و انسدادِ مجاریِ مفاهمه میان لایه‌های مختلف اجتماع به‌سانِ جنگی خاموش بنیان‌های همبستگی ملی ما را هم‌چون موریانه‌ای بی‌صدا و مخرب هدف گرفته است.

در چنین فضایی، تکثر و تنوعِ جامعه‌ ایرانیِ داخل و خارج کشور، که علی الاصول می‌توانست موتور محرکه‌ توسعه و تقویت‌گر امنیت ملی باشد، در غیابِ زیرساختِ گفت‌وگویی، شوربختانه، به گسل‌هایی مستعدِ زلزله‌ ویرانگر امنیت و توسعه‌ کشور بدل شده است. با نظر به این پس‌زمینه باید بگویم که هدف از این گفتار دعوت به تأملی دردمندانه بر پایه‌ ایده‌ مرکزیِ کتاب «گفت‌وگو؛ آیین حق‌جویی» است تا نشان دهم چگونه می‌توان از دلِ این تفاوت‌های ژرف، زبان مشترکی برای بقا و توسعه‌ی همه‌جانبه‌ ایران پروراند.


ادامه این یادداشت را در وبسایت نیماد بخوانید:

https://neemaad.com/nmd10032825.htm
صفحه_اندیشه_اعتماد_شنبه_۲۳_خرداد_۱۴۰۵.pdf
3.3 MB
عقلانیتِ دیالوژیک
جست‌وجوی ریشه‌های گفت‌وگو در سنت ایرانی-اسلامی
به بهانۀ انتشار کتاب «گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی» نوشتۀ یاسر میردامادی

📝محمدرضا لبیب

به بهانهٔ انتشار کتاب «گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی»، در روزنامۀ اعتماد در تاریخ 23 خرداد 1405، نگاهی انداخته‌ام به سنت فراموش‌شدۀ «آداب البحث و المناظرة» و به‌ویژه رسالۀ طاشکبری‌زاده. در این سنت، «ادب» صرفاً خوشرفتاری نیست، بلکه شناخت جایگاه درست هر چیز است و «مناظره» نیز جنگ برای اسکات خصم نیست، بلکه همکاری در نظرورزی برای آشکار شدن حقیقت است. این رساله با تقسیم نقش‌ها و تنظیم اعتراض‌ها، دستور زبانی عقلانی و اخلاقی برای اختلاف پیش می‌نهد و نشان می‌دهد که تمدن اسلامی زمانی نظریه‌ای نسبتا منسجم برای شکلی از گفت‌وگو داشته است؛ میراثی که کتاب میردامادی میکوشد آن را با بحران گفت‌وگوی امروز ما پیوند دهد.

@bashgahandishe
@Dialogeschool
8
🔻آیا می‌توان با یک کلیشه گفت‌وگو کرد؟

رضا تاران

✔️یادداشتی که می‌خوانید از یک دغدغه مشترک با کتاب «گفت‌وگو؛ آیین حق‌جویی» نوشته دوست گرامی یاسر میردامادی آغاز می‌شود – این دغدغه که چرا در جامعه ایرانی، گفت‌وگوی واقعی این‌قدر دشوار است. میردامادی در این کتاب که در سال ۱۴۰۵ توسط نشر کرگدن منتشر شده، با رویکردی بومی به گفت‌وگو شناسی پرداخته و کوشیده چارچوبی برای فهم و عمل به گفت‌وگو در بستر فرهنگی و اجتماعی ایران بسازد.

📎 پيوند به متن کامل این یادداشت در سایت دین‌آنلاین
https://www.dinonline.com/46093/



🆔 @dinonline
مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه با همکاری نشر کرگدن برگزار می‌کنند:

نشستی درباره کتاب
گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی
درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی


با حضورِ
(به ترتیب حروف الفبا)

هومن پناهنده
مقصود فراستخواه
محمدرضا لبیب
یاسر میردامادی



دبیر نشست:
محمدرضا معینی
دبیر مدرسه مطالعات دین باشگاه اندیشه

یکم تیرماه ۱۴۰۵
ساعت ۲۰
در بستر گوگل میت
https://meet.google.com/gmt-gvvz-krp

یادداشت‌های مرتبط:

یادداشت نویسنده دربارهٔ کتاب

آیا می‌توان با یک کلیشه گفت‌وگو کرد؟ رضا تاران| دین‌آنلاین

عقلانیت دیالوژیک| محمدرضا لبیب| اعتماد


@diinschool
@bashgahandishe
1
Audio
پوشه شنیداری نشستی دربارهٔ کتاب
گفت‌وگو؛ آئین حق‌جویی
درآمدی بومی به گفت‌وگوشناسی

با حضورِ
هومن پناهنده، مقصود فراستخواه، محمدرضا لبیب، محمدرضا معینی، یاسر میردامادی

