Forwarded from باشگاه اندیشه
مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار می کند :
دربارهٔ «اختلاف نظر»
بهار و تابستان ۱۴۰۱
شروع نشست ها
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
همراه با گفتارهایی از :
(به ترتیب الفبا )
دکتر محمد ابراهیم آزادگان ، دکتر غزاله حجتی ، دکتر جواد حیدری، دکتر هادی خانیکی ، دکتر محسن زمانی ،آیت الله سروش محلاتی ، دکتر حسین شیخ رضایی ، دکتر مروارید ، اردشیر منصوری، محمدرضا لبیب و ...
در روزهای آینده خبرها و محتواهای بیشتری دربارهٔ این نشست ها از کانال باشگاه اندیشه منتشر خواهد شد.
حضور برای همه آزاد و رایگان است.
درباره نشست ها
#اختلاف_نظر
#مطالعات_دیالوگ
@bashgahandishe
دربارهٔ «اختلاف نظر»
بهار و تابستان ۱۴۰۱
شروع نشست ها
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
همراه با گفتارهایی از :
(به ترتیب الفبا )
دکتر محمد ابراهیم آزادگان ، دکتر غزاله حجتی ، دکتر جواد حیدری، دکتر هادی خانیکی ، دکتر محسن زمانی ،آیت الله سروش محلاتی ، دکتر حسین شیخ رضایی ، دکتر مروارید ، اردشیر منصوری، محمدرضا لبیب و ...
در روزهای آینده خبرها و محتواهای بیشتری دربارهٔ این نشست ها از کانال باشگاه اندیشه منتشر خواهد شد.
حضور برای همه آزاد و رایگان است.
درباره نشست ها
#اختلاف_نظر
#مطالعات_دیالوگ
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار می کند : دربارهٔ «اختلاف نظر» بهار و تابستان ۱۴۰۱ شروع نشست ها ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ همراه با گفتارهایی از : (به ترتیب الفبا ) دکتر محمد ابراهیم آزادگان ، دکتر غزاله حجتی ، دکتر جواد حیدری، دکتر هادی خانیکی ، دکتر…
درباره پرونده «اختلاف نظر»
اختلاف نظر ، امری به ظاهر رایج و بدیهی است که در شاخه های مختلف علوم و زندگی روزمره دیده می شود . اما در طی تاریخ طولانی فلسفه، کمتر به عنوان موضوعی مستقل به رسمیت شناخته شده است .
به نظر می رسد یکی از تلاش های اندیشمندان در تاریخ تفکر ، در کنار پاسخ به سوالات اساسی و غیر اساسی _ متناسب با نیاز ها و خواسته آدمیان_ حل اختلاف ها و پر کردن شکاف های میان یکدیگر بوده است . عموما میل عالمان بر این است که گزاره هایی معقول و منسجم درباره عالم داشته باشند و برای نیل به این مقصود می بایست ابتدا به حل و فصل دیدگاه خود در کنار دیدگاه های دیگر بپردازند. در سطح زندگی روزمره نیز بارها با انواع «اختلاف نظر» مواجه می شویم و هر کجا که صحبت از حقوق اساسی ادمیان مثل آزادی و حق انتخاب و همزیستی در کنار دیگران می شود ، "اختلاف" پر رنگ تر می شود و بیشتر رخ می نماید.
مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه در نخستین رویدادهای عمومی خود ، به سراغ مساله " اختلاف نظر" رفته و بنا دارد با حضور صاحب نظران شاخه های گوناگون معرفت به مساله " اختلاف نظر " بپردازد و بر آنیم تا در این سلسله نشست ها و گفت و گو ها به این سوالات کما بیش بپردازیم :
• اختلاف نظر چیست ؟ چطور «اختلاف نظر» را بفهمیم ؟
• آیا شواهد واحد می توانند رویکرد های باوریِ متفاوتی را توجیه کنند ؟
• سیمای «اختلاف نظر» در آییئه سنت فکری ایرانی، اسلامی ما چیست ؟
• سهم توجه به «اختلاف نظر» در علوم اجتماعی ، سیاسی و دینی چه میزان است ؟ و در هریک با چه چالش هایی مواجه هستیم ؟
• آیا «اختلاف نظر» منجر به بازسازی می شود یا تخریب ؟
• رابطه «اختلاف نظر» با نسبی گرایی چیست ؟
• راه های مواجهه با «اختلاف نظر» کدامند ؟
و در پایان
• «اختلاف نظر» مدارا یا دیالوگ ؟
شروع نشست ها از 21 خرداد ۱۴۰۱ خواهد بود و همراهان این پرونده (به ترتیب الفبا ) :
دکتر محمد ابراهیم آزادگان ، دکتر غزاله حجتی ، دکتر جواد حیدری، دکتر هادی خانیکی ، دکتر محسن زمانی ،آیت الله سروش محلاتی ، دکتر حسین شیخ رضایی ، دکتر مروارید ، اردشیر منصوری، محمدرضا لبیب و ... هستند که هر هفته شنبه ها ساعت 18:30 در شبستان باشگاه اندیشه به نشانی خیابان وصال شیرازی ، کوچه نائبی ، پلاک 23 میزبان مخاطبین و علاقه مندان هستیم .
