Алакөлдің оңтүстік-батыс жағалауындағы қонақүйлердің кірістерінің өсу ауқымын график арқылы өз көзіңізбен бағалай аласыз.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤2
Түркістан облысында орман өсіруге миллиардтар жұмсап жатыр
2024 жылы Түркістан облысы аумағында атқарылған орман өсіру қызметтерінің құны* 1 млрд теңгеден сәл жоғары деңгейде тіркеліп, қатарынан бесінші рет миллиардтық межеден асып түсіп отыр. 2020–2024 жылдар аралығындағы жиынтық көрсеткіш ағымдағы бағамен есептегенде 8,8 млрд теңгені құрады деп көрсетліген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
Орман өсіруге жұмсалған қаражат көлемі бойынша Түркістан облысы Астанадан және Ақмола облысынан кейін үшінші орында тұр. Аталған үш өңір 2024 жылдағы еліміз бойынша барлық орман өсіру көлемінің 90%-ын немесе 5,6 млрд теңгені қамтамасыз етіп отыр. Оның ішінде Түркістан облысының үлесі – 16%.
Жалпы еліміздегі жағдай бойынша Түркістан облысының көрсеткіштері ерекшеленгенімен, динамикасы көңіл көншітпейді. Мәселен, 2024 жылдың қорытындысы бойынша орман өсіруге кеткен шығын жылдан жылға 2,3 есе азайса, жалпы көлемдегі үлесі 2,4 есеге төмендеген. Қалай болғанда да, жағдай 2020 жылға дейінгі кезеңмен салыстырғанда әлі де жаман емес, ол кезде миллиардтар туралы сөз де болмаған еді. Тіпті, инфляцияны ескерсек те, қазіргі деңгей 2015–2019 жылдардағы орташа көрсеткіштен едәуір жоғары.
Түркістан облысында орман өсіруге бөлінетін миллиардтаған қаржы, шамасы, Астана қаласына ұқсас жасыл белдеу қалыптастырумен байланысты (онда жасыл белдеудің кейбір аумағы қалаға кіріп тұр). Бұл жұмыстар Түркістан қаласы облыс орталығы мәртебесін алғаннан кейін, яғни 2019 жылы басталған болатын. Жасыл белдеуді қалыптастыру үшін орман қоры жерлеріне жалпы ауданы 30 мың га болатын жер телімі ауыстырылды (бұл — 2023 жылғы жағдай бойынша Қазақстан орман қоры аумағының 0,01%-ы). БАҚ деректері бойынша, 2023 жылдың желтоқсанына қарай 15 мың га жерге ағаш егілген. Алайда Түркістан айналасында жасыл белдеу қалыптастыру жұмыстары қашан толық аяқталатыны белгісіз: ашық дереккөздерде нақты мерзімі жайлы ақпарат табылмады.
Бір қызығы, Түркістан облысында орман өсіру қызметтерінің (ағаш отырғызу, қосымша отырғызу, көшет ауыстыру, өскіндерді сиректету) көлемі төмендегенімен, орман тәлімбақтары қызметтерінің көлемі артып жатыр. 2024 жылғы көрсеткіш — соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгей, 267,5 млн теңге (жылдан жылға +30%). Өңір басшылығының жеке тәлімбақтар ашу туралы тапсырмаларын ескерсек, бұл жергілікті көшет материалын кеңінен қолдана бастаудың жанама дәлелі болуы мүмкін.
Айта кету керек, Түркістан облысы климатының ең басты ерекшеліктерінің бірі — құрғақтық. Ең ыстық ай — шілдедегі — орташа температура 20–30°С аралығында болады (Қызылқұм шөлінде тіркелген абсолютті ең жоғары деңгейі – 51°С). Бұл климаттық жағдайлар өңірде көшеттердің жерсіну деңгейінің төмен болуына әсер етеді.
*Деректер ЭҚЖЖ 02100 коды «Орман шаруашылығы және өзге де орман шаруашылығы қызметі» бойынша негізгі және қосымша қызмет түрлері ретінде тіркелген заңды тұлғалар мен олардың филиалдары тарапынан ұсынылған.
@DataHub_KZ
2024 жылы Түркістан облысы аумағында атқарылған орман өсіру қызметтерінің құны* 1 млрд теңгеден сәл жоғары деңгейде тіркеліп, қатарынан бесінші рет миллиардтық межеден асып түсіп отыр. 2020–2024 жылдар аралығындағы жиынтық көрсеткіш ағымдағы бағамен есептегенде 8,8 млрд теңгені құрады деп көрсетліген ҚР СЖРА ҰСБ деректерінде.
Орман өсіруге жұмсалған қаражат көлемі бойынша Түркістан облысы Астанадан және Ақмола облысынан кейін үшінші орында тұр. Аталған үш өңір 2024 жылдағы еліміз бойынша барлық орман өсіру көлемінің 90%-ын немесе 5,6 млрд теңгені қамтамасыз етіп отыр. Оның ішінде Түркістан облысының үлесі – 16%.
Жалпы еліміздегі жағдай бойынша Түркістан облысының көрсеткіштері ерекшеленгенімен, динамикасы көңіл көншітпейді. Мәселен, 2024 жылдың қорытындысы бойынша орман өсіруге кеткен шығын жылдан жылға 2,3 есе азайса, жалпы көлемдегі үлесі 2,4 есеге төмендеген. Қалай болғанда да, жағдай 2020 жылға дейінгі кезеңмен салыстырғанда әлі де жаман емес, ол кезде миллиардтар туралы сөз де болмаған еді. Тіпті, инфляцияны ескерсек те, қазіргі деңгей 2015–2019 жылдардағы орташа көрсеткіштен едәуір жоғары.
Түркістан облысында орман өсіруге бөлінетін миллиардтаған қаржы, шамасы, Астана қаласына ұқсас жасыл белдеу қалыптастырумен байланысты (онда жасыл белдеудің кейбір аумағы қалаға кіріп тұр). Бұл жұмыстар Түркістан қаласы облыс орталығы мәртебесін алғаннан кейін, яғни 2019 жылы басталған болатын. Жасыл белдеуді қалыптастыру үшін орман қоры жерлеріне жалпы ауданы 30 мың га болатын жер телімі ауыстырылды (бұл — 2023 жылғы жағдай бойынша Қазақстан орман қоры аумағының 0,01%-ы). БАҚ деректері бойынша, 2023 жылдың желтоқсанына қарай 15 мың га жерге ағаш егілген. Алайда Түркістан айналасында жасыл белдеу қалыптастыру жұмыстары қашан толық аяқталатыны белгісіз: ашық дереккөздерде нақты мерзімі жайлы ақпарат табылмады.
