.
فایل صوتی نشستِ

گفت‌وگو پیرامون کتابِ
قرآن، هرمنوتیک و باطن در تشیع نخستین
نوشتهٔ سیدمحمدهادی گرامی

👤با حضور
دکتر مهدی فدایی مهربانی (عضو هیأت علمی دانشگاه تهران)
دکتر احمد بستانی (عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی)
دکتر سیدمحمدهادی گرامی (نویسندهٔ کتاب، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)
علیرضا دهقانی (دبیر نشست)

📆چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳

▪️به میزبانی مدرسه‌های مطالعات دین و مطالعات دیالوگ باشگاه‌اندیشه

#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک #قرآن_پژوهی #تفسیر_باطن #تاریخ_انگاره #تشیع_نخستین #گرامی #فدایی #بستانی #باشگاه_اندیشه
@diinschool
@dialogeschool
@bashgahandishe

گزارش مختصر نشست گفت‌وگو درباره کتاب هرمنوتیک، قرآن و باطن در تشیع نخستین

نشست کتاب گفت‌وگو پیرامون کتاب قرآن، هرمنوتیک و باطن در تشیع نخستین با حضور احمد بستانی (عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی)، مهدی فدایی مهربانی (عضو هیأت علمی دانشگاه تهران) و محمدهادی گرامی (نویسنده کتاب و عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی) روز چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ به میزبانی مدرسه مطالعات دین و مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار شد.

در این نشست ابتدا نویسنده کتاب به انگیزه نگارش این اثر پرداخت و گفت: در بازاری که آثار ترجمه‌ای بیشتر مورد توجه است، این کتاب زمینۀ پیدایش آثار تألیفی درباره مطالعات اسلامی را تقویت می‌کند.

در ادامه احمد بستانی ضمن تقدیر از نویسنده به چند نکته پرداخت. او گفت: بهتر بود نویسنده تمایز دقیقی میان انگاره و اندیشه قرار می‌داد. مقدمۀ کتاب به بحث تداخل ایمان و حقیقت پرداخته که به نظر می‌رسد کار مورخ اندیشه موضع‌گیری در دعوای ایمان و حقیقت نیست. بستانی در ادامه گفت اگر هرمنوتیک تاریخ انگاره‌ای مطابق ادعای کتاب حرکت از زیست‌جهان مفسر به زیست‌جهان مؤلف باشد، باید مشخص شود که در این حرکت زیست‌جهان مفسر همچنان باقی است یا خیر؟ او به مفاهیم درون‌دینی در کتاب پرداخت و گفت مفاهیمی مثل غلو و شرک و کفر اگر قرار است متصف به رادیکال یا حالات معرفتی و غیرمعرفتی دیگر شوند، بهتر است ابتدا با تعاریف برون‌دینی توضیح داده شوند.

در ادامه مهدی فدایی مهربانی ضمن تقدیر از جسارت نویسنده برای اندیشیدن مستقل به برخی نکات انتقادی و پیشنهادی پرداخت؛ از جمله اینکه واژگانی چون طرحواره، معنا، مفهوم و ایده در زبان‌های آکادمیک معانی مشخصی دارند اما کاربست آن‌ها در زبان فارسی باعث پیدایی سوءتفاهم‌هایی می‌شود که بهتر است برابرنهاد دقیقی برای هریک ارائه شود. فدایی این کتاب را سرشار از ارجاع به پژوهشگران اندیشه سیاسی دانست و گفت این اثر در حوزۀ مطالعات قرآنی بوده و بهتر بود در جغرافیای پژوهش خود باقی بماند. همچنین ورود به منازعه فیرحی و جواد طباطبایی برای این کتاب ضرورتی نداشت و باید از آثار درون رشته مطالعاتی استفادۀ بیشتری می‌شد.

سپس گرامی به انتقادات پاسخ‌هایی داد. او گفت موضع‌گیری ما در دعوای تداخل ایمان و حقیقت یک الزام گفتمانی است و نه معرفت‌شناسانه. در نتیجه مورخ اندیشه در عین بی‌طرفی لازم است که در این زمینه نظر داشته باشد. رویکردها در نسبت پژوهش و ایدئولوژی یا دیدگاه‌های ارزش‌گذارانه را می‌توان به ربط، فایده، داوری و پیش‌فرض تقسیم کرد. او در مقام ایضاح انگاره گفت مراد از این واژه همان اصطلاح در گیومه است که یک تصویر ذهنی را تداعی می‌کند. در عین حال باید برای معنای دقیق این واژه جست‌وجو کرد. هرمنوتیک تاریخ انگاره بیشتر به دنبال احیای مؤلف است تا احیای اندیشۀ مرگ مؤلف. او در ادامه درباره استفاده از طرحواره تاریخی بیان کرد طرحواره به شکل و تطور انگاره یا اندیشه اشاره دارد. او مطالعات اسلامی در ایران را درگیر افراط و تفریط در روش دانست و ضمن مقایسه با فضای آکادمیک غربی گفت در مطالعات اسلامی آکادمیک عملاً بیشتر مباحث ناظر بر عملیات پژوهش است نه مباحث نظری محض. به علاوه این کتاب سعی داشته تا طرحی را با توجه به شواهد تاریخی دردسترس در باب ظاهر و باطن قرآن تبیین کند، اما نافی طرح‌های دیگر نیست و آن‌ها را در صورت تبیین بهتر و طرح دقیق‌تر ستایش می‌کند.