حضور برای همه آزاد و رایگان است.
#اختلاف_نظر
#مطالعات_دیالوگ
@bashgahandishe
اختلاف نظر ، امری به ظاهر رایج و بدیهی است که در شاخه های مختلف علوم و زندگی روزمره دیده می شود . اما در طی تاریخ طولانی فلسفه، کمتر به عنوان موضوعی مستقل به رسمیت شناخته شده است .
به نظر می رسد یکی از تلاش های اندیشمندان در تاریخ تفکر ، در کنار پاسخ به سوالات اساسی و غیر اساسی _ متناسب با نیاز ها و خواسته آدمیان_ حل اختلاف ها و پر کردن شکاف های میان یکدیگر بوده است . عموما میل عالمان بر این است که گزاره هایی معقول و منسجم درباره عالم داشته باشند و برای نیل به این مقصود می بایست ابتدا به حل و فصل دیدگاه خود در کنار دیدگاه های دیگر بپردازند. در سطح زندگی روزمره نیز بارها با انواع «اختلاف نظر» مواجه می شویم و هر کجا که صحبت از حقوق اساسی ادمیان مثل آزادی و حق انتخاب و همزیستی در کنار دیگران می شود ، "اختلاف" پر رنگ تر می شود و بیشتر رخ می نماید.
مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه در نخستین رویدادهای عمومی خود ، به سراغ مساله " اختلاف نظر" رفته و بنا دارد با حضور صاحب نظران شاخه های گوناگون معرفت به مساله " اختلاف نظر " بپردازد و بر آنیم تا در این سلسله نشست ها و گفت و گو ها به این سوالات کما بیش بپردازیم :
• اختلاف نظر چیست ؟ چطور «اختلاف نظر» را بفهمیم ؟
• آیا شواهد واحد می توانند رویکرد های باوریِ متفاوتی را توجیه کنند ؟
• سیمای «اختلاف نظر» در آییئه سنت فکری ایرانی، اسلامی ما چیست ؟
• سهم توجه به «اختلاف نظر» در علوم اجتماعی ، سیاسی و دینی چه میزان است ؟ و در هریک با چه چالش هایی مواجه هستیم ؟
• آیا «اختلاف نظر» منجر به بازسازی می شود یا تخریب ؟
• رابطه «اختلاف نظر» با نسبی گرایی چیست ؟
• راه های مواجهه با «اختلاف نظر» کدامند ؟
و در پایان
• «اختلاف نظر» مدارا یا دیالوگ ؟
شروع نشست ها از 21 خرداد ۱۴۰۱ خواهد بود و همراهان این پرونده (به ترتیب الفبا ) :
دکتر محمد ابراهیم آزادگان ، دکتر غزاله حجتی ، دکتر جواد حیدری، دکتر هادی خانیکی ، دکتر محسن زمانی ،آیت الله سروش محلاتی ، دکتر حسین شیخ رضایی ، دکتر مروارید ، اردشیر منصوری، محمدرضا لبیب و ... هستند که هر هفته شنبه ها ساعت 18:30 در شبستان باشگاه اندیشه به نشانی خیابان وصال شیرازی ، کوچه نائبی ، پلاک 23 میزبان مخاطبین و علاقه مندان هستیم .
حضور برای همه آزاد و رایگان است.
