پرونده‌های رازآلود 'آتش خودی' در ایران

✍🏻حسین باستانی

🔸کشته شدن 19 نفر از خدمه ناوچه کنارک بر اثر اصابت موشک، یک بار دیگر موضوع "جان‌باختگان آتش خودی" را در کانون توجهات عمومی قرار داده. این در حالی است که از زمان جنگ هشت ساله تاکنون، اغلب پرونده های مربوط به "آتش خودی" از خط قرمزهای نانوشته تاریخ نگاری رسمی در ایران محسوب می شده اند. گزیده های زیر، بخش هایی از مقاله "پرونده‌های رازآلود آتش خودی در ایران" هستند که متن کامل آن، در پایان در دسترس است:

🔸"هر کس آن طرف [کارون] بود را خیال می‌کردیم عراقی است... از آن دور یک سری نیرو می‌دیدم که خط داشتند. هم ما به آنها تیراندازی می‌کردیم هم آنها به ما. ما گزارش [درگیری مان] را دادیم...[حسن باقری] گفت اینها که عراقی‌ها نیستند!... تازه ما آنجا متوجه شدیم که بچه‌های خراسان که آن طرف رودخانه جلوی کارخانه نورد هستند، و ما که توی فارسات آمده‌ایم این طرف، هر دو همدیگر را نمی‌شناسیم و فکر می‌کنیم عراقی هستیم [با هم می‌جنگیم]." (محمدجعفر اسدی، فرمانده تیپ ۳۳ المهدی فارس در زمان جنگ)

🔸در ۲۷ مهر ۱۳۵۹، ناوچه مهران در خلیج فارس، هدف شلیک یک فانتوم ایرانی قرار گرفت و غرق شد. در پی این حادثه، که به کشته شدن ۳۱ نفر انجامید، یک ناوچه دیگر به نام تیران برای کمک به پرسنل مهران به منطقه رفت. اما تیران هم هدف شلیک یک فانتوم خودی قرار گرفت که منجر به از کار افتادنش شد، هرچند آن را غرق نکرد.

🔸عباس بابایی معاون وقت فرمانده نیروی هوایی ایران، در ۱۵ مرداد ۱۳۶۶، در حالی که پس از یک عملیات حساس شناسایی در خاک عراق در حال بازگشت به ایران بود، در منطقه عملیاتی سردشت هدف شلیک پدافند خودی قرارگرفت و کشته شد. هرچند تا سال‌ها بعد مخاطبان رسانه‌های ایران از نقش آتش خودی در این واقعه بی خبر ماندند. حسن روحانی، که در آن مقطع مسئولیت پدافند ضدهوایی ایران را بر عهده داشت، در ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۲ در پاسخ به سوالی در مورد سرنوشت عباس بابایی گفت: "هدف گیری هواپیمای بابایی توسط پدافند هوایی صورت نگرفت بلکه توسط یک سرباز بسیجی در نزدیک مرز از آنجایی که تصور کرده بود هجوم هوایی صورت گرفته با توپ زمینی اقدام به شلیک می‌کند که متاسفانه یکی از این تیرها به گردن ایشان اصابت می‌کند و باعث شهادت وی می‌شود."

🔸علاوه بر عباس بابایی، بسیاری از دیگر خلبان‌های ایرانی نیز، به ویژه در اوایل جنگ، هدف آتش خودی قرار گرفته‌اند. در ابتدای جنگ واحدهای پدافندی و عملیاتی نیروی هوایی ایران به دلیل متوقف شدن اکثر برنامه‌های آموزشی و تمرینی عادی پس از انقلاب، و همچنین تصفیه‌های گسترده، در شرایط عادی قرار نداشتند (تنها دو ماه قبل از جنگ، کودتای نوژه به موج بزرگی از اعدام‌ها و دستگیری‌های جدید منجر شده بود). در آن مقطع، همچنین سایر نیروهای نظامی ایران، اعم از سربازان ارتش و نیروهای سپاه و بسیج، فاقد آمادگی و آموزش لازم بودند و به کرات به سمت هواپیماهای خودی تیراندازی می‌کردند.