#گزارش_مختصر #مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک #قرآن_پژوهی #تفسیر_باطن #تاریخ_انگاره #تشیع_نخستین #گرامی #فدایی #بستانی #باشگاه_اندیشه
@diinschool
@dialogeschool
@bashgahandishe

.
پروندۀ نشست ِ

گفت‌وگو پیرامون کتابِ
قرآن، هرمنوتیک و باطن در تشیع نخستین
نوشتهٔ سیدمحمدهادی گرامی

👤با حضور
دکتر مهدی فدایی مهربانی (عضو هیأت علمی دانشگاه تهران)
دکتر احمد بستانی (عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی)
دکتر سیدمحمدهادی گرامی (نویسندهٔ کتاب، عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)
علیرضا دهقانی (دبیر نشست)

📆چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳

▪️به میزبانی مدرسه‌های مطالعات دین و مطالعات دیالوگ باشگاه‌اندیشه

◀️پوستر
◀️گزارش تصویری
◀️پوشۀ شنیداری
◀️ویدیوی لایو
◀️گزارش مکتوب

#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک #قرآن_پژوهی #تفسیر_باطن #تاریخ_انگاره #تشیع_نخستین #گرامی #فدایی #بستانی #باشگاه_اندیشه
@diinschool
@dialogeschool
@bashgahandishe

اخلاقی زیستن در جهانِ تعارض‌ها
تقریرِ تامس نیگل از سیاست

📝جواد حیدری

تامس نیگل تقریر درخشانی از مسألۀ اصلی سیاست دارد: «در حالی که منافع و ارزش‌ها ما را به تعارض با یکدیگر سوق می‌دهند، چگونه می‌توانیم با ضوابط اخلاقی در جهانی مشترک زندگی کنیم؟» او، در کتاب برابری و جانبداری دو نوع اصلی سیاست‌ورزی را مطرح می‌کند: اولی، سیاست ‌برابری‌طلبانه و دیگرگزینانه است که معطوف به کاهش درد و رنج انسان‌هاست و علی‌الخصوص می‌خواهد فوری‌ و فوتی‌ترین نیازهای محروم‌ترین افراد جامعه را برآورده کند. مدافعان چنین سیاستی می‌گویند که دولت باید میان ارزش‌های گوناگون و تصورات مختلف از زندگی خوب بی‌طرف باشد. دومی، سیاست‌ورزی جانبدارانه و خودخواهانه است که معطوف به افزایش قدرت برای تأمین منافع شخصی یا گروهی است و آنچه اصالت دارد افزایش قدرت و برآوردن نفع شخصی است. مدافعان چنین سیاستی می‌گویند که دولت باید از ارزش‌های شخصی و گروهی آن‌ها با توسل به قدرت عریان دفاع کند. نیگل می‌گوید سیاست نوع اول، یعنی برابری، سیاست آرمانی است که غالباً در عالم سیاست غایب اما همیشه اخلاقی بوده است. سیاست نوع دوم، یعنی جانبداری، سیاستی واقع‌انگارانه است که همیشه در عالم سیاست حاکم است اما همیشه غیراخلاقی بوده است. نیگل می‌گوید مارکسیسم بر سیاست نوع اول، یعنی سیاست مبتنی بر برابری، تأکید داشت که به خاطر غفلت از قوت و قدرت نفع شخصی به شکست انجامید. سرمایه‌داری بر سیاست نوع دوم، یعنی سیاست مبتنی بر نفع شخصی، تأکید دارد که به خاطر غفلت از اعتبار و نفوذ اخلاقی نفع غیرشخصی و نابرابری چندان مشروعیتی ندارد. بااین‌وصف، دغدغۀ اصلی نیگل این است که آیا می‌توان جانبداری معقول را که غیراخلاقی نباشد با برابری‌طلبی معقول که ناکجاآبادگرایانه نباشد، جمع کرد؟ به باور منتقدان «برابری و جانبداری» یکی از عمیق‌ترین و مهم‌ترین کتاب‌هایی است که تاکنون در زمینۀ نظریه‌های سیاسی منتشر شده است.

□ برابری و جانبداری | #تامس_نیگل | ترجمۀ #جواد_حیدری | نشرنو، چاپ دوم ۱۴۰۳

🔗 منبع: کانال نشر نو
#کتاب #اندیشه #آرمان #عدالت

@dialogschool
@bashgahandishe

.
حکمت نامتناهی | نشست نود و هشتم

همگرایی حوزه‌های معرفت بشری

با ارائه
محمدحسین قدوسی

سه‌شنبه ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۳
ساعت ۱۶

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، کافه دره‌باغ

حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

📝درباره نشست به قلم محمدحسین قدوسی را اینجا بخوانید.

#کاوش‌های‌وجودی #حکمت_نامتناهی #زاویه #دیالوگ #مطالعات_دیالوگ #همگرایی #محمدحسین_قدوسی

@dialogeschool
@hekmatenamotanahi
@bashgahandishe

.
اساساً ما یک هویتی نیستیم؛ همه ما چند هویتی هستیم. با ابزاری که فرهنگ هندو یا بودایی یا اسلام به تنهایی در اختیارتان قرار می‌دهد، نمی‌توانید مسائل امروز دنیا را بفهمید؛ نمی‌توانید بفهمید بازار آزاد یعنی چه؟ گلوبالیزیشن(globalization) يا جهانی شدن چیست؟ علوم جدید به چه سمتی می‌رود؟ شما مجبورید از یک فرهنگ بیرونی وام بگیرید. به محض اینکه ابزارتان را از فرهنگ دیگر بگیرید، مفاهیم آن فرهنگ را نیز می‌گیرید.

