پرونده «اختلاف نظر»

صوت نشست اول

آشنایی با مفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »

دکتر غزاله حجتی

شنبه
۲۱ خرداد ۱۴۰۱

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

پرونده «اختلاف نظر»
گزارش نشست اول

آشنایی بامفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
دکتر غزاله حجتی
۲۱ خرداد ۱۴۰۱

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe

http://fna.ir/1pgd4k

گزارش نخستین نشست پرونده اختلاف‌نظر با مفاهیم معرفت‌شناختی اختلاف‌نظر

با حضورِ
دکتر غزاله حجتی
پژوهشگر فلسفه دین

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست دوم

شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳


#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست دوم

شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

📝دکتر محسن زمانی

وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان درباره‌یِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصف‌شده در سئوال را پرسش‌برانگیر می‌یابیم که فکر می‌کنیم: «نمی‌شود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترک‌مان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت می‌کند».
اگر با این گفته هم‌دل اید، اصلِ یک‌تایی را درست می‌دانید و اگر هم‌دل نیستید این اصل را نادرست می‌شمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یک‌تایی می‌آید. جیمز می‌گوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه هم‌سو نیستند: یکی به کذب‌ها باور نیاوردن و دیگری به صدق‌ها باور آوردن. کلی استدلال می‌‌کند چون معقول است که آدم‌ها وزن‌هایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یک‌تایی غلط است.
کلی استدلال‌هایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یک‌تایی می‌آورد. در این جلسه برخی از این استدلالِ‌هایِ کلی را تقریر می‌کنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.

(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

متن مقاله نشست دوم پرونده «اختلاف نظر»

شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.

با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست دوم

شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

📝دکتر محسن زمانی

وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان درباره‌یِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصف‌شده در سئوال را پرسش‌برانگیر می‌یابیم که فکر می‌کنیم: «نمی‌شود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترک‌مان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت می‌کند».
اگر با این گفته هم‌دل اید، اصلِ یک‌تایی را درست می‌دانید و اگر هم‌دل نیستید این اصل را نادرست می‌شمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یک‌تایی می‌آید. جیمز می‌گوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه هم‌سو نیستند: یکی به کذب‌ها باور نیاوردن و دیگری به صدق‌ها باور آوردن. کلی استدلال می‌‌کند چون معقول است که آدم‌ها وزن‌هایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یک‌تایی غلط است.
کلی استدلال‌هایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یک‌تایی می‌آورد. در این جلسه برخی از این استدلالِ‌هایِ کلی را تقریر می‌کنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.

(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

متن مقاله نشست دوم پرونده «اختلاف نظر»

شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.

با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست دوم

شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

📝دکتر محسن زمانی

وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان درباره‌یِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصف‌شده در سئوال را پرسش‌برانگیر می‌یابیم که فکر می‌کنیم: «نمی‌شود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترک‌مان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت می‌کند».
اگر با این گفته هم‌دل اید، اصلِ یک‌تایی را درست می‌دانید و اگر هم‌دل نیستید این اصل را نادرست می‌شمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یک‌تایی می‌آید. جیمز می‌گوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه هم‌سو نیستند: یکی به کذب‌ها باور نیاوردن و دیگری به صدق‌ها باور آوردن. کلی استدلال می‌‌کند چون معقول است که آدم‌ها وزن‌هایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یک‌تایی غلط است.
کلی استدلال‌هایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یک‌تایی می‌آورد. در این جلسه برخی از این استدلالِ‌هایِ کلی را تقریر می‌کنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.

(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست دوم

شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی

شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳


#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

درباره اختلاف نظر، نشست دوم

شواهد و باور-۱
دکتر محسن زمانی

شنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۱

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe

«اختلاف نظر»
نشست دوم
با حضور ِ دکتر محسن زمانی
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد می‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
بیست و هشت خرداد ۱۴۰۱

#مطالعات_دیالوگ
#متن_جلسه
@bashgahandishe

نشست سوم

شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمی‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی

شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳


#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

نشست سوم

شواهد و باور-2

(شواهدِ واحد نمی‌توانند رویکردهای باوری متفاوتی را موجه کنند.)

