در جزوه‌ای که پیرمرد محترم در باب شعر برای ما، از جلد دوم مجموعۀ Perrine، چاپیده بود نوشته‌اند: پوئتری با تصور و قوۀ خلاقۀ انسان (Imagination) سروکار دارد.
حال آن‌که زبان انگلیسی به هیچ عنوان یک زبان Imaginitive نیست و به هیچ عنوان تصادفی نیست که ما مکتب انگلیسیِ فلسفه را عمدتا با نام مکتب تجربه‌گرایان می‌شناسیم چرا که به قول این نقاش اتریشی دامنۀ زبان انگلیسی در حدود و ثغور concrete قرار دارد.
و از این رهگذر، بنده ادعا دارم که شعر انگلیسی زشت‌ترین و محدودترینِ انواع و اقسام شعر و شاعری است.

#انگلیسی
#شعر

Wofür ich Allah höchlich danke?
Daß er Leiden und Wissen getrennt.
Verzweifeln müßte jeder Kranke,
Das Übel kennend, wie der Arzt es kennt.

از چه خدای را سپاس می‌گذارم؟
از آن که درد را از دانش جدا کرد.
چه، اگر بیمار هم چندان می‌دانست که پزشک،
ناامید می‌شد.

- یوهان ولفگانگ فون گوته: دیوان غربی-شرقی - حکمت‌نامه - ترجمۀ محمود حدادی

#آلمانی #شعر

Durch die gegenseitige Abhängigkeit des Gedankens und des Wortes von einander leuchtet es klar ein, daß die Sprachen nicht eigentlich Mittel sind, die schon erkannte Wahrheit darzustellen, sondern weit mehr, die vorher unerkannte zu entdecken. Ihre Verschiedenheit ist nicht eine von Schällen und Zeichen, sondern eine Verschiedenheit der Weltansichten selbst.

با توجه به وابستگیِ متقابل افکار و کلمات به یکدیگر، بدیهی می‌نماید که زبان حقیقتا وسیله‌ای برای بیان حقیقتی از قبل کشف‌شده نیست بلکه بیشتر ابزاری برای آشکار کردنِ حقیقتِ از قبل کشف‌نشده (مستورمانده) است. تفاوت بین زبان‌ها، تفاوت در آواها و نشانه‌ها نیست بلکه تفاوت در جهان‌بینی‌هاست.

-ویلهلم فون همبولت: در باب تفاوت‌های ساختاری زبان انسان، ۲.در باب طبیعت زبان و ارتباط کلی آن با انسان

#زبانشناسی

ویلهلم فون همبولت، از بنیانگذاران علم زبان‌شناسی تطبیقی و از نظریه‌پردازان مشهور «نسبیت زبانی» می‌فرمایند:

Sie [= die intellectuelle Tätigkeit] und die Sprache sind daher Eins und unzertrennlich von einander.

بنابراین فعالیت ذهنی و زبان یکسان‌اند و از یکدیگر جدایی‌ناپذیرند.

#زبانشناسی

در کلاس بحثی صورت گرفته بود در باب این‌که: آیا عیسی مسیح همان خدا است یا نیست؟

پاسخ ما با استناد به اناجیل اربعه و اسفار تورات: عیسی همانا تجسد خداوند یا خدای مجسم بود.
و از همینجاست که می‌توان ادعا کرد که اللهِ اسلام که فرا-جهانی و ناپیدا است هیچ شباهت و ارتباطی با خدای متجسد و این‌جهانی مسیحیون ندارد.
و ترجمۀ «الله» و «Jesus» تحت عنوان مشترک God یک خطای شناختی محسوب می‌شود.

#ترجمه
#بحث

شما اگر در دانشگاه (طبیعتا دانشگاه‌های ملی!) سر کلاس اساتید ممتاز و باسوادِ شاغل در زمینۀ زبان‌های خارجی (انگلیسی و غیره) نشسته باشید به دو نکته واقف خواهید شد:

۱.جملگی این اساتید به عنوان «رفرنس» از منابع خارجی (معمولا انتشارات کمبریج و آکسفورد) استفاده می‌کنند.
۲.کمتر در زمینهٔ تالیف و بیشتر در زمینهٔ ترجمه فعال هستند.

حالا در آن روی سکه، نااستادان مراکزی همچون پیام نور (پیام پول!) و دانشگاه آزاد اسلامی هر کدام دوتا پی‌ایچ‌دی دارند و حداقل ده‌ عنوان تالیفی و معلوم نیست با کدام اعتمادبه‌نفس و پشتوانۀ علمی؟

البته منظور بنده را اشتباه تعبیر نفرمایید. بنده موافق بومی‌سازی علم هستم اما حقیقت ماجرا این است که تالیفات پیام‌پول و دانشگاه آزاد_دستکم در زمینۀ زبان انگلیسی_ بسیار ضعیف هستند: نگارش کتاب‌ها به گونه‌ای غیرطبیعی می‌نماید که گویی نگارنده دچار آسیب مغزی حاد است! نیز در جای‌جای این تالیفات غلط نگارشی و ساختارهای اشتباه وجود دارد.

