Жылдық инфляция өткен жылдың қарашасынан бері алғаш рет жылдамдығын баяулатты
Шілдеде бағаның жылдық өсім қарқыны шамамен 11,8%-ды құрады - бұл маусымдағы деңгеймен бірдей, нақтырақ айтқанда, ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, 0,08 п.т. төмен.
Бұл көрсеткішке ақылы қызметтер айтарлықтай әсер етті: шілдеде олардың жылдан жылға қымбаттауы 14,9%-ды құрады, ал маусымда бұл көрсеткіш 16,1% болған. Алайда азық-түлік және азық-түлік емес тауарлар секторындағы инфляция қарқынын арттыруды жалғастырды: біріншісінде маусымдағы 10,6%-дан кейін +11,2%, ал екіншісінде маусымдағы 9,4%-дан кейін +9,5% болып тұр.
Айлық көрсеткіште де барлығынан ең аз өсім көрсеткен ақылы қызметтер болды: маусыммен салыстырғанда +0,5% - бұл 2023 жылғы сәуірден бергі кез келген ай үшін ең жақсы нәтиже. Азық-түлік емес тауарлар 0,8%-ға, ал азық-түлік 0,7%-ға қымбаттаған (бұл да әдеттегі шілде айындағы тарихи деректермен салыстырғанда едәуір байқалады).
Айта кетейік, соңғы уақытта жалпы инфляцияны жеделдеткен негізгі фактор ақылы қызметтер болған еді. Осыған байланысты үкімет коммуналдық қызмет тарифтерін көтеруді ішінара кейінге қалдыруға уәде берген болатын.
@DataHub_KZ
Шілдеде бағаның жылдық өсім қарқыны шамамен 11,8%-ды құрады - бұл маусымдағы деңгеймен бірдей, нақтырақ айтқанда, ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сүйенсек, 0,08 п.т. төмен.
Бұл көрсеткішке ақылы қызметтер айтарлықтай әсер етті: шілдеде олардың жылдан жылға қымбаттауы 14,9%-ды құрады, ал маусымда бұл көрсеткіш 16,1% болған. Алайда азық-түлік және азық-түлік емес тауарлар секторындағы инфляция қарқынын арттыруды жалғастырды: біріншісінде маусымдағы 10,6%-дан кейін +11,2%, ал екіншісінде маусымдағы 9,4%-дан кейін +9,5% болып тұр.
Айлық көрсеткіште де барлығынан ең аз өсім көрсеткен ақылы қызметтер болды: маусыммен салыстырғанда +0,5% - бұл 2023 жылғы сәуірден бергі кез келген ай үшін ең жақсы нәтиже. Азық-түлік емес тауарлар 0,8%-ға, ал азық-түлік 0,7%-ға қымбаттаған (бұл да әдеттегі шілде айындағы тарихи деректермен салыстырғанда едәуір байқалады).
Айта кетейік, соңғы уақытта жалпы инфляцияны жеделдеткен негізгі фактор ақылы қызметтер болған еді. Осыған байланысты үкімет коммуналдық қызмет тарифтерін көтеруді ішінара кейінге қалдыруға уәде берген болатын.
@DataHub_KZ
Қазақстанда халыққа алтынның нетто-сатылымы құлдырады
II тоқсанда ЕДБ мен банктік емес айырбастау пункттері халыққа сатқан алтынның жалпы салмағы сатып алынғанның жалпы салмағынан 79,3 кг-ға асып түсті. ҚР ҰБ баспасөз хабарламасындағы деректерге сәйкес бұл өткен тоқсанмен салыстырғанда 2,2 есе аз.
Айта кетейік, 2025 жылдан бастап Ұлттық Банк өлшеуіш алтын құймаларын сату бойынша тоқсандық деректерді ұсынудың жаңа форматына көшті. Енді халыққа сату көлемі кері сатып алу көлемі шегеріліп келтіріледі, ал бұрын екі көрсеткіштің мәндері бөлек-бөлек жарияланатын. Бұл ретте кері сатып алу жағдайында деректер жинақтауды есепке алды.
Осылайша халыққа өлшеуіш алтын құймаларын нетто-сатудың жылдық динамикасын бағалау үшін 2024 жылдың II тоқсанының мәнін қосымша есептеу керек — 779,3 кг-нан (сату) 62,3 кг-ны алып тастау керек (кері сатып алу, мән есептік жолмен анықталған). Тиісінше, алынған нәтиже, яғни 716,9 кг, өткен жылдың болжамды деңгейі болады. Онымен салыстырғанда төмендеу тоғыз есе болып шығады.
Бір қызығы, жылдын жылға таза сатылымның құлдырауы қатарынан екінші рет орын алуда. Мәселен, бір тоқсан бұрын көрсеткіш 615,7 кг-нан (есептік мән) 176 кг-ға дейін төмендеді, яғни 3,5 есе.
Бұл жағдайдың себебі І тоқсанда Ұлттық Банк ЕДБ мен банктік емес айырбастау пункттерінің «өндірістік-логистикалық циклдің ерекшеліктеріне» байланысты өлшеуіш алтын құймаларын сатып алуға арналған өтінімдерін орындауды тоқтата тұруына байланысты болып отырған сияқты. Реттеуші өтінімдерді орындауға II тоқсанның соңында ғана оралды.
@DataHub_KZ
II тоқсанда ЕДБ мен банктік емес айырбастау пункттері халыққа сатқан алтынның жалпы салмағы сатып алынғанның жалпы салмағынан 79,3 кг-ға асып түсті. ҚР ҰБ баспасөз хабарламасындағы деректерге сәйкес бұл өткен тоқсанмен салыстырғанда 2,2 есе аз.
Айта кетейік, 2025 жылдан бастап Ұлттық Банк өлшеуіш алтын құймаларын сату бойынша тоқсандық деректерді ұсынудың жаңа форматына көшті. Енді халыққа сату көлемі кері сатып алу көлемі шегеріліп келтіріледі, ал бұрын екі көрсеткіштің мәндері бөлек-бөлек жарияланатын. Бұл ретте кері сатып алу жағдайында деректер жинақтауды есепке алды.