Бір қызығы, Түркістан облысында орман өсіру қызметтерінің (ағаш отырғызу, қосымша отырғызу, көшет ауыстыру, өскіндерді сиректету) көлемі төмендегенімен, орман тәлімбақтары қызметтерінің көлемі артып жатыр. 2024 жылғы көрсеткіш — соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгей, 267,5 млн теңге (жылдан жылға +30%). Өңір басшылығының жеке тәлімбақтар ашу туралы тапсырмаларын ескерсек, бұл жергілікті көшет материалын кеңінен қолдана бастаудың жанама дәлелі болуы мүмкін.
Айта кету керек, Түркістан облысы климатының ең басты ерекшеліктерінің бірі — құрғақтық. Ең ыстық ай — шілдедегі — орташа температура 20–30°С аралығында болады (Қызылқұм шөлінде тіркелген абсолютті ең жоғары деңгейі – 51°С). Бұл климаттық жағдайлар өңірде көшеттердің жерсіну деңгейінің төмен болуына әсер етеді.
*Деректер ЭҚЖЖ 02100 коды «Орман шаруашылығы және өзге де орман шаруашылығы қызметі» бойынша негізгі және қосымша қызмет түрлері ретінде тіркелген заңды тұлғалар мен олардың филиалдары тарапынан ұсынылған.
@DataHub_KZ
❤2
Интернеттегі алаяқтықтың тіркелген эпизодтарының саны күрт өсті
І тоқсанның қорытындысы бойынша құқық қорғау органдары 6,2 мың осындай құқық бұзушылықты тіркеді, бұл 2024 жылдың осы айларымен салыстырғанда 23%-ға көп.
2023-2024 жылдары I тоқсанның қорытындысы бойынша жылдық өсу қарқындары қарапайымдау болды, ал 2022 жылы көрсеткіш 2021 жылмен салыстырғанда тіпті төмендеді. Дәл сол 2021 жылдың I тоқсанында күрт өсу байқалды және жалпы көрсеткіш қазіргіден де жоғары болды (келесі посттағы графикті қараңыз).
Бұл ретте, 2025 жылы алаяқтықтың тіркелген эпизодтары арасында онлайн үлесі – 54% – статистикада осындай мәліметтер көрсетіле бастаған 2019 жылдан бергі кезеңдегі ең жоғары көрсеткіш болып шықты.
Айтпақшы, қазір интернеттегі алдаудың барлық эпизодтарының бестен бір бөлігі Астанада тіркелді (жағдайлардың 17%-ы), дегенмен мұнда ж/ж көрсеткіші тіпті төмендеді (-5%). Бірақ Ақмола облысының көрсеткіштері одан да қызықтырақ: мұндағы көрсеткіш интернет-алаяқтықтың барлық тіркелген эпизодтарының 10%-ын құрайды, бірақ бұл ретте олардың өздері өңірде тіркелген барлық құқық бұзушылықтардың 40%-ын құрады (!) .
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
І тоқсанның қорытындысы бойынша құқық қорғау органдары 6,2 мың осындай құқық бұзушылықты тіркеді, бұл 2024 жылдың осы айларымен салыстырғанда 23%-ға көп.
2023-2024 жылдары I тоқсанның қорытындысы бойынша жылдық өсу қарқындары қарапайымдау болды, ал 2022 жылы көрсеткіш 2021 жылмен салыстырғанда тіпті төмендеді. Дәл сол 2021 жылдың I тоқсанында күрт өсу байқалды және жалпы көрсеткіш қазіргіден де жоғары болды (келесі посттағы графикті қараңыз).
Бұл ретте, 2025 жылы алаяқтықтың тіркелген эпизодтары арасында онлайн үлесі – 54% – статистикада осындай мәліметтер көрсетіле бастаған 2019 жылдан бергі кезеңдегі ең жоғары көрсеткіш болып шықты.
Айтпақшы, қазір интернеттегі алдаудың барлық эпизодтарының бестен бір бөлігі Астанада тіркелді (жағдайлардың 17%-ы), дегенмен мұнда ж/ж көрсеткіші тіпті төмендеді (-5%). Бірақ Ақмола облысының көрсеткіштері одан да қызықтырақ: мұндағы көрсеткіш интернет-алаяқтықтың барлық тіркелген эпизодтарының 10%-ын құрайды, бірақ бұл ретте олардың өздері өңірде тіркелген барлық құқық бұзушылықтардың 40%-ын құрады (!) .
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
❤2
Қазақстандықтардың қалтасына ет бағасы ауыртпалық түсіріп жатыр
Наурызда ет бағасы (ет өнімдерін қоса алғанда) айдан айға 2,2%-ға өсті. Соңғы рет осындай жоғары айлық қарқын үш жыл бұрын, 2022 жылдың сәуірінде тіркелген еді.
Ет бағасының айына 1%-дан астамға өсуі – салыстырмалы түрде сирек кездесетін құбылыс. Мысалға, бұған дейінгі толық екі жылда 1%-дық деңгейден бірде-бір рет асқан жоқ (айлық өсім қарқыны орта есеппен 0,4% болды). Сонда 2024 жылы ет бағасы жылдан жылға 3,4%-ға, ал 2023 жылы 7%-ға өсті. Ал енді салыстырыңыз: 2025 жылдың жақында ғана басталғанына қарамастан, осы уақытқа дейінгі баға өсімі 5,6%-ды құрайды. Мәселе үшінші ай қатарынан осылай елеулі түрде қымбаттап отырғанында. Бұған дейін +1,1% (қаңтарда) және +2,1% (ақпанда) болған.
Айта кету керек, дәл осы ет өнімдері наурыздың қорытындысы бойынша айтарлықтай үдей түскен азық-түлік инфляциясына ең көп үлесін қосқан. Жалпы баға өсіміндегі азық-түліктің 0,67 пайыздық тармағының 0,27 пайыздық тармағы немесе 40%-ы осы өнім тобына тиесілі болды.
Нақтырақ айтқанда, жалпы көрсеткішті ең көп көтерген – сиыр еті мен қой еті. Сиыр еті бағасының айлық өсім қарқыны 3,5%-ды құрады (2017 жылдың ақпанынан бергі екінші ең жоғары көрсеткіш), ал қой етінікі – 3,4% (2017 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары көрсеткіш).
