ተማሪ ቢንያም ኢሳያስ የህክምና ትምህርቱን እንዲቀጥል ተፈቀደለት። እኛም እንላለን የሞራል ካሣ ያስፈልገዋል
@debolteam

ስሙን ማንአሉት?
#Stolen
@debolteam

የዝንጀሮ ፈንጣጣ ስለሚባለው በሽታ በጥቂቱ

ሞንኬ ፓክስ ወይንም የዝንጀሮ ፈንጣጣ እየተባለ የሚጠራው በሽታ ማለትም አሁን ላይ የአለም የጤና ድርጅት ከአለም ማህበረሰብ ጤና አጠባበቅ አንፃር አሳሳቢ ሲል የፈረጀው በሽታ ሲሆን የሚመጣው ሞንኬ ፖክስ በተባለው እና ከኦርቶ ፖክስ ቫይረስ ዝርያ ባለው የቫይረስ ተህዋስይያን አማካኝነት ነው።

ይህ በሽታ በምራቭ አፍሪካ እና ማእከላዊ አፍሪካ አካባቢወች ከአሁን በፊት ይከሰት የነበረ በሽታ ቢሆንም ከሌሎች በቫይረስ ከሚመጡት በሽታወች አንፃር የተለመደ እና አዘውትሮ ሚከሰት አልነበረም ይሁንም እንጂ አሁን ላይ በብዙ ያለማችን ክፍሎች እየተከሰተ እና እየተዛመተ በመሆኑ የአለም ጤና ድርጅት አሳሳቢ ሲል ፈርጆታል ።

በሽታው በፀባዩ ችክን ፖክስ(chicken pox) እና እስሞል ፖክስ(small pox) ከሚባሉ የበሽታ አይነቶች ጋር የሚመሳሰል ፀባይ ያለው ሲሆን ምልክቱም ትኩሳት ፣እራስምታት የመገጣጠሚያ ህመም ስሜት የመጀመሪያ ምልክቱ ሲሆን ከትኩሳት ቀጥሎ በቆዳ ላይ ወሃ የቋጠረ ሽፍታ በሀሉም የአካል ክፍል በሚባል ሁኔታ ይከሰታል ፤ከዛም ወሃ የቋጠረው ሽፍታ ዉሎ አድሮ መግል መቋጠር ይጀምራል በደዚህ ሁኔታ ሽፍታው ለመጥፋት ከሁለት እስከ አራት ሳምት ይፈጅበታል።

ይሁንም እንጂ በሽታው ገዳይ(fatal) የሚባል አደለም የሚጠፋውም በራሱ ነው ፤ ህክምናው ለበሽታው የሚሆን መድሀኒት ብዙን ጊዜ አይሰጥም ነገር ግን ታማሚዉ በህክምና ይደገፋል ማለትም ትኩሳቱ ፤የህመም ሲቃዩ ይታከማል እንዲሁም የቆዳው ሽፈታ ሌላ ተደራቢ የባክቴሪያ እንፌክሽን እዳይኖር አብሮ ህክምና የሚሰጥ ይሆናል።

በሽታው ወደውስብስብነት(complication) የመሄድ እዲሉ በጣም ዝቅተኛ ሲሆን ባልተለመደ ሁኔታ አንዳንድ በሽታ የመከላከል ሀቅም ከለላቸው ሰወች ላይ ወደ ሳንባ ምች (pneumonia) እና የጭንቅላት እንፌክሽን(encephalitis) ሊያመጣ ይቸላል።በሽታው የሚተላለፍበት መንገድ በዋነኝነት በመነካካት ሲሆን በሽፍታው ምክናየት ከተፈጠረው ቁስለት ጋር በተነካካ ልብስ እንዲሁም ሌላ ቁሳዊ መሳሪያወች ያስተላልፋሉ።

የበሽታው ቅድመ መከላከያ ዜዴወች ቫይረሱ ከበሽተኛው ወደጤነኛው እዳይዛመት ሲባል እሚደረጉ ቅድመ ጥንቃቄወች ሲሆኑ እነሱም በበሽታው ከተያዘ ወይንም ከተጠረጠረ ሰው ጋር የቆዳ ንክኪ አለማድረግ፣አለመሰሳም ፣አለመተቃቀፍ እንዲሁ ታማሚው በተጠቀመባቸው ቁሶች አለ መጠቀም በተለይ ልብስን ከበሽተኛው ጋር አለመጋራት እና የግልን ንፅህናን መጠበቅ ዋና ዋና ወቹ በሽታውን ቀድሞ ለመከላከል የሚረዱን ዘዴወች ናቸው።

ዶ/ር አስፈራው ስሜነህ ዱብቲ ጠ/ሆስፒታል
@debolteam

Internship" ግራጫ ቀለም"

