Денсаулық сақтау министрлігінің аптадағы басты оқиғалары (02.01.2023-08.01.2023)

Главные события Министерства здравоохранения за неделю (02.01.2023-08.01.2023)

БЕЛ ШЕҢБЕРІ ТУРАЛЫ НЕ БІЛУІҢІЗ КЕРЕК?

Достар, біз адам денсаулығының негізгі көрсеткіштерін сипаттайтын 10 цифр туралы жарияланымдар сериясын жалғастырамыз.

Мінсіз бел – сән де салтанат та емес, ол денсаулық пен жақсы метаболизмнің белгісі.

Тіпті дене салмағының индексі (ДСИ) қалыпты жағдайға сәйкес келсе де, ол адам ағзасындағы май шөгінділерінің нақты қалай орналасатынын ескермейді. Бірақ іш аймағындағы май немесе ішкі ағзаларды қамтитын висцералдық май іштің семіздігінің және көптеген ауыр аурулар қаупінің факторы болып табылады.
Висцералдық майдың өсуі май жасушалары мөлшерінің ұлғаюына байланысты. Шегіне жеткенде олар жүрек, бауыр және басқа ағзалардың айналасында майлы тін түзеді.

БЕЛДІ ҚАЛАЙ ДҰРЫС ӨЛШЕУГЕ БОЛАДЫ?

Белді өлшеу үшін сізге сантиметрлік тігін таспасы қажет. Бел – дененің ең жіңішке жері. Егер өлшеу денесі тығыз адамға немесе ер адамға жүргізілсе, онда шеңберді кіндіктен бірнеше сантиметр жоғары өлшеген дұрыс болады.

Дені сау адамның белі мен жамбасының арақатынасы 0,7-ден аспауы керек. Белдің бойға қатынасы жынысына қарамастан 0,5-тен аспауы керек.

ЧТО НУЖНО ЗНАТЬ ОБ ОКРУЖНОСТИ ТАЛИИ?

Друзья, мы продолжаем серию публикаций о 10 цифрах, которые характеризуют ключевые показатели здоровья человека.

Идеальная талия — не роскошь, не дань моде, а признак здоровья и хорошего метаболизма.

Даже если индекс массы тела (ИМТ) вписывается в норму, он совершенно не учитывает, как именно располагаются жировые отложения в теле человека. А ведь жир в области живота, или висцеральный жир, обволакивающий в том числе внутренние органы, является фактором абдоминального ожирения и риска множества серьезных заболеваний.
Рост висцерального жира происходит за счет увеличения в размерах жировых клеток. Достигнув предела, они образуют жировую ткань вокруг сердца, печени и прочих органов.

КАК ПРАВИЛЬНО ИЗМЕРИТЬ ТАЛИЮ?
Чтобы измерить талию, вам понадобится сантиметровая швейная лента. Талия — это самое узкое место на туловище. Если измерения производятся у человека плотного телосложения или у мужчины, то правильным будет измерять окружность на пару сантиметров выше пупка.

У здорового человека соотношение талии к бедрам должно не превышать 0,7. Соотношение талии к росту не должно превышать 0,5 независимо от пола.

ҮСІК ШАЛУ КЕЗІНДЕ АЛҒАШҚЫ КӨМЕКТІ ҚАЛАЙ КӨРСЕТЕМІЗ

Зардап шеккен адамды жылыту үшін оны жылы үй-жайға әкеліп, ыстық шай немесе сүт беру керек. Зақымданған аяқ-қолдарды жылы жапқышпен орау қажет.

Егер үсік шалу шамалы болса, қолдың саусақтарын қолтықтың астына тығу арқылы жылытуға болады. Егер мұрынды үсік шалса, оны жылыту үшін қолдың жылуы жеткілікті. Терінің жылыған аймағының қайтадан тоңуына жол бермеңіз. Тін жиі қатып, жылынатын болса, соғұрлым зақымдануы мүмкін.

Егер бетті немесе мұрынды үсік шалса, жылыту үшін оларды аязда ысқылауға, содан кейін зардап шеккен адамды үй-жайға апаруға болады. Үсік шалған жерлерді қармен ысқылау ұсынылмайды. Қар одан сайын үсітеді, ал үшкір ұсақ мұздар теріні зақымдауы мүмкін.

Алғашқы көмек көрсетілгеннен кейін науқасты ауруханаға тез жеткізу керек, өйткені аздап үсік шалу да организмнің қорғану күшін төмендетеді.

КАК ОКАЗАТЬ ПЕРВУЮ ПОМОЩЬ ПРИ ОБМОРОЖЕНИЯХ

Для согревания потерпевшего нужно занести в теплое помещение, дать горячий чай или молоко. Укрыть поврежденные конечности теплоизолирующей повязкой.