Билік әлі де еттің қымбаттау себебі ретінде Тәжікстан мен Өзбекстан тарапынан сұраныстың артуын атап отыр (мұндай ресми түсіндірмені бұған дейін сиыр еті бағасының бір апталық күрт өсуі аясында айтып өткен едік). Олардың мәлімдеуінше, баға жуық арада тұрақталады: ішкі нарықта ет өнімдерінің тапшылығы жоқ. Ал «Қазақстанның ет одағы» бұл жағдайды басқаша түсіндіреді. Еліміздегі ірі қара мал басының азаюы себебінен туындаған ұсыныстың қысқаруымен байланыстырып отыр.
@DataHub_KZ
Наурызда ет бағасы (ет өнімдерін қоса алғанда) айдан айға 2,2%-ға өсті. Соңғы рет осындай жоғары айлық қарқын үш жыл бұрын, 2022 жылдың сәуірінде тіркелген еді.
Ет бағасының айына 1%-дан астамға өсуі – салыстырмалы түрде сирек кездесетін құбылыс. Мысалға, бұған дейінгі толық екі жылда 1%-дық деңгейден бірде-бір рет асқан жоқ (айлық өсім қарқыны орта есеппен 0,4% болды). Сонда 2024 жылы ет бағасы жылдан жылға 3,4%-ға, ал 2023 жылы 7%-ға өсті. Ал енді салыстырыңыз: 2025 жылдың жақында ғана басталғанына қарамастан, осы уақытқа дейінгі баға өсімі 5,6%-ды құрайды. Мәселе үшінші ай қатарынан осылай елеулі түрде қымбаттап отырғанында. Бұған дейін +1,1% (қаңтарда) және +2,1% (ақпанда) болған.
Айта кету керек, дәл осы ет өнімдері наурыздың қорытындысы бойынша айтарлықтай үдей түскен азық-түлік инфляциясына ең көп үлесін қосқан. Жалпы баға өсіміндегі азық-түліктің 0,67 пайыздық тармағының 0,27 пайыздық тармағы немесе 40%-ы осы өнім тобына тиесілі болды.
Нақтырақ айтқанда, жалпы көрсеткішті ең көп көтерген – сиыр еті мен қой еті. Сиыр еті бағасының айлық өсім қарқыны 3,5%-ды құрады (2017 жылдың ақпанынан бергі екінші ең жоғары көрсеткіш), ал қой етінікі – 3,4% (2017 жылдың ақпанынан бергі ең жоғары көрсеткіш).
Билік әлі де еттің қымбаттау себебі ретінде Тәжікстан мен Өзбекстан тарапынан сұраныстың артуын атап отыр (мұндай ресми түсіндірмені бұған дейін сиыр еті бағасының бір апталық күрт өсуі аясында айтып өткен едік). Олардың мәлімдеуінше, баға жуық арада тұрақталады: ішкі нарықта ет өнімдерінің тапшылығы жоқ. Ал «Қазақстанның ет одағы» бұл жағдайды басқаша түсіндіреді. Еліміздегі ірі қара мал басының азаюы себебінен туындаған ұсыныстың қысқаруымен байланыстырып отыр.
@DataHub_KZ
❤2
Алматыдағы қайталама нарық 2022 жылдың күзінен бері ең жылдам қарқынмен қымбаттады
Наурызда қайталама нарықтағы пәтерлердің құны бір айда 3,7%-ға өсті, бұл 2022 жылдың қазан айынан бергі ең жоғары айлық секіріс болды.
Сегменттегі бағалар үшінші ай қатарынан өсіп келеді және айтарлықтай елеулі өсуде, бірақ жақында нарық өзін басқаша сезінді: 2024 жылы құны көтерілгеннен гөрі көбіне төмендеді. Қалай болғанда да, ж/ж қалада қайталама нарық пәтерлерінің бағалары да наурыз айында +7,2%-ға өсті.
Бастапқы нарыққа келетін болсақ, мұнда Алматыдағы өсім бір айда +1,9% құрады. Нәтиже қарапайымдау, бірақ бұл 2023 жылдың қыркүйегінен бергі сегмент үшін ең елеулі қарқын.
Ал жалға алу арзандады – ақпанмен салыстырғанда 0,9%-ға. Айтпақшы, Астанадағы жалға алу да арзандады, мұндағы арзандау айтарлықтай елеулі: -2,6%. Бір жағынан, бұл 2023 жылдың сәуірінен бергі құлдыраудың ең елеулі қарқыны, ал екінші жағынан, жалпы алғанда, елордадағы жалдау соңғы айларда бағаның айтарлықтай өсуін көрсетті, сондықтан ж/ж наурыз айының қорытындысы бойынша ресми статистика жалдау бағасының 25,4%-ға өскенін көрсетті.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Наурызда қайталама нарықтағы пәтерлердің құны бір айда 3,7%-ға өсті, бұл 2022 жылдың қазан айынан бергі ең жоғары айлық секіріс болды.
Сегменттегі бағалар үшінші ай қатарынан өсіп келеді және айтарлықтай елеулі өсуде, бірақ жақында нарық өзін басқаша сезінді: 2024 жылы құны көтерілгеннен гөрі көбіне төмендеді. Қалай болғанда да, ж/ж қалада қайталама нарық пәтерлерінің бағалары да наурыз айында +7,2%-ға өсті.
Бастапқы нарыққа келетін болсақ, мұнда Алматыдағы өсім бір айда +1,9% құрады. Нәтиже қарапайымдау, бірақ бұл 2023 жылдың қыркүйегінен бергі сегмент үшін ең елеулі қарқын.
Ал жалға алу арзандады – ақпанмен салыстырғанда 0,9%-ға. Айтпақшы, Астанадағы жалға алу да арзандады, мұндағы арзандау айтарлықтай елеулі: -2,6%. Бір жағынан, бұл 2023 жылдың сәуірінен бергі құлдыраудың ең елеулі қарқыны, ал екінші жағынан, жалпы алғанда, елордадағы жалдау соңғы айларда бағаның айтарлықтай өсуін көрсетті, сондықтан ж/ж наурыз айының қорытындысы бойынша ресми статистика жалдау бағасының 25,4%-ға өскенін көрсетті.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
❤1
🐟🏅Қазақстан бақтақ өсіруден рекорд жаңартты
2024 жылы отандық балық өсіретін шаруашылықтарда 6,5 мың т тауарлық бақтақ өсірілген. Бұл көрсеткіш, ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, 2023 жылмен салыстырғанда 2,5 есе артып, кем дегенде соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгейге жеткен.