در نتیجه ما نمی‌توانیم خودکفا بشویم؛ یعنی هیچکس نمی‌تواند خودکفا بشود، و چون خودبسنده و خودکفا نیستیم و ناگزیر در دنیایی قرار گرفته‌ایم که موزائیک‌وار در کنار هم قرار گرفته‌اند پس محکوم به اختلاطیم، حتی اگر نخواهیم. امروزه در دنیایی زندگی می‌کنیم که رنگارنگ و چهل‌تکه است.

داریوش شایگان
«دین، معنویت و دنيای مدرن»
گفت‌وگو با نشریه «اشراق»، پاییز ۱۳۸۳

#شایگان #هویت #چندهویتی #مطالعات_دیالوگ #باشگاه_اندیشه

@dialogeschool
@bashgahandishe

‌
‌▫️من بودن به چه معناست؟
ژان پل سارترِ اگزیستانسیالیست، فکر می‌کرد انسان‌ها با دلهره زندگی می‌کنند، اما نه به این دلیل که زندگی وحشتناک است، بلکه به این دلیل که ما محکومیم به آزادی. ما به وجود پرتاب شده‌ایم، از خودمان آگاه شده‌ایم و ناگزیریم انتخاب‌هایی انجام دهیم. حتی تصمیم به انتخاب نکردن هم خودش یک انتخاب است. بنا بر نظر سارتر هر انتخابی که ما انجام می‌دهیم، نشان می‌دهد که از نظر ما انسان باید چگونه موجودی باشد.
سارتر در سخنرانی عمومی‌اش در سال ۱۹۴۵، «اگزیستانسیالیسم همان انسان‌باوری است» اعلام کرد که برای انسان‌ها وجود مقدم بر ذات است. این اصل بنیادیِ اگزیستانسیالیسم است. من از رهگذر کارهایی که انجام می‌دهم، یعنی انتخاب‌هایی که در جهانی بدون ارزش‌های تثبیت‌شده انجام می‌دهم، خودم را خلق می‌کنم. این است که من را بدل به آن کسی می‌کند که هستم. من همان چیزی هستم که انجام می‌دهم.

ویدئو از: The Open University
ترجمه‌ی ایمان همتی
بازنشر از نشر نی

#من #سارتر #مطالعات_دیالوگ #باشگاه_اندیشه
@neypub
@dialogeschool
@bashgahandishe

.
حکمت نامتناهی | نشست نود و نهم

تکاملِ هم‌گرایی
همگرایی حوزه‌های معرفت بشری(۲)

با ارائه
محمدحسین قدوسی

سه‌شنبه ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۳
ساعت ۱۶

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، کافه دره‌باغ

حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

📝دربارهٔ نشست

در جلسهٔ نودوهشتم حکمت نامتناهی دربارهٔ هم‌گرایی معرفت‌های بشری ارائه‌ای بیان شد و گفت‌وگوها و انتقاداتی در گرفت، در نشستِ حاضر به ادامۀ گفت‌وگوها خواهیم پرداخت.

#کاوش‌های‌وجودی #حکمت_نامتناهی #زاویه #دیالوگ #مطالعات_دیالوگ #همگرایی #محمدحسین_قدوسی

@dialogeschool
@hekmatenamotanahi
@bashgahandishe

گزارش مشروح نشست جایگاه کارگران در ساختمان صلح اجتماعی

علی ملک‌پور
📝دبیر گروه صلح انجمن جامعه‌شناسی ایران

نشست جایگاه کارگران در ساختمان صلح اجتماعی نشست عمومی گروه علمی-تخصصی جامعه‌شناسی صلح انجمن جامعه‌شناسی ایران به مناسبت روز جهانی کارگر با همکاری مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه و گروه‌های جامعه‌شناسی تفسیری و جامعه‌شناسی سیاسی روز پنج‌شنبه ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۳ در محل باشگاه اندیشه برگزار شد.

در این نشست ابتدا دکتر حسن امیدوار مدیر گروه صلح و مدیر نشست، مطالبی در خصوص صلح اجتماعی و نقش گروه‌های اجتماعی بیان کرد.

وی اظهار داشت که توجه به گروه‌های اجتماعی به جهت اهمیت بالانس تنظیمات اجتماعی و تناسب استراتژیک گروه‌های اجتماعی در ساخت ساختمان صلح اجتماعی است. وی گفت صلح اجتماعی ابعاد و شاخص‌هایی را در بر دارد که از آن جمله می‌توان به تعادل اجتماعی، رفاه اجتماعی، پایداری اجتماعی، توافق اجتماعی، آرامش عمومی و از همه مهم‌تر، عدالت اجتماعی اشاره نمود. از این رو پاسکال با توجه به اهمیت عدالت، معتقد بود که عدالت و قدرت باید در کنار یکدیگر باشد تا هرچیزی که عادلانه است قدرتمند باشد و هر چیزی که قدرتمند است عادلانه باشد.

در ادامه دکتر پرویز صداقت اقتصاددان ضمن تشکر و قدردانی از انجمن جامعه‌شناسی ایران که هر ساله روز کارگر را یادآوری و تجلیل می‌کند گفت که متاسفانه رشد متوسط هزینه خانوار در شهر و روستا با متوسط رشد دستمزدها تناسبی ندارد و این به معنی کوچک‌تر شدن سفره مردم و فقر بیشتر است. از سوی دیگر اصلاح قانون بازنشستگی نیز به زیان کارگران بوه و راهی برای جبران فساد سیستماتیک و سوء مدیریت در حکمرانی است.

سیاست نادرست واگذاری شرکت‌های زیان‌دیده به صندوق‌های بازنشستگی نیز چشم‌‌انداز تیره و تاری را برای آینده ترسیم کرده است و شرایط چنان است که گویی همه زیان‌ها باید از جیب کارگران تأمین شود.
دولت برای تهی‌دستان سخت‌گیر و برای دهک‌های برخوردار حمایت‌گرست و متأسفانه سیاست‌های نولیبرالی نیز بحران‌ها را تشدید می‌کند.