📝دکترمحمود مروارید

مبحث موسوم به «اختلاف نظر معقول» در معرفت‌شناسی معاصر به این مسئله می‌پردازد: فرض کنید دو نفر به لحاظ توانایی‌های معرفتی در وضعیت کمابیش یکسانی قرار دارند و شواهد یکسانی نیز درباره موضوع خاصی به دست می‌آورند، ولی آنها بر اساس همین شواهد یکسان رویکردهای متفاوتی درباره آن موضوع اتخاذ کنند. برای مثال، یکی به گزاره p باور می‌آورد و دیگری به نقیض آن گزاره، یا یکی به گزاره p باور پیدا می‌کند و دیگری در تردید باقی می‌ماند و به هیچ طرف باور نمی‌آورد. همچنین فرض کنید یکی از این دو مطلع می‌شود که دیگری بر مبنای شواهد یکسان رویکرد متفاوتی را اتخاذ کرده است. آیا این امر سبب می‌شود او به لحاظ عقلانی ملزم باشد در موضع خود نسبت به گزاره p تجدید نظر کند، یا همچنان می‌تواند بر موضع خود پابرجا بماند؟
یکی از اصولی که مستقیما در مسئله اختلاف نظر تاثیرگذار است اصل موسوم به «یکتایی» است. مطابق این اصل، یک مجموعه شواهد درباره گزاره p تنها یک رویکرد را درباره آن گزاره موجه می‌سازد. اگر اصل یکتایی را نپذیریم (یعنی بگوییم مجموعه شواهد یکسان گاه می‌تواند دو رویکرد متمایز درباره گزاره p را موجه کند) آنگاه راه برای این موضع گشوده می‌شود که در موارد اختلاف نظر، کماکان بر موضع خود به شیوه‌ای معقول پافشاری کنیم. در جلسه گذشته، برخی از دلایل تامس کِلی علیه اصل یکتایی گزارش شد. در این جلسه، برخی از استدلال‌های راجر وایت به نفع اصل یکتایی مطرح خواهد شد.

(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe

متن مقاله نشست سوم پرونده «اختلاف نظر»

شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمی‌توانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)

با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی

شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳


#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

پیوستن آب به آب

📝 سید حسین مرکبی

#یادداشت
👇👇
@bashgahandishe

پیوستن آب به آب

📝 سید حسین مرکبی

نماز برای من معنایی دوگانه انگارانه داشت. رخ‌دادی میان من و خدا. میان «من» و «خدا». رنج‌ها که بی‌حد شدند، من مُرد. خدا ماند که جزر و مدّ می‌کرد. اگر مهرش مدّ می‌کرد، همه چیز به‌سامان می‌شد. ظرف و مظروف مهیا بود. اگر جزر می‌کرد هیچ چیز سر جایش نبود. هیچ چیز نمی‌توانست راهش را سدّ کند. هر سدّی را می‌بستم می‌شکست. آرام آرام صخره‌ها ساییدند و شن شدند. گاهی شن‌های سرگردان صحرا و گاهی شن‌های دل‌گشای ساحل. اما شن، نه هرگز صخره. اگر قلبم یک درصد اشتباه می‌زد می‌مُردم، اگر خورشید یک درصد دورتر بود زمین یخ می‌زد. هیچ کدام در مهار من نبودند و هر دو در دست او بودند. در دست یک نفر. همان کسی که صبح‌ها خورشید را سر موقع با دقت صدم ثانیه می‌طلوعاند، قلب مرا هم با دقت صدم ثانیه می‌تپاند. دلم که ویران شد، دوگانگی از میان رفت. به قول آلن واتس تنها یک خود متعالی وجود داشت که وانمود می‌کرد نیست. با خودش بازی می‌کرد. هنگامی که من مُرد، نماز دیگر نمی‌توانست برایم معنایی دوگانه انگارانه داشته باشد چون دوگانه‌ای نبود. درخواستی نبود. شاید رنجی بود همچو طفلی که از درد گرسنگی زار می‌گرید اما نه شکایتی بود و نه درخواستی. او با خودش بازی می‌کرد و من ملول می‌نگریستم. از-کف-داده همه‌ی آن‌چه را که من می‌خواست و دل‌بریده از همه‌ی آن‌چه بود و فراوان هم بود اما من نمی‌خواست. نماز دوگانه‌انگارانه با من مُرد و پرسش از نماز یگانه‌انگارانه‌ی او با خود ماند. نمازی خالی از دویی و درخواست. نه اما خالی از درد و فریاد. ناچار بودم همه چیز را دوباره معنا کنم. حمد دیگر نمی‌توانست ستایش باشد. من‌ی نبود که او را ستایش کند. او بود که به خود آفرین می‌گفت. به خود که جهانیان را بار آورده بود و می‌داشت. وقتی جزر می‌شد درد بود و تلخی و سرخوردگی و وقتی مدّ می‌شد شادی و شور و سرزندگی. صلات باید دوباره ترجمه می‌شد. نماز بس نبود. باید وصلی می‌بود و پیوستنی. فرو ریختن سدّی. پیوستن آب به آب. خویش به خویش. نه چیزی به چیز دیگر. پیوستن همان که می‌تپید و همان که می‌تابید و همان که درد می‌کشید و همان که می‌نالید و همان که از پا می‌افتاد و همان که زاده می‌شد و همان که می‌بالید. من که مُرد نماز برایم شد نجوایی با خود. ترنّمی از درد، زیر لب با خود که من همان موجم، همان خورشیدم، همان قلبم، همان نوزادم و همان همه‌ام و آفرین بر من!