Өткен жыл бұл саладағы көрсеткіштерді түбегейлі өзгертті. Бұрын бақтақтың негізгі бөлігі Шығыс Қазақстан облысында өсірілетін: 2023 жылы өңірдің үлесі 57% болған. Ал енді көш бастап тұрған – Алматы облысы, үлесі 2024 жылы 52% болды. Дегенмен, бұрынғы көшбасшы өз орнын жоғалтқанымен, ШҚО маңызды өндірушілер тізімінен әлі шыққан жоқ: оның қазіргі үлесі – 21%.
Айта кетейік, бақтақ өндірісіндегі күрт өсімге ең көп үлес қосқан дәл осы қазіргі көшбасшы - Алматы облысы. Бұл өңір өткен жылға қарағандағы жалпы республикалық өсімнің 78%-ын қамтамасыз етті – 3,9 мың т ішінен 3 мың т тиесілі. Сонымен қатар өзінің көрсеткіші жылдан жылға бірден 11,4 есеге артқан.
Әрине, мұның бәрі жақсы-ақ, бірақ ескеретін бір жайт бар. 2024 жылы Алматы облысында өсірілген бақтақтың тек 17%-ы ғана сатылған (салыстырып көріңіз: бір жыл бұрын Қазақстан бойынша бұл көрсеткіш 70% болған). Басқаша айтқанда, өңірде өндірілген форельдің аз ғана бөлігі нарыққа жеткен. Мұндай жағдай сұрақтар туғызбай қоймайды. Сату үшін өсіріліп жатқан балық сатылмаса, өсіріп не қажеті бар?
Алайда мұнда ешқандай логикалық қайшылық жоқ. Қалай болғанда да, @DataHub_KZ жолдаған сұраққа жауап ретінде ҚР СЖРА ҰСБ жарияланған деректердің дұрыстығын растады:
Сонымен қатар статистика ведомствосы Алматы облысында өсірілген бақтақтың сатылу көрсеткішінің төмендеуіне септігін тигізуі мүмкін себептерді атап өтті:
🔸 сұраныстың болмауы (тұтынушы болмаса, балық әрі қарай өсіріле береді);
🔸 логистика мәселелері;
🔸 баға бәсекесі;
🔸 балық тұтынудағы маусымдық ауытқулар;
🔸 сапасыз балық.
Қоса кетейік, Қазақстан өзін бақтақпен салыстырмалы түрде жақсы қамтамасыз етіп отырғаны сыңайлы. 2024 жылы ішкі және сыртқы нарықтарға 1,8 мың т отандық бақтақ жөнелтілді (жылдан жылға -6%). Сонымен қатар, кедендік статистика мәліметтеріне сәйкес, бақтақтың жалпы экспорты 0,3 мың т құрады (тірі, жаңа ауланған, салқындатылған және мұздатылған), ал импорты – 1,4 мың т.
@DataHub_KZ
2024 жылы отандық балық өсіретін шаруашылықтарда 6,5 мың т тауарлық бақтақ өсірілген. Бұл көрсеткіш, ҚР СЖРА ҰСБ деректері бойынша, 2023 жылмен салыстырғанда 2,5 есе артып, кем дегенде соңғы 10 жылдағы ең жоғары деңгейге жеткен.
Өткен жыл бұл саладағы көрсеткіштерді түбегейлі өзгертті. Бұрын бақтақтың негізгі бөлігі Шығыс Қазақстан облысында өсірілетін: 2023 жылы өңірдің үлесі 57% болған. Ал енді көш бастап тұрған – Алматы облысы, үлесі 2024 жылы 52% болды. Дегенмен, бұрынғы көшбасшы өз орнын жоғалтқанымен, ШҚО маңызды өндірушілер тізімінен әлі шыққан жоқ: оның қазіргі үлесі – 21%.
Айта кетейік, бақтақ өндірісіндегі күрт өсімге ең көп үлес қосқан дәл осы қазіргі көшбасшы - Алматы облысы. Бұл өңір өткен жылға қарағандағы жалпы республикалық өсімнің 78%-ын қамтамасыз етті – 3,9 мың т ішінен 3 мың т тиесілі. Сонымен қатар өзінің көрсеткіші жылдан жылға бірден 11,4 есеге артқан.
Әрине, мұның бәрі жақсы-ақ, бірақ ескеретін бір жайт бар. 2024 жылы Алматы облысында өсірілген бақтақтың тек 17%-ы ғана сатылған (салыстырып көріңіз: бір жыл бұрын Қазақстан бойынша бұл көрсеткіш 70% болған). Басқаша айтқанда, өңірде өндірілген форельдің аз ғана бөлігі нарыққа жеткен. Мұндай жағдай сұрақтар туғызбай қоймайды. Сату үшін өсіріліп жатқан балық сатылмаса, өсіріп не қажеті бар?
Алайда мұнда ешқандай логикалық қайшылық жоқ. Қалай болғанда да, @DataHub_KZ жолдаған сұраққа жауап ретінде ҚР СЖРА ҰСБ жарияланған деректердің дұрыстығын растады:
«Кәсіпорындардан алынған мәліметтерді тексеру барысында растау хаттары келіп түсті».
Сонымен қатар статистика ведомствосы Алматы облысында өсірілген бақтақтың сатылу көрсеткішінің төмендеуіне септігін тигізуі мүмкін себептерді атап өтті:
🔸 сұраныстың болмауы (тұтынушы болмаса, балық әрі қарай өсіріле береді);
🔸 логистика мәселелері;
🔸 баға бәсекесі;
🔸 балық тұтынудағы маусымдық ауытқулар;
🔸 сапасыз балық.
Қоса кетейік, Қазақстан өзін бақтақпен салыстырмалы түрде жақсы қамтамасыз етіп отырғаны сыңайлы. 2024 жылы ішкі және сыртқы нарықтарға 1,8 мың т отандық бақтақ жөнелтілді (жылдан жылға -6%). Сонымен қатар, кедендік статистика мәліметтеріне сәйкес, бақтақтың жалпы экспорты 0,3 мың т құрады (тірі, жаңа ауланған, салқындатылған және мұздатылған), ал импорты – 1,4 мың т.