#اختلاف_نظر
#مطالعات_دیالوگ
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
درباره پرونده «اختلاف نظر» اختلاف نظر ، امری به ظاهر رایج و بدیهی است که در شاخه های مختلف علوم و زندگی روزمره دیده می شود . اما در طی تاریخ طولانی فلسفه، کمتر به عنوان موضوعی مستقل به رسمیت شناخته شده است . به نظر می رسد یکی از تلاش های اندیشمندان در تاریخ…
آشنایی با مفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
بحثی مقدماتی
با حضورِ
دکتر غزاله حجتی
پژوهشگر فلسفه دین
شنبه
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
بحثی مقدماتی
با حضورِ
دکتر غزاله حجتی
پژوهشگر فلسفه دین
شنبه
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
آشنایی با مفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
بحثی مقدماتی
📝دکتر غزاله حجتی*
اختلافنظر با دیگری پدیدهای بسیار آشنا است. ممکن است در خانوادهی خود، در محل کار خود، در گروههای کوچک یا بزرگی که عضو آن هستیم یا در جامعهای که در آن به سر میبریم با دیگران اختلافنظرهایی ساده یا پیچیده داشته باشیم. اختلافنظر با پیروان فرهنگها و فرقههای مذهبی نیز بیانگر اختلافنظری نه درونگروهی بلکه جهانشمول است که از دیرباز یکی از مسائل مهم انسانی به شمار آمده است. آیا این اختلافنظرها میتوانند درخور مباحثهی فلسفی باشند؟ معرفتشناسی اختلافنظر شاخهای نسبتاً جدید در مباحث معرفتشناسی است که دقیقاً به همین پرسش میپردازد.
مطابق آنچه معرفتشناسان اختلافنظر گفتهاند، هر اختلافنظری واجد اهمیت فلسفی نیست. ممکن است اختلافنظر بین کسی رخ دهد که در شاخهای از دانش بشری متخصص به شمار میآید و کسی که در آن زمینه چیزی نمیداند. ممکن است اختلافنظر بین کسانی رخ دهد که از حیث دسترسی به شواهد و دلایل ذیربط در سطحی برابر نیستند و، برای نمونه، یک طرف به اطلاعات و شواهد دسترسی ندارد در حالی که طرف دیگر مدعایش را بر اساس اطلاعاتِ سنجیده و ارزیابیشده مطرح میکند. تکلیفِ چنین اختلافنظرهایی پیشایش روشن است: با در نظر داشتن همین شرایط، رأی کسی را باید پذیرفت که واجد تخصص است؛ ادعای کسی را باید پذیرفت که به اطلاعات، شواهد و دلایل دسترسی مناسبی دارد. آنچه میتواند پدیدهی اختلافنظر را به سطح بحث فلسفی ارتقا دهد بروز آن بین کسانی است که بهاصطلاح «همتا» شمرده میشوند، یعنی کسانی که از نظر قوای معرفتی، فضیلتهای فکری و دسترسی به دلایل و شواهد و دانش پسزمینهای در سطحی تقریباً برابر قرار دارند؛ مثلاً هر دو (یا چند) طرف اختلاف متخصص محسوب میشوند یا باورهای خود را از طریق قوایی یکسان با دسترسی به شواهدی تقریباً برابر به دست آوردهاند. این شرایطی است که میتوانیم آن را اختلافنظر ایدئال بخوانیم.
اینک، پرسش این است که با در نظر داشتن این شرایط، با اختلافنظر چه باید کرد و آیا خود اختلافنظر میتواند شاهدی باشد بر اینکه باید در صحت دیدگاه خود تردید کنیم، از اطمینانمان به آن بکاهیم یا حتی از آن دست بشوییم؟ یا، برخلاف آن، مجاز و موجهایم همچنان بر دیدگاه خود پای بفشاریم و آن را حفظ کنیم؟ بحث مقدماتی ما به طرح و توضیح این پرسشها و پاسخهای محتمل به آنها اختصاص خواهد داشت.
*پژوهشگر فلسفه دین
مولف کتاب «اختلاف نظر دینی»
مترجم کتاب«اختلاف نظر» نوشته برایان فرانسیس
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
بحثی مقدماتی
📝دکتر غزاله حجتی*
اختلافنظر با دیگری پدیدهای بسیار آشنا است. ممکن است در خانوادهی خود، در محل کار خود، در گروههای کوچک یا بزرگی که عضو آن هستیم یا در جامعهای که در آن به سر میبریم با دیگران اختلافنظرهایی ساده یا پیچیده داشته باشیم. اختلافنظر با پیروان فرهنگها و فرقههای مذهبی نیز بیانگر اختلافنظری نه درونگروهی بلکه جهانشمول است که از دیرباز یکی از مسائل مهم انسانی به شمار آمده است. آیا این اختلافنظرها میتوانند درخور مباحثهی فلسفی باشند؟ معرفتشناسی اختلافنظر شاخهای نسبتاً جدید در مباحث معرفتشناسی است که دقیقاً به همین پرسش میپردازد.