Осылайша халыққа өлшеуіш алтын құймаларын нетто-сатудың жылдық динамикасын бағалау үшін 2024 жылдың II тоқсанының мәнін қосымша есептеу керек — 779,3 кг-нан (сату) 62,3 кг-ны алып тастау керек (кері сатып алу, мән есептік жолмен анықталған). Тиісінше, алынған нәтиже, яғни 716,9 кг, өткен жылдың болжамды деңгейі болады. Онымен салыстырғанда төмендеу тоғыз есе болып шығады.
Бір қызығы, жылдын жылға таза сатылымның құлдырауы қатарынан екінші рет орын алуда. Мәселен, бір тоқсан бұрын көрсеткіш 615,7 кг-нан (есептік мән) 176 кг-ға дейін төмендеді, яғни 3,5 есе.
Бұл жағдайдың себебі І тоқсанда Ұлттық Банк ЕДБ мен банктік емес айырбастау пункттерінің «өндірістік-логистикалық циклдің ерекшеліктеріне» байланысты өлшеуіш алтын құймаларын сатып алуға арналған өтінімдерін орындауды тоқтата тұруына байланысты болып отырған сияқты. Реттеуші өтінімдерді орындауға II тоқсанның соңында ғана оралды.
@DataHub_KZ
Теңгенің долларға шаққандағы әлсіреуі сегіз ай ішіндегі ең жоғары деңгейге жетті
1 шілдеден 1 тамызға дейін доллардың ресми құны 4,1%-ға, 540,78 теңгеге дейін өсті. Соңғы рет бұдан да жоғары айлық өсім қарашаның қорытындысы бойынша тіркелген еді (+5,4%). ҚР ҰБ деректеріне сәйкес шілдедегі бұл серпіліс - кем дегенде 2020 жылдың басынан бергі ең елеулілерінің бірі.
Шілденің алғашқы жартысында Ұлттық банк есептейтін ұлттық валютаның бағамы шамамен бір деңгейде болды — 521 теңгеден аспай тұрды. Бұл маусымның басым бөлігінде байқалған күрт құлдыраудан кейінгі уақытша тұрақтану болды.
Алайда айдың ортасында жағдай кенеттен нашарлай бастады. 18 шілдеде теңге тарихи антирекорд орнатып, бір доллар бағамы 532,74 теңгеге жетті. 30 шілдеде доллар бағамы 550 теңгеден асып кеткен соң Ұлттық банк интервенция жасауға мәжбүр болды (бұл 2024 жылдың желтоқсанынан бергі осындай жағдай). Нәтижесінде, американдық валюта бағамы 31 шілдеге белгіленген 546,36 теңгеден сәл төмендеп, 540,78 теңгеге түсті.
Бастапқыда монетарлық билік «сыртқы жағымды ахуал мен ішкі маусымдық факторларды» (жазғы демалыс кезеңі, бюджеттік инвестициялық жобалар аясында жабдықтарды белсенді импорттау) ескере отырып, валюта бағамының айтарлықтай өзгеруіне негіз жоқ екенін мәлімдеген еді.
Біраз уақыттан кейін, 26 шілдеде, теңгенің күрт әлсіреуін Ұлттық банк «ірі шығындар, оның ішінде инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларға жұмсалған шығындар» салдарынан ақша массасы көлемінің артуымен байланыстырды. Ал интервенция жасау қажеттілігін «валюта нарығындағы өтімділіктің төмендігі мен алып-сатарлық қысымның күшею белгілерімен» түсіндірді. Айтпақшы, интервенция көлемі $125,6 млн құрады.
Қызығы, шілдеде Ұлттық банк тарапынан болған валютаның қомақты көлемдегі нетто-сатылымына қарамастан, теңге әлсірей түсті. Интервенцияны қоса есептегенде, жалпы көрсеткіш $1,3 млрд сәл асып, өткен аймен салыстырғанда 30,5%-ға артты. Бұдан бөлек, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің валюталық түсімді сату көлемі де жоғары деңгейде болды - $450 млн, айдан айға +39,8%.
Қоса кетейік, айдың қорытындысы бойынша ұлттық валюта еуроға қатысты да әлсіреді - 1,5%-ға, 618,65 теңгеге дейін. Ал рубль бағамы айдан айға 1,5%-ға өсіп, 1 тамызда 6,71 теңгені құрап отыр. Рубльге қатысты теңге қатарынан сегіз ай бойы әлсіреп келеді.
@DataHub_KZ
1 шілдеден 1 тамызға дейін доллардың ресми құны 4,1%-ға, 540,78 теңгеге дейін өсті. Соңғы рет бұдан да жоғары айлық өсім қарашаның қорытындысы бойынша тіркелген еді (+5,4%). ҚР ҰБ деректеріне сәйкес шілдедегі бұл серпіліс - кем дегенде 2020 жылдың басынан бергі ең елеулілерінің бірі.
Шілденің алғашқы жартысында Ұлттық банк есептейтін ұлттық валютаның бағамы шамамен бір деңгейде болды — 521 теңгеден аспай тұрды. Бұл маусымның басым бөлігінде байқалған күрт құлдыраудан кейінгі уақытша тұрақтану болды.
Алайда айдың ортасында жағдай кенеттен нашарлай бастады. 18 шілдеде теңге тарихи антирекорд орнатып, бір доллар бағамы 532,74 теңгеге жетті. 30 шілдеде доллар бағамы 550 теңгеден асып кеткен соң Ұлттық банк интервенция жасауға мәжбүр болды (бұл 2024 жылдың желтоқсанынан бергі осындай жағдай). Нәтижесінде, американдық валюта бағамы 31 шілдеге белгіленген 546,36 теңгеден сәл төмендеп, 540,78 теңгеге түсті.
Бастапқыда монетарлық билік «сыртқы жағымды ахуал мен ішкі маусымдық факторларды» (жазғы демалыс кезеңі, бюджеттік инвестициялық жобалар аясында жабдықтарды белсенді импорттау) ескере отырып, валюта бағамының айтарлықтай өзгеруіне негіз жоқ екенін мәлімдеген еді.
Біраз уақыттан кейін, 26 шілдеде, теңгенің күрт әлсіреуін Ұлттық банк «ірі шығындар, оның ішінде инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларға жұмсалған шығындар» салдарынан ақша массасы көлемінің артуымен байланыстырды. Ал интервенция жасау қажеттілігін «валюта нарығындағы өтімділіктің төмендігі мен алып-сатарлық қысымның күшею белгілерімен» түсіндірді. Айтпақшы, интервенция көлемі $125,6 млн құрады.