@DataHub_KZ
❤2
Тұрғын үйге зейнетақы жинақтарын шешіп алудың орташа сомасы айтарлықтай төмендеуде
Наурызда жалпы сомасы 34,7 млрд теңгеге тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында БЖЗҚ-дан біржолғы төлем алуға 43,2 мың өтініш орындалды. Сонымен қатар, өткен аймен салыстырғанда өтініштер саны а/а өзгерген жоқ дерлік (-4%), ал сома жинақтарды шешіп алу бумы басталған кезден бері (оның мән-жайларын, мысалы, мына жерде анықтауға тырыстық) – 2024 жылдың маусымынан бергі ең төменгі деңгейге жетіп, 20%-ға азайды.
Тиісінше, бұл бір салымшының орташа есеппен азырақ ақша шешіп алғанын білдіреді. Мәселен, наурыз айында орындалған өтініштің орташа сомасы 743 мың теңгені құрады, бұл инфляцияға түзетусіз де ақпанға қарағанда 17%-ға аз және бір жыл бұрынғыға қарағанда 20%-ға аз. Қазіргі көрсеткіш кем дегенде 2023 жылдың басынан бергі ең төменгі көрсеткіш болды.
Салыстыру үшін: 2023 жылы орташа айлық деңгей 1,7 млн теңге мөлшерінде болды, 2024 жылдың бірінші жартыжылдығында, аталған бумның басталуына дейін шамамен 1 млн құрады, екінші жартыжылдықта 904 мың теңгеге дейін төмендеді.
Қазір, тиісінше, 743 мың теңге мөлшеріндегі көрсеткіш кезінде, адамдар орта есеппен соңғы кездегіден гөрі аздау сомаларды алуға дайын екендігі түсінікті. Ең кең таралған мақсаттар бойынша шешіп алудың орташа сомалары жалпы көрсеткіштен төмен. Мәселен, наурыз айында өтінімдердің шамамен 37%-ы тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі салымды толықтыру мақсатында орындалды, орташа сомасы 588 мың теңге, тағы 31%-ы тұрғын үй құрылыс жинақ шеңберінде ипотека бойынша берешекті ішінара өтеу мақсатында, бір орындалған өтінімге орташа сомасы 349 мың теңге және тағы 20%-ы орташа сомасы 506 мың теңгені құрайтын өзге де ипотекалық қарыздарды ішінара өтеу.
💉Айтпақшы, наурыз айында емделуге арналған зейнетақы төлемдерінің жағдайы не болды? Мұнда күшті ауытқулардың орташа сомасы көрсетілмейді: наурызда орындалған мәлімдемелер саны да, олардың көлемі де бірдей қарқынмен 27%-ға қысқарды. Абсолютті мәндерде бұл жолы біз 24,1 млрд теңге және 23,4 мың өтініш туралы айтып отырмыз. Екі жағдайда да, айтарлықтай құлдырауға қарамастан, әңгіме небәрі 4 айдағы минимум туралы болып отыр.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
Наурызда жалпы сомасы 34,7 млрд теңгеге тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында БЖЗҚ-дан біржолғы төлем алуға 43,2 мың өтініш орындалды. Сонымен қатар, өткен аймен салыстырғанда өтініштер саны а/а өзгерген жоқ дерлік (-4%), ал сома жинақтарды шешіп алу бумы басталған кезден бері (оның мән-жайларын, мысалы, мына жерде анықтауға тырыстық) – 2024 жылдың маусымынан бергі ең төменгі деңгейге жетіп, 20%-ға азайды.
Тиісінше, бұл бір салымшының орташа есеппен азырақ ақша шешіп алғанын білдіреді. Мәселен, наурыз айында орындалған өтініштің орташа сомасы 743 мың теңгені құрады, бұл инфляцияға түзетусіз де ақпанға қарағанда 17%-ға аз және бір жыл бұрынғыға қарағанда 20%-ға аз. Қазіргі көрсеткіш кем дегенде 2023 жылдың басынан бергі ең төменгі көрсеткіш болды.
Салыстыру үшін: 2023 жылы орташа айлық деңгей 1,7 млн теңге мөлшерінде болды, 2024 жылдың бірінші жартыжылдығында, аталған бумның басталуына дейін шамамен 1 млн құрады, екінші жартыжылдықта 904 мың теңгеге дейін төмендеді.
Қазір, тиісінше, 743 мың теңге мөлшеріндегі көрсеткіш кезінде, адамдар орта есеппен соңғы кездегіден гөрі аздау сомаларды алуға дайын екендігі түсінікті. Ең кең таралған мақсаттар бойынша шешіп алудың орташа сомалары жалпы көрсеткіштен төмен. Мәселен, наурыз айында өтінімдердің шамамен 37%-ы тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесіндегі салымды толықтыру мақсатында орындалды, орташа сомасы 588 мың теңге, тағы 31%-ы тұрғын үй құрылыс жинақ шеңберінде ипотека бойынша берешекті ішінара өтеу мақсатында, бір орындалған өтінімге орташа сомасы 349 мың теңге және тағы 20%-ы орташа сомасы 506 мың теңгені құрайтын өзге де ипотекалық қарыздарды ішінара өтеу.
💉Айтпақшы, наурыз айында емделуге арналған зейнетақы төлемдерінің жағдайы не болды? Мұнда күшті ауытқулардың орташа сомасы көрсетілмейді: наурызда орындалған мәлімдемелер саны да, олардың көлемі де бірдей қарқынмен 27%-ға қысқарды. Абсолютті мәндерде бұл жолы біз 24,1 млрд теңге және 23,4 мың өтініш туралы айтып отырмыз. Екі жағдайда да, айтарлықтай құлдырауға қарамастан, әңгіме небәрі 4 айдағы минимум туралы болып отыр.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
Сіздерге динамикадағы көріністі естеріңізге түсіру үшін айлар бойынша шешіп алу графигін жариялаймыз. 2023 жылдың ортасында көрінетін өсім жаңа Әлеуметтік кодекстің күшіне енуімен байланысты болды, ал өзекті көтеріңкі мәндер шешіп алуды шектеу туралы пікірталастар аясында тіркеле бастады.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –16,5% @DataHub_KZ
Ұлттық банк бүгінгі шешімі мен инфляция жағдайы туралы не дейді?
🟢 Жақсы жаңалықтан бастайық. Баға өсімінің айлық динамикасында «тұрақтанудың алғашқы белгілері» байқала бастады: көрсеткіш ақпандағы 1,5%-дан 1,3%-ға дейін баяулады. Халықтың қысқа мерзімді инфляциялық күтулері көктемнің алғашқы айында аздап төмендеді.