مطابق آنچه معرفتشناسان اختلافنظر گفتهاند، هر اختلافنظری واجد اهمیت فلسفی نیست. ممکن است اختلافنظر بین کسی رخ دهد که در شاخهای از دانش بشری متخصص به شمار میآید و کسی که در آن زمینه چیزی نمیداند. ممکن است اختلافنظر بین کسانی رخ دهد که از حیث دسترسی به شواهد و دلایل ذیربط در سطحی برابر نیستند و، برای نمونه، یک طرف به اطلاعات و شواهد دسترسی ندارد در حالی که طرف دیگر مدعایش را بر اساس اطلاعاتِ سنجیده و ارزیابیشده مطرح میکند. تکلیفِ چنین اختلافنظرهایی پیشایش روشن است: با در نظر داشتن همین شرایط، رأی کسی را باید پذیرفت که واجد تخصص است؛ ادعای کسی را باید پذیرفت که به اطلاعات، شواهد و دلایل دسترسی مناسبی دارد. آنچه میتواند پدیدهی اختلافنظر را به سطح بحث فلسفی ارتقا دهد بروز آن بین کسانی است که بهاصطلاح «همتا» شمرده میشوند، یعنی کسانی که از نظر قوای معرفتی، فضیلتهای فکری و دسترسی به دلایل و شواهد و دانش پسزمینهای در سطحی تقریباً برابر قرار دارند؛ مثلاً هر دو (یا چند) طرف اختلاف متخصص محسوب میشوند یا باورهای خود را از طریق قوایی یکسان با دسترسی به شواهدی تقریباً برابر به دست آوردهاند. این شرایطی است که میتوانیم آن را اختلافنظر ایدئال بخوانیم.
اینک، پرسش این است که با در نظر داشتن این شرایط، با اختلافنظر چه باید کرد و آیا خود اختلافنظر میتواند شاهدی باشد بر اینکه باید در صحت دیدگاه خود تردید کنیم، از اطمینانمان به آن بکاهیم یا حتی از آن دست بشوییم؟ یا، برخلاف آن، مجاز و موجهایم همچنان بر دیدگاه خود پای بفشاریم و آن را حفظ کنیم؟ بحث مقدماتی ما به طرح و توضیح این پرسشها و پاسخهای محتمل به آنها اختصاص خواهد داشت.
*پژوهشگر فلسفه دین
مولف کتاب «اختلاف نظر دینی»
مترجم کتاب«اختلاف نظر» نوشته برایان فرانسیس
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
درباره_اختلاف_نظر۱،_آشنایی_با_مفاهیم_معرفت_شناسی_اختلاف_نظر،_غزاله.MP3
133.2 MB
پرونده «اختلاف نظر»
صوت نشست اول
آشنایی با مفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
دکتر غزاله حجتی
شنبه
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
صوت نشست اول
آشنایی با مفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
دکتر غزاله حجتی
شنبه
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
آشنایی با مفاهیم «معرفت شناسی اختلاف نظر » بحثی مقدماتی با حضورِ دکتر غزاله حجتی پژوهشگر فلسفه دین شنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی کوچه نایبی پلاک ۲۳ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر @bashgahandishe
پرونده «اختلاف نظر»
گزارش نشست اول
آشنایی بامفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
دکتر غزاله حجتی
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
http://fna.ir/1pgd4k
گزارش نشست اول
آشنایی بامفاهیم
«معرفت شناسی اختلاف نظر »
دکتر غزاله حجتی
۲۱ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
http://fna.ir/1pgd4k
فارس
یک پژوهشگر فلسفه: اختلافنظر بین کارشناسان با رجوع به نظر اعلم پایانپذیر است
غزاله حجتی پژوهشگر فلسفه دین، اختلافنظر از منظر معرفتشناختی را در باشگاه اندیشه به بحث گذاشت و ضمن توضیح ترجیح نظر کارشناس متخصصتر در اختلافنظرها، درباره سه حالت تأیید، تعلیق و انکار باور یک نظر توضیحات مفصلی داد.