یکم تیرماه ۱۴۰۵

00:00 محمدرضا معینی
04:50 یاسر میردامادی
16:30 هومن پناهنده (بخش اول)
30:43 مقصود فراستخواه (بخش اول)
51:20 هومن پناهنده (بخش دوم)
01:14:53 محمدرضا لبیب
01:32:00 مقصود فراستخواه (بخش دوم)
01:54:00 صحبت‌های پایانی


@diinschool
@bashgahandishe
2
درباره ضرورت احیای دیالوگ‌ سقراطی

حسین دباغ

بهترین نعمت­ها برای انسان آنست که همه روزه از تقوی و فضایل و سایر چیزهایی که از من شنیده‌اید گفتگو کند و دربارهٔ خود با دیگران تحقیق نماید، چون زندگانی بی تحقیق زندگانی نیست.
خطابهٔ دفاعیهٔ سقراط
 

🔸 دیالوگ سقراطی را غالباً به‌عنوان یک «روش» می‌شناسند: پرسش و پاسخ، آشکار کردن تناقض‌ها، و کوشیدن برای روشن‌تر کردن مفاهیم و تعاریف. همین نگاه روش‌محور سبب شده است تا عموما دیالوگ سقراطی را یک تکنیک آموزشی یا نوعی بازی ذهنی مخصوص کلاس‌های فلسفه در نظر بگیرند

🔸 اما من در این نوشته بنا دارم این تلقی «محدود» از دیالوگ سقراطی را کنار بگذارم و از ضرورت «احیاء» و استفاده «گسترده» از دیالوگ سقراطی در زندگی اجتماعی-سیاسی دفاع کنم. ادعای اصلی من این است که دیالوگ سقراطی صرفاً وسیله‌ای برای رسیدن به نتیجه‌ نیست؛ ارزش آن در خود عمل گفت‌وگو نهفته است، در نوعی سلوک فکری و زیست اخلاقی که بدون آن، زندگی به سطحی از بی‌آزمونی و بی‌مسئولیتی فرو می‌غلتد.

🔸 دلیل اول من برای ضرورت احیای دیالوگ سقراطی این است که پدیده گفت‌وگو را اساساً «بی‌طرف» نمی­داند.

🔸 دلیل دوم من برای احیای دیالوگ سقراطی این است که آن را صرفاً ابزار رسیدن به «نتیجه» نمی‌داند. این نکته به گمان من محور دفاع از دیالوگ سقراطی است: دیالوگ یعنی «پا در کفش دیگری کردن» و خود را جای او گذاشتن.

🔸 این «جای دیگری نشستن» پیامد انسانی مهمی نیز دارد: من در گفت‌وگو می‌آموزم دیگری لزوماً شبیه من نیست، و قرار هم نیست شبیه من باشد و شاید اصلاً بهتر که شبیه به هم نیستیم. اگر همگان شبیه به هم باشند، جهان جای خسته­ کننده­ای خواهد بود.

🔸 اما نکتهٔ آخر. دیالوگ سقراطی صرفاً در حضور دیگری رخ نمی‌دهد؛ می‌تواند در غیاب دیگری نیز ادامه یابد. 

ـــــــــــــــــــــــ
برای مطالعه متن کامل کلیک کنید.

🆔 @hossein_dabbagh
2
Forwarded from خرد و خیال
Audio
🎙 صوت سخنرانی محمدرضا لبیب در نشست "از ایران مونولوگ تا ایران دیالوگ"

نشست دوم «از ایران مونولوگ تا ایران دیالوگ»، ٢ خردادماه ۱۴۰۵ به همت خانه خرد و خیال و با همکاری مرکز اسناد و کتابخانه ملی در مشهد برگزار شد.

محمدرضا لبیب (پژوهشگر دیالوگ و فلسفه میان‌فرهنگی) درباره "زیست‌جهانِ دیالوگِ ایرانی" (مقدمه‌ای بر حضور مشترک گفت‌وگو و تک‌گویی در فرهنگ ایرانی) به ارائه سخن پرداخت.

گفتنی است این سلسله نشست‌ها باهدف تأمل و پاسخگویی به پرسش «آینده ایران چه نسبتی با گفت‌وگو خواهد داشت؟» برگزار می‌شود.

📌 نشست سوم "از ایران مونولوگ تا ایران دیالوگ" فردا، یکشنبه ٧ تیرماه به صورت رایگان در بستر گوگل میت برگزار خواهد شد و حضور برای عموم، آزاد است.

📥 برای ثبت نام رایگان، همین حالا به آیدی زیر پیام بدهید:
@kheradvakhiyal1

خانه خرد و خیال | @kheradvakhiyal
بله | روبیکا | ایتا | سایت | اینستاگرام | توییتر
🔚
3