🔸آتش خودی، به گونه‌ای نمادین، عامل کشته شدن نخستین خلبان ایرانی جان باخته در جنگ یعنی غلامحسین باستانی بود. این خلبان اف-۵ در ۴ تیر ۱۳۵۹ و در جریان یک ماموریت گشتی در نوار مرزی هدف شلیک نیروهای ایرانی قرار گرفت (لازم به ذکر است که درگیری‌های هواپیماهای ایرانی با عراقی‌ها، قبل از شروع رسمی جنگ و به موازات افزایش تحرکات مرزی عراق شروع شده بود).

🔸در یکی از فاجعه بارترین روزهای پیش از شروع رسمی جنگ، در ۱۹ شهریور ۱۳۵۹ علی شمس‌بیگی و احمد رمضانی خلبانان اف-۴، به همراه بیژن فعلی و علی اکبر رشیدی خلبانان هلیکوپتر بل ۲۱۴، با آتش خودی به هلیکوپتر حامل خود نفر کشته شدند.

🔸گفته می‌شود در شش ماه نخست جنگ، تعداد خلبان‌هایی که در خاک ایران جان خود را از دست دادند، از تعداد همقطاران آنها که در خاک عراق کشته شدند بیشتر بود؛ هرچند همه موارد سقوط در داخل، لزوما به آتش خودی ارتباط نداشت و بعضی از آنها، پس از هدف قرار گرفتن از سوی عراقی‌ها در قلمروی ایران سقوط کردند.

🔸 با ادامه جنگ و افزایش تجریه نیروهای ایرانی، میزان سقوط هواپیماها بر اثر آتش خودی به شدت کاهش یافت، ولی تا پایان جنگ، به طور اجتناب‌ناپذیر هر از گاه اتفاق می‌افتاد. ا جایی که حداقل در دو مورد، باعث سقوط جنگنده‌های بسیار حساس اف-۱۴ تام کت ایرانی شد. این دو اف-۱۴، به ترتیب در ۴ فروردین ۱۳۶۴ و ۱۲ خرداد ۱۳۶۵ هدف موشک‌های زمین به هوا قرار گرفتند.

@designmanufacturing

اجرای قطعه Paola موسیقی متن فوق العاده زیبای فیلم حکومت نظامی به آهنگسازی میکیس تئودوراکیس

خوشا رهایی
خوشا پر کشیدن
خوشا اگر نه زیستن به رهایی؛
مردن به رهایی
آه این پرنده در این قفس تنگ نمی‌خواند...

#احمد_شاملو
@designmanufacturing

#صادق‌خلخالی در مصاحبه با هفته نامه پروین در سال ۱۳۸۱

تاریخ باید نماد دلاوری‌های انقلابیون باشد حالا خطاهایشان را که نباید بزرگ کرد مثلا اینکه پاسداران یک برادر دوقلو را بجای دیگری آورده‌اند و من اعدامش کرده‌ام اینکه نکته مهمی نیست یا مثلا یک گروه بودند که آخر سال ۵۹ فکر میکنم دستگیر کردند که اساسا اسلامی بودند اما خب بما گفتند که اینها مارکسیست هستند و من بدون فوت وقت از دم تیغ گذراندمشان بعد هم اعلام کردیم اینان در صف شهدای انقلاب هستند و حقیقتاً هم دروغ نگفتیم!!

@designmanufacturing

از زمان #مظفرالدين‌شاه تا زمان #رضاشاه ارزش هر دلار آمريكا برابر با يك تومان بود...

پس از سقوط رضاشاه و ورود متفقين هر دلار برابر با يك و نيم تومان شد...