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
آشنایی با مفاهیم «معرفت شناسی اختلاف نظر » بحثی مقدماتی با حضورِ دکتر غزاله حجتی پژوهشگر فلسفه دین شنبه ۲۱ خرداد ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی کوچه نایبی پلاک ۲۳ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر @bashgahandishe
گزارش نخستین نشست پرونده اختلافنظر با مفاهیم معرفتشناختی اختلافنظر
با حضورِ
دکتر غزاله حجتی
پژوهشگر فلسفه دین
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
با حضورِ
دکتر غزاله حجتی
پژوهشگر فلسفه دین
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Telegraph
گزارش نخستین نشست پرونده اختلافنظر با مفاهیم معرفتشناختی اختلافنظر
جلسه اول از سلسله نشستهای اختلافنظر شنبه ۲۱ خرداد به همت مدرسه مطالعات دیالوگ در باشگاه اندیشه برگزار شد. ابتدای نشست غزاله حجتی پژوهشگر فلسفه دین و محمدرضا لبیب دبیر علمی مدرسه مطالعات دیالوگ، برای دکتر خانیکی آرزوی بهبودی کردند. در این نشست دکتر غزاله…
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
گزارش نخستین نشست پرونده اختلافنظر با مفاهیم معرفتشناختی اختلافنظر با حضورِ دکتر غزاله حجتی پژوهشگر فلسفه دین #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر @bashgahandishe
نشست دوم
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
نشست دوم شواهد و باور-۱ (شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.) با حضورِ دکتر محسن زمانی پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی کوچه نایبی پلاک ۲۳ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر…
نشست دوم
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
نشست دوم شواهد و باور-۱ (شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.) 📝دکتر محسن زمانی وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟ سئوالِ آسانی نیست. شاید به این خاطر…
Evidence can be permissive.pdf
122.3 KB
متن مقاله نشست دوم پرونده «اختلاف نظر»
شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.
با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.
با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
نشست دوم
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
نشست دوم شواهد و باور-۱ (شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.) 📝دکتر محسن زمانی وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟ سئوالِ آسانی نیست. شاید به این خاطر…
Evidence can be permissive.pdf
122.3 KB
متن مقاله نشست دوم پرونده «اختلاف نظر»
شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.
با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.
با ارائهٔ
دکتر محسن زمانی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
نشست دوم
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکتر محسن زمانی
وقتی با کسی اختلافِ نظر داریم که شواهدمان دربارهیِ موضوعِ اختلافی یکی است، آیا باید در باورِ خود تجدیدِ نظری کنیم؟
سئوالِ آسانی نیست.
شاید به این خاطر موقعیتِ وصفشده در سئوال را پرسشبرانگیر مییابیم که فکر میکنیم: «نمیشود که هر دو درست بگوییم، بالاخره شواهدِ مشترکمان حداکثرِ نظرِ یکی از ما دو نفر را حمایت میکند».
اگر با این گفته همدل اید، اصلِ یکتایی را درست میدانید و اگر همدل نیستید این اصل را نادرست میشمرید.
تامس کِلی معتقد است تمایزی که ویلیام جیمز به آن اشاره کرده است، به کارِ نشان دادنِ نادرستیِ اصلِ یکتایی میآید. جیمز میگوید ما دو هدفِ معرفتی داریم که همیشه همسو نیستند: یکی به کذبها باور نیاوردن و دیگری به صدقها باور آوردن. کلی استدلال میکند چون معقول است که آدمها وزنهایِ متفاوتی به هر یک از دو هدف بدهند، اصلِ یکتایی غلط است.