سخنران بعدی دکتر محمد مالجو اقتصاددان بود که با اشاره به مطالعات خود طی سال‌های اخیر در خصوص کارگران ایران اظهار داشت که دو شکاف عمده در ایران در نهایت به زیان جامعه ایرانی و به ویژه کارگران رقم خورده است: نخست شکاف دولت و ملت که اکنون حتی شدت یافته است و دیگری شکاف و گسست عمیق در روابط ایران با جامعه جهانی ست. دود این جداافتادگی‌ها البته به چشم کارگران و دیگر طبقات جامعه می‌رود.

وی در ادامه بحث به قرائت بخش‌هایی از یک بیانیه کارگری پرداخت که در سال ۱۳۲۳ و در شرایط معیشتی سخت آن روزگار منتشر شده بود. مفاد بیانیه چنان بود که گویی وصف وضعیت کارگران در امروز ایران است!
این امر نشان می‌دهد که اوضاع معیشت و منزلت قشر کارگر در ایران تا چه حد بحرانی بوده و هست. وی گفت متأسفانه همه تصمیمات در دست اقلیتی در پشت درهای بسته اتخاذ می‌شود که حاصل کار وضع و شرایط امروزی است.

دکتر احمد بخارایی جامعه‌شناس سخنران بعدی نشست بود. وی با الهام از نظریه ماکس وبر دو نوع فهم پدیدهای اجتماعی را یادآور شد که عبارتند از فهم مشاهد‌ه‌ای و فهم تبیینی. او خود فهم نوع سومی را بدان افزود و آن را "فهم اخلاقی" نام نهاد که طبعا فهم ما را در تحلیل پدیده‌ها و متغیرهای اجتماعی توسعه می‌دهد. دکتر بخارایی همچنین کمال محوری و صور مختلف آن را از دیگاه خود تشریح کرد.

او در نسبت عدالت و سعادت نیز مطالبی عرضه داشت و در نهایت با استناد به برخی آیات و احادیث در معارف دینی اسلام، شالوده‌های اخلاق و حقوق شهروندان را با تأکید بر حق جامعه کارگری یادآور شد.

دکتر بیتا مدنی آخرین سخنران نشست نقش کارگران در ساختمان صلح اجتماعی بود.
او نیز از منظر جامعه‌شناسی تفسیری به طرح بحث پرداخت و به ویژه وضعیت زنان کارگر ایرانی را در مرکز بحث خود نشاند. دکتر مدنی نسبت نامتعادل سهم زنان و مردان در بازار اشتغال را مورد انتقاد قرار داد و یادآور شد که زنان تنها ۱۴ درصد نیروی کار و مردان ۶۴ درصد را به خود اختصاص داده‌اند. وی به ارتقای سطح مطالبات در سبک زندگی در جامعه ایرانی اشاره کرد و گفت که انقلاب ۵۷ نیز نتوانست این روند تکامل تاریخی را تحقق بخشد.

در پایان سخنرانی‌ها حاضران به طرح پرسش‌ها و تجارب خود در قلمرو مسایل کارگری و صلح پرداختند که سخنرانان نیز به تناسب پاسخ‌ها و دیدگاه‌های خود را به اشتراک گذاشتند.

#انجمن_جامعه‌شناسی #صلح #جامعه‌شناسی_تفسیری #باشگاه_اندیشه

@dialogeschool
@bashgahandishe

.
🔰مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار می‌کند:

مسألۀ دانشگاه در ایران
مخاطرات توسعهٔ علمی و چشم‌اندازهای پیشِ‌رو

👤با حضورِ

مقصود فراستخواه (عضو هیأت علمی مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی)

هادی خانیکی (عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی)

لیلا فلاحتی (عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی)

📆شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳
⏰ساعت ۱۸:۳۰

📌خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳

🔖حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش زنده از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

🔗چکیدهٔ گزارش مسألهٔ دانشگاه را در اینجا و متن کامل گزارش با مقدمهٔ سیدمحمد خاتمی بر آن را اینجا بخوانید.

#مطالعات_دیالوگ #مسأله_دانشگاه #مقصود_فراستخواه #هادی_خانیکی #لیلا_فلاحتی #باشگاه_اندیشه
@dialogeschool
@bashgahandishe

.
درباره‌ی نشست همگرایی دانش‌های بشری در پرتو نظریهٔ غیر-بازنمود باور دانش را در اینستنت‌ویو بخوانید.

وحدت دانش و کنش: به سوی نظریه‌ی غیر-بازنمودباورِ دانش
📝منصور براهیمی
درباره‌ی کتاب
The unity of knowledge and action: toward a nonrepresentational theory of knowledge
وحدت دانش و کنش: به سوی نظریه‌ی غیر-بازنمودباورِ دانش
نوشته‌ی Warren G. Frisina
وارن جی. فریسینا
State University of New York Press. 2002

وارن جی. فریسینا استاد مطالعات ادیان در دانشگاه هوفسترا (Hofstra) با کتاب وحدت دانش و کنش: به سوی نظریه‌ی غیربازنمودباور دانش تلاش کرد ظهور پارادایم جدیدی را در فلسفه‌ی دانش (فلسفه‌ی علم) نوید دهد. این کتاب با تکیه بر بینش‌های نو-کنفوسیوسیِ وانگ یانگ-مین، فیلسوفان پراگماتیک آمریکایی، فلسفه‌ی فرایندباور و آرای برخی از دانشمندان علوم شناختی، استدلال می‌کند که دانش، در بهترین وضع، همچون شکلی از کنش فهم می‌شود. بسیاری از گیج‌کننده‌ترین مسائل فلسفی در دوران مدرن را می‌توان در گرایش ما به این فرض جستجو کرد که گویی دانش امری است جدای از کنش. با کنار گذاشتن تمایز آشکار میان دانش و کنش ، این امکان فراهم می‌شود که نظریه‌ای منسجم درباره‌ی دانش شکل بگیرد که با تجربه‌ی ما از دیگری، از جهان و از خود ما سازگارتر است. از نظر فریسینا این نظریه‌ای است غیر-بازنمودباور از دانش. در پرتو این نظریه مباحث مربوط به «همگرایی دانش‌های بشری» جلوه‌ای متفاوت پیدا خواهد کرد.


