دربارهٔ نشست

📝مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه


نخستین قرارِ ماهانه با دکتر هادی خانیکی در مدرسه مطالعات دیالوگ در باشگاه اندیشه به موضوع ِ «گفت‌و‌گو؛ هم مسأله، و هم راه‌حل» پرداختیم و با تمرکز بر کتابِ «اندیشه پیشرفت و تحولات جدید جامعه ایران» به توصیفی از شرایط بحران ِ اکنونِ ایران رسیدیم و صحبت از این شد که در حال حاضر، جامعه‌ای متکثر، متفاوت و سیال داریم که در سطح، زندگی مدنی بسیار لرزان شده و گفت‌وگو بالتبع لرزان می‌شود. رشد بدبینی و فردگرایی خودخواهانه، بی‌افقی اقتصادی و اجتماعی و سیاسی را بیشتر می‌بینیم ولی در عمق آن در حال پیدایش است. همان لحظاتی که جامعه به حالت فروپاشیدگی افتاده، زمان تولد جامعه و اخلاقیات جدید هم هست.

(پرونده نشست یکم)


اینک در دومین نشست ِ این سلسله جلسات می‌خواهیم به سراغ بخشی از توصیفی برویم که از وضعیت گفت‌وگویی جامعه ایران ارائه شد. در دومین دیدار در سال ۱۴۰۲ با این پژوهشگر و جستجوگر کهنه‌کار گفت‌وگو به روشنفکران ایرانی و نسبت آن‌ها با مقولهٔ گفت‌و‌گو خواهیم پرداخت.

در این نشست به پروژهٔ فکریِ مرحوم دکتر محمدامین قانعی‌راد با توجه به پاره‌ای از مباحث مطرح‌شده در کتاب ِ پیدایش روشنفکرِ گفت‌وگویی در ایران؟ نگاهی خواهیم داشت.

این محورها را به بحث خواهیم نشست:

- معنا و مفهوم روشنفکر در ایران امروز چیست؟ چه انتظاری می‌توان از ایشان داشت؟

- آیا می‌توان در حال حاضر در جامعه ایران از دو صنف روشنفکری استعلایی و روشنفکری گفت‌وگویی صحبت کرد؟

_با توجه به سابقه صدسالهٔ بروز و حضور روشنفکران در عرصه اجتماعی ایران، به‌طور کل کارنامه روشنفکری ایران از حیث گفت‌وگویی را چه‌طور باید ارزیابی کرد؟

- اندیشه‌ورزی در ایران ِقدیم و جدید در ترازوی گفت‌وگو چگونه ارزیابی می‌شود؟
در دوران معاصر چه تجربه‌های شاخصی ازگفت‌و‌گوی روشنفکران داریم؟

- آیا دغدغه «خروج از سنت» دغدغه‌ای روشنفکرانه است؟ نسبت روشنفکران گفت‌وگویی با مقوله «سنت» و «خودآگاهی» و «آینده» چیست؟

- اقسام کنش‌گری نخبگانی برای کمک به عبور از بحران چگونه می‌تواند باشد؟ صدای سوم، همان صدای غایب است؟


گفتنی است قرار ِما با دکتر هادی خانیکی در نخستین شنبه هر ماه در مدرسه مطالعات دیالوگ خواهد بود و به امکان‌هایی که گفت‌و‌گو در وضعیتِ امروز جامعه ایران به ما پیشنهاد می‌کند، می‌پردازیم.