آفرین‌ها بر آفرینش‌کار.
او که آغاز مهر است و مهر-انجام.
شاه، هنگام بازدیدن جان.
ما به سوی توییم گام‌زنان.
هم به نیروی تو است رفتمان.
راه نزدیک خویش بنمایان.
راه آنان که برخوراندیشان.
وز دل رنج‌ها رهاندیشان.
و جهیدند از میان گمان.
#یادداشت

@bashgahandishe

حکمت نامتناهی
(جست و جو و نگرانی لایزال انسان در دیالوگ با آفاق بی کران اندیشه)


ارائه:
منصور براهیمی
محمدرضا لبیب

نشست بیست ‌و هشتم
«از نگاه السدیر مک اینتایر»

سه‌شنبه
چهاردهم تیر هزار و چهارصد و یک

ساعت ۱۷

خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی پلاک ۲۳

#کاوشهای_وجودی

@bashgahandishe
@hekmatenamotanahi

نشست چهارم

اختلاف‌نظر فلسفی دینی و توافق سیاسی: نگاهی به لیبرالیسم سیاسی جان رالز / چکیده ارائه

دکتر حسین هوشمند
پژوهشگر دانشگاه سیمون فریزر در کانادا


خویشتن‌داری معرفتی در مواجهه با اختلاف‌نظر سیاسی:
بررسی نظرات رالز و نیگل / چکیده ارائه
دکتر جواد حیدری
عضو هیات علمی دانشگاه شاهد