ታላቁ የፐርሺያ ባለ ቅኔ ሩሚ  እንዲህ ይላል
"Through love, all pain will turn to medicine."
ኢንተርንሽፕ ግራጫ ቀለምን ይመስለኛል። ጸሀፊው አዳም ረታ ግራጫ ቀለምን ሲገልጸው "የብርሀን ኩርፊያ ወይም የጨለማ ፈገግታ ሆኖ ይታያል ይላል ቀጥሎም ወደ አንደኛው የወገነ ግን ሁለቱንም የያዘ ቀለም ይመስላል።" በተጨማሪም ዶ/ር ምህረታብ ደበበ 'ሌላ ሰው' በሚል መጸሀፋቸው "ግራጫ ነጭ የሚጠቁርበትና ጥቁር የሚነጣበት ሰፊ ግዛት ነው።" ይላሉ 'ኢንተርን መሆንም በንቀት፣ በፍርሀት እና በእንግልት ጨለማ የተሸፈነ ውበትን ይመስላል። ግን ውበቱ በወራት ከበዛ በአመታት ግዜ ውስጥ ይገለጣል።
ሰሞኑን ቀኑ አንዳለ ደመናማ ነው። ለጥበብ ደሞ ደመናማ ቀን ነጭ ወረቀት እንደማለት ናት፣ እንደ ሰማይ ደመና በቀለም ታረጥበዋለች። እኔም የኢንተርንን ሕይወት በአጭሩ በግጥም ለመግለጽ መፆፍ ጀመርኩ
              አንተ ማነህ
በዛ በበረሀ ብቻህን ምትደክመው
ወዝህ እና ላብህ አሸዋ ሚበላው
ማለት ማትችለው ሰለቸኝ ደከመኝ
መጨከን ያለመድክ ለሚልህ አመመኝ
ስትል ያምርብሀል እኔማ ዶክተር ነኝ።

በዶ/ር ዳዊት ገብሬ,ሜዲካል ኢንተርን
Haramaya University
@debolteam

የዶ/ር ታዘባቸውና የተማሪ ቢንያምን ጉዳይ መነሻ በማድረግ በህክምና ት/ቤቶቻችን የሚታዩ ብልሹ አሰራሮችንና የጤና ሲስተሙን ንቅዘቶች የሚያወግዙ በርካታ ትችቶች መውጣት ከጀመሩ ሰነባበቱ፤ ሰማሁ የሚል አካል ባይኖርም ቅሉ። እኔም ከገፈቱ ቀማሾች አንዱ ነኝና የችግሩን ክብደትና አሳሳቢነት በመረዳት የዳኛ ያለሽ ከሚሉት ወገን መሆኔን እየገለፅኩ መሰል ፅሁፎችን ባነበብኩ ቁጥር በጭንቅላቴ የምትመላለሰውንና ከአምሥት ዓመታት በፊት የከተብኳትን የስንኝ ቋጠሮ እጋብዛችሁ ዘንድ ወደድኩ።

ሳይኮፓትስ

ለጋራ ደህንነት የማይጨነቁ
ጤነኛ ነን ሲሉ ታመው የማቀቁ
ላያቸው ያማረ ልስን መቃብሮች
በበግ ለምድ ያጌጡ አስመሳይ ቀበሮች
አጉራ ዘለል ወይፈን ተራጋጭ ጊደሮች
ጋውን የለበሱ የተቋም አውሬዎች
ጊዜ ያለፈበት ክኒን ቸርቻሪዎች
ከአምላክ የተጣሉ አሉ ወንበዴዎች
ሐኪሞች ሲባሉ የመርዝ ነጋዴዎች
ባለጌ መች አጣን አሉን ጋጠወጦች
በልተው የማይጠግቡ የሆስፒታል አይጦች
መርዛቸው የማይለቅ ተናዳፊ ጊንጦች
ወንጀል በዞረበት ቦታ ማይታጡ
እጅ ከፍንጅ ተይዘው የማይደነግጡ
ላደጉበት ባህል እውቅና ማይሰጡ
ለምድራዊ ሥልጣን የማይታዘዙ
ለፈጣሪያቸው ህግ ፍጹም ማይገዙ
በዓይነ ስውር ፎቶ ዶላር ሚበደሩ
የድሃ አደጉን ልጅ ጾም የሚያሳድሩ
ከረዥም ልምዳቸው እውቀት ማይቀምሩ
አሊያም ከደጋጎች አንዳች ማይማሩ
በዝባዦች ሞልተዋል በየጉራንጉሩ
ውስጣቸው ሲገለጥ እጅግ ሚከረፉ
ከአጋንንት አለቆች በግብር የከፉ
ከሙዳዬ ምፅዋት ቅኔ የሚዘርፉ
ደግ ቅን አሳቢ ጤነኛ ሚመስሉ
አትሮኖስ ላይ ቆመው መንፈስ ሚያታልሉ
መዝሙር ሲያልቅባቸው ቀረርቶ ሚሞሉ
በበትረ ሙሴ አምሳል ለአንገት ሰይፍ ሚስሉ
ከቤተ መንግስትም ከቤተ መቅደስም ሳይኮፓቶች አሉ

Note: Psychopaths are individuals with Antisocial personality disorder and they are characterized by Continuous disregard for the safety of oneself and others, Violation of the rights of others without feeling remorse, Failure to learn from experience, Social deviance, Manipulative or parasitic attitude and Resistance to authorities. They often wear ‘a mask of sanity' and may appear quite normal, charming, and understanding. Surprisingly there are three and half times more psychopaths in senior executive positions than there are in the general population
ነሐሴ 11/2009 ዓ.ም ገዳም ሰፈር ተፃፈ

ዶ/ር ጌታነህ ካሴ ከፍኖተሰላም ጠ/ሆስፒታል
@debolteam