↗️Ерлердің жалақысы әйелдерге қарағанда жылдамырақ өсіп келеді

2024 жылы жалпы экономика бойынша, шағын бизнесті есепке алмағанда*, ерлердің номиналды орташа айлық жалақысы 468,9 мың тг, ал әйелдердікі 344,5 мың тг болды. Ерлердің жалақысы номиналды түрде 12%-ға, ал әйелдердікі 10,7%-ға өскен. Нақты мәнде екеуінде де өсім аса көп емес: сәйкесінше 3% және 1,8%.

Ерлердің жалақысы әйелдерге қарағанда үшінші жыл қатарынан жылдамырақ өсіп келеді: сәйкесінше үшінші жыл қатарынан гендерлік алшақтықтың артуына әкеліп отыр. Қазір экономиканың барлық саласы мен қызмет түрлері бойынша жұмыскер ерлердің орташа жалақысы әйелдермен салыстырғанда 36%-ға жоғары.

💼Бұл ретте осы шамалас айырмашылық жоғары біліктілік талап етілетін қызметтерде де байқалады. «Басшылар мен мемлекеттік қызметшілер» тобында ерлердің жалақысы әйелдердікінен 38%-ға артық (сәйкесінше 776,3 мың және 561,9 мың), «кәсіби мамандар» тобында айырмашылық - 36%-ға (сәйкесінше 538,5 мың және 395,3 мың тг). Түсінікті болу үшін айта кетейік, кәсіби мамандар тобына БЖ жасаушылар мен аудармашылардан бастап дәрігерлер мен заңгерлер сияқты түрлі жоғары білікті мамандар кіреді. Ал техникалық қызметкерлер, фельдшерлер немесе әкімшілік персонал (мысалы, хатшылар) бұл санатқа жатпайды.

👩🏻‍🦱👩🏼‍🦰👨🏻Сонымен қатар кәсіби мамандар тобының ішінде әйелдер ерлерге қарағанда екі (!) есе көп, ал жалпы статистикада қарастырылған барлық қызметкерлер арасында ерлер мен әйелдердің үлесі шамалас. Бұл орайда кәсіби маман тобына кіретін әйелдердің 75%-ы білім беру және денсаулық сақтау/халыққа әлеуметтік қызмет көрсету саласында жұмыс істейді. Ерлер арасында да бұл салалардың үлесі ежептәуір, бірақ әлдеқайда төмен - 41%.

Тағы бір айта кететін жайт, бұл екі салада да ерлердің де, әйелдердің де орташа жалақысы аса жоғары емес. Білім беру саласындағы кәсіби мамандар арасында әйелдердің орташа жалақысы - 360,2 мың, ерлердікі - 370,6 мың; денсаулық сақтау/әлеуметтік қызмет көрсету саласында да осы шамалас: сәйкесінше 370,2 мың және 413,6 мың.

📉Алайда аталған барлық салаларда жалақының өсу қарқыны (2023 жылмен салыстырғанда 5-6,5%) бағаның өсу қарқынын (8,7%) қуып жете қойған жоқ. Сәйкесінше, 2024 жылы білім және денсаулық сақтау салаларындағы кәсіби мамандардың (ерлер де, әйелдер де) нақты жалақысы аздап төмендеді.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері
*көрсеткіштер тек заңды тұлғалар мен олардың бөлімшелерін қамтиды

@DataHub_KZ

Кәсіби мамандардың жалақысы туралы сөз қозғалғандықтан суретте ерлер мен әйелдер үшін көрсеткіші жоғары болған экономиканың үздік 3 саласын көрсеттік

@DataHub_KZ

❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –16,5%

@DataHub_KZ

...Ұлттық банк мөлшерлемені бұрынғы деңгейінде қалдырды, алайда инфляция бойынша болжамы қуантарлық емес

2025 жылдың қорытындысы бойынша реттеуші инфляция деңгейі 10,5-12,5% болады деп күтілде. Бұл көрсеткіш наурыздағы 10-12%-дан жоғары (бұл болжам да 2024 жылдың қарашасындағы болжаммен салыстырғанда нашарлаған еді - ол кезде 2025 жылы 6,5-8,5% болады деп күтілді).