حال تصور کنید سالانه چه مقدار کاغذ صرف چاپ و بازچاپ این زباله‌ها می‌شود که فقط به درد نمره گرفتن در همان پیام‌پول و دانشگاه آزاد می‌خورد!

How to build the PASSÉ COMPOSÉ with AVOIR // French conjugation course

در زبان فرانسوی حالت زمانی «ماضی نقلی» یا passé composé با استفاده از فعل کمکی avoir (داشتن/have/haben) ساخته می‌شود.

مانند زبان آلمانی، صرف فعل تنها برای فعل کمکی انجام می‌گیرد و پَست‌پارتیسیپل (participe passé) ثابت خواهد ماند.
مثال:

j'ai travaillé
tu as travaillé
il a travaillé
nous avons travaillé
vous avez travaillé
ils ont travaillé

verb: travailler (کار کردن)


#فرانسوی
#پایه

انواع ماضی، مضارع و مستقبل در زبان فارسی.
البته بنده مخالف تعمیم دستور یک زبان به زبان دیگر هستم.

#متفرقه
#ترجمه

قتل چارلی کرک: تفاوت اخلاق غربی با توحش استالینی

پس از پایان جنگ جهانی دوم، سرنوشت و چگونگی رفتار با ده‌ها هزار اعضای رده‌بالا و صدهاهزار تن از عوامل اجرایی حزب ناسیونال‌سوسیالیست منجر به اختلاف شدید مابین ایالات متحدۀ آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی شد.
استالین معتقد بود برگزاری دادگاه و تفهیم اتهام فرآیندهایی بیهوده و غیرالزامی‌اند و به همین علت هرگز در آلمان شرقی یا سایر سرزمین‌های تحت اشغال روسیه دادگاهِ محاکمه برگزار نشد بلکه تیرباران و اعدام دسته‌جمعی و تبعید مادام‌العمر به گولاگ در دستور کار قرار گرفت.
در همین حین، متفقین به سرکردگی ایالات متحده «دادگاه نورنبرگ» را برپا کردند و دستکم دویست‌وهجده جلسه! در طول یک سال به این دادگاه اختصاص داده شد؛ جایی که تمام رئوس نازی که به شنیع‌ترین جنایات متهم بودند، حق صحبت و ایرادِ دفاعیه داشتند و از حق داشتن وکیل برخودار بودند و در انتها معدودی از آنان حُکم اعدام گرفتند و مابقی یا به کلی تبرئه شدند یا به انواعِ حبس‌ محکوم شدند.

سوال: حالا ارتباط این روایت تاریخی با چارلی کرک چه بود؟!
پاسخ: در رابطه با قتل کرک نظریات متفاوتی مطرح شده بود، از دسیسۀ اسرائیل تا خودزنی جمهورخواهانِ دبنگ؛ در آخر مشخص شد که قاتل جوانکی چپگرا (یحتمل از نسل همان کُمیسرهای استالینی!) است. ترور سرخ یا چیزی که چپ‌ها به آن رادیکالیسم می‌گویند پدیده‌ای تازه نیست و ما متعجب نیستیم که چرا چارلی کرک توسط این‌ها کُشته شد. بلکه مایۀ تعجب و حیرت ما این است که چه‌طور بعضی‌ها این قتل را با استناد بر گفتارهای حاشیه‌ساز کِرک در باب سقط جنین و آزادی حمل سلاح، «طبیعی» یا «موجه» جلوه می‌دهند! چه‌طور می‌توان کُشتن کسی که در دانشگاه مشغول مباحثه بود را در مملکتی توجیه کرد که حتی برای نازی‌ها حق دادرسی و وکالت در نظر گرفته است؟! آن هم به این دلیل که وی با سقط جنین مخالف بود و باور داشت باید برای محافظت از خود و دیگران در برابر هجوم نیگران از اسلحه استفاده کرد تا از فجایعی همچون قضیۀ ایرنا اجتناب شود!

#بحث
#متفرقه

Die Sprache beeinflusst das Denken – oha!
زبان بر ذهن تاثیر می‌گذارد - عجب!

ترجمۀ بنده از ده دقیقۀ ابتدایی برنامۀ ماتیاس تسینتر (پژوهشگر علوم شناختی و هوش مصنوعی در بازل) در باب تاثیر زبان بر ادراک و ذهن انسان و لزوم توجه به مسئلۀ انقراض زبان‌ها.

Caleb Everett: A Myriad of Tongues: How Languages Reveal Differences in How We Think


در این ویدیو (07:00) کتابی از کلیب اِوِرِت (زبان‌شناس آمریکایی) معرفی شد که نام ترجمۀ آلمانی آن «Tausend Sprachen, Tausend Welten» است. نسخۀ اصلی انگلیسی کتاب را در اختیار شما قرار می‌دهم و توصیه دارم که آن را خوب بخوانید.

„Was man von der Minute ausgeschlagen,
gibt keine Ewigkeit zurück.“

آنچه آدمی از دقیقه‌ای چشم‌پوشی از دست داده
ابدیت بدو پس نخواهد داد.

