جهانی شدن درحال گذر از یک دوره گذار است، نظام‌های ایجادشده از سال 1945 تاکنون موجودیت خود را زیر سوال برده‌اند. در 10 سال آینده، چشم‌انداز جهانی جدیدی پدیدار خواهد شد. دانشمندان، کارشناسان و سیاستمداران می‌گویند که ما از یک جهان تک قطبی به یک جهان چند قطبی یا یک جهان چند مرکزی گذار خواهیم کرد.
من هم یک کارشناس هستم و سال‌هاست که در مورد این مسائل بحث می‌کنیم. اما هیچ‌کس نمی‌داند به کجا خواهیم رفت. در یک موقعیت تاریخی که آینده نامشخص است و نمی‌توانیم به گذشته تکیه کنیم، تنها کاری که می‌توانیم برای افزایش استقلال مردم، آینده و توسعه کشورهایمان و رفاه خود انجام دهیم، اقدام در همبستگی با نزدیکترین دوستانمان است.
تنها با انجام اینکار، می‌توانیم کمترین تأثیر را از هرج‌ومرج بزرگی که نظام بین‌المللی فعلی تجربه می‌کند، بپذیریم و تنها از این طریق می‌توانیم ثبات اقتصادی، فرهنگی، سیاسی و استراتژیک کشورها و مردم خود را افزایش دهیم. هیچ کشوری نمی‌تواند اینکار را بهتر از ترکیه و آذربایجان، به عنوان دو همسایه و دو ملت برادر، انجام دهد. بنابراین، روابط نزدیک بین رهبران ما و حمایت مردم ما از پروژه‌های مشترک بسیارمهم است.
اگر به این هدف دست یابیم، مطمئن باشید که سهم بیشتری در ثبات، صلح، توسعه و رفاه در مناطق خود خواهیم داشت. مهمترین چیز برای ما تقویت این دوستی و برادری بین ترکیه و آذربایجان به هر معنا است. اگر ما قوی‌تر شویم، این به برادران دیگر ما در آسیای مرکزی الهام می‌بخشد و منبع امید خواهد بود.
از سوی دیگر، شاهد تأثیر روابط ترکیه و آذربایجان در امتداد خط سوریه تا عراق، حتی در خاورمیانه خواهیم بود. به‌عنوان مثال، این هفته، انتقال گاز طبیعی آذربایجان به سوریه از طریق ترکیه آغاز خواهد شد. چنین همکاری ملموسی قدرت کشورهای ما را در عرصه بین‌المللی افزایش خواهد داد.

ترکیه و آذربایجان از هرنظر از یکدیگر حمایت می‌کنند. این موضوع هم در دوران خوب و هم در دوران سخت صادق است. دولت جدیدی در سوریه تشکیل شده است. بسیارمهم است که این دولت دائمی و پایدار باشد و سوریه را از دخالت‌های خارجی محافظت کند. ترکیه این وضعیت را از نزدیک با کشورهای غربی، به‌ویژه ایالات‌متحده آمریکا، دنبال می‌کند. با اینحال، ما از همکاری یک کشور برادر مانند آذربایجان با سایر کشورهای همسایه در مورد برخی مسائل مهم بسیار قدردانی می‌کنیم.
در جلسات برگزار شده در آذربایجان، برخی مباحث استراتژیک حیاتی مطرح شد. این باید به‌عنوان یک گام سیاسی بسیار سازنده و همکاری سیاسی تلقی شود. به این معنا، ما شاهدیم که آینده آذربایجان و ترکیه، از جمله امنیت در خاورمیانه و منطقه قفقاز جنوبی، یکپارچه و جدایی‌ناپذیر است.

تاریخ نهایی هنوز مشخص نشده است، قرار است جلسه بعدی شورای همکاری استراتژیک سطح بالا در ماه‌های پایانی سال جاری، به احتمال زیاد در ماه دسامبر، در باکو برگزار شود. با اینحال، این کار روسای کشورهای ما و نهادهای مربوطه است که این روند را مدیریت می‌کنند.

حجم مبادلات تجاری بین آذربایجان و ترکیه 6.5 تا 7 میلیارد دلار است. اگرچه این خوب است، اما کافی نیست. روسای‌جمهور ما توافق کرده‌اند که حجم مبادلات تجاری را به 15 میلیارد دلار افزایش دهند. با اینحال، گام‌هایی برای برداشتن و کارهایی برای اینکار وجود دارد، ما باید بر برخی مشکلات غلبه کنیم. افتتاح کریدور میانی می‌تواند این امر را حتی بیشتر تسریع کند، زیرا هزینه‌های حمل‌ونقل کاهش می‌یابد. این امر در میان مدت برای ما بسیارمهم است. اما اگر از منظر وسیع‌تری به آن نگاه کنیم، آذربایجان با کشورهای مستقل مشترک‌المنافع، از جمله روسیه، توافق‌نامه‌های گمرکی دارد و ترکیه با اتحادیه اروپا توافق‌نامه‌های همکاری گمرکی دارد.