البته اين روزها (۹۹/۲/۲۴) دلار از ۱۶,۸۵۰ تومان تا حدود ۱۷,۴۰۰ معامله مي‌شود...

@designmanufacturing

▪︎عنوان: #مارش_ترک
▪︎آهنگساز: #ولفگانگ_آمادئوس_موتسارت

داستان زندگی "موتسارت" با همراهی یکی از آثار این موزیسین

@designmanufacturing

خودداری از دادن سوخت به هواپیمای ایرانی توسط دولت #لبنان

🔹️مسئولین لبنانی از دادن سوخت برای بازگشت هواپیمای ایرانی که ماسک و دستکش کادر درمان ایران را برای حزب اله لبنان برده بود، خودداری کرده و علت آن را تحریم #آمریکا اعلام کردند.

@designmanufacturing

‌ای بهار ژرف
به دیگر روز و دیگر سال
تو می‌آیی و
باران در رکابت
مژده‌ی دیدار و بیداری
تو می‌آیی و همراهت
 شمیم و شرم شبگیران
 و لبخند جوانه‌ها
که می‌رویند از تنواره‌ی پیران . . .!

#استادشفیعی_کدکنی
‌
@designmanufacturing

دانی که پس از عمر چه مانَد باقی؟
مِهر است و محبت است و باقی همه هیچ...!

#حضرت‌مولانا
@designmanufacturing

۲۵ اردیبهشت روز فردوسی بزرگ

ابوالقاسم فردوسی توسی (آفریده‌ی ۳۱۹ خورشیدی – آرمیده‌ی ۳۹۷ خورشیدی، در توس، خراسان)، شاعر حماسه‌سرای ایرانی و سراینده‌ی شاهنامه، حماسهٔ ملی ایران، است. برخی فردوسی را بزرگ‌ترین سراینده‌ی پارسی‌گو دانسته‌اند. که از شهرت جهانی برخوردار است. فردوسی را حکیم سخن و حکیم توس گویند

@designmanufacturing

به نام خداوند جان و خرد
کزین برتر اندیشه برنگذرد

خداوند نام و خداوند جای
خداوند روزی ده رهنمای

خداوند کیوان و گردان سپهر
فروزنده ماه و ناهید و مهر

ز نام و نشان و گمان برترست
نگارنده‌ی بر شده پیکرست

به بینندگان آفریننده را
نبینی مرنجان دو بیننده را

نیابد بدو نیز اندیشه راه
که او برتر از نام و از جایگاه

سخن هر چه زین گوهران بگذرد
نیابد بدو راه جان و خرد

خرد گر سخن برگزیند همی
همان را گزیند که بیند همی

ستودن نداند کس او را چو هست
میان بندگی را ببایدت بست

خرد را و جان را همی سنجد اوی
در اندیشه‌ی سخته کی گنجد اوی

بدین آلت رای و جان و زبان
ستود آفریننده را کی توان

به هستیش باید که خستو شوی
ز گفتار بی‌کار یکسو شوی

پرستنده باشی و جوینده راه
به ژرفی به فرمانش کردن نگاه

توانا بود هر که دانا بود
ز دانش دل پیر برنا بود

از این پرده برتر سخن‌گاه نیست
ز هستی مر اندیشه را راه نیست

@designmanufacturing

رهاورد سیستم سرمایه داری شکاف عمیق طبقاتی است

_می‌خوام درس رو بذارم کنار تا شاید به یه جایی برسم!
_نه موبایل دارم نه پول اینترنت، چجوری درس بخونم؟
_اینجا حاشیه شهره، مدرسه غیرانتفاعی نیست که همه تبلت داشته باشن!

اپلیکیشن «شاد» چه داستانی دارد؟

@designmanufacturing

حرکت زیر پوستی بانک مرکزی در عرضه ارز گران به صرافی ها

دکتر آلبرت بغزیان
❄️بانک مرکزی در ساماندهی بازار ارز مدتی است ضعیف عمل می کند و با برخی اقدمات غیر کارشناسانه چون بالابردن نرخ ارز صرافی بانک ها متاسفانه درصدد افزایش قیمت ارز در بازار است.