🔴 Алайда жылдық инфляция наурыздың қорытындысы бойынша 10%-ға дейін көтерілді («10-12% болжам диапазонының» шегінде қалса да), ал маусымдыққа байланысты түзетумен есептегенде І тоқсандағы инфляция жылдық мәнде, орта есеппен, 14,2%-ға жетті. Бұған тарифтік реформалардың жалғасуы, проциклді фискалдық ынталандыру және тұрақты тұтынушылық сұраныс әсерін тигізді. Кәсіби қатысушылардың инфляция деңгейіне қатысты күтулері жоғарылады.
🔴 Сыртқы жағдай да инфляциялық сипатта қалып отыр: азық-түліктің әлемдік бағалары жоғары, біздің ірі сауда серіктесіміз Ресейде де бағаның өсуі екі таңбалы көрсеткішке жеткен. Сонымен қатар мұнай бағасының төмендеуі мен қаржы нарығындағы құбылмалылыққа алып келіп үлгерген АҚШ-тың сауда саясатына байланысты қауіптер де бар.
Реттеуші жаңа деглобализация толқыны мен логистикалық қиындықтар салдарынан туындауы мүмкін мәселелерге назар аударады.
🟢 Екінші жағынан, ҚР Ұлттық банкі тұтынушылық сұраныстың бәсеңдеуінің кейбір белгілерін тіркеуді бастады: бөлшек тауар айналымы қарқынының төмендеуі мен ірі сатып алулар индексінің (сауалнама нәтижелері бойынша) төмендеуі.
❓Қалай болғанда да, ҚР ҰБ жақын арада мөлшерлемені төмендетуге негіз көріп тұрған жоқ. Ал оны көтеру перспективасы жаңа деректерге байланысты, сонымен қатар еліміздегі салық реформасының және АҚШ тарифтік саясатының әсерлері бағалануы қажет. Мөлшерлеме бойынша келесі шешім 5 маусымда жарияланады.
@DataHub_KZ
🟢 Жақсы жаңалықтан бастайық. Баға өсімінің айлық динамикасында «тұрақтанудың алғашқы белгілері» байқала бастады: көрсеткіш ақпандағы 1,5%-дан 1,3%-ға дейін баяулады. Халықтың қысқа мерзімді инфляциялық күтулері көктемнің алғашқы айында аздап төмендеді.
🔴 Алайда жылдық инфляция наурыздың қорытындысы бойынша 10%-ға дейін көтерілді («10-12% болжам диапазонының» шегінде қалса да), ал маусымдыққа байланысты түзетумен есептегенде І тоқсандағы инфляция жылдық мәнде, орта есеппен, 14,2%-ға жетті. Бұған тарифтік реформалардың жалғасуы, проциклді фискалдық ынталандыру және тұрақты тұтынушылық сұраныс әсерін тигізді. Кәсіби қатысушылардың инфляция деңгейіне қатысты күтулері жоғарылады.
🔴 Сыртқы жағдай да инфляциялық сипатта қалып отыр: азық-түліктің әлемдік бағалары жоғары, біздің ірі сауда серіктесіміз Ресейде де бағаның өсуі екі таңбалы көрсеткішке жеткен. Сонымен қатар мұнай бағасының төмендеуі мен қаржы нарығындағы құбылмалылыққа алып келіп үлгерген АҚШ-тың сауда саясатына байланысты қауіптер де бар.
Реттеуші жаңа деглобализация толқыны мен логистикалық қиындықтар салдарынан туындауы мүмкін мәселелерге назар аударады.
🟢 Екінші жағынан, ҚР Ұлттық банкі тұтынушылық сұраныстың бәсеңдеуінің кейбір белгілерін тіркеуді бастады: бөлшек тауар айналымы қарқынының төмендеуі мен ірі сатып алулар индексінің (сауалнама нәтижелері бойынша) төмендеуі.
❓Қалай болғанда да, ҚР ҰБ жақын арада мөлшерлемені төмендетуге негіз көріп тұрған жоқ. Ал оны көтеру перспективасы жаңа деректерге байланысты, сонымен қатар еліміздегі салық реформасының және АҚШ тарифтік саясатының әсерлері бағалануы қажет. Мөлшерлеме бойынша келесі шешім 5 маусымда жарияланады.
@DataHub_KZ
Соттар тұтынушылардың құқықтарын қорғау туралы талаптардың рекордтық санын қабылдады
I тоқсанның қорытындысы бойынша бірінші сатыдағы соттарға 768 ұқсас өтініш келіп түсті, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 20%-ға артық. Мұндай жоғары деңгей кем дегенде 10 жылда алғаш рет байқалып отыр, деп хабарлайды ҚР БП ҚСжАЕК.
Уақыт өте келе халық өз тұтынушылық құқықтарын қорғау үшін соттарға белсенді түрде жүгінуде. Мәселен, 2016 жылдан 2025 жылға дейін қаңтар-наурыз айларында берілген талап-арыздар саны тек үш рет азайды (ж/ж). Айтпақшы, соңғы рет мұндай оқиға 2024 жылы болды. Бірақ ол кезде көрсеткіш аздап қана жоғалтты, 4%. Сонымен қатар, тұтынушылардың шағымдары көбінесе сауда және қызмет көрсету салаларына қатысты болғанын атап өту қызықты болар (I тоқсанда сотқа келіп түскен өтініштердің 41%-ы). Өте сирек - медицина саласына (2%).
Дегенмен қандай рекордтар орнатылса да, талаптардың айтарлықтай бөлігі әлі де нақты қарастыру деңгейіне жетпейді. Мысалы, жекелей алғанда 2024 жылы соттар өтініш берушілерге берілген өтініштердің үштен бірін қайтарды.
Бәлкім, мұндай шағымдар негізінен төрт сатылы алгоритмді сақтамау салдарынан қайтарылуы мүмкін. Заңға сәйкес, сотқа жүгінер алдында тұтынушы жанжалды реттеудің үш кезеңінен (кәсіпкер-медиатор-мемлекеттік орган) дәйекті түрде өтуі және олардың ешқайсысында табысқа жете алмауы керек. Айта кетейік,билік бұл рәсімді жеңілдетіп, оны екі сатылы етуді жоспарлап отыр – тиісті заң жобасы қазір Мәжілісте қаралуда.