@hekmatenamotanahi
@bashgahandishe

.
پروندهٔ نشستِ مسألهٔ دانشگاه در ایران
مخاطرات توسعهٔ علمی و چشم‌اندازهای پیشِ‌رو

با حضورِ

مقصود فراستخواه (عضو هیأت علمی مؤسسۀ پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی)

هادی خانیکی (عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی)

لیلا فلاحتی (عضو هیأت علمی پژوهشکده مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی)

محمدرضا لبیب (دبیر مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه)

📆شنبه ۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۳

به میزبانی مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه

◀️پوستر
◀️درباره‌ی نشست
◀️گزارش تصویری
◀️فایل صوتی
◀️متن گزارش مسألهٔ دانشگاه در ایران
◀️ویدیوی لایو

#مطالعات_دیالوگ #مسأله_دانشگاه #مقصود_فراستخواه #هادی_خانیکی #لیلا_فلاحتی #باشگاه_اندیشه

@dialogeschool
@bashgahandishe

🔰باشگاه اندیشه در اردیبهشت ماهی که گذشت..

✅ مطالعات دین | گفت‌وگو پیرامون کتاب انگارۀ بت‌پرستی و پیدایش اسلام | محسن گودرزی، علی آقایی، اعظم پویا و مریم پیروان | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات دین | گفت‌وگو پیرامون کتاب بازآرایی نهاد دین در برابر نهاد دولت | عبدالمجید مبلغی، سیدمحمدعلی حسینی‌زاده و حسن اجرائی | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات دین | گفت‌وگو پیرامون کتاب قرآن، هرمنوتیک و باطن در تشیع نخستین | مهدی فدایی مهربانی، احمد بستانی و سیدمحمدهادی گرامی | پرونده‌ی نشست

✅ کاوش‌های وجودی | نشست نود و هفتم حکمت نامتناهی تعقل در متن قدسی | محمدحسین قدوسی | پرونده‌ی نشست

✅ آزاد | جایگاه کارگران در ساختمان صلح اجتماعی | محمد مالجو، احمد بخارایی، پرویز صداقت و بیتا مدنی | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات اجرا | نا-هم-سایه: بازخوانی اجرای نمایش همسایه‌ها اثر جرج ساندرز | داوود دانشور و منصور براهیمی | پرونده‌ی نشست

✅ کاوش‌های وجودی | نشست نود و هشتم حکمت نامتناهی: همگرایی حوزه‌های معرفت بشری | محمدحسین قدوسی | پرونده‌ی نشست

✅ انجمن زنان پژوهشگر تاریخ | یادبود شهلا لاهیجی | پرونده‌ی نشست

✅ کاوش‌های وجودی | نشست نود و نهم حکمت نامتناهی: تکامل همگرایی: همگرایی حوزه‌های معرفت بشری (۲) | محمدحسین قدوسی | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات هویت | سرآغاز فکری ناسیونالیسم در ترکیه | سیدجواد میری | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات نقداقتصادسیاسی | چپ ایرانی (۳) | محمدعلی احمدی | پرونده‌ی نشست

✅ حکمت نامتناهی | نشست صدم: حکایت حکمت | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات دیالوگ | مسأله دانشگاه در ایران | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات هویت | ایران؛ برساخت یا حقیقتی ازلی؟ | سیدجواد میری | پرونده‌ی نشست

✅ انجمن زنان پژوهشگر تاریخ | اطهره نژادی | پرونده‌ی نشست

✅ مطالعات نقداقتصادسیاسی | نئولیبرالیسم و تحولات نیروی کار آموزش عمومی | محمد دارکش | پرونده‌ی نشست

✅ کاوش‌های وجودی | نشست صدم حکمت نامتناهی: حکایت حکمت | عرفان قاسمی و راهیل قوامی | پرونده‌ی نشست

#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #مطالعات_نقداقتصادسیاسی #مطالعات_هویت #مطالعات_هایدگر #مدرنیته_و_نقدمتافیزیک #مطالعات_اجرا #باشگاه_اندیشه

🌐 تلگرام | گنجینه صوتی | اینستاگرام | پخش زنده | یوتوب | سایت

.
مدرسه مطالعات دیالوگ و حلقه کاوش‌های وجودی برگزار می‌کنند:

نشست صدوسوم حکمت نامتناهی:
گفت‌وگوی منصور براهیمی و محمدرضا لبیب پیرامون بیتی از حافظ شیرازی

سه‌شنبه ۱۵ خرداد ۱۴۰۳
ساعت ۱۶

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، کافه دره‌باغ

حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

#حکمت_نامتناهی #حافظ #لبیب #براهیمی #باشگاه_اندیشه

@hekmatenamotanahi
@bashgahandishe

.
چرا کنشگران اجتماعی خودنمایی می‌کنند؟

📝ناصر فکوهی
انسان‌شناس

واژهٔ «خود نمایی» در زبان فارسی، به سرعت ما را به سوی یک بار و پیش داوری ارزشی منفی می کشاند که با تعداد زیادی از واژگان ، مفاهیم و کنش های اجتماعی در جامعه کنونی مان و همچنین با پیشینه ای طولانی در تاریخ ادبی و حافظه گذشته مان خوانایی دارند. ابن گرایش لزوما ما را از دیدگاه های علمی که در این زمینه مطرح شده اند دور کرده و به اندیشه ای عامیانه در این حوزه که با کلماتی چون «تظاهر» ، «ریا» ، «دورویی» و غیره خود را بروز می دهد نزدیک می کند.