2026 жылға қатысты болжамдардың жайы да осыған ұқсас: қазіргі болжам - 9,5–11,5%, ал наурызда 9-11% деп болжанған еді. 2027 жылы да инфляцияның нысаналы көрсеткішіне оралуы қарастырылып отырған жоқ: бұл жолы наурызбен салыстырғанда өзгермеген болжамды, 5,5–7,5% шамасында, болжап отыр.

📈Ал қазіргі жағдай туралы Ұлттық банк не дейді? Қысқаша: жағымды ештеңе айтпады.

🔸Мамырдағы 0,9% шамасындағы айлық инфляция тарихи көрсеткіштен едәуір асып түсті. Жылдық мәнде сервистік инфляцияның жоғары деңгейі ғана емес, азық-түлік бағасының жылдамырақ қымбаттап бара жатқаны да назар аудартады.

🔸Халықтың инфляциялық күтулері сәуірдегі 12,2%-дан мамырда 14,1%-ға көтерілген.

🔸Сыртқы жағдай да қысым көрсетіп отыр: негізгі сауда әріптесіміз РФ-дағы жоғары инфляцияның сақталуы, сонымен қатар “сауда қақтығыстарының ушығуы” салдарынан белгісіздіктің артуы.

Негізгі тәуекелдердің ішінде Ұлттық банк ішкі сұраныстың күшеюін, сыртқы қысымды және инфляциялық күтулердің тұрақсыздығын атап өтті. Сонымен қатар ЖЖМ бағасының өсу қарқыны мен ҚҚС-тың көтерілуінен туындайтын жанама әсерлердің қандай болары әзірге белгісіз.

Жалпы алғанда, Ұлттық банк тәуекелдер балансының инфляцияға қарай ығысқанын атап өтті. Сондықтан базалық мөлшерлеме жыл соңына дейін қазіргі деңгейінде сақталуы мүмкін, алайда оның жоғарылауы да жоққа шығарылмайды.

@DataHub_KZ

🇨🇳🚊Қытайдан Қазақстан арқылы жүк транзиті рекордты жаңартты

2024 жылы Қытайдан басқа елдерге барар жолда Қазақстан аумағын кесіп өткен жүктердің жалпы салмағы (брутто) кем дегенде 2013 жылдан бергі кезекті максимумға – 15,4 млн тоннаға жетті. ҚР ҚМ МКК деректеріне сәйкес 2023 жылмен салыстырғанда өсім 22%-ды құрады.

Көрсеткіш екі таңбалы қарқынмен үш жыл қатарынан өсіп келеді, бірақ оң динамика біртіндеп төмендеуде: 2022 жылы 37%, 2023 жылы 33% болды. Жалпы, өсу оған тән. Соңғы 12 жылды қамтитын қолжетімді бақылау тарихында төмендеу тек екі рет орын алды — 2015 және 2016 жылдары.

Жүк жөнелтуші ретінде Қытай Қазақстан аумағы арқылы тасымалданған үшінші елдерден транзиттік жүктердің негізгі бөлігін қалыптастырды — 72%, ал жүк алушы ретінде — небәрі 2%.

Қытай Қазақстан арқылы нақты не жібергенін айту қиын. Транзиттік жүктер нақты елдердің көрсеткіштерін бөлусіз тауар топтары бойынша бөлінген. Бұл ретте ірі тауар топтарының қатарына жерүсті көлік құралдары* — 3,1 млн т, сондай-ақ электр машиналары мен жабдықтары** — 1,2 млн т кіреді.

Бір қызығы, Қытайдан жүктердің транзитін ұлғайтуда Өзбекстан (+60% ж/ж, 5,3 млн т дейін) және ЕО (+134% ж/ж, 2,3 млн т дейін) сияқты алушы елдер елеулі рөл атқарды. Ресей тағы бір маңызды бағыт бола отырып, керісінше, жалпы оң динамиканы әлсіретті (-14,7%, 3,6 миллион тоннаға дейін).

Қорытындылай келе, Қытайдан Қазақстан арқылы тасымалданатын жүктердің жалпы салмағы көліктің барлық түрлері бойынша келтіріледі. Ең алдымен, біз теміржол құрамы туралы айтып отырмыз деуге негіз бар. Қалай болғанда да, соңғылары 2024 жылы ҚР ҚМ МКК тіркеген транзиттік тасымалдардың жиынтық көлемінің 62%-ын қамтамасыз етеді (21,3 млн тоннаның 13,3 млн тоннасы).