Қорытындылай келе, тұтынушылық талапты қанағаттандыру мүмкіндігі, егер ол соттың қарауына қабылданса, өте жоғары екенін мойындау керек. Атап айтқанда, қаңтар-наурыз қорытындысы бойынша талапкерлердің пайдасына осындай істердің 83%-ы шешілді –319 істің 264-і. Шығарылған шешімдер бойынша 457,4 млн теңге өндіріп алуға жатады.
@DataHub_KZ
I тоқсанның қорытындысы бойынша бірінші сатыдағы соттарға 768 ұқсас өтініш келіп түсті, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 20%-ға артық. Мұндай жоғары деңгей кем дегенде 10 жылда алғаш рет байқалып отыр, деп хабарлайды ҚР БП ҚСжАЕК.
Уақыт өте келе халық өз тұтынушылық құқықтарын қорғау үшін соттарға белсенді түрде жүгінуде. Мәселен, 2016 жылдан 2025 жылға дейін қаңтар-наурыз айларында берілген талап-арыздар саны тек үш рет азайды (ж/ж). Айтпақшы, соңғы рет мұндай оқиға 2024 жылы болды. Бірақ ол кезде көрсеткіш аздап қана жоғалтты, 4%. Сонымен қатар, тұтынушылардың шағымдары көбінесе сауда және қызмет көрсету салаларына қатысты болғанын атап өту қызықты болар (I тоқсанда сотқа келіп түскен өтініштердің 41%-ы). Өте сирек - медицина саласына (2%).
Дегенмен қандай рекордтар орнатылса да, талаптардың айтарлықтай бөлігі әлі де нақты қарастыру деңгейіне жетпейді. Мысалы, жекелей алғанда 2024 жылы соттар өтініш берушілерге берілген өтініштердің үштен бірін қайтарды.
Бәлкім, мұндай шағымдар негізінен төрт сатылы алгоритмді сақтамау салдарынан қайтарылуы мүмкін. Заңға сәйкес, сотқа жүгінер алдында тұтынушы жанжалды реттеудің үш кезеңінен (кәсіпкер-медиатор-мемлекеттік орган) дәйекті түрде өтуі және олардың ешқайсысында табысқа жете алмауы керек. Айта кетейік,билік бұл рәсімді жеңілдетіп, оны екі сатылы етуді жоспарлап отыр – тиісті заң жобасы қазір Мәжілісте қаралуда.
Қорытындылай келе, тұтынушылық талапты қанағаттандыру мүмкіндігі, егер ол соттың қарауына қабылданса, өте жоғары екенін мойындау керек. Атап айтқанда, қаңтар-наурыз қорытындысы бойынша талапкерлердің пайдасына осындай істердің 83%-ы шешілді –319 істің 264-і. Шығарылған шешімдер бойынша 457,4 млн теңге өндіріп алуға жатады.
@DataHub_KZ
Сондай-ақ деректерді визуализациялаусыз болмайды. Графиктерде - алдыңғы постқа көбірек көрнекі мәліметтер.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
👨💻💪Қазақстаннан IT-қызметтердің экспорты импорттан екі есе асып түсті
2024 жылы шетелге компьютерлік қызметтерді сату көлемі сатып алудан 2,1 есе артық болды – $690,7 млн $324 млн-ға қарсы. ҚР ҰБ деректеріне сүйенсек, Қазақстан осымен екінші жыл қатарынан аталған қызметтер бойынша таза экспорттаушы ел болып отыр.
Бұған дейін, 2023 жылы, экспорт көлемі импорттан небәрі 17%-ға ғана артық болған еді. Айырмашылықтың осынша үлкен болуына экспорт пен импорт көрсеткіштерінің бір-біріне қарама-қарсы және айтарлықтай өзгеруі себеп болды. Экспорт бір жылда 31%-ға артса, импорт шамамен сондай көлемде – 29%-ға азайған.
🇷🇺🇺🇸Айта кетерлігі, IT-қызметтер экспортының жылдық өсімінің үштен бірін Ресей қамтамасыз етті (жалпы $161,6 млн $54,5 млн тиесілі). Бұл бағыт әлі де маңызды болып қалып отыр: жалпы экспорттың 14%-ы немесе $95,6 млн осы елге тиесілі. Ал АҚШ, керісінше, негізгі серіктес ретіндегі мәртебесінен айырылды. Бұл ел 2023 жылмен салыстырғанда тиісті қызметтерді 5 есе аз сатып алған. Нәтижесінде үлесі жалпы көлемде 8%-дан ($43,6 млн) 1%-ға ($9,1 млн) дейін төмендеді.
Сонымен қатар АҚШ IT-қызметтер импортының төмендеуіне де елеулі үлес қосты – жалпы құлдыраудың 15%-ы (жалпы -$129,7 млн -$19,9 млн тиесілі) осы ел тарапынан болды.
🔔Компьютерлік қызметтер экспортының өскеніне қарамастан, оның қарқыны бәсеңдеп келе жатқаны байқалады. Салыстырыңыз: 2023 жылы 56% болса, 2022 жылы 345% болған. Өсімнің баяулауы ресейлік компаниялар мен мамандардың релокациясының қазақстандық IT-секторға ықпалы азайып келе жатқанымен байланысты болса керек. Ал 2024 жылы бұл процесс толығымен тоқтаған сыңайлы – бұған Ресей азаматтарына тиесілі заңды тұлғалар мен филиалдарды тіркеу санының азаюы дәлел.
Осыны ескерсек, IT-қызметтер экспортын 2026 жылға дейін $1 млрд жеткізу жоспарын оңай орындалатын мақсат деп айту қиын. Бұл межеге жету үшін жыл сайын орта есеппен 21% өсім қажет. Оның үстіне, бұл өсім қазірдің өзінде жоғары базалық деңгейге қатысты болатынын ескерсек, оңай шаруа емес.
😕Қоса кетейік, компьютерлік қызметтердің шетелге сатылуы қарқынды өсіп жатқанына қарамастан, Қазақстан экспорттайтын барлық қызметтердің арасындағы үлесі небәрі 6%-ды құрайды. Экспорттың негізгі бөлігін әлі де жүк тасымалы қызметтері құрайды – 37%. Бұл ретте Халықаралық қызметтер балансы (экспорттан импортты алғанда) теріс күйде қалып отыр – минус $1,22 млрд. Бұдан шығатын қорытынды, Қазақстан қызметтер экспортын әртүрлі бағытта дамытуда әлі де үлкен жетістіктерге жете қойған жоқ деуге болады.