اما نگاه علمی به مفهوم خود نمایی را می توان در واژگان و مفاهیم دیگری جست و پیش از هر چیز در نیاز به «خود» بودن یا شاید لازم باشد بگوئیم اصولا نیاز به «بودن». در جهان کنونی یعنی در جهانی که پس از انقلاب صنعتی به وجود آمده، و پیش از آنکه انقلاب اطلاعاتی رویکردها، تعاریف و مفاهیم ما را به کلی به هم بریزد، «وجود» هر چه بیشتر و بیشتر در معنای «اجتماعی» آن (گزلشافت) و نه در معنای «جماعتی» آن (گماینشافت) مطرح است. به عبارت دیگر، برخلاف جهان پیش صنعتی که در آن «تعلق » به یک طایفه، قبیله، مذهب، ارباب و… مشخص می کرد که هر کس «کیست» و این تعلق لزوما و به ویژه در گروه های کوچک این جهان (روستا و شهرهای کوچک) نیازی به بروز بیرونی و مادی نداشت و از طریق روابط «چهره به چهره» تعین می یافت، در جهان مدرن، بسیاری از افراد و شاید بتوان گفت اکثریت آنها، برای آنکه بگویند «کیستند» و حتی در بسیاری موارد برای آنکه «بدانند» کیستند، نیاز به آن دارند که «نشان دهند» کیستند.
ایروین گافمن با نظریه صحنه پردازی خود، هانری لوفبور با نظریه زندگی روزمره، ژان بودریار با نظریه شبیه سازی، ژرژ بلاندیه با نظریه «نمایشی شدن» ، گی دوبور با نظریه «جامعه نمایش»، پیر بوردیو با نظریه «تمایز»، داوید لوبروتون و میشل مافزولی با نظریات خود درباره «بدن» و بسیاری دیگر از نظریه پردازان معاصر هر یک به نوعی تلاش کرده اند بر این مفهوم کلیدی تاکید کنند که انسان مدرن و هر جه بیشتر و به ناگزیر ، جهانشمول، چاره ای جز آن ندارد که هویت خود را از طریق بروز آن در قالب هایی «نمایانده» شده و «بازنمایانده شده» به اثبات برساند و گاه حتی این «اثبات» باید برای خود او و نزدیک ترین کسانش نیز انجام بگیرد.