شنبه ۱۸تیر ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰

خیابان انقلاب،خیابان وصال شیرازی،کوچه نایبی
پلاک ۲۳

#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر

@bashgahandishe

چکیده ارائه

اختلاف‌نظر فلسفی دینی و توافق سیاسی: نگاهی به لیبرالیسم سیاسی جان رالز

📝دکتر حسین هوشمند*

مهم‌ترین ویژگی جوامع مدرن، تنوع و تکثر سنت‌های فلسفی، اخلاقی و دینی معقول و در عین حال ناسازگار با یکدیگر است که از اختلاف‌نظر اجتناب‌ناپذیر شهروندان در باورها و ارزش‌های اخلاقی و دینی‌شان نشأت می‌گیرد. چنین اختلاف‌نظری صرفاً ناشی از علائق فردی، طبقاتی یا نتیجه خودفریبی یا دیگر علل غیرعقلانی نیست؛ بلکه ویژگی عقل است که وقتی آزادانه عمل کند در آموزه‌های فراگیر فلسفی و دینی متفاوتی پدیدار می‌شود. با توجه به این واقعیت پلورالیسم معقول آیا اساساً تأسیس، تثبت و مشروعیت یک نظام سیاسی عادلانه و دموکراتیک امکان‌پذیر است؟ اگر است چگونه؟ جان رالز در کتاب لیبرالیسم سیاسی انتشاریافته در ۱۹۹۳م.، نشان می دهد که علی‌رغم اختلاف‌نظر عمیق درباره آموزه‌های فراگیر فلسفی و دینی، شهروندان می‌توانند درباره یک ساختار سیاسی عادلانه به توافق دست یابند. بدین منظور، او دو تصور از لیبرالیسم را از یکدگیر متمایز می‌کند؛ لیبرالیسم به‌مثابه یک فلسفه زندگی، یعنی یک دیدگاه اخلاقی و متافیزیکی فراگیر که به آن لیبرالیسم جامع یا روشنگری می‌گوید و لیبرالیسم به‌مثابه فلسفه سیاست که آن را لیبرالیسم سیاسی می‌خواند. لیبرالیسم روشنگری بر اهمیت تصمیمات خودمختار شخصی در زندگی تأکید می‌کند و ارزش متون و آموزه‌های دینی را ناچیز می‌داند اما، لیبرالیسم سیاسی ادعاهایی چنین فراگیر درباره اصول اخلاقی برای تصمیم‌گیری فردی ندارد؛ بلکه معطوف است به ارائه یک تصور معقول و خودبنیاد از عدالت که حقوق و آزادی‌های اساسی فردی و سیاسی عموم شهروندان را تضمین و تأمین کند. شهروندان سکولار و دیندار که درباره اهمیت و نقش خودمختاری اخلاقی، سنت و متون دینی در زندگی اختلاف‌نظر بنیادی دارند علی‌الاصول می‌توانند چنین نظریه عدالت یا چارچوب سیاسی را به دلایل متفاوت مورد تصدیق قرار دهند. لیبرالیسم سیاسی نشان می‌دهد که لیبرالیسم یک سنت سیاسی مداراگر و آشتی‌جویانه است که می‌تواند از سوی پیروان فلسفه‌های متفاوت زندگی سکولار و دینی پذیرفته شود. یک دیدگاه سیاسی که می‌تواند کانون اجماع همپوشان بین شهروندان باشد و دلیل عمومی مشترکی را برای حمایت از یک دموکراسی کثرت‌گرا فراهم آورد‌.


*بیوگرافی
حسین هوشمند در دانشگاه‌های تهران، مک‌گیل و کنکوردیا در کانادا تحصیل کرده و رساله دکتری‌اش در رشته فلسفه اخلاق تطبیقی تحت عنوان تحلیلی بر لیبرالیسم سیاسی جان رالز و مبانی اخلاقی سیاست جهانی به رشته تحریر درآمده است. او دوره پسادکتری را در دانشگاه سیمون فریزر در کانادا که به پژوهش و تدریس اشتغال داشته به اتمام رسانده و در حال حاضر، پژوهشگر وابسته به مؤسسه علوم انسانی در همین دانشگاه است‌. سخنرانی‌ها، مقالات و یادداشت‌های متعددی در زمینه فلسفه سیاسی معاصر از او انتشار یافته است.

#اختلاف_نظر
#دیالوگ
@bashgahandishe

خویشتن‌داری معرفتی در مواجهه با اختلاف‌نظر سیاسی:
بررسی نظرات رالز و نیگل

📝دکتر جواد حیدری*


به عقیده‌ی تامس نیگل، مسأله‌ی اصلی رالز این بود: «انسان‌‌هایی که منافع و ارزش‌ها آن‌ها را به تعارض بالقوه می‌کشانند چگونه می‌توانند با ضوابط اخلاقی در جهانی مشترک زندگی کنند.» در این تقریر سه عنصر اهمیت کلیدی دارد: الف) ضوابط اخلاقی؛ ب) تعارض منافع؛ ج) تعارض ارزش‌ها. می‌تواند گفت کل پروژه‌ی فکری رالز در پاسخ به این تقریر از مسأله‌ی اصلی نظریه‌ی سیاسی شرح و بسط یافته است. کتاب نظریه‌ای در باب عدالت به حل و فصل تعارض منافع می‌پردازد و کتاب لیبرالیسم سیاسی به حل و فصل تعارض ارزش‌ها. حال چه راه‌حل‌هایی برای این تعارض پیشنهاد کرده‌اند؟ کدام راه‌حل قابل‌دفاع‌تر است؟

*مترجم، مدرس فلسفه و عضو هیئت علمی دانشگاه شاهد

#اختلاف_نظر
#دیالوگ
@bashgahandishe