اگر از منظر رئال‌پلیتیک به موضوع نگاه کنیم، سیاستی که اسرائیل در خاورمیانه دنبال می‌کرد، برای ترکیه نیز تا حد زیادی سودمند بود. اما حزب عدالت و توسعه (AKP) صرفاً برای جمع‌آوری رأی در انتخابات و با ایجاد یک تصویر دشمن، به‌منظور متحد و یکپارچه کردن مردم، روابط خود با اسرائیل را خراب کرد و در نتیجه ترکیه فرصت بسیار بزرگی را از دست داد.

ترکیه می‌توانست خاورمیانه را به‌طور کامل با اسرائیل تقسیم کند و اسرائیل نیز برای چنین چیزی آمادگی داشت.

این رسوایی و جنجال امروزی که میان ترکیه و آذربایجان رخ داده، هرگز میان کشورهای دوست و متحدی مانند آلمان–اتریش، هلند–بلژیک یا نروژ–سوئد اتفاق نمی‌افتد. چون جوامعی که سطح فکری بالاتری دارند، درگیر هر اختلاف سیاسی به‌صورت احساسی نمی‌شوند و تحریکات بیرونی را به‌راحتی خنثی می‌کنند.

ترامپ بارها درباره الحاق کانادا به آمریکا صحبت کرد. اما این مسئله صرفاً در حد یک مناقشه و جدل میان سیاستمداران باقی ماند. آمریکایی‌ها و کانادایی‌ها در شبکه‌های اجتماعی به‌صورت گسترده شروع به فحاشی به یکدیگر نکردند. آذربایجان یک کشور مستقل است و حق دارد مسیر سیاسی خود را انتخاب کند. اینکه در چه موضوعی با ترکیه موافق یا مخالف باشد نیز مسئله خود آذربایجان است. آذربایجان در تمام این موضوعات حق دارد.

اما اگر ترکیه به مدت دو ماه مرز خود را ببندد، آذربایجان یا با یک وضعیت اقتصادی بسیار دشوار مواجه خواهد شد، یا در حالی که به دنبال راه خروج از این وضعیت است، ممکن است مجبور شود به «بلاروسِ روسیه» تبدیل شود.

در تمام حوزه‌هایی که به آن‌ها افتخار می‌کنید، یعنی گاز، نفت، محموله‌های ترانزیتی و دسترسی به اروپا، ترکیه نقش دارد. ترکیه گزینه‌ها و جایگزین‌های زیادی دارد، اما آذربایجان جایگزینی به اندازه ترکیه که برایش اهمیت حیاتی داشته باشد، ندارد. علاوه بر این، آذربایجانی‌هایی را هم در نظر بگیرید که در ترکیه نان درمی‌آورند، کار می‌کنند، کسب‌وکار راه می‌اندازند و تحصیل می‌کنند. سیاستمداران می‌توانند با یکدیگر اختلاف داشته باشند. میان دولت‌ها نیز ممکن است اختلاف نظر وجود داشته باشد. اما اینکه به خاطر این اختلافات، دو ملت با یکدیگر دشمن شوند، صرفاً حماقت است.

✍🏻پی‌نوشت: البته این تحلیلگر هم یکجانبه به قضیه نگاه کرده آنطرفم که سیاست استراتژیک ترکیه ایجاب میکند به جهان ترک هم به بازار چین بصورت زمینی نزدیک شود و از منابع و منافع آن به نفع خود استفاده کند از آن محروم میماند و این میتواند هزینه گزافی به منافع بلندمدت و استراتژیک ژئوپلیتیکی ترکیه تحمیل کند.
درواقع تنش میان آذربایجان و ترکیه به ضرر هردوتا تمام میشود.
متاسفانه هم این تنش‌ها از سمت ترکیه با نگاه ایدئولوژیک شروع شده است!

«برای نخستین بار در تاریخ، از زمانی که تولید نفت را آغاز کرده‌اند، ایران این هفته حتی یک قطره نفتِ روی آب هم نخواهند داشت. آن‌ها هیچ درآمدی نخواهند داشت.»