#بازنشر


#کنشگران_اجتماعی
#خود‌نمایی
#ناصر_فکوهی
#خود #مطالعات_دیالوگ #باشگاه_اندیشه

لینک به متن کامل در وبگاه ناصر فکوهی

@dialogeschool
@bashgahandishe

گفت‌وگوی میان‌شهروندی:
شرط گذار از شهر مرده به شهر زنده

محمدمهدی اردبیلی*

شهر چیست؟ آیا شهر اساساً موجودی ثابت و تعین‌یافته است یا موجودی است پویا و در حال تغییر؟ برای پاسخ به این سوالات پیش از هر چیز باید روشن ساخت که ماهیت یا عنصر ذاتیِ سازندۀ «شهر» چیست. رویکرد کلاسیک، به دلیل اولویت مکان بر زمان در فیزیک و همچنین تصور مکانمند از خود هستی، ماهیت شهر را «مکان» می‌داند. همانگونه که اشاره شد، شهر ظرف یا مکانی است برای گردهم‌آیی موجودات بشری. برخی دیگر نیز شهر را بر اساس حضور انسان‌ها (میزان جمعیت، خانوار و غیره) تعریف می‌کنند که ماهیتاً با برداشت قبلی از شهر (مکان) همخوان است. اما اگر شهر را موجودی زنده تصور کنیم که تمام اجزای آن در نوعی رابطۀ ارگانیک هماهنگ با یکدیگر به سر می‌برند (یا باید ببرند)، آنگاه نگاه ما به عنصر ذاتی و ماهیت شهر متفاوت خواهد بود. ماهیت شهر نه از جنس مکان (یا عناصر مادی) و نه از جنس سوژه‌ها (یا عناصر ذهنی) است، در واقع شهر نه «ظرف» است و نه «جمعیت»، نه صرفاً ذهن است و نه عین، بلکه ماهیت شهر اساساً «ارتباطی» و از نوع مناسبات زندۀ میان شهروندان است (یا باید باشد). حال پرسش بعدی این است که این مناسبات چیستند و از چه نوعند و به چه معنا موجودند؟ اینجاست که ناگزیریم با تکیه بر رویکردهای جدید نسبت به ماهیت حقیقت، از مفهوم بین‌الاذهانیت یا بیناسوژگانیت (intersubjectivity) بهره ببریم که هگل آن را «حقیقت روحانی» می‌نامد. آنچه نهایتاً برای هگل حقیقت و وجود است، نه ذهن انتزاعی و نه طبیعتِ مرده، بلکه خود همین سوبژکتیو شدن ابژه یا ابژکتیو شدن سوژه است، و در نتیجه، نه این ابژه (مکان مادی محض) مستقل از سوژه است و نه این سوژه (ذهن انسانی) منفرد است، بلکه گذار میان آنهاست که حقیقت است. می‌توان این حقیقت گذارگونۀ بین کل و جزء، بین وحدت و کثرت، بین سوژه و ابژه را «نیرو» نامید. این گذارِ نیرومدار در حقیقت ساحتی بینابینی است برساخته از نیروهای زندۀ محیطی، یعنی تمام سوژه‌ها (شهروندان). حال اگر بخواهیم به این پرسش پاسخ گوییم که این مفهومِ وام‌گرفته از فیزیک (نیرو) در عرصۀ مطالعات شهری چه نام دارد، و بهترین و آرمانی‌ترین شکل تجلی آن با توجه به معیار سیاست شهری فعالانه کدام است، می‌توان پاسخ داد که این نیرو در شهر همان مناسبات اجتماعی یا بیناشهروندی ای است که در بهترین حالت، می‌توان آن را در نوعی گفت‌وگوی جمعی محقق ساخت. گفت‌وگو مجرای فعلیت یافتنِ ذهنیت سوژه‌ها (شهروندان) و در نتیجه فعلیت یافتن ساحت بیناسوژگانی (بین‌الاذهانی) است. هابرماس آن را یک افق مشترک تفسیری می‌داند که در سایۀ آن، مسائل جاری به بحث و گفت‌وگوهای عمومی در خصوص خودفهمی سیاسی شهروندان می‌انجامد. این «افق مشترک تفسیری» شرط هر شکلی از سیاست جمعیِ فعالانه است. بنابراین گفت‌وگو (دیالوگ) دقیقاً در مقابل دستور فرمایشی از بالا (مونولوگ) عمل می‌کند و شهروندان را از سطح رویکرد فردگرایانۀ اتم‌های مجزا خارج کرده و شهر را به یک کل زندۀ پویا بدل می‌سازد.
در این معنا «گفت‌وگو» دیگر نه امری معرفت‌شناسانه یا فرعی، بلکه دقیقاً هستی‌شناسانه (اُنتولوژیک) است که حقیقت جامعۀ بشری را تشکیل می‌دهد. به بیان دیگر، سطح وجودی شهر، نه سطح سوبژکتیویته (ذهنیت‌های فردی) و نه سطح ابژکتیویته (اشیاء و مکان‌ها) بلکه، ترکیب دیالکتیکی این دو است که می‌توان آن را بیناسوبژکتیو، یا با استفاده از اصطلاحات مورد استفاده در این یادداشت، «میان‌شهروندی» نامید.
در این معنا شهروند می‌تواند در شهرش به معنای مصطلح کلمه، «احساسِ در خانه بودن» کند. این احساسِ در خانه بودن، یکی از عناصر تمایز بخش است میان «انسانی که صرفا در شهر زندگی می‌کند» و «شهروندی که شهر را خانۀ خویش می‌داند». درنتیجه، فضای گفت‌وگوی متقابل میان‌شهروندی، نهایتاً تنها زمانی می تواد محقق شود، که تمام شهروندان به نحوی، توسط کلیت شهر (که در حقیقت جامع دیالکتیکی تمام عناصر متکثر است)، بازشناخته و تصدیق شوند و درون گفتمام هژمونیک قدرت شهری «بازی داده شوند». شرط گفت وگوی میان فرهنگی همین «بازشناسی» است که متفکران مختلفی (از جمله هابرماس، هگل و ...) بر آن تاکید کرده‌اند.
در نهایت، سیاست شهری، در معنای راستینش، تنها در پرتو عنصر درونزایی فرهنگی و بازتعریف سیاست در همین بستر به عنوان مناسبات برآمده از بطن جامعه در عین رفع کثرت گرایی فرهنگی صرف، در چهارچوب ایجاد امکان نوعی فضای گفت‌وگو میان‌فرهنگی-میان‌شهروندی مابین تمام عناصر فعالِ دست‌اندرکار در تحقق «شهر» ممکن می‌شود. و شرط تحقق این گفت‌وگو، از یک سو، آزادیِ بیان برای تمام اقشار و شهروندان، و از سوی دیگر، امکان مفاهمۀ متقابل بر اساس این گفت‌وگو از جانب نهادهای شهری و مدنی است.

*منبع: مجلۀ راه ابریشم، شماره۴
#بازنشر


#شهر #فضا
#مطالعات_دیالوگ #باشگاه_اندیشه

@dialogeschool
@bashgahandishe

.
پیامبر به مثابه تسهیلگرِ گفت‌وگو
ضرورتِ گفت‌وگو با خداوند

📝حمزه کرمی

#بازنشر

کل کتاب تخیل خلاق در عرفان ابن عربی هانری کربن که درباره ابن عربی و اندیشه او نوشته است، برای بیان مفهوم رحمت الهی و همدمی با خدا است که به وسیله آن می‌توان وارد بحث ابن عربی شد. همانطور که مولانا فرمود: مصطفی آمد که سازد همدمی. خداوند با رحمت خودش، ما را از سکوت عدم خارج کرد و می‌گوید من شما را خارج کردم که با من گفت‌وگو کنید. گویی هستی نوعی مناجات پدیدارها و صحنه گفت‌وگوی آنها با خداوند است. بر خلاف متکلمان که معتقد به منولوگ وگفت‌وگوی یک طرفه خداوند با انسان‌ها وانسان‌های برگزیده (پیامبران) هستند، ابن عربی بر آن است که این رابطه دیالوگ وطرفینی است و هم خدا با انسان حرف می‌زند و هم از سوی دیگر انسان با خدا گفت‌وگو می‌کند. اینکه پیامبر (ص) رحمه للعالمین است به این معنا است که پیامبر هم آمده که این گفت‌وگو را برای ما آسان کند. ابن عربی بر آن است که اگر این گفت‌وگو نباشد عالم دچار فرسودگی می‌شود! چنانکه مولانا می گوید: « از دل برود هر آن که از دیده برفت» اگر ما همدم خدا نباشیم و با او گفت‌وگو نکنیم او از یاد ما می‌رود! کربن برای اینکه این را به ما بنمایاند از جامی، سخنی به میان میآورد که: «نماند جا که‌تر از ابر دیده ما نیست / ولی چه سود که آن مه در ابر پیدا نیست / چگونه بر در او جا کنم که چندان سر/ فتاده در سر کویش که پای را جا نیست». ابن عربی بر آن است که عارف باید بداند آنچه در عالم حُسن، ظاهر میشود، صورتی است از حق، که ظاهر شده است در آن.