- Friedrich Schiller: Resignation

#آلمانی #شعر

چرا باید زبان‌های خارجی بیاموزیم؟
[دو دلیل اصلی که آکادمیسین علوم انسانی را وادار به آموختن زبان‌های متعدد می‌کند]

اول: هر زبان جدید ابزاری تازه برای اندیشیدن است. انسان به کمک الفاظ می‌اندیشد. هر زبان یک سیستم است با کارکرد و ظرفیت مختص به خود. آموختن زبان جدید یعنی تجهیز ذهن به یک سیستم تفکر جدید. زبان برای آکادمیسین مانند اسلحه برای سرباز است. هر چه زبان‌های بیشتری بدانید گویی در میدان نبرد مجهز به تسلیحات بیشترید. شاهد بر این واقعیت، وضعیت توسعه‌ی دانش‌های نظری در کشورهای مختلف است. این سوال را از افراد عامی با ملیت‌های مختلف بپرسید: «بزرگترین مشاهیر حوزه‌ی اندیشه در کشور شما کدام‌اند؟» سپس خواهید‌دید که پاسخ‌ها واقعیتی مهم را برای شما عیان خواهند‌کرد. مثلا پاسخ ایرانیان بی‌درنگ چیزی در این حوالی است که حافظ و سعدی و مولوی و فردوسی، و پاسخ روس‌ها تالستوی و داستایفسکی و بلینسکی و چخوف و ویگوتسکی و امثالهم است، و پاسخ آلمانی‌ها کانت و هگل و مارکس و نیچه و هایدگر، در دیگر ملیت‌ها هم قس علی هذا. چه می‌شود که در ایران اندیشه در بستر شعر رشد می‌کند، و در روسیه در بستر نثرنویسیِ ادبی و زبان‌شناسی، و در آلمان در بستر فلسفه، و در کشورهای دیگر با زبان‌های دیگر هم هر کدام در یک شاخه‌ی خاصی پیشرفت علم و اندیشه پر‌رنگ‌تر است؟ توجه به این واقعیت به شما می‌فهماند که اندیشه در هر کشوری متناسب با پتانسیل سیستم زبانی آن کشور پیشرفت کرده‌است.

دوم: متون غیر‌قابل ترجمه‌اند. اصل «امتناع ترجمه» را فراموش نکنید. هر آکادمیسینِ حرفه‌ای می‌داند که «ترجمه کردن» غیر‌ممکن است. ترجمه در اصل بازآفرینی مقاصد است. هر زبان سیستمی مجزا است. زبان‌ها متباین‌اند. با هم مساوی نیستند. پس هیچ کدام نمی‌توانند جای دیگری را بگیرند. در پروسه‌ی ترجمه سه عنصر وجود دارد: مخاطب، متن، مقصود. متن، موقع ترجمه تغییر می‌کند. پس عنصرِ «متنِ اصلی» فانی می‌شود. آن‌چه باقی می‌ماند مخاطب است و مقصود. مترجم به کمک ترجمه، مقصودِ متنِ اصلی را برمی‌گرداند اما خود متن اصلی را نابود می‌کند. و هیچ تضمینی وجود ندارد که ادراک او از مقصود متن با درک مولف از متن اصلی مطابقت داشته‌باشد. بنابراین پژوهشگران حرفه‌ای می‌دانند که برای مطالعات دقیق نمی‌توانند به ترجمه تکیه کنند. ترجمه صرفا به درد عوام می‌خورد که دغدغه‌ی مواجهه‌ی فنی و تخصصی با متن اولیه را ندارند.

توصیه‌ی من این است: اگر دانشجوی علوم انسانی هستید برای آموختن حد‌اقل پنج زبان خارجی برنامه‌ریزی کنید، حتی اگر ده سال از عمرتان را بگیرد. زبان‌دانی ابزار اندیشه‌ورزیِ حرفه‌ای است. پیشه‌ی آکادمیسین علوم انسانی هم اندیشیدن است. یا پیشه‌ی خود را عوض کنید و یا در مسیری که برگزیده‌اید استقامت کنید و ابزار لازمش را مهیا کنید. تدارک وسیله مقدمه‌ی ضروری طی مسیر است.

#زبان

و اما در باب بحث و غوغایی که امروز در کلاس صورت گرفت: آیا «ترجمه» نوعی تحقیق است یا نیست؟

فرآیند ترجمه به طور همزمان یک هنر و یک دانش است. به عنوان مثال، هنگامی که آکویناس و یارانش در عهد رنسانس ارزش‌های ارسطویی را از زیر خاک بیرون کشیدند و ارسطو را از یونانی باستان (مطرود و متروک) به لاتین ترجمیدند، سنگ بنای هرگونه تحقیق و تفحض در فلسفه و علوم انسانی به معنای نوین کلمه را بنیاد نهادند.

#بحث
#ترجمه

Die Leidenschaft erhebt die freien Töne,
Und in der Wahrheit findet man das Schöne.

عشق، رفعت می‌بخشد نوای آزادی را،
و در پرتوی حقیقت، خواهیم یافت زیبایی را.

- Friedrich Schiller: An Goethe

#شعر #آلمانی