Если обморожения незначительны, можно согреть пальцы рук, спрятав их под мышки. Если обморожен нос, тепла руки будет достаточно, чтобы согреть его. Не позволяйте согретому участку кожи замерзнуть снова. Чем чаще ткань замерзает и согревается, тем серьезнее может стать повреждение.
Если обморожены щеки или нос, отогревание можно сделать, растирая их на морозе, и затем отнести пострадавшего в помещение. Не рекомендуется растирать отмороженные участки снегом. Снег способствует еще большему охлаждению, а острые льдинки могут поранить кожу.

После оказания первой помощи больного необходимо быстро доставить в больницу, т.к. даже при незначительных переохлаждениях снижаются защитные силы организма.

ҚР ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУ МИНИСТРЛІГІНІҢ АЛҚАСЫНДА САЛАНЫҢ ӨЗЕКТІ МІНДЕТТЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ

Бүгін ҚР Денсаулық сақтау министрлігі Алқасының кеңейтілген отырысында Премьер-Министрдің орынбасары Алтай Көлгіновтің қатысуымен ведомство басшысы Ажар Ғиният халыққа медициналық көмек көрсетудің тиімділігін арттыру жөніндегі Мемлекет Басшысының тапсырмаларын іске асыру туралы баяндама жасап, алдағы кезеңге сала алдында тұрған міндеттерді белгіледі.
А. Ғиният еліміздің денсаулық сақтау саласының негізгі медициналық-демографиялық көрсеткіштерінің оң динамикасын атап өтті.

Мәселен, 2022 жылдың он айында халықтың жалпы өлімі 2021 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 30%-ға төмендеді.

«Бұл ретте қанайналым жүйесі ауруларынан болатын өлім-жітім көрсеткіштерінің шамамен 34%-ға, обырдан болатын өлім-жітім - 8%-ға, тыныс алу ағзаларының ауруларынан болатын өлім-жітім - 1,7 есе, ал туберкулезден болатын өлім-жітім 12,5%-ға төмендегені байқалады.
МСАК-ты дамыту бөлігінде халық талап ететін медициналық қызметтерді қашықтықтан көрсету бойынша жұмыс күшейтіледі, халықты амбулаториялық дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етумен қамту 3,8 млн. астам адамға жетеді, ДДҰ мақұлдаған үздік тәжірибелердің таралымы жалғасады, сондай-ақ медициналық-санитариялық алғашқы көмек көрсетуді ұйымдастыру стандарты әзірленетін болады.
Денсаулық сақтау министрлігінің басшысы 2022 жылы ауыл тұрғындары үшін профилактикалық тексерулер енгізілгенін, бұл ретте ауыл тұрғындарының денсаулық жағдайын талдауды ескере отырып, зерттеп-қарау тізбесі кеңейтіліп, жас санаттары толықтырылғанын еске салды. Мәселен, бүгінде зерттеліп-қаралған 838 мың ауыл тұрғынынан 29 мыңға жуық адам динамикалық бақылауға алынды, оларда жоғары қан қысымы, қант диабеті, бүйрек патологиясы белгілері байқалды.

«Ауылдық денсаулық сақтауды жаңғырту» ұлттық жобасының шеңберінде жұмыс бағыттарына тоқтала отырып, министр 2023 жылы оны іске асыру «алтын сағат» қағидатын сақтай отырып, инфаркт, инсульт, жарақат және басқа да жағдайлар кезінде шұғыл медициналық көмек көрсете алатын 309 МСАК объектісін салуды, 11 ауданаралық аудандық орталық ауруханаға күрделі жөндеу және реконструкция жүргізуді көздейтінін атап өтті.

Денсаулық сақтау жүйесінің тағы бір маңызды міндеті Қазақстан Республикасы Президентінің сайлауалды платформасын іске асыру шеңберінде 2023 жылы басталатын онкологиялық қызметті кешенді жаңғырту болып табылады.
Министрдің айтуынша, кадрлық қамтамасыз ету мәселелерін шешу үшін, оның ішінде өте тапшы мамандықтар бойынша 2022 жылы республикалық бюджет есебінен 4700 білім беру гранты, оның ішінде 1500 резидентура гранты бөлінді.
Министр міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің (МӘМС) рөлін атап өтті, оның есебінен 2022 жылы медициналық көмекті қаржыландыруға қосымша 900 млрд теңгеден астам қаражат алынды. Олар бұрын қаржыландыру тапшылығын бастан өткерген бағыттарды дамытуға бағытталды, сондықтан профилактикалық тексерулерді қаржыландыру көлемі 2 есеге, медициналық консультациялық-диагностикалық қызметтер мен оңалту 1,5 есеге, стационарлық көмек 1,2 есеге, жоғары технологиялық медициналық көмек 2,2 есеге ұлғайды.
Ведомство алқасының отырысы барысында Премьер-Министрдің орынбасары Алтай Көлгінов Денсаулық сақтау министріне таяу айдың ішінде әрбір өңірлік әкіммен проблемалар шеңберін анықтауды және оларды шешу жолдарын бірлесіп табуды тапсырды.