*ЕАЭО СЭҚ ТН коды 87
**ЕАЭО СЭҚ ТН коды 85

@DataHub_KZ

Сәбіздің бағасы бір аптада күрт көтеріліп кетті

27 мамыр мен 3 маусым аралығында ҚР бойынша аталмыш көкөніс орта есеппен 6,6%-ға қымбаттады, бұл - ресми түрде кем дегенде 2022 жылдың басынан бергі ең жоғары апталық өсім. Алайда жақында ғана тағы бір осындай кенеттен өсім тіркелген болатын: 6-сы мен 13 мамыр аралығында, яғни бір аптада - 6,5%.

Жалпы алғанда, сәбіз шамамен наурыздың ортасынан бері үздіксіз қымбаттап келеді. Бұл, жалпы, маусымға сай құбылыс. Алайда бұл жолы орташа қарқыны соңғы жылдарға қарағанда жоғары. Нақты айтқанда, өткен аптада Жезқазған (+16,9%) мен Көкшетауда (+115,9%) бағаның едәуір көтерілгені байқалды.

Оның есесіне, сәбіз қымбаттаған уақытта бір аптада қырыққабат арзандаған: -6,1% және бұл үрдіс бесінші апта қатарынан жалғасып жатыр. Десе де, қырыққабат жылдан жылға едәуір қымбаттаған - 56,3%-ға.

Жалпы, барлық әлеуметтік маңызы бар көкөністердің бағасы жылдан жылға айтарлықтай өскен: пияздың бағасы +80,7%-ға, экспорт белсенділігінің артуымен түсіндірілген картоптың бағасы 67%-ға қымбаттаған. Ал бүгінгі басты тақырыбымызға айналған сәбіздің өсімі әзірше мұндай көп емес - «бар болғаны» +19,1%.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ

Статистика Алматыда жалдау құнының айтарлықтай төмендегенін көрсетті

Мамыр айында қаладағы жалдамалы тұрғын үй ақысы сәуірмен салыстырғанда 3,6%-ға төмендеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес бір айдағы мұндай құлдырау 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең елеулісі болды.

Бұны маусымдық тренд деп атауға болмайды: егер сәуір айымен салыстырғанда нақты мамыр айы туралы айтатын болсақ, онда соңғы онжылдықтағы тиісті құлдырау тек екінші рет тіркелуде (біріншісі 2016 жылы болды және бірден -13%).

Бұл жолы Алматыда жалға алу құнының төмендеуі бастапқы нарықта да (+1,9%), қайталама нарықта да (+1,3%) пәтер сатып алу бағасының өсуімен қатар жүретінін атап өтеміз. Әңгіме тоғызыншы және бесінші рет қатарынан қымбаттау туралы болып отыр.

Ал Астанада көрініс басқалай. Егер бастапқы нарықтағы пәтерлердің құны өзгеріссіз қалса, қайталама нарықта олардың бағасы 2,6%-ға төмендеді және бұл 2023 жылдың шілдесінен бергі ең елеулі төмендеу. Мұнда жалға алу бағасы минималды түрде өзгерді: сәуірмен салыстырғанда -0,1%.

📎Айтпақшы, нәтижесінде елордада жалға алудың орташа құны мамыр айында Алматыға қарағанда 4,6%-ға ғана төмен болды. Екі қаладағы бағалар бір-біріне қазіргіден жақын жағдай соңғы рет 2022 жылдың шілдесінде болды; Алматыда көрсеткіштер үш жыл бойы жоғары болып тұр. Егер нақты сомалар туралы айтатын болсақ, мамыр айында әңгіме Алматыда орташа есеппен 5,2 мың және Астанада 1 шаршы метр үшін 5 мың туралы болды.

@DataHub_KZ

📱🥷📉Ұялы телефон ұрлығының тіркелуі қарқынды түрде төмендеп бара жатыр

Қазақстанда бес айда осындай 2,1 мың оқиға тіркелді, бұл өткен жылдың деңгейінен 38%-ға төмен. ҚР БП ҚСжАЕК деректеріне сүйенсек, қаңтар-мамыр айлары аралығындағы мұндай абсолюттік төмен көрсеткіш 2017 жылдан бері жүргізілген барлық бақылау тарихында алғаш рет байқалып отыр.