روشنفکران ایرانی و مسأله گفت‌وگو:
بازخوانی پروژهٔ
«پیدایش روشنفکران گفت‌وگویی در ایران» مرحوم قانعی‌راد

با حضور
دکتر هادی خانیکی
عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

شنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲
ساعت ۱۸

خیابان انقلاب، خیابان وصال شیرازی، کوچه نایبی، پلاک ۲۳، شبستان باشگاه اندیشه

حضور برای عموم آزاد و رایگان است
پخش از صفحه اینستاگرام لایو باشگاه اندیشه

#مطالعات_دیالوگ #گفتگو #روشنفکر_گفتگویی #قانعی‌راد #باشگاه_اندیشه
@bashgahandishe

🔰گزارشی از پنج شب گفت‌و‌گو دربارهٔ الهیات بخشش

📝رسول رسولی‌پور
استاد و پژوهشگر فلسفه دین

امسال رمضان، برنامه‌ای در موضوع بخشش در پنج عصر تا افطار در باشگاه اندیشه ترتیب داده شد.
من در آن پنج غروب، خلاصه‌ای از کتاب الهیات بخشش از آنتونی بش، استاد دانشگاه وریک انگلستان ارائه دادم.

بش، در تبارشناسی بخشش، بخشش الهی (Divine Forgiveness) را در عهد عتیق (یهودیت) پی‌می‌گیرد، و دوره‌ی عهد جدید (مسیحیت) را همزمان با رواج مغهوم دیگری از بخشش، یعنی بخشش دیگری (Interpersonal Forgiveness) متمایز می‌سازد.
من در مورد بک وجه مهم دیگری از بخشش، علاوه بر آن دوگانه‌ی مورد بحث در الهیات بخشش، نیز گفتگو کردم؛ خود-بخششی ( Self-forgiveness).

بش، بحث جدی خود در موضوع "بخشش دیگری" را از نقد دیدگاه هانا آرنت آغاز می‌کند که گفته است: "کاشف (واضع) بخشش دیگری، عیسی مسیح است."

او با ارائه‌ی یک بحث تاریخی و زبان‌شناسی، روشن می‌سازد که بخشش دیگری در فرهنگ یونانی پیش از میلاد، رواج داشته است!
او نقش عیسی مسیح را در تشویق و تهییج مسیحیان در بخشش دیگری، و از همه مهمتر، ربط این نوع بخشش به بخشش الهی می‌داند.

او به شواهدی از اناجیل متی، لوقا، و مرقس استناد می‌کند که مسیح بخشش الهی را مشروط به بخشش دیگری می‌داند؛ اگر فردی نتواند فرد دیگری را ببخشد، نباید انتظار داشته باشد که خدا او را ببخشد!

در بخشش دیگری، پنج مرحله باید طی شود:
- شنیدن روایت قربانی از رنج ناشی از خطای خطاکار،
- همدردی و پذیرفتن فرد خطاکار، خطایش را در قبال فرد قربانی،
- پوزش‌طلبی فرد خطاکار از فرد قربانی،
- بخشش فرد قربانی، فرد خطاکار را،
- درس‌گرفتن و رشد فرد خطاکار در ادامه‌ی ارتباطاتش با دیگران.

بش، اما تأکید می‌کند که بخشش یک هدیه، و نه یک تکلیف، از سوی قربانی است و مشروط به هیچ یک از این مراحل نیست؛ یعنی فرد قربانی می‌تواند علی‌رغم طی همه‌ی این مراحل، فرد خطاکار را نبخشد، و یا بدون طی هیچ یک از مراحل، بخشش‌اش را به فرد خطاکار هدیه بدهد!

بحث جالب دیگر، دائمی نبودن بخشش است. ممکن است فردی، خطای دیگری را ببخشد اما بعد برایش روشن شود که فرد خطاکار تمام حقیقت را نگفته و یا قلب کرده است. و در ادامه، بش استدلال می‌کند که بخشش پروردگار هم می‌تواند شکسته شود؛ اگر خدا بنده‌‌ی خطاکاری را ببخشد، اما بنده‌ی بخشیده شده، هم‌نوع خود را نبخشد!

بش، دیدگاه کسانی را که صفات خداوند، از جمله بخشش را ضروری می‌دانند و نتیجه می‌گیرند که "خدائی که نمی‌تواند نبخشد، نمی‌تواند ببخشد" و نیز دیدگاه ژاک دریدا را که می‌گوید بخشش بین انسانها امکان ندارد؛ زیرا "بخشش، چیزی را می‌بخشد که قابل بخشش نباشد"، را نقد می‌کند.