کلی استدلالهایِ دیگری هم برایِ ردِ اصلِ یکتایی میآورد. در این جلسه برخی از این استدلالِهایِ کلی را تقریر میکنم، از جمله استدلالی را که از ویلیام جیمز الهام گرفته است.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
نشست دوم
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محسن زمانی
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۲۸ خرداد ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
باشگاه اندیشه
نشست دوم شواهد و باور-۱ (شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.) با حضورِ دکتر محسن زمانی پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی کوچه نایبی پلاک ۲۳ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر…
درباره اختلاف نظر۲، شواهد و باور-۱، حسن زمانی، باشگاه اندیشه
درباره اختلاف نظر، نشست دوم
شواهد و باور-۱
دکتر محسن زمانی
شنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۱
دکتر محسن زمانی
شنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
مدرسهٔ مطالعات دیالوگ | باشگاهاندیشه
درباره اختلاف نظر، نشست دوم شواهد و باور-۱ دکتر محسن زمانی شنبه، ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر @bashgahandishe – درباره اختلاف نظر۲، شواهد و باور-۱، حسن زمانی، باشگاه اندیشه
باشگاه_اندیشه_اختلاف_نظر۲_شواهدو_باور۱۴۰۱_۰۳_۲۸.pdf
162.9 KB
«اختلاف نظر»
نشست دوم
با حضور ِ دکتر محسن زمانی
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
بیست و هشت خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#متن_جلسه
@bashgahandishe
نشست دوم
با حضور ِ دکتر محسن زمانی
شواهد و باور-۱
(شواهدِ واحد میتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
بیست و هشت خرداد ۱۴۰۱
#مطالعات_دیالوگ
#متن_جلسه
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
باشگاه_اندیشه_اختلاف_نظر۲_شواهدو_باور۱۴۰۱_۰۳_۲۸.pdf
نشست سوم
شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
نشست سوم شواهد و باور-۲ (شواهدِ واحد نمیتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.) با حضورِ دکتر محمود مروارید پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی شنبه ۴ تیر ۱۴۰۱ ساعت ۱۸:۳۰ خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی کوچه نایبی پلاک ۲۳ #مطالعات_دیالوگ #اختلاف_نظر…
نشست سوم
شواهد و باور-2
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکردهای باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکترمحمود مروارید
مبحث موسوم به «اختلاف نظر معقول» در معرفتشناسی معاصر به این مسئله میپردازد: فرض کنید دو نفر به لحاظ تواناییهای معرفتی در وضعیت کمابیش یکسانی قرار دارند و شواهد یکسانی نیز درباره موضوع خاصی به دست میآورند، ولی آنها بر اساس همین شواهد یکسان رویکردهای متفاوتی درباره آن موضوع اتخاذ کنند. برای مثال، یکی به گزاره p باور میآورد و دیگری به نقیض آن گزاره، یا یکی به گزاره p باور پیدا میکند و دیگری در تردید باقی میماند و به هیچ طرف باور نمیآورد. همچنین فرض کنید یکی از این دو مطلع میشود که دیگری بر مبنای شواهد یکسان رویکرد متفاوتی را اتخاذ کرده است. آیا این امر سبب میشود او به لحاظ عقلانی ملزم باشد در موضع خود نسبت به گزاره p تجدید نظر کند، یا همچنان میتواند بر موضع خود پابرجا بماند؟
یکی از اصولی که مستقیما در مسئله اختلاف نظر تاثیرگذار است اصل موسوم به «یکتایی» است. مطابق این اصل، یک مجموعه شواهد درباره گزاره p تنها یک رویکرد را درباره آن گزاره موجه میسازد. اگر اصل یکتایی را نپذیریم (یعنی بگوییم مجموعه شواهد یکسان گاه میتواند دو رویکرد متمایز درباره گزاره p را موجه کند) آنگاه راه برای این موضع گشوده میشود که در موارد اختلاف نظر، کماکان بر موضع خود به شیوهای معقول پافشاری کنیم. در جلسه گذشته، برخی از دلایل تامس کِلی علیه اصل یکتایی گزارش شد. در این جلسه، برخی از استدلالهای راجر وایت به نفع اصل یکتایی مطرح خواهد شد.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-2
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکردهای باوری متفاوتی را موجه کنند.)
📝دکترمحمود مروارید
مبحث موسوم به «اختلاف نظر معقول» در معرفتشناسی معاصر به این مسئله میپردازد: فرض کنید دو نفر به لحاظ تواناییهای معرفتی در وضعیت کمابیش یکسانی قرار دارند و شواهد یکسانی نیز درباره موضوع خاصی به دست میآورند، ولی آنها بر اساس همین شواهد یکسان رویکردهای متفاوتی درباره آن موضوع اتخاذ کنند. برای مثال، یکی به گزاره p باور میآورد و دیگری به نقیض آن گزاره، یا یکی به گزاره p باور پیدا میکند و دیگری در تردید باقی میماند و به هیچ طرف باور نمیآورد. همچنین فرض کنید یکی از این دو مطلع میشود که دیگری بر مبنای شواهد یکسان رویکرد متفاوتی را اتخاذ کرده است. آیا این امر سبب میشود او به لحاظ عقلانی ملزم باشد در موضع خود نسبت به گزاره p تجدید نظر کند، یا همچنان میتواند بر موضع خود پابرجا بماند؟
یکی از اصولی که مستقیما در مسئله اختلاف نظر تاثیرگذار است اصل موسوم به «یکتایی» است. مطابق این اصل، یک مجموعه شواهد درباره گزاره p تنها یک رویکرد را درباره آن گزاره موجه میسازد. اگر اصل یکتایی را نپذیریم (یعنی بگوییم مجموعه شواهد یکسان گاه میتواند دو رویکرد متمایز درباره گزاره p را موجه کند) آنگاه راه برای این موضع گشوده میشود که در موارد اختلاف نظر، کماکان بر موضع خود به شیوهای معقول پافشاری کنیم. در جلسه گذشته، برخی از دلایل تامس کِلی علیه اصل یکتایی گزارش شد. در این جلسه، برخی از استدلالهای راجر وایت به نفع اصل یکتایی مطرح خواهد شد.