بنابراین، ما در ایجاد سازوکارهایی برای سازماندهی جابجایی آزاد کالا بین آذربایجان و ترکیه با مشکلاتی مواجه هستیم.
بنابراین، ما در تلاش هستیم تا گردش مالی و فروش کالاها را از طریق یک توافق‌نامه تجارت ترجیحی افزایش دهیم، کار بر روی فهرست‌ها در این زمینه درحال انجام است. تعداد کالاها از 30 به 81 افزایش یافته است، اما فهرست کالاهایی که قانون تجارت ترجیحی برای آنها اعمال می‌شود باید گسترش یابد. برای اینکار، ممکن است گام‌های دیگری بین کشورها مورد نیاز باشد.
ممکن است جنبه‌های دیپلماتیک دیگری هم در این مورد وجود داشته باشد. اما شکی ندارم که در نهایت این اتفاق خواهد افتاد. حتی اگر توافق تجارت آزاد وجود نداشته باشد، نیاز به افزایش تعداد کالاهایی است که قانون تجارت ترجیحی برای آنها اعمال می‌شود. اگر کریدور زنگه‌زور افتتاح شود، می‌توانیم کالاهای تولید شده در ترکیه را در آذربایجان تولید کنیم و آنها را با هم به آسیای مرکزی بفروشیم. من فکر می‌کنم که امکانات و فرصت‌های بزرگی پیش روی ما وجود دارد. چنین گام‌های رادیکال، باشکوه و عظیمی را نمی‌توان بدون مشکل برداشت.
با اینحال، آینده ما روشن است، می‌توانیم این کار را انجام دهیم، باید با هم کار کنیم. برای این، ما به حمایت از یکدیگر ادامه خواهیم داد، تا این برادری، این دوستی را در هر زمینه‌ای حفظ کنیم.

اگر به همکاری و همگرایی در مقیاس بزرگ فکر می‌کنید، باید حمایت عموم مردم منطقه را تضمین کنید. بنابراین، باید تلاش کنید تا رسانه‌ها، محافل دانشگاهی و کارشناسان فرهنگی، جوهره این روابط را بهتر درک کنند. من از مطبوعات آذربایجان به‌خاطر این موضوع سپاسگزارم. شما مطبوعات بسیار سرزنده و پویایی دارید. امسال شما صدوپنجاهمین سالگرد خود را جشن می‌گیرید. از طریق شما، می‌خواهم صدوپنجاهمین سالگرد مطبوعات آذربایجان را که با روزنامه «اِکینچی» تأسیس شده توسط حسن بیگ زردابی آغاز شد، تبریک بگویم و تأکید کنم که رسانه‌های آذربایجان بسیار قوی هستند. اهمیت رسانه‌ها و همکاری در حوزه رسانه در طول جنگ دوم قره‌باغ بیشتر مشهود بود و بعداً پلتفرم مشترک رسانه‌ای آذربایجان و ترکیه ایجاد شد.
همکاری در این زمینه هر ساله در چارچوب برنامه‌های مختلف ادامه دارد. اما من فکر می‌کنم که باید تلاش‌های خاصی برای اجرای برنامه‌های تبادل‌نظر در این زمینه، آموزش روزنامه‌نگارانی که به‌خوبی از تاریخ، حساسیت‌ها و فرهنگ ترکیه در آذربایجان و آذربایجان در ترکیه آگاه هستند، انجام شود.

قبل‌از اینکه به‌عنوان سفیر در آذربایجان منصوب شوم، رئیس انجمن معارف بودم که با مدارس بین‌المللی در ترکیه سروکار دارد. آموزش یک حوزه استراتژیک است. از دهه 1990، تعداد زیادی از شهروندان ما از ترکیه به آذربایجان آمده و تحصیل کرده‌اند. در عینحال، ده‌ها هزار نفر از برادران ما از آذربایجان برای تحصیل به ترکیه رفته‌اند. امروزه، آنها را در هر عرصه زندگی در آذربایجان، از مطبوعات آذربایجان گرفته تا بیمارستان‌ها، می‌بینیم. درحال حاضر، حدود 40 هزار دانشجوی آذربایجانی در دانشگاه‌های ترکیه مشغول به تحصیل هستند. همچنین حدود 5000 دانشجوی ترکیه در آذربایجان مشغول به تحصیل هستند. مدارس خصوصی تُرکی استانبولی در باکو وجود دارد. دانشگاه جدید ترکیه-آذربایجان تأسیس شد و سال گذشته حدود 90 نفر از اولین دانشجویان خود را پذیرفت. به‌ویژه، رشته‌های مهندسی افتتاح شده‌اند تا مردم ما بتوانند مهارت‌های فنی لازم را کسب کنند.
افزایش روابط متقابل بین روشنفکران، دانشمندان، دانشگاهیان، چهره‌های فرهنگی و نمایندگان رسانه‌ها به ما این امکان را می‌دهد که یکدیگر را بهتر بشناسیم. همکاری بلندمدت ما، چه به صورت دوجانبه، در چارچوب سازمان دولت‌های تُرک‌زبان و چه در سطح بین‌المللی، پایدار خواهد بود. بنابراین، باید از فعالیت‌ها در زمینه‌های آموزش، رسانه و فرهنگ حمایت شود.

ما با ایمی کارلُن، کاردار ایالات‌متحده آمریکا در آذربایجان، جلسه‌ای داشتیم. در این جلسه، ما در مورد حمل‌ونقل، توسعه کریدور میانه و چشم‌انداز حمل‌ونقل در این مسیر بحث کردیم. در عینحال، در مورد مخابرات، امنیت سایبری، هوش مصنوعی، افزایش پتانسیل منابع انسانی و همکاری‌های آینده با شرکت‌های آمریکایی تبادل‌نظر کردیم.

کُردها، با جمعیتی تقریباً 45 میلیون نفری، بزرگترین مردم بدون کشور در جهان هستند(!!) آنها سکولار و متحد غرب هستند. سرزمین‌های آنها توسط ترکیه، ایران، عراق و سوریه تقسیم و اشغال شده است. چرا فرانسه، اسپانیا، ایرلند، بریتانیا، نروژ، پرتغال، کانادا، آلمان، مالت و اسلوونی، کُردستان را به رسمیت نشناخته‌اند؟