Қызығы, шілдеде Ұлттық банк тарапынан болған валютаның қомақты көлемдегі нетто-сатылымына қарамастан, теңге әлсірей түсті. Интервенцияны қоса есептегенде, жалпы көрсеткіш $1,3 млрд сәл асып, өткен аймен салыстырғанда 30,5%-ға артты. Бұдан бөлек, квазимемлекеттік сектор субъектілерінің валюталық түсімді сату көлемі де жоғары деңгейде болды - $450 млн, айдан айға +39,8%.
Қоса кетейік, айдың қорытындысы бойынша ұлттық валюта еуроға қатысты да әлсіреді - 1,5%-ға, 618,65 теңгеге дейін. Ал рубль бағамы айдан айға 1,5%-ға өсіп, 1 тамызда 6,71 теңгені құрап отыр. Рубльге қатысты теңге қатарынан сегіз ай бойы әлсіреп келеді.
@DataHub_KZ
Шілденің қорытындысы бойынша теңгенің күрт әлсіреуіне қатысты жоғарыда жарияланған жазбаға қосымша ретінде соңғы 12 айдағы доллардың ресми бағамының динамикасын назарларыңызға ұсынамыз.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
ХААЖ арқылы жүргізілген аударымдар көлемі көпжылдық ең төменгі деңгейге дейін түсіп кетті
2025 жылдың І жартыжылдығында халықаралық ақша аударымдары жүйесі арқылы ҚР-ға шетелден 105,4 млрд тг түскен, бұл инфляцияны есепке алмағанда бір жыл бұрынғыдан 12%-ға төмен
Қазіргі көрсеткіші номиналды түрде тіпті 2016 жылдан бергі аралықтың өзінде ең төменгі деңгейде, ал егер соңғы жылдары бағаның өсуін есепке алып, тұтынушылық инфляция бойынша қайта есептейтін болсақ, онда бұл көрсеткіш кем дегенде 2014 жылдан бергу ең төменгі деңгейде болып тұр (оған дейінгі деректер қолжетімсіз).
ХААЖ арқылы шетелге жіберілген аударымдар да азайған. 2025 жылдың қаңтар-шілде аралығында көлемі 321,2 млрд тг құрады, номиналды түрде бір жыл бұрынғыдан 16%-ға төмен. Бұл мән де антирекорд орнатты: тағы да инфляцияны есепке алмағанның өзінде 2020 жылдан бергі, ал салыстырмалы бағалармен қайта есептегенде 2015 жылдан бергі ең төменгі көрсеткіш болып тұр.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығында аударымдардың негізгі бағыттары қандай көрініс тапқанын төмендегі графиктен көре аласыз
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
2025 жылдың І жартыжылдығында халықаралық ақша аударымдары жүйесі арқылы ҚР-ға шетелден 105,4 млрд тг түскен, бұл инфляцияны есепке алмағанда бір жыл бұрынғыдан 12%-ға төмен
Қазіргі көрсеткіші номиналды түрде тіпті 2016 жылдан бергі аралықтың өзінде ең төменгі деңгейде, ал егер соңғы жылдары бағаның өсуін есепке алып, тұтынушылық инфляция бойынша қайта есептейтін болсақ, онда бұл көрсеткіш кем дегенде 2014 жылдан бергу ең төменгі деңгейде болып тұр (оған дейінгі деректер қолжетімсіз).
ХААЖ арқылы шетелге жіберілген аударымдар да азайған. 2025 жылдың қаңтар-шілде аралығында көлемі 321,2 млрд тг құрады, номиналды түрде бір жыл бұрынғыдан 16%-ға төмен. Бұл мән де антирекорд орнатты: тағы да инфляцияны есепке алмағанның өзінде 2020 жылдан бергі, ал салыстырмалы бағалармен қайта есептегенде 2015 жылдан бергі ең төменгі көрсеткіш болып тұр.
2025 жылдың бірінші жартыжылдығында аударымдардың негізгі бағыттары қандай көрініс тапқанын төмендегі графиктен көре аласыз
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
Емделуге және тұрғын үйге зейнетақы қаражатын алу бойынша белсенділік жаңа ауқымға ие болуда
🏘БЖЗҚ деректеріне сәйкес, Шілде айында тұрғын үй жағдайларын жақсарту мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге орындалған өтініштер саны 110,9 мың бірлікке жақындады.
Бұл маусым айындағыдан үштен бірге артық, бүкіл бірінші жартыжылдықтың орташа айлық көрсеткішінен 82%-ға артық және зейнетақы қаражатын алу бумы енді ғана басталған бір жыл бұрынғыдан 2,7 есе көп.
Сомалар бойынша динамика сәл ұстамды, бірақ сонда да әсерлі. Шілде айында орындалған өтініштердің көлемі 56,2 млрд теңгені құрап, маусым айымен салыстырғанда номиналды түрде 29%-ға артты. Бұл ретте жартыжылдықтың орташа деңгейімен және бір жыл бұрынғы нәтижемен салыстырғанда өтініштердің сомалары олардың санындай қатты өсе қойған жоқ: инфляцияны есепке алмағанда +34% және +25%.
Бір өтінішке шаққандағы орташа сома тиісінше азаяды, әрі егер айдан айға динамика минималды болса, жылдық мәнде бұл елеулі құлдырау: қазіргі 507 мың теңгемен салыстырғанда бір жыл бұрын 1,1 млн теңге.
Шілде айында тұрғын үй үшін зейнетақы жинақтарын алудың ең жиі бағыттары – тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі салымды толықтыру және ипотека бойынша берешекті ішінара өтеу (жиынтығында осы мақсаттарға орындалған он өтініштің тоғызы тиесілі).
💉Емделу үшін алынған жинақтарға келетін болсақ, мұнда өтініштер саны бойынша динамика тұрғын үй жағдайына қарағанда анағұрлым айқын. Шілде айындағы көрсеткіш – 66,9 мың бірлік, бұл маусым айындағы көрсеткіштен 67%-ға артық, бірінші жартыжылдықтағы бір айдағы орташа көрсеткіштен екі есе және өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 3,2 есе көп.