❄️دولت در نظر دارد میزان نقدینگی حجیم کشور را از طریق رونق بخشی بازارسرمایه، ارز، سکه و خودرو جمع آوری کند، اظهارداشت: کاملا محرز است که دولت بدنبال کسب منابع مالی بسیار بالاست چرا که نه تنها درب بازار سرمایه را برروی همه باز گذاشته تا کار بلد و ناشی در این بازار پرسود سرمایه گذاری کنند و از این طریق سرمایه آنها با خرید سهام شرکت های دولتی و...از راه بورس بدست دولت بیفتد، بلکه از طرفی نسبت به افزایش قیمت ارز و خودرو در بازار، چراغ سبز نشان می دهد. نمونه آن افزایش قیمت خودرو و انواع ارز است که خود بانک مرکزی با گران کردن ارز صرافی بانک ها راه افزایش قیمت ارز را برای فعالان بازار آزاد همواره می کند
@designmanufacturing

خانواده قربانیان حمله موشکی به هواپیمای مسافربری اوکراینی پرواز ۷۵۲ از شرکت هواپیمایی لوفت‌هانزای آلمان و همچنین سایر شرکت‌های هواپیمایی خواسته‌اند تا با تحریم استفاده از کریدور پروازی ایران و با اعمال فشار بر دولت جمهوری اسلامی ایران، مسئولان این کشور را وادار به همکاری با مراجع بین‌المللی پیرامون روشن شدن این حمله موشکی کنند.

@designmanufacturing

#کروناویروس هرگز از بین نخواهد رفت

مایک رایان، متخصص فوریت‌های پزشکی سازمان بهداشت جهانی هشدار داد که این ویروس نیز مانند ویروس ایدز باقی خواهد ماند و نیازمند تلاش گسترده برای مقابله با آن خواهیم بود

@designmanufacturing

‏به این نوع تصادف pole crash می‌گویند.
طراحی مهندسی بی‌نظیر تسلا تنش کرنشی وارده را در کل بدنه خودرو پخش و مستهلک می‌کند. چنین تصادفی می‌تواند خودرو را از وسط نصف کند، اما فقط به یک فرورفتگی درِ درب راننده کاهش پیدا می‌کند.

@designmanufacturing

ارزش کار کارگر در ایران

یک سکه‌ی بهار آزادی معادل چهارماه دستمزد یک کارگر است.

@designmanufacturing

محمد عزیزی، عضو هیات‌ رئیسه فراکسیون ورزش مجلس با اشاره به تصویب دو فوریت طرح ممنوعیت رویارویی ورزشکاران ایرانی و اسرائیلی گفت: «حالا در این میان ورزش ایران تعلیق شود، چه ایرادی دارد؟ من اعتقادم این است که تعلیق شویم. ما که نمی‌توانیم از مباحث اعتقادی خودمان عدول کنیم.»

@designmanufacturing

دبیرکل سازمان ملل متحد از #لبنان خواست تا حزب‌الله را خلع سلاح کند.

@designmanufacturing

پاکبانان منطقه ۳ شهرداری کرج به دلیل عدم پاسخگویی به مطالباتشان دست به تجمع زدند

@designmanufacturing

رنگ ناخن و بیماری ها

🔹لکه سفید: کمبود روی
🔸سیاه: شاید سرطان پوست
🔹سفید: نارسایی کلیه وکبد
🔸آبی: سرما و مشکل تنفسی
🔹زرد: عفونت قارچی و دیابت
🔸رنگ پریده: کمخونی و مشکل قلب

@designmanufacturing

"ناتوان!"
اثر یوسی لِمِل

@designmanufacturing