👀Жалпы алғанда, мұндай төмендеудің болатыны анық еді. Себебі қарастырылып отырған кезең қорытындысы бойынша ұялы телефон ұрлығының саны кем дегенде соңғы сегіз жылда тұрақты түрде жылдан жылға азайып келеді. Сондықтан бұл жерде назар аударарлық жайт - көрсеткіштің төмендеуі емес, оның елеулі қарқыны. Айтпақшы, былтыр да шамамен осындай болған еді: -34%.

👨‍⚖️Қаңтар–мамыр аралығында тіркелген ұялы телефон ұрлығының 26%-ы бойынша қылмыстық істер сотқа жолданған. Ал қалған істердің бәрі тергеліп жатыр деп айтуға келмейді. Тағы 26%-ы бойынша сотқа дейінгі тергеу мерзімдері тоқтатылған, себебі қылмыс жасаған тұлға анықталмаған. Сонымен қатар 23%-ы бойынша қылмыстық іс тоқтатылған. Оның себебі күдіктіні қылмыстық жауапкершіліктен босатуға негіз болатын мән-жайлар табылған.

Қорытындылай келе, бір маңызды ақпаратты айта кетейік. Ұялы телефон ұрлығы көбінесе қоғамдық орындарда болады. Нақты айтқанда, қаңтар-мамыр айларында тіркелген ұрлықтардың 56%-ы (2,1 мың жағдайдың 1,2 мыңы) қоғамдық жерлерде орын алған.

@DataHub_KZ

Ұялы телефон ұрлығының динамикасын иллюстрациялармен көрсеттік.

@DataHub_KZ

Қонақ үйлер мен хостелдердің шетелдік қонақтарының саны рекордты жаңартты

Қаңтар-наурыз қорытындысы бойынша Қазақстанда орналастыру орындары* 257,2 мың бейрезидент қонақтарды қабылдады, бұл бір жыл бұрынғы сол тоқсанда тіркелгеннен 15,4%-ға артық. Тоқсандағы көрсеткіш 2024 жылы аздап төмендегеннен кейін жылдық өсімге оралды, сонымен бірге 2010 жылдан бергі қолжетімді статистикадағы кезең үшін максимумға жетті.

🇷🇺Бұл ретте қаңтар-наурыз айларында шамамен әрбір үшінші бейрезидент қонақ Ресей Федерациясының азаматы болды: 79,3 мың адам. Алайда, жылдық мәнде ресейлік келушілердің саны аздап төмендеді (-1,8%).

🇨🇳🇮🇳Екінші және үшінші орында Қытай мен Үндістан тұр – тиісінше 36,3 мың және 29,3 мың адам. Бұл екі ел жалпы жылдық өсімге ерекше үлес қосты: Үндістаннан 2024 жылдың қаңтар-наурызына қарағанда 67%-ға көп адам келді; Қытайдан – 48%-ға көп (және бұл жерде екі ел үшін де 2022 жылдың ортасынан бастап визасыз режим біржақты түрде ашылғанын еске салу қажет, шамасы олардың Қазақстанға келуге деген ықыласының оянуы осы себепті).

🖇Айта кетейік, тағы бір факт. Барлық өңірлерден шетелдік туристер Алматыны ұнатады: 10 бейрезиденттің шамамен 6-ы (56%) осы қаладағы орналастыру орындарында тоқталды. Нақты үндістандық қонақтарға келетін болсақ, мегаполистің үлесі 94%-ды құрайды: басқа өңірлерде олар тоқтамайды дерлік.