Мұнда да сомалар бойынша динамика сәл қарапайым. Шілде айындағы көлемдер – 51,9 млрд теңге, бұл номиналды түрде маусым айына қарағанда 63%-ға көп, бірінші жартыжылдықтағы орташа көрсеткіштен 68%-ға және өткен жылмен салыстырғанда 2,1 есе көп. Орташа сома да, тиісінше, төмендеуде: маусым айымен салыстырғанда бірнеше пайызға ғана, ал жылдық мәнде – инфляцияны есепке алмағанда 36%-ға (өзекті көрсеткіш 776 мың теңге).
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
🏘БЖЗҚ деректеріне сәйкес, Шілде айында тұрғын үй жағдайларын жақсарту мақсатында зейнетақы жинақтарын біржолғы төлеуге орындалған өтініштер саны 110,9 мың бірлікке жақындады.
Бұл маусым айындағыдан үштен бірге артық, бүкіл бірінші жартыжылдықтың орташа айлық көрсеткішінен 82%-ға артық және зейнетақы қаражатын алу бумы енді ғана басталған бір жыл бұрынғыдан 2,7 есе көп.
Сомалар бойынша динамика сәл ұстамды, бірақ сонда да әсерлі. Шілде айында орындалған өтініштердің көлемі 56,2 млрд теңгені құрап, маусым айымен салыстырғанда номиналды түрде 29%-ға артты. Бұл ретте жартыжылдықтың орташа деңгейімен және бір жыл бұрынғы нәтижемен салыстырғанда өтініштердің сомалары олардың санындай қатты өсе қойған жоқ: инфляцияны есепке алмағанда +34% және +25%.
Бір өтінішке шаққандағы орташа сома тиісінше азаяды, әрі егер айдан айға динамика минималды болса, жылдық мәнде бұл елеулі құлдырау: қазіргі 507 мың теңгемен салыстырғанда бір жыл бұрын 1,1 млн теңге.
Шілде айында тұрғын үй үшін зейнетақы жинақтарын алудың ең жиі бағыттары – тұрғын үй құрылыс жинақтары жүйесіндегі салымды толықтыру және ипотека бойынша берешекті ішінара өтеу (жиынтығында осы мақсаттарға орындалған он өтініштің тоғызы тиесілі).
💉Емделу үшін алынған жинақтарға келетін болсақ, мұнда өтініштер саны бойынша динамика тұрғын үй жағдайына қарағанда анағұрлым айқын. Шілде айындағы көрсеткіш – 66,9 мың бірлік, бұл маусым айындағы көрсеткіштен 67%-ға артық, бірінші жартыжылдықтағы бір айдағы орташа көрсеткіштен екі есе және өткен жылдың шілдесімен салыстырғанда 3,2 есе көп.
Мұнда да сомалар бойынша динамика сәл қарапайым. Шілде айындағы көлемдер – 51,9 млрд теңге, бұл номиналды түрде маусым айына қарағанда 63%-ға көп, бірінші жартыжылдықтағы орташа көрсеткіштен 68%-ға және өткен жылмен салыстырғанда 2,1 есе көп. Орташа сома да, тиісінше, төмендеуде: маусым айымен салыстырғанда бірнеше пайызға ғана, ал жылдық мәнде – инфляцияны есепке алмағанда 36%-ға (өзекті көрсеткіш 776 мың теңге).
БЖЗҚ деректері
@DataHub_KZ
Көлік құралдарының VIN-кодын қолдан жасау фактілерінің тіркелуі күрт өсті
Қаңтар-шілде аралығында көлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін қолдан жасап, осындай көлікті өткізуге қатысты 681 құқық бұзушылық тіркелді. ҚР БП ҚСжАЕК деректеріне сүйенсек, бір жыл ішінде көрсеткіш екі есе артқан.
Кем дегенде алты жыл ішінде алғаш рет жеті ай қорытындысы бойынша VIN-кодты қолдан жасау фактілері осындай елеулі деңгейге жетіп отыр. Алайда 2023 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында да осы көрсеткішпен шамалас жоғары деңгейде болған еді - 640 бірлік. Ол кезде шетелдік нөмірі бар көліктерді заңдастыру науқаны жүргізілген еді.
Тағы бір қызықты дерек - жыл басынан бері тіркелген фактілердің 62%-ы тек шілде айына тиесілі, яғни 422 жағдай. Бұл 2024 жылдың дәл осы айымен салыстырғанда 4,3 есе көп. Барлық жағдайды толық түсіну үшін соңғы бес жылдың шілде айындағы орташа көрсеткішті айта кетсек - 55 бірлік.
Сонымен қатар назар аударарлық жайт: шілдеде тіркелген 422 құқық бұзушылықтың тек 36-сы ғана сол айда жасалған. Бұл дегеніміз, көбіне құқық бұзушылар оқиға орнында ұсталмаған, яғни VIN-кодты қолдан жасау тек белгілі бір уақыт өткен соң анықталған деген сөз.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мұндай істер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру мерзімдері жиі тоқтатылып жатады, себебі күдіктінің кім екенін анықтау мүмкін болмайды. Нақтырақ айтқанда, қаңтар-шілде аралығында мұндай жағдайлар әрбір үшінші істе кездескен. Ал сотқа VIN-кодты қолдан жасауға қатысты бар болғаны алты қылмыстық іс ғана жолданған (бұл көрсеткіш жылдан жылға аса қатты өзгермейді), олар екі адамға қатысты қозғалған. Осы істер бойынша келтірілген материалдық шығын көлемі 29,5 млн теңге құраған.
Сонымен бірге маңызды әдіснамалық ерекшелікті атап өткен жөн. Егер қылмыстық іс белгілі бір негіздер бойынша тоқтатылса, сәйкесінше құқық бұзушылық та есептен алынады. Мысалы, күдікті ешқандай қылмыстық әрекет жасамағаны анықталғанда немесе қылмыстың өзі болмаған жағдайда. Қаңтар-шілде аралығында осындай себептермен 135 құқық бұзушылық есептен алынған.
Қорытынды ретінде тағы бір ескертпе: ҚР ҚК-нің 386-бабында тек сәйкестендіру нөмірі (негізінде бұл VIN-код) туралы айтылғанымен, бұл бап көлік құралдарының агрегат нөмірлері мен мемлекеттік нөмір белгілерін қолдан жасағаны үшін де жауапкершілікті қарастырады.