(متن کامل مقاله مورد بحث به پیوست آمده است.)
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
Evidence Cannot be Premissive.pdf
3 MB
متن مقاله نشست سوم پرونده «اختلاف نظر»
شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
شواهد و باور-۲
(شواهدِ واحد نمیتوانند رویکرد های باوری متفاوتی را موجه کنند.)
با حضورِ
دکتر محمود مروارید
پژوهشگر و استاد فلسفه تحلیلی
شنبه
۴ تیر ۱۴۰۱
ساعت ۱۸:۳۰
خیابان انقلاب،
خیابان وصال شیرازی
کوچه نایبی
پلاک ۲۳
#مطالعات_دیالوگ
#اختلاف_نظر
@bashgahandishe
Forwarded from باشگاه اندیشه
Forwarded from باشگاه اندیشه
باشگاه اندیشه
پیوستن آب به آب 📝 سید حسین مرکبی #یادداشت 👇👇 @bashgahandishe
پیوستن آب به آب
📝 سید حسین مرکبی
نماز برای من معنایی دوگانه انگارانه داشت. رخدادی میان من و خدا. میان «من» و «خدا». رنجها که بیحد شدند، من مُرد. خدا ماند که جزر و مدّ میکرد. اگر مهرش مدّ میکرد، همه چیز بهسامان میشد. ظرف و مظروف مهیا بود. اگر جزر میکرد هیچ چیز سر جایش نبود. هیچ چیز نمیتوانست راهش را سدّ کند. هر سدّی را میبستم میشکست. آرام آرام صخرهها ساییدند و شن شدند. گاهی شنهای سرگردان صحرا و گاهی شنهای دلگشای ساحل. اما شن، نه هرگز صخره. اگر قلبم یک درصد اشتباه میزد میمُردم، اگر خورشید یک درصد دورتر بود زمین یخ میزد. هیچ کدام در مهار من نبودند و هر دو در دست او بودند. در دست یک نفر. همان کسی که صبحها خورشید را سر موقع با دقت صدم ثانیه میطلوعاند، قلب مرا هم با دقت صدم ثانیه میتپاند. دلم که ویران شد، دوگانگی از میان رفت. به قول آلن واتس تنها یک خود متعالی وجود داشت که وانمود میکرد نیست. با خودش بازی میکرد. هنگامی که من مُرد، نماز دیگر نمیتوانست برایم معنایی دوگانه انگارانه داشته باشد چون دوگانهای نبود. درخواستی نبود. شاید رنجی بود همچو طفلی که از درد گرسنگی زار میگرید اما نه شکایتی بود و نه درخواستی. او با خودش بازی میکرد و من ملول مینگریستم. از-کف-داده همهی آنچه را که من میخواست و دلبریده از همهی آنچه بود و فراوان هم بود اما من نمیخواست. نماز دوگانهانگارانه با من مُرد و پرسش از نماز یگانهانگارانهی او با خود ماند. نمازی خالی از دویی و درخواست. نه اما خالی از درد و فریاد. ناچار بودم همه چیز را دوباره معنا کنم. حمد دیگر نمیتوانست ستایش باشد. منی نبود که او را ستایش کند. او بود که به خود آفرین میگفت. به خود که جهانیان را بار آورده بود و میداشت. وقتی جزر میشد درد بود و تلخی و سرخوردگی و وقتی مدّ میشد شادی و شور و سرزندگی. صلات باید دوباره ترجمه میشد. نماز بس نبود. باید وصلی میبود و پیوستنی. فرو ریختن سدّی. پیوستن آب به آب. خویش به خویش. نه چیزی به چیز دیگر. پیوستن همان که میتپید و همان که میتابید و همان که درد میکشید و همان که مینالید و همان که از پا میافتاد و همان که زاده میشد و همان که میبالید. من که مُرد نماز برایم شد نجوایی با خود. ترنّمی از درد، زیر لب با خود که من همان موجم، همان خورشیدم، همان قلبم، همان نوزادم و همان همهام و آفرین بر من!