* Іс жүзінде орналастыру орындары тек аталған қонақ үйлер мен хостелдерді ғана емес, сонымен қатар қонақжайлар/пәтерлер, турбазалар және т.б. нысандардың түрлерін білдіреді. Бұл ретте бейрезидент қонақтардың 97,3%-ы нақты қонақүйлерде болды.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері экономикалық қызметінің негізгі және қайталама түрі «Уақытша тұру бойынша қызметтер көрсету» болып табылатын заңды тұлғалар мен ЖК қамтиды

@DataHub_KZ

Соңғы онжылдықта көрсеткіш пен оның құрылымы қалай өзгергенін иллюстрацияда көрсетеміз

@DataHub_KZ

😛 Алматылықтар қоғамдық тамақтану орындарының кірісін арттырды

2025 жылдың мамырында ҚР-да тамақ және сусынмен қамтамасыз ету қызметтерінің көлемі 127,8 млрд тг бағаланды, бұл 2024 жылғы сол аймен салыстырғанда номиналды түрде 41%-ға артық. Бағалардың өзгеруін ескергендегі өсім 25,1%-ды құрап, бұл соңғы екі жылдағы кез келген ай үшін ең жоғары нақты жылдық өсім болып отыр.

Жалпы көлемнің әрбір үшінші теңгесі, нақты айтқанда, 43,5 млрд, бұл жолы Алматы қаласына тиесілі болды. Бір жыл бұрын мамырда бұл қаланың көрсеткіші жалпы көлемнің төрттен бірінен сәл ғана асқан еді. Номиналды түрде мегаполистегі өсім жылдан жылға 80%-ды құрады, ал қаржылық көлемдердің ауқымын ескерсек, бұл бүкіл ҚР бойынша көрсеткіштің динамикасына үлкен үлесін қосты.

Айта кету керек, алматылық көрсеткіштің артуына бағаның өсуі де ықпал еткен: қоғамдық тамақтану қызметтеріндегі инфляция 19,9%-ды құрады. Осыған орай нақты өсім біршама төменірек болса да, бәрібір де аз емес - жылдан жылға +50%.

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ

😎Қалай ойлайсыз, қай өңірде жұмыс берушілер өз қызметкерлерінің демалысына ең көп ақша жұмсайды?

Дұрыс жауап – Маңғыстау облысы. 2024 жылы өңірдегі кәсіпорындар шағын бизнесті* есептемегенде мәдени іс-шараларды өткізуге және демалыс пен ойын-сауықты ұйымдастыруға 7,6 млрд теңге жұмсады.

Бұл бүкіл ҚР деңгейіндегі жиынтық тиісті шығыстардың шамамен төрттен бір бөлігі: осылайша, Алматыдағы және Астанадағы компанияларды біріктіргенде, салыстырмалы соманы – 8 млрд теңгеге жетер-жетпес соманы жұмсады.

Егер бір қызметкерге шаққанда демалысқа орташа есеппен қанша шығын жұмсалатынын есептесек, онда Маңғыстау облысы бұл жерде де жылына бір адамға жұмсалатын 44,5 мың теңгемен алда тұр. Екінші орын алған Қарағанды облысынан алшақтық әсерлі көрінеді: ол өңірде 13,5 мың теңге. Салыстыру үшін, ҚР бойынша деңгей – 8,3 мың теңге, Астанада – 12 мың, Алматыда – 6,9 мың теңге.

Айтпақшы, биылғы жылы жұмыс берушілердің жалпы бүкіл ел бойынша жалпы «ойын-сауық» шығындары 2022 және 2023 деңгейлерінен де төмен болып шықты. Оған қоса жылдан жылға көлемдер номиналды түрде 20%-ға төмендеді. Алайда көбіне құлдырау Атырау облысында болды, онда жоғары базаның әсері ішінара орын алды: 2023 жылы елеулі серпіліс байқалды.

*мәліметтер тек заңды тұлғалар мен олардың бөлімшелерін қамтиды

ҚР СЖРА ҰСБ деректері

@DataHub_KZ

Кеше, 16 маусымда, ипотекалық несиелер бойынша ең жоғары ЖТСМ 25%-дан 20%-ға төмендету жөніндегі заңнамаға енгізілген өзгерістер күшіне енді.

Әлеуетті қарыз алушылар тұрғысынан қарағанда, бұл жағымды жаңалық деуге болады. Бұл шешім нарық ипотекасын соларға қолжетімдірек етуі керек, сонымен қатар базалық мөлшерлеме жоғары деңгейде сақталып тұрған кезде мерзімі өткен төлемдердің көбеюінің алдын алуға ықпал етуі тиіс. Бірақ бір маңызды мәселе бар...