@DataHub_KZ
Қаңтар-шілде аралығында көлік құралдарының сәйкестендіру нөмірін қолдан жасап, осындай көлікті өткізуге қатысты 681 құқық бұзушылық тіркелді. ҚР БП ҚСжАЕК деректеріне сүйенсек, бір жыл ішінде көрсеткіш екі есе артқан.
Кем дегенде алты жыл ішінде алғаш рет жеті ай қорытындысы бойынша VIN-кодты қолдан жасау фактілері осындай елеулі деңгейге жетіп отыр. Алайда 2023 жылдың қаңтар-шілде айлары аралығында да осы көрсеткішпен шамалас жоғары деңгейде болған еді - 640 бірлік. Ол кезде шетелдік нөмірі бар көліктерді заңдастыру науқаны жүргізілген еді.
Тағы бір қызықты дерек - жыл басынан бері тіркелген фактілердің 62%-ы тек шілде айына тиесілі, яғни 422 жағдай. Бұл 2024 жылдың дәл осы айымен салыстырғанда 4,3 есе көп. Барлық жағдайды толық түсіну үшін соңғы бес жылдың шілде айындағы орташа көрсеткішті айта кетсек - 55 бірлік.
Сонымен қатар назар аударарлық жайт: шілдеде тіркелген 422 құқық бұзушылықтың тек 36-сы ғана сол айда жасалған. Бұл дегеніміз, көбіне құқық бұзушылар оқиға орнында ұсталмаған, яғни VIN-кодты қолдан жасау тек белгілі бір уақыт өткен соң анықталған деген сөз.
Тәжірибе көрсетіп отырғандай, мұндай істер бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру мерзімдері жиі тоқтатылып жатады, себебі күдіктінің кім екенін анықтау мүмкін болмайды. Нақтырақ айтқанда, қаңтар-шілде аралығында мұндай жағдайлар әрбір үшінші істе кездескен. Ал сотқа VIN-кодты қолдан жасауға қатысты бар болғаны алты қылмыстық іс ғана жолданған (бұл көрсеткіш жылдан жылға аса қатты өзгермейді), олар екі адамға қатысты қозғалған. Осы істер бойынша келтірілген материалдық шығын көлемі 29,5 млн теңге құраған.
Сонымен бірге маңызды әдіснамалық ерекшелікті атап өткен жөн. Егер қылмыстық іс белгілі бір негіздер бойынша тоқтатылса, сәйкесінше құқық бұзушылық та есептен алынады. Мысалы, күдікті ешқандай қылмыстық әрекет жасамағаны анықталғанда немесе қылмыстың өзі болмаған жағдайда. Қаңтар-шілде аралығында осындай себептермен 135 құқық бұзушылық есептен алынған.
Қорытынды ретінде тағы бір ескертпе: ҚР ҚК-нің 386-бабында тек сәйкестендіру нөмірі (негізінде бұл VIN-код) туралы айтылғанымен, бұл бап көлік құралдарының агрегат нөмірлері мен мемлекеттік нөмір белгілерін қолдан жасағаны үшін де жауапкершілікті қарастырады.
@DataHub_KZ
Қазақстандағы ең табысты дақылдың егіс алаңы күрт өсті
Біз күнбағыс туралы айтып отырмыз – оны қазір салада «ең табысты дақыл» және әлеуетті «алтын арқау» деп атайды. Бұл ауыл шаруашылығы құрылымдарының қызметі туралы ресми статистиканың деректеріне толық сәйкес келеді: шынында да, 2024 жылы дәл осы күнбағыс тұқымдары өсімдік шаруашылығы өнімдерінің барлық негізгі түрлерінің арасында ең жоғары табыстылығына ие болды.
Мәселен, ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, биылғы жылы тиісті егістік үшін 1,8 млн га-ға жуық жер алынды – бұл өткен жылмен салыстырғанда бірден 38%-ға артық. Өзекті көрсеткіш – кем дегенде 1990 жылдан бергі ең жоғары мән болып табылады.
Жылдық мәндегі өсу қарқындарының өздері 2008 жылдан бергі ең жоғары болып шықты және ол кезде аудандардың өздері өзекті аудандардан үш есе төмен болғанын ескеріңіз, сондықтан абсолютті түрде өсім салыстыруға келмейді. Алайда 2025 жылғы ағымдағы бағалау әзірге алдын ала сипатта екенін айта кету керек, бірақ соңғы жылдардағы тәжірибе көрсеткендей, нақтыланған есептеулерді жариялау кезінде көлемді елеулі қайта қарау болған жоқ.
Жалпы, күнбағыс алқаптарының өсуі бұған дейін жарияланған: егіс алқаптарын әртараптандыру жұмыстары аясында осындай нәтижеге жету мақсат болған. Бұған қоса, тұтастай алғанда, салада күнбағыс өндірісін одан әрі ұлғайтуға болады деген пікір бар: шикізат ел ішіндегі қуат көздері өңдей алатыннан әлі де әлдеқайда аз өсіріледі. Сонымен қатар, Қытай тарапынан «дауылдай» сұраныс бар деген ақпарат тарауда.
Алайда шетелге жіберілетін жеткізілімдерге қатысты бір нюанс бар. 2023 жылы күнбағыс тұқымын экспорттауға баж салығы енгізілді – мұндай шешімнің мақсаты күнбағыс майын өндіру үшін ішкі нарықты шикізатпен қанықтыру болды. Дегенмен, осы күнтізбелік жылдағы баж салығымен де, қаңтар-мамыр айларындағы мәліметтерге сәйкес, күнбағыс тұқымдары шетелге шамамен 2022 жылғы деңгейде сатылатынын айту керек; оның есесіне содан бері импорт азайып келеді (ресми кедендік статистика осындай: сыртқы сауданың ықтимал сұрқай схемаларын бағалау қиын).
Бұл ретте күнбағыс майының өндірісі өсуде (баж салығы негізінен соны дамыту мақсатында енгізілді). Жылдың алғашқы бес айында көлем 331,6 мың тоннаны құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 21%-ға көп; бір мезгілде жалпы ресурстардағы үлесі қазір айтарлықтай қарапайым және шамамен 14%-ды құрайтын импорт өсті. Алайда май экспортының белсенді өсуі есебінен ішкі нарықта бір жыл бұрынғыға қарағанда биылғы жылы аз өнім қалып қойғаны белгілі болды: 112,3 мыңмен салыстырғанда 95,6 мың т. Тұтынушылар үшін күнбағыс майының бағасы, өкінішке орай, 2023-2024 жылдардағы белгілі бір төмендеу циклінен кейін қайта өсуде. Мәселен, 5 тамызға қарай олар жылдық мәнде 32,9% қосты.
