📉Экспорт статистикасы айтарлықтай құлдырауды көрсетті
2025 жылғы қаңтар айындағы статистикада көрсетілген ҚР-дан шетелге тауарларды жеткізу көлемі $5,1 млрд құрады, бұл жылдың бірінші айы үшін 2021 жылғы мәннен бергі ең төмен көрсеткіш болды. Егер кез келген айды алсақ, онда қазіргіден номиналды түрде төмен көрсеткіш соңғы рет сол 2021 жылдың шілде айында болды.
2024 жылдың қаңтарымен салыстырғанда экспорттың ақшалай көлемінің төмендеуі 13,6%-ды құрады – бұл 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең елеулі теріс жылдық динамика. Бұл жолы біздің негізгі экспорттық өніміміз – мұнай көрсеткіштерді айтарлықтай төменге тартты.*
🛢2025 жылдың қаңтар айындағы статистикада $2,7 миллиард сомасына сатылым тіркелді, бұл 2024 жылдың қаңтарына қарағанда бірден 26%-ға төмен. Бұл ретте мәселе мұнай бағасының динамикасында ғана емес – физикалық көріністе, аз қарқынды болғанымен, құлдырау дегенмен бар. Жылдық құлдырау 14,7%-ды құрады, көлемнің өзі 4,8 млн тоннаға жетті.
Сонымен қатар, бұл физикалық көрсеткіш 2023 жылдың қаңтарынан бері екі жылдағы сыртқы сауда статистикасындағы кез келген ай үшін ең төменгі көрсеткіш болды. Алайда мынаны есте ұстаған жөн: мұнай экспортын есепке алудың өзіндік ерекшеліктері бар, статистикадан ол аздап кешігумен көрінуі мүмкін.
📎Мұны 2023 жылы Ұлттық банк мұнай экспорты бөлігінде төлем балансы бойынша деректерді қалыптастыру тәсілін түзету кезінде көрсетті. Ол кезде реттеуші орган былай деп түсіндірді: мұнай құбыры арқылы шикізатты нақты жеткізу мен бұл жеткізілім кедендік статистикада пайда болған сәт арасында біраз уақыт өтеді – үш айға дейін, бұл декларацияларды рәсімдеу ерекшеліктеріне байланысты.
Өндіріс статистикасы бірнеше ай бұрын, 2024 жылдың қазан айында мұнайдың айтарлықтай төмендеуін көрсетті. Ол кезде өндірістің физикалық көлемі жылдық 15,2% төмендегенін көрсетті және 2022 жылдың қазан айынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
*2709/Шикі мұнай және битуминозды минералдардан алынған шикі мұнай өнімдері СЭҚ ТН коды бойынша
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
2025 жылғы қаңтар айындағы статистикада көрсетілген ҚР-дан шетелге тауарларды жеткізу көлемі $5,1 млрд құрады, бұл жылдың бірінші айы үшін 2021 жылғы мәннен бергі ең төмен көрсеткіш болды. Егер кез келген айды алсақ, онда қазіргіден номиналды түрде төмен көрсеткіш соңғы рет сол 2021 жылдың шілде айында болды.
2024 жылдың қаңтарымен салыстырғанда экспорттың ақшалай көлемінің төмендеуі 13,6%-ды құрады – бұл 2023 жылдың қыркүйегінен бергі ең елеулі теріс жылдық динамика. Бұл жолы біздің негізгі экспорттық өніміміз – мұнай көрсеткіштерді айтарлықтай төменге тартты.*
🛢2025 жылдың қаңтар айындағы статистикада $2,7 миллиард сомасына сатылым тіркелді, бұл 2024 жылдың қаңтарына қарағанда бірден 26%-ға төмен. Бұл ретте мәселе мұнай бағасының динамикасында ғана емес – физикалық көріністе, аз қарқынды болғанымен, құлдырау дегенмен бар. Жылдық құлдырау 14,7%-ды құрады, көлемнің өзі 4,8 млн тоннаға жетті.
Сонымен қатар, бұл физикалық көрсеткіш 2023 жылдың қаңтарынан бері екі жылдағы сыртқы сауда статистикасындағы кез келген ай үшін ең төменгі көрсеткіш болды. Алайда мынаны есте ұстаған жөн: мұнай экспортын есепке алудың өзіндік ерекшеліктері бар, статистикадан ол аздап кешігумен көрінуі мүмкін.
📎Мұны 2023 жылы Ұлттық банк мұнай экспорты бөлігінде төлем балансы бойынша деректерді қалыптастыру тәсілін түзету кезінде көрсетті. Ол кезде реттеуші орган былай деп түсіндірді: мұнай құбыры арқылы шикізатты нақты жеткізу мен бұл жеткізілім кедендік статистикада пайда болған сәт арасында біраз уақыт өтеді – үш айға дейін, бұл декларацияларды рәсімдеу ерекшеліктеріне байланысты.
Өндіріс статистикасы бірнеше ай бұрын, 2024 жылдың қазан айында мұнайдың айтарлықтай төмендеуін көрсетті. Ол кезде өндірістің физикалық көлемі жылдық 15,2% төмендегенін көрсетті және 2022 жылдың қазан айынан бергі ең төменгі деңгейге жетті.
*2709/Шикі мұнай және битуминозды минералдардан алынған шикі мұнай өнімдері СЭҚ ТН коды бойынша
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайларын тіркеу айтарлықтай өскен
Қаңтар-ақпан айларында ҚР ӘҚБтК-нің 599-бабы «Бағдаршамның тыйым салатын сигналына немесе реттеушінің тыйым салатын қимылына қарамай өту» бойынша 106 мың құқық бұзушылық тіркелген. 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім алты есеге жуықтады. Салыстыру үшін: бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 1,5 есеге артқан еді. Бұл мәліметтерді ҚР БП ҚСжАЕК ұсынды.
Бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайларын анықтау өткен жылдан бастап қарқынды түрде өсіп келеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш жылдан жылға бірден үш есеге артты. Бұл соңғы бес жылдағы алғашқы осындай күрт өсім: 2020-дан 2023-ке дейін жыл сайынғы өсім 41%-дан аспаған. Осылайша, көрсеткіштің өсу үрдісінің тек жалғасын тауып қана қойғаны жөнінде емес, үдей түсуі жайында да айтуға болады.
ҚР ӘҚБтК 599-бабы бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеудің жиілеп кетуі шынайы өмірде орын алып жатқан әртүрлі жағдайларды көрсетуі мүмкін.
Ең алдымен, бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайлары негізінен елді мекендердегі жолға орнатылған бейнебақылау камералары арқылы тіркелетінін атап өткен жөн. Мысалы, 2024 жылы ҚР ӘҚБтК 599-бабы бойынша барлық құқық бұзушылықтардың 86%-ы бейнефиксация көмегімен анықталған.
Осыған сүйене отырып, байқалып отырған күрт өсім жол қиылыстарын бейнебақылаумен қамтудың кеңеюімен байланысты болуы мүмкін деп болжауға болады. Бұл гипотезаны жанама түрде ашық дереккөздерден алынған ақпарат растайды: 2024 жылдың толық емес кезеңінде жолдағы камералардың жалпы саны шамамен 3 мыңға артып, 22 мыңнан 25 мыңға дейін жеткен. Дегенмен, жұмыс істеп тұрған камералардың нақты саны қалай өзгергені туралы деректер жоқ.
Келесі себеп те камералардың жұмысына байланысты болуы мүмкін. 2024 жылдың наурызында Астанада камералардың сары түске өту жағдайларын тіркей бастағаны хабарланған еді. ЖҚЕ бойынша сары түс те тыйым салатын сигнал болып саналады, тек шұғыл тоқтау мүмкін болмаған жағдайлардан басқа кезде. Пилоттық режимде бұл жаңашылдық Алматы мен Шымкентке де енгізіледі деп күтілді. Маусымда эксперимент басталғалы бері елордада сарыға өткен 18 мың жағдай анықталғаны белгілі болды. БАҚ материалдарындағы пилоттық жобаның аралық нәтижелері туралы барлық ақпарат осы ғана деуге болады.
Екінші жағынан, жолдардағы көлік құралдарының көбеюі де бұл өсімге ықпал етуі мүмкін. Мысалы, бір жылда, 2024 жылдың 1 наурызынан 2025 жылдың 1 наурызына дейін тіркелген көлік саны 412,8 мың бірлікке артқан. Ал бір жыл бұрын бұл көрсеткіш бұдан да жоғары болған еді – 794,3 мың бірлік.
Түптің түбінде, жүргізушілердің жалпы тәртібінің нашарлауы ықтималдығын да жоққа шығаруға болмайды.
‼️ Қалай болғанда да, қызыл және сары түске өту жағдайларының күрт артуының нақты себептері белгісіз екені анық. Бұл жерде негізгі себеп аталған факторлардың біреуі немесе олардың әртүрлі комбинациядағы жиынтығы да болуы мүмкін. Сонымен қатар біздің назарымыздан тыс қалған, бір қарағанда айқын көрінбейтін басқа да факторлар болуы әбден мүмкін.
Жалпы көріністі толықтыру үшін айта кетсек, кейбір басқа жол қозғалысы ережелерін бұзу жағдайларының да бірнеше есеге артқаны байқалады. Мәселен, өткен жылдың қаңтар-ақпан айларына қарағанда жүргізушілердің көлік құралдарын тоқтату немесе тоқтап тұру қағидаларын бұзу (ҚР ӘҚБтК 597-бап) фактілерін тіркеу 2,4 есеге өскен. Сондай-ақ, жол белгiлерiмен немесе жолдың жүру бөлiгiндегi таңбалармен көрсетiлген талаптарды сақтамау жағдайлары да (ҚР ӘҚБтК 601-бап) дәл осындай қарқынмен артқан.
@DataHub_KZ
Қаңтар-ақпан айларында ҚР ӘҚБтК-нің 599-бабы «Бағдаршамның тыйым салатын сигналына немесе реттеушінің тыйым салатын қимылына қарамай өту» бойынша 106 мың құқық бұзушылық тіркелген. 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда өсім алты есеге жуықтады. Салыстыру үшін: бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 1,5 есеге артқан еді. Бұл мәліметтерді ҚР БП ҚСжАЕК ұсынды.
Бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайларын анықтау өткен жылдан бастап қарқынды түрде өсіп келеді. 2024 жылдың қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш жылдан жылға бірден үш есеге артты. Бұл соңғы бес жылдағы алғашқы осындай күрт өсім: 2020-дан 2023-ке дейін жыл сайынғы өсім 41%-дан аспаған. Осылайша, көрсеткіштің өсу үрдісінің тек жалғасын тауып қана қойғаны жөнінде емес, үдей түсуі жайында да айтуға болады.
ҚР ӘҚБтК 599-бабы бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеудің жиілеп кетуі шынайы өмірде орын алып жатқан әртүрлі жағдайларды көрсетуі мүмкін.
Ең алдымен, бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайлары негізінен елді мекендердегі жолға орнатылған бейнебақылау камералары арқылы тіркелетінін атап өткен жөн. Мысалы, 2024 жылы ҚР ӘҚБтК 599-бабы бойынша барлық құқық бұзушылықтардың 86%-ы бейнефиксация көмегімен анықталған.
Осыған сүйене отырып, байқалып отырған күрт