#الهیات_بخشش #لیالی_لیلی #آنتونی_بش #رمضان۱۴۴۴ #باشگاه_اندیشه #رسولی‌پور
@bashgahandishe

بخشش در آینه‌ی خود، خدا و دیگری
پنج نشست و گفت‌وگو درباره‌ی الهیات بخشش
در سال دوم لیالی لیلی

با حضور
دکتر رسول رسولی‌پور
استاد و پژوهشگر فلسفه دین

فروردین ۱۴۰۲/ رمضان ۱۴۴۴
در باشگاه اندیشه

پوستر
درباره‌ی نشست
صوت نشست اول | دوم | سوم | چهارم | پنجم
گزارش مشروح نشست درآمد
یادداشت دکتر رسولی‌پور
گزارش تصویری
ویدیوی اختصاصی آنتونی بش
لینک لایو نشست اول | دوم | سوم | چهارم | پنجم

#الهیات_بخشش #لیالی_لیلی #آنتونی_بش #رمضان۱۴۴۴ #ویدئو_اختصاصی #رسولی‌پور #باشگاه_اندیشه
@bashgahandishe

خانیکی: بازاندیشی انتقادی توأم با مسئولیت‌پذیری اجتماعی ویژگی مهم روشنفکر گفت‌وگویی است

نشست روشنفکران ایرانی و مسأله‌ی گفت‌وگو: بازخوانی پروژه‌ی «پیدایش روشنفکران گفت‌وگویی در ایران» مرحوم قانعی‌راد با حضور دکتر هادی خانیکی روز شنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲ به‌همت مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه برگزار شد. این نشست‌ها قرار است به‌صورت منظم در روزهای شنبه‌ی اول هر ماه در باشگاه اندیشه برگزار شود.

دکتر خانیکی از پیشینه نقش روشنفکر در جامعه آغاز کرد و گفت: پیش از دوران معاصر نیز مسئله نبت روشنفکران و جامعه تحت عنوان روشنفکر سکوت میان عرفای ایرانی وجود داشته است. پس از دوران مغول به خاطر آسیب‌های فراوان ناشی از حمله مغول عرفا به سکوت پناه بردند و از سیاست کناره گرفتند و اخلاقی عمل کردند.

عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه با این پرسش پیش رفت که یک کنشگر سیاسی یا محقق اگر به دنبال گفت‌وگو برود باید دنبال چه راه حلی باشد؟ دکتر فراستخواه نیز کنشگران مرزی را به صورت مصداقی از دوره قاجار تا جمهوری اسلامی کاویده است. در اینجا می‌خواهیم پروژه و تز روشنفکری گفت‌وگویی دکتر قانعی‌راد را بیشتر مطالعه کنیم تا به یک برنامه عملی (Action Plan) برسیم. در اینجا وقتی از جامعه‌شناس صحبت می‌کنیم کاملاً عام است و روشنفکران دینی و ملی را هم دربرمی‌گیرد.

بقیه را در اینسنت‌ویو بخوانید.

#گزارش_مشروح #مطالعات_دیالوگ #گفتگو #روشنفکر_گفتگویی #خانیکی #قانعی‌راد #باشگاه_اندیشه
@bashgahandishe
.

فایل صوتی نشست
روشنفکران ایرانی و مسأله گفت‌وگو: بازخوانی پروژهٔ
«پیدایش روشنفکران گفت‌وگویی در ایران» مرحوم قانعی‌راد

با حضور دکتر هادی خانیکی

شنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۲

به‌همت مدرسه مطالعات دیالوگ باشگاه اندیشه

#مطالعات_دیالوگ #روشنفکر_گفتگویی #گفتگو #خانیکی #باشگاه_اندیشه

@bashgahandishe