@DataHub_KZ
Біз күнбағыс туралы айтып отырмыз – оны қазір салада «ең табысты дақыл» және әлеуетті «алтын арқау» деп атайды. Бұл ауыл шаруашылығы құрылымдарының қызметі туралы ресми статистиканың деректеріне толық сәйкес келеді: шынында да, 2024 жылы дәл осы күнбағыс тұқымдары өсімдік шаруашылығы өнімдерінің барлық негізгі түрлерінің арасында ең жоғары табыстылығына ие болды.
Мәселен, ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, биылғы жылы тиісті егістік үшін 1,8 млн га-ға жуық жер алынды – бұл өткен жылмен салыстырғанда бірден 38%-ға артық. Өзекті көрсеткіш – кем дегенде 1990 жылдан бергі ең жоғары мән болып табылады.
Жылдық мәндегі өсу қарқындарының өздері 2008 жылдан бергі ең жоғары болып шықты және ол кезде аудандардың өздері өзекті аудандардан үш есе төмен болғанын ескеріңіз, сондықтан абсолютті түрде өсім салыстыруға келмейді. Алайда 2025 жылғы ағымдағы бағалау әзірге алдын ала сипатта екенін айта кету керек, бірақ соңғы жылдардағы тәжірибе көрсеткендей, нақтыланған есептеулерді жариялау кезінде көлемді елеулі қайта қарау болған жоқ.
Жалпы, күнбағыс алқаптарының өсуі бұған дейін жарияланған: егіс алқаптарын әртараптандыру жұмыстары аясында осындай нәтижеге жету мақсат болған. Бұған қоса, тұтастай алғанда, салада күнбағыс өндірісін одан әрі ұлғайтуға болады деген пікір бар: шикізат ел ішіндегі қуат көздері өңдей алатыннан әлі де әлдеқайда аз өсіріледі. Сонымен қатар, Қытай тарапынан «дауылдай» сұраныс бар деген ақпарат тарауда.
Алайда шетелге жіберілетін жеткізілімдерге қатысты бір нюанс бар. 2023 жылы күнбағыс тұқымын экспорттауға баж салығы енгізілді – мұндай шешімнің мақсаты күнбағыс майын өндіру үшін ішкі нарықты шикізатпен қанықтыру болды. Дегенмен, осы күнтізбелік жылдағы баж салығымен де, қаңтар-мамыр айларындағы мәліметтерге сәйкес, күнбағыс тұқымдары шетелге шамамен 2022 жылғы деңгейде сатылатынын айту керек; оның есесіне содан бері импорт азайып келеді (ресми кедендік статистика осындай: сыртқы сауданың ықтимал сұрқай схемаларын бағалау қиын).
Бұл ретте күнбағыс майының өндірісі өсуде (баж салығы негізінен соны дамыту мақсатында енгізілді). Жылдың алғашқы бес айында көлем 331,6 мың тоннаны құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 21%-ға көп; бір мезгілде жалпы ресурстардағы үлесі қазір айтарлықтай қарапайым және шамамен 14%-ды құрайтын импорт өсті. Алайда май экспортының белсенді өсуі есебінен ішкі нарықта бір жыл бұрынғыға қарағанда биылғы жылы аз өнім қалып қойғаны белгілі болды: 112,3 мыңмен салыстырғанда 95,6 мың т. Тұтынушылар үшін күнбағыс майының бағасы, өкінішке орай, 2023-2024 жылдардағы белгілі бір төмендеу циклінен кейін қайта өсуде. Мәселен, 5 тамызға қарай олар жылдық мәнде 32,9% қосты.
@DataHub_KZ
Қазақстандық банктер биржадан тыс нарықта рубль сатуды екі есеге арттырды
Шілдеде мәмілелер көлемі 79,5 млрд рубльге* жетті. ҚР ҰБ деректеріне сүйенсек, бұл маусыммен салыстырғанда 2,2 есе көп.
Соңғы он жылда бұдан жоғары деңгей тек екі рет тіркелген еді - 2022 жылдың сәуірінде және желтоқсанында - тиісінше 147,9 млрд және 99,7 млрд рубль. Алайда бұл көрсеткіштер "аналық ұйымнан қолдау алу шеңберінде жүргізілген операциялардың аяқталуын ескере отырып" есептелгенін атап өткен жөн.
Жалпы алғанда, осы серпілістерге дейін қазақстандық банктердің биржадан тыс нарықта рубль сатудағы белсенділігі өте төмен болды деуге келеді - 2015 жылдың қаңтарынан 2022 жылдың наурызына дейінгі кезеңдегі орташа айлық көрсеткіш небәрі 1,4 млрд рубльді құрады.
Жағдай өзгергеннен бері көрсеткіштің динамикасы тұрақсыз сипатқа ие болды. Алайда 2024 жылдың тамызынан бастап сәл жандану байқалады - ай сайынғы көлемдер тұрақты түрде 10 млрд рубльден аса бастады.
Айта кететін жайт: рубль сатудың жандануы рубль сатып алудың артуынан кейін байқалды, соңғысының көлемі де айтарлықтай құбылып тұр. Бұған дейін қазанда 71,6 млрд теңгеге дейін күрт өскенін атап өткенбіз. Осыдан кейін ақпанда тағы бір өсім тіркелді - 63 млрд рубльге дейін. Екі жағдайда да негізгі көлем, 80%-дан астамы, резидент емес банктермен жасалған операцияларға тиесілі болды.
Айтпақшы, шілдеде қазақстандық банктер сатқан рубльдің 75%-ын дәл сол резидент емес банктер сатып алған.
*мәмілелердің орташа өлшемді бағамы бойынша қайта есептегенде - 536,8 млрд теңге
@DataHub_KZ
Шілдеде мәмілелер көлемі 79,5 млрд рубльге* жетті. ҚР ҰБ деректеріне сүйенсек, бұл маусыммен салыстырғанда 2,2 есе көп.