آفرینها بر آفرینشکار.
او که آغاز مهر است و مهر-انجام.
شاه، هنگام بازدیدن جان.
ما به سوی توییم گامزنان.
هم به نیروی تو است رفتمان.
راه نزدیک خویش بنمایان.
راه آنان که برخوراندیشان.
وز دل رنجها رهاندیشان.
و جهیدند از میان گمان.
#یادداشت
@bashgahandishe
📝 سید حسین مرکبی
نماز برای من معنایی دوگانه انگارانه داشت. رخدادی میان من و خدا. میان «من» و «خدا». رنجها که بیحد شدند، من مُرد. خدا ماند که جزر و مدّ میکرد. اگر مهرش مدّ میکرد، همه چیز بهسامان میشد. ظرف و مظروف مهیا بود. اگر جزر میکرد هیچ چیز سر جایش نبود. هیچ چیز نمیتوانست راهش را سدّ کند. هر سدّی را میبستم میشکست. آرام آرام صخرهها ساییدند و شن شدند. گاهی شنهای سرگردان صحرا و گاهی شنهای دلگشای ساحل. اما شن، نه هرگز صخره. اگر قلبم یک درصد اشتباه میزد میمُردم، اگر خورشید یک درصد دورتر بود زمین یخ میزد. هیچ کدام در مهار من نبودند و هر دو در دست او بودند. در دست یک نفر. همان کسی که صبحها خورشید را سر موقع با دقت صدم ثانیه میطلوعاند، قلب مرا هم با دقت صدم ثانیه میتپاند. دلم که ویران شد، دوگانگی از میان رفت. به قول آلن واتس تنها یک خود متعالی وجود داشت که وانمود میکرد نیست. با خودش بازی میکرد. هنگامی که من مُرد، نماز دیگر نمیتوانست برایم معنایی دوگانه انگارانه داشته باشد چون دوگانهای نبود. درخواستی نبود. شاید رنجی بود همچو طفلی که از درد گرسنگی زار میگرید اما نه شکایتی بود و نه درخواستی. او با خودش بازی میکرد و من ملول مینگریستم. از-کف-داده همهی آنچه را که من میخواست و دلبریده از همهی آنچه بود و فراوان هم بود اما من نمیخواست. نماز دوگانهانگارانه با من مُرد و پرسش از نماز یگانهانگارانهی او با خود ماند. نمازی خالی از دویی و درخواست. نه اما خالی از درد و فریاد. ناچار بودم همه چیز را دوباره معنا کنم. حمد دیگر نمیتوانست ستایش باشد. منی نبود که او را ستایش کند. او بود که به خود آفرین میگفت. به خود که جهانیان را بار آورده بود و میداشت. وقتی جزر میشد درد بود و تلخی و سرخوردگی و وقتی مدّ میشد شادی و شور و سرزندگی. صلات باید دوباره ترجمه میشد. نماز بس نبود. باید وصلی میبود و پیوستنی. فرو ریختن سدّی. پیوستن آب به آب. خویش به خویش. نه چیزی به چیز دیگر. پیوستن همان که میتپید و همان که میتابید و همان که درد میکشید و همان که مینالید و همان که از پا میافتاد و همان که زاده میشد و همان که میبالید. من که مُرد نماز برایم شد نجوایی با خود. ترنّمی از درد، زیر لب با خود که من همان موجم، همان خورشیدم، همان قلبم، همان نوزادم و همان همهام و آفرین بر من!
آفرینها بر آفرینشکار.
او که آغاز مهر است و مهر-انجام.
شاه، هنگام بازدیدن جان.
ما به سوی توییم گامزنان.
هم به نیروی تو است رفتمان.
راه نزدیک خویش بنمایان.
راه آنان که برخوراندیشان.
وز دل رنجها رهاندیشان.
و جهیدند از میان گمان.
#یادداشت
@bashgahandishe