متن کامل در وبسایت روزنامهٔ اعتماد

#ابن_عربی #دیالوگ_وجودی #مطالعات_دیالوگ #باشگاه_اندیشه

@dialogeschool
@bashgahandishe

.
مدرسهٔ مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه با همکاری خانهٔ فرهنگ مهرآیین نیشابور برگزار می‌کند:

ما و عطار | نشست نخست

حیرت در عرفان و فلسفه
دکتر محمدرضا بهشتی
استاد فلسفه دانشگاه تهران

زیست وجودی دیالوگی در منطق‌الطیر
محمدرضا لبیب
دانشجوی فلسفه

دبیر نشست:
فرزانه قدمیاری
پژوهشگر فلسفه میان فرهنگی

چهارشنبه ۳۰ خرداد ۱۴۰۳
ساعت ۱۶

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، شبستان اندیشه

حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

#مطالعات_دیالوگ #عطار #حیرت #زیست_دیالوگی #محمدرضا_بهشتی #فرزانه_قدمیاری #محمدرضا_لبیب #مهرآیین_نیشابور #باشگاه_اندیشه

http://instagram.com/khane.mehraein
@Mehraeinch
@Dialogeschool
@bashgahandishe

.
🔰مدرسه مطالعات دین و مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار می‌کنند:

🔸گفت‌وگو دربارهٔ کتاب
درآمدی بر هرمنوتیک بایبلی معاصر
نوشتهٔ مانفرد اومینگ

👤با حضورِ
فاطمه توفیقی (عضو هیأت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب)
امیر مازیار (پژوهشگر فلسفه دین)
نسیم حسنی (مترجم کتاب)

📆یکشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۳
⏱ساعت ۱۸:۳۰

📍خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، شبستان باشگاه اندیشه

❕حضور برای عموم آزاد و رایگان است
📡پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

📝دربارۀ نشست گفت‌وگو دربارۀ کتاب اومینگ به قلم مترجم را این‌جا بخوانید.

📹ویدیوی اختصاصی مانفرد اومینگ برای نشست معرفی کتابش را این‌جا تماشا کنید.


#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک_بایبلی #مانفرد_اومینگ #فاطمه_توفیقی #امیر_مازیار #نسیم_حسنی #باشگاه_اندیشه

@diinschool
@Dialogeschool
@bashgahandishe

.
.
📝دربارۀ نشست گفت‌وگو دربارۀ کتاب درآمدی بر هرمنوتیک بایبلی معاصر

✏️نسیم حسنی
مترجم کتاب

این کتاب درسنامه‌ای جهت آشنایی با طیف وسیعی از رویکردهای تفسیر کتاب مقدس است. مانفرد اومینگ نویسنده کتاب، که استاد الهیات عهد عتیق در دانشگاه هایدلبرگ است با ارائه تاریخچه مختصری از هرمنوتیک فلسفی، ساختاری روشن را به نمایش می‌گذارد و در آن نشان می‌دهد که چه رویکردهای متفاوتی برای تفسیر و فهم یک متن وجود دارد و لزوم وجود این تفاسیر چیست. در این کتاب، به طور اجمالی، سنت‌های تفسیری از افلاطون تا دورٔه معاصر مورد بررسی قرار می‌گیرد و سپس رویکردهای این سنت‌ها در مواجه با متون مقدس و بایبل را معرفی می‌کند. «درآمدی بر هرمنوتیک بایبلی معاصر» شامل سه بخش و هشت فصل است و در آن ره‌یافت‌های متفاوت به بایبل معرفی می‌شود. این کتاب جهان متفاوتی از مواجه با یک متن مقدس را پیش روی ما می گذارد. در نشست پیش رو قرار است به گفت‌وگو دربارۀ این کتاب بنشینیم.

#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک_بایبلی #مانفرد_اومینگ #فاطمه_توفیقی #امیر_مازیار #نسیم_حسنی #باشگاه_اندیشه

@diinschool
@Dialogeschool
@bashgahandishe

.
متن‌ها مثل گنج هستند
و باید بدانیم که چگونه درِ این گنج‌ها را باز کنیم..

📹 ویدیوی اختصاصی مانفرد اومینگ (استاد الهیات عتیق در دانشگاه هایدلبرگ)
برای نشست گفت‌وگو در باشگاه اندیشه دربارۀ کتابش؛
درآمدی بر هرمنوتیک بایبلی معاصر

#مطالعات_دین #مطالعات_دیالوگ #هرمنوتیک_بایبلی #مانفرد_اومینگ #فاطمه_توفیقی #امیر_مازیار #نسیم_حسنی #باشگاه_اندیشه

@diinschool
@Dialogeschool
@bashgahandishe