Соңғы он жылда бұдан жоғары деңгей тек екі рет тіркелген еді - 2022 жылдың сәуірінде және желтоқсанында - тиісінше 147,9 млрд және 99,7 млрд рубль. Алайда бұл көрсеткіштер "аналық ұйымнан қолдау алу шеңберінде жүргізілген операциялардың аяқталуын ескере отырып" есептелгенін атап өткен жөн.
Жалпы алғанда, осы серпілістерге дейін қазақстандық банктердің биржадан тыс нарықта рубль сатудағы белсенділігі өте төмен болды деуге келеді - 2015 жылдың қаңтарынан 2022 жылдың наурызына дейінгі кезеңдегі орташа айлық көрсеткіш небәрі 1,4 млрд рубльді құрады.
Жағдай өзгергеннен бері көрсеткіштің динамикасы тұрақсыз сипатқа ие болды. Алайда 2024 жылдың тамызынан бастап сәл жандану байқалады - ай сайынғы көлемдер тұрақты түрде 10 млрд рубльден аса бастады.
Айта кететін жайт: рубль сатудың жандануы рубль сатып алудың артуынан кейін байқалды, соңғысының көлемі де айтарлықтай құбылып тұр. Бұған дейін қазанда 71,6 млрд теңгеге дейін күрт өскенін атап өткенбіз. Осыдан кейін ақпанда тағы бір өсім тіркелді - 63 млрд рубльге дейін. Екі жағдайда да негізгі көлем, 80%-дан астамы, резидент емес банктермен жасалған операцияларға тиесілі болды.
Айтпақшы, шілдеде қазақстандық банктер сатқан рубльдің 75%-ын дәл сол резидент емес банктер сатып алған.
*мәмілелердің орташа өлшемді бағамы бойынша қайта есептегенде - 536,8 млрд теңге
@DataHub_KZ
Қазақстандық банктердің биржадан тыс нарықтағы рубль сату серпініне қатысты жарияланымды инфографикамен толықтыра кетейік
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
Қазақстанда алғаш рет бір жарым жыл ішінде жаңа жеңіл автокөліктер арзандады
Шілде айының қорытындысы бойынша жаңа жеңіл автокөліктер маусым айымен салыстырғанда 1,8% құнын жоғалтты. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, бұл 2024 жылдың сәуір айынан бергі бағаның бірінші айлық құлдырауы болды.
Жалпы, жаңа жеңіл автокөліктер сирек арзандайды. 2016 жылдың қаңтар айынан бергі қолжетімді статистика кезеңінде олардың бағасы, соңғы төмендеуді қоса алғанда, тек жеті рет төмендеді.
Айта кетейік, шілде айында бағаның а/а төмендеуі ел ішінде жеңіл автокөліктер өндірісінің салыстырмалы түрде тұрақты деңгейлері аясында орын алды, қаңтар-шілденің орташа айлық мәні — 10,8 мың бірлік. Соңғы рет қатты серпін 2024 жылдың желтоқсанында байқалды. Ол кезде көрсеткіш тарихи рекордқа дейін өсті — 20,6 мың бірлік. Сол арада қаңтар-мамыр айларында (кедендік статистикадағы ең өзекті кезең) жеңіл автокөліктердің жалпы импортының көрсеткіштері жоғары болды, орташа есеппен бір айда 15,5 мың бірлік.
Теріс айлық динамика заңды түрде жаңа көліктер құнының жылдық деңгейде баяулауына әкелді. Қарқын маусым айындағы +21,3%-дан шілде айында +17,5%-ға дейін төмендеді.
Ұсталған жеңіл автокөліктерге келетін болсақ, шілде айының қорытындысы бойынша өткен аймен салыстырғанда олардың құны өзгерген жоқ. Жылдық мәнде 2,1%-ға арзандау тіркелді.
Орташа алғанда, жеңіл автокөліктер – жаңалары да, ұсталғандары да – шілде айында өткен айға қарағанда 1,4%-ға арзандады. Бұл ретте 2024 жылдың сол айымен салыстырғанда олар 9,3%-ға қымбаттады. Бағаның жылдық өсу қарқыны маусым айымен салыстырғанда 2,3 п.п. баяулады.
@DataHub_KZ
Шілде айының қорытындысы бойынша жаңа жеңіл автокөліктер маусым айымен салыстырғанда 1,8% құнын жоғалтты. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, бұл 2024 жылдың сәуір айынан бергі бағаның бірінші айлық құлдырауы болды.
Жалпы, жаңа жеңіл автокөліктер сирек арзандайды. 2016 жылдың қаңтар айынан бергі қолжетімді статистика кезеңінде олардың бағасы, соңғы төмендеуді қоса алғанда, тек жеті рет төмендеді.
Айта кетейік, шілде айында бағаның а/а төмендеуі ел ішінде жеңіл автокөліктер өндірісінің салыстырмалы түрде тұрақты деңгейлері аясында орын алды, қаңтар-шілденің орташа айлық мәні — 10,8 мың бірлік. Соңғы рет қатты серпін 2024 жылдың желтоқсанында байқалды. Ол кезде көрсеткіш тарихи рекордқа дейін өсті — 20,6 мың бірлік. Сол арада қаңтар-мамыр айларында (кедендік статистикадағы ең өзекті кезең) жеңіл автокөліктердің жалпы импортының көрсеткіштері жоғары болды, орташа есеппен бір айда 15,5 мың бірлік.
Теріс айлық динамика заңды түрде жаңа көліктер құнының жылдық деңгейде баяулауына әкелді. Қарқын маусым айындағы +21,3%-дан шілде айында +17,5%-ға дейін төмендеді.
Ұсталған жеңіл автокөліктерге келетін болсақ, шілде айының қорытындысы бойынша өткен аймен салыстырғанда олардың құны өзгерген жоқ. Жылдық мәнде 2,1%-ға арзандау тіркелді.
Орташа алғанда, жеңіл автокөліктер – жаңалары да, ұсталғандары да – шілде айында өткен айға қарағанда 1,4%-ға арзандады. Бұл ретте 2024 жылдың сол айымен салыстырғанда олар 9,3%-ға қымбаттады. Бағаның жылдық өсу қарқыны маусым айымен салыстырғанда 2,3 п.п. баяулады.
@DataHub_KZ
👍1
Астанада екінші нарықтағы тұрғын үй бағалары 2024 ж. аяғынан бергі ең жоғары қарқынмен өсуде
Шілдеде елордадағы екінші нарықтағы пәтерлердің бағасы айдан айға 1,5%-ға қымбаттады. Бұл - ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, соңғы жеті айдағы ең жоғары баға өсімі.
Бұған дейін Астанада екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы сәуірден маусымға дейін қатарынан үш ай бойы арзандаған еді. Мұндай жағдайлар жалпы сирек кездеседі - соңғы толық емес сегіз жыл ішінде мұндай жағдай тек екі рет болған. Әдетте ай қорытындысы бойынша бағалар не өседі, не бір деңгейде қалады.
Сонымен қатар елордада жалға берілетін тұрғын үй құны да айтарлықтай өсті - маусыммен салыстырғанда 1%-ға. Бастапқы нарықтағы пәтерлер де қымбаттаған, бірақ айтарлықтай емес - айдан айға 0,3%-ға.
Ал Алматыда жаңа пәтерлердің бағасы айлық мәнде мүлде өзгерген жоқ, ал ескі пәтерлер 1%-ға қымбаттады. Мамырдағы бағалардың күрт төмендеуінен кейін мұнда жалға алу бағасы екі ай қатарынан баяу өсуде, нақтырақ айтқанда, шілдеде айдан айға 0,5%-ға қымбаттады.
@DataHub_KZ
Шілдеде елордадағы екінші нарықтағы пәтерлердің бағасы айдан айға 1,5%-ға қымбаттады. Бұл - ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, соңғы жеті айдағы ең жоғары баға өсімі.
Бұған дейін Астанада екінші нарықтағы тұрғын үй бағасы сәуірден маусымға дейін қатарынан үш ай бойы арзандаған еді. Мұндай жағдайлар жалпы сирек кездеседі - соңғы толық емес сегіз жыл ішінде мұндай жағдай тек екі рет болған. Әдетте ай қорытындысы бойынша бағалар не өседі, не бір деңгейде қалады.
Сонымен қатар елордада жалға берілетін тұрғын үй құны да айтарлықтай өсті - маусыммен салыстырғанда 1%-ға. Бастапқы нарықтағы пәтерлер де қымбаттаған, бірақ айтарлықтай емес - айдан айға 0,3%-ға.
Ал Алматыда жаңа пәтерлердің бағасы айлық мәнде мүлде өзгерген жоқ, ал ескі пәтерлер 1%-ға қымбаттады. Мамырдағы бағалардың күрт төмендеуінен кейін мұнда жалға алу бағасы екі ай қатарынан баяу өсуде, нақтырақ айтқанда, шілдеде айдан айға 0,5%-ға қымбаттады.
@DataHub_KZ
👍1
Қазақстанда нақты жалақы өсімі тоқтады
ІІ тоқсан қорытындысы бойынша бір жұмысшыға шаққандағы орташа айлық жалақы 448,6 мың теңгені* құрады. 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көрсеткіш номиналды түрде 11,3%-ға өскен. Алайда нақты мәнде, яғни тұтынушылық инфляцияны ескергенде, өзгеріссіз қалды. Бұған дейін сегіз тоқсан қатарынан өсім тіркелген еді.
Нақты жалақының өткен жылдың дәл осы тоқсанымен салыстырғанда бір деңгейде қалуы 2015 жылдың басынан бергі қолжетімді деректер тарихында алғаш рет орын алды. Жалпы, бұл көрсеткіш үшін үйреншікті жылдық динамика - өсім. Соңғы 7,5 жылда төмендеу тек екі рет тіркелді, соңғысы 2023 жылдың І тоқсанында (жылдан жылға -0,6%).
Сәйкесінше, сәуір-маусым аралығында нақты жалақының жылдық өсімі тоқтады. Жалпы жағдай туралы түсінікті толықтыру үшін айта кетейік: үздіксіз (жоғарыда аталған сегіз тоқсан бойы) жалғасқан өсім қарқыны салыстырмалы түрде баяу болды - орта есеппен +2,5%.
Қоса кетейік, жалпы көрсеткішті төмендетуге ең көп әсер еткен құрылыс саласы болды: мұнда нақты жалақы бір жылда бірден 10,8%-ға қысқарды (қазіргі номиналды мәні - 490,2 мың теңге). Құрылыстан бөлек, инфляцияны ескергенде, жалақы тағы алты салада төмендеді, соның ішінде білім беру мен денсаулық сақтау салаларында да: екеуінде де 3,1%-ға (тиісінше 373,8 мың теңге және 339,6 мың теңге).
*Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын шағын кәсіпорындарды есепке алмағанда
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
ІІ тоқсан қорытындысы бойынша бір жұмысшыға шаққандағы орташа айлық жалақы 448,6 мың теңгені* құрады. 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көрсеткіш номиналды түрде 11,3%-ға өскен. Алайда нақты мәнде, яғни тұтынушылық инфляцияны ескергенде, өзгеріссіз қалды. Бұған дейін сегіз тоқсан қатарынан өсім тіркелген еді.
Нақты жалақының өткен жылдың дәл осы тоқсанымен салыстырғанда бір деңгейде қалуы 2015 жылдың басынан бергі қолжетімді деректер тарихында алғаш рет орын алды. Жалпы, бұл көрсеткіш үшін үйреншікті жылдық динамика - өсім. Соңғы 7,5 жылда төмендеу тек екі рет тіркелді, соңғысы 2023 жылдың І тоқсанында (жылдан жылға -0,6%).
Сәйкесінше, сәуір-маусым аралығында нақты жалақының жылдық өсімі тоқтады. Жалпы жағдай туралы түсінікті толықтыру үшін айта кетейік: үздіксіз (жоғарыда аталған сегіз тоқсан бойы) жалғасқан өсім қарқыны салыстырмалы түрде баяу болды - орта есеппен +2,5%.
Қоса кетейік, жалпы көрсеткішті төмендетуге ең көп әсер еткен құрылыс саласы болды: мұнда нақты жалақы бір жылда бірден 10,8%-ға қысқарды (қазіргі номиналды мәні - 490,2 мың теңге). Құрылыстан бөлек, инфляцияны ескергенде, жалақы тағы алты салада төмендеді, соның ішінде білім беру мен денсаулық сақтау салаларында да: екеуінде де 3,1%-ға (тиісінше 373,8 мың теңге және 339,6 мың теңге).
*Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын шағын кәсіпорындарды есепке алмағанда
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