Барлық несие берушілердің ішінде тұрғын үй жағдайын жақсартуға байланысты несиелерді екінші деңгейлі банктер жиірек береді. Олар қаражат бөлгенде, дәстүрлі түрде, жеңілдікпен берілетін несилерге басымдық береді. Мәселен, қаңтар-сәуір аралығында берілген жалпы ипотекалық несиелердің 60%-ы нарықтық емес шарттармен ұсынылған - 701 млрд теңгенің 416,9 млрд теңгесі. Бұл көрсеткішке "Отбасы" банкі және де мемлекет субсидиялайтын жеңілдетілген мөлшерлеме бойынша берілген қаражаттар кіреді. Осылайша аталған кезеңде коммерциялық өнімдер нарықтың тек 40%-ын немесе 284,1 млрд теңгені құрап отыр.

Сонымен қатар кейбір нарықтағы ипотекалық несиелердің ЖТСМ-і расымен де 20%-дан жоғары болған. Атап айтқанда, қаңтар-сәуір аралығында жаңа нарықтағ ипотекалардың 45%-ы (128,9 млрд теңге) осындай мөлшерлемемен берілген. Жалпы ипотекалық несиелер көлемінде мұндай қымбат несиелердің үлесі, шартты түрде, 18%-ды құрады. Бұл орайда нақты қандай жылжымайтын мүлік жайлы сөз болып отырғанын білмейміз, ондай ақпарат жоқ, алайда жаңа шектеулер негізінен екінші нарықтағы тұрғын үйлер үшін кедергілер тудыруы мүмкін деп болжауға болады.

Неліктен?

🔸Біріншіден, бұл нарықта банктер мен құрылыс компанияларының бірлескен бағдарламалары мүлде қолданылмайды, себебі мұндай үйлер жеке меншік иелерінен сатып алынады.

🔸Екіншіден, екінші нарықтағы үйлер ипотекалық несие бойынша кепілге қойылған жағдайда олардың өтімділігін жоғалту қаупі жоғарырақ. Уақыт өте келе олардың жағдайына байланысты бағасы төмендеп кетуі мүмкін, ал бұл өз кезегінде қарыз алушы міндеттемелерін орындай алмаған жағдайда банк үшін қаржылық шығындарға әкеп соқтыруы мүмкін. Бұл тәуекелдер үй неғұрлым ескі болса, соғұрлым жоғары.

Бұл ретте жалпы жағдайды да ескеру қажет: қазіргі уақытта Қазақстанда қатаң ақша-несие саясаты қолданыста. Банктер үшін ақша құнын айқындайтын базалық мөлшерлеме 16,5% деңгейінде және оның төмендеуі жуық арада күтілмейді. Мұндай жағдайда ЖТСМ-нің жаңа шекті деңгейі мен базалық мөлшерлеме арасындағы айырмашылық - 3,5 п.т. - банктердің екінші нарықтағы ипотекалық несие бойынша шығындарын жабуға, мүмкін болатын шығындарын өтеп, пайда табуға жеткіліксіз көрінеді.

Осы өзгерістерге байланысты банктер екінші нарықтағы тұрғын үйге берілетін ипотекалық несиелердің шарттарын қайта қарап жатыр. Қазіргі нарықтық жағдайды ескерсек, бұл шарттардың қатаюына алып келуі мүмкін. Мүмкін нұсқалар: үйдің салынған жылының шегінің көтерілуі, бастапқы жарнаның үлесін арттуы, қарыз алушының төлем қабілеттілігіне қатысты бағалау критерийлерін күшейтілуі.

Нарықтағы екінші деңгейлі тұрғын үйге берілетін ипотекалық өнімдердің қысқару қаупі аймақтарда көбірек байқалуы мүмкін. Өйткені мұнда Астана мен Алматы секілді (қаңтар-сәуір аралығында бұл екі мегаполис жалпы пайдалануға берілген тұрғын үйлердің 47%-ын немесе 2,3 млн ш.м. құрады) қарқынды құрылыс жүріп жатқан жоқ. Сәйкесінше, аймақтар үшін екінші нарықтағы тұрғын үйді ипотекамен сатып алу мүмкіндігі аса маңызды, демек, олар үшін тәуекел де көбірек.

@DataHub_KZ

✍️Әрбір үшінші жұмыс істейтін зейнеткер білім беру саласында жұмыс істейді – кәсіпорындарды зерттеу нәтижелері

2024 жылдың соңында мұнда 51,4 мың жұмыс істейтін зейнеткерлер болды, бұл олардың жалпы санының 31%-на тең. ҚР СЖРА ҰСБ мұндай деректерді кәсіпорындарды жыл сайынғы тексеру қорытындысы бойынша іріктемелі негізде алды.

Бір қызығы, мұндай жұмысшылар білім берудің нақты кезеңдері арасында біркелкі бөлінбеген. Атап айтқанда, олардың едәуір бөлігі орта білім беру саласына тартылған – 27,6 мың адам, ал бастауыш білім беру саласында олар кездеспейді дерлік.

Жұмыс істейтін зейнеткерлер саны бойынша екінші сала – денсаулық сақтау саласы – 26 мың адам немесе 16%. Көшбасшылардың үштігін өнеркәсіп саласы тұйықтайды, онда 19,1 мың жұмысшы бар, олар формалды түрде лайықты демалыста болуы керек (12%).

Егер үңіліп қарайтын болсақ, жұмыс істейтін зейнеткерлердің аталған үш салада ең көптігі таңқаларлық жағдай емес. Өйткені статистикаға іліккен барлық қызметкерлердің 60%-ы осы салаларда жұмыс істейді. Басқаша айтқанда, олар саны ең көбі болып табылады.

Жұмыс істейтін зейнеткерлердің ең көбі қай салада шоғырланған екен? 🤔

2024 жылдың аяғындағы жағдай бойынша жұмыскерлердің жалпы тізімдік санынан жұмыс істейтін зейнеткерлердің ең көп үлесі ресми атауы «Қызметтердің басқа түрлерін ұсыну» деп аталатын салада байқалды - 11% немесе 52 мың адамның 5,7 мыңы. Бұл ретте осы тұрғыда басқа қызметтер деп ең алдымен қоғамдық бірлестіктердің қызметіне қатысты қызметтерді түсіну керек.

Сонымен қатар, жылжымайтын мүлікпен операциялар саласында жұмыс істейтін зейнеткерлердің шоғырлануы айтарлықтай жоғары болып табылады – 9,6% (2,1 мың адам), сондай-ақ әкімшілік және көмекші қызмет көрсету саласында – 8% (10,9 мың адам).

🖇Қорытындылай келе, жоғарыда сипатталған барлық жағдайларда біз қызметкерлердің тізімдік саны туралы айтып отырғанымызды нақтылай кету керек. Яғни, еңбек шарты бойынша ресімделген барлық қызметкерлер, оның ішінде жүктілікке, бала күтіміне және басқа да себептерге байланысты уақытша жоқ қызметкерлер туралы. Түсінікті болуы үшін екінші маңызды сәт: ҚР СЖРА ҰСБ іріктемесі кәсіпкерлік қызметпен айналысатын шағын кәсіпорындарды қоспағанда, барлық кәсіпорындарды қамтиды.


@DataHub_KZ

Ипотека бойынша шекті ЖТСМ-ді төмендету кейінге қалдырылуы мүмкін

Бүгін ҚНРДА сайтында шекті жылдық мөлшерлемені 20% деңгейінде енгізуді кейінге қалдыру туралы қаулы жобасы жарияланды. Құжат әлі қол қойылмағанымен, онда 25% деңгейі әлі бірнеше ай, 1 қарашаға дейін, күшінде қалатыны көрсетілген.

Неліктен кейінге қалдырып жатыр?

Агенттік түсіндірме жазбасында банктерге жаңа талаптарға дайындалуға уақыт беруді ұйғарғанын айтқан: яғни банктер өз жүйелерін жаңа параметрлерге сай бейімдеп, қолданыстағы және жаңа өнімдер бойынша шарттарды қайта қарастыруы тиіс.

Ал алғашқы нұсқада ипотека бойынша шекті ЖТСМ-ді 25%-дан 20%-ға дейін төмендету туралы қаулы кеше күшіне енуі тиіс болатын. Бұл өзгеріс нарыққа қалай әсер етуі мүмкін екені жөнінде бұған дейін осы жерде жазып өттік.

@DataHub_KZ