@DataHub_KZ
2024 жылы шетелге компьютерлік қызметтерді сату көлемі сатып алудан 2,1 есе артық болды – $690,7 млн $324 млн-ға қарсы. ҚР ҰБ деректеріне сүйенсек, Қазақстан осымен екінші жыл қатарынан аталған қызметтер бойынша таза экспорттаушы ел болып отыр.
Бұған дейін, 2023 жылы, экспорт көлемі импорттан небәрі 17%-ға ғана артық болған еді. Айырмашылықтың осынша үлкен болуына экспорт пен импорт көрсеткіштерінің бір-біріне қарама-қарсы және айтарлықтай өзгеруі себеп болды. Экспорт бір жылда 31%-ға артса, импорт шамамен сондай көлемде – 29%-ға азайған.
🇷🇺🇺🇸Айта кетерлігі, IT-қызметтер экспортының жылдық өсімінің үштен бірін Ресей қамтамасыз етті (жалпы $161,6 млн $54,5 млн тиесілі). Бұл бағыт әлі де маңызды болып қалып отыр: жалпы экспорттың 14%-ы немесе $95,6 млн осы елге тиесілі. Ал АҚШ, керісінше, негізгі серіктес ретіндегі мәртебесінен айырылды. Бұл ел 2023 жылмен салыстырғанда тиісті қызметтерді 5 есе аз сатып алған. Нәтижесінде үлесі жалпы көлемде 8%-дан ($43,6 млн) 1%-ға ($9,1 млн) дейін төмендеді.
Сонымен қатар АҚШ IT-қызметтер импортының төмендеуіне де елеулі үлес қосты – жалпы құлдыраудың 15%-ы (жалпы -$129,7 млн -$19,9 млн тиесілі) осы ел тарапынан болды.
🔔Компьютерлік қызметтер экспортының өскеніне қарамастан, оның қарқыны бәсеңдеп келе жатқаны байқалады. Салыстырыңыз: 2023 жылы 56% болса, 2022 жылы 345% болған. Өсімнің баяулауы ресейлік компаниялар мен мамандардың релокациясының қазақстандық IT-секторға ықпалы азайып келе жатқанымен байланысты болса керек. Ал 2024 жылы бұл процесс толығымен тоқтаған сыңайлы – бұған Ресей азаматтарына тиесілі заңды тұлғалар мен филиалдарды тіркеу санының азаюы дәлел.
Осыны ескерсек, IT-қызметтер экспортын 2026 жылға дейін $1 млрд жеткізу жоспарын оңай орындалатын мақсат деп айту қиын. Бұл межеге жету үшін жыл сайын орта есеппен 21% өсім қажет. Оның үстіне, бұл өсім қазірдің өзінде жоғары базалық деңгейге қатысты болатынын ескерсек, оңай шаруа емес.
😕Қоса кетейік, компьютерлік қызметтердің шетелге сатылуы қарқынды өсіп жатқанына қарамастан, Қазақстан экспорттайтын барлық қызметтердің арасындағы үлесі небәрі 6%-ды құрайды. Экспорттың негізгі бөлігін әлі де жүк тасымалы қызметтері құрайды – 37%. Бұл ретте Халықаралық қызметтер балансы (экспорттан импортты алғанда) теріс күйде қалып отыр – минус $1,22 млрд. Бұдан шығатын қорытынды, Қазақстан қызметтер экспортын әртүрлі бағытта дамытуда әлі де үлкен жетістіктерге жете қойған жоқ деуге болады.
@DataHub_KZ
🔥1
2024 жылдың қорытындысы бойынша IT-қызметтер экспорты мен импорты арасындағы айырмашылық графикте анық көрінеді.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
Әуе компанияларының жолаушылар тасымалынан түсетін табысы айтарлықтай төмендеді
2025 жылдың наурызында әуе көлігі кәсіпорындары жолаушылардан ұшқандары үшін 60,3 млрд тг табыс тапты, бұл көрсеткіш, салыстырмалы бағамен, 2024 жылдың наурызымен салыстырғанда бірден 18,4%-ға төмендеген. Жылдық мәндегі құлдыраудың мұндай қарқыны 2023 жылдың желтоқсанынан бергі кез келген ай үшін ең жоғарғы көрсеткіш болып тұр.
Егер жолаушылар үшін тасымал құнының өсуін ескермей, номиналды түрде есептесек, қазіргі көлемі өткен жылғыдан 10%-ға аз. Ал жолаушылар саны 5,2%-ға, 1,1 млн адамға дейін азайған. Жолаушылар айналымы — яғни жолаушылар ұшқан қашықтықты да есепке алатын көрсеткіш — 3,7%-ға, 2,2 млрд ж-км дейін төмендеген.
Айта кету керек, жолаушылар санын да, жолаушылар айналымын да әлі де төмен деп айтуға келмейді (графикке қараңыз). Алайда 2024 жылдың наурызымен салыстырсақ, мысалға, бір жолаушы компанияларға тіпті номиналды түрде де аз пайда әкелген: адам басына шаққанда орташа сома — 52,7 мың тг қарсы 55,7 мың тг.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
2025 жылдың наурызында әуе көлігі кәсіпорындары жолаушылардан ұшқандары үшін 60,3 млрд тг табыс тапты, бұл көрсеткіш, салыстырмалы бағамен, 2024 жылдың наурызымен салыстырғанда бірден 18,4%-ға төмендеген. Жылдық мәндегі құлдыраудың мұндай қарқыны 2023 жылдың желтоқсанынан бергі кез келген ай үшін ең жоғарғы көрсеткіш болып тұр.
Егер жолаушылар үшін тасымал құнының өсуін ескермей, номиналды түрде есептесек, қазіргі көлемі өткен жылғыдан 10%-ға аз. Ал жолаушылар саны 5,2%-ға, 1,1 млн адамға дейін азайған. Жолаушылар айналымы — яғни жолаушылар ұшқан қашықтықты да есепке алатын көрсеткіш — 3,7%-ға, 2,2 млрд ж-км дейін төмендеген.
Айта кету керек, жолаушылар санын да, жолаушылар айналымын да әлі де төмен деп айтуға келмейді (графикке қараңыз). Алайда 2024 жылдың наурызымен салыстырсақ, мысалға, бір жолаушы компанияларға тіпті номиналды түрде де аз пайда әкелген: адам басына шаққанда орташа сома — 52,7 мың тг қарсы 55,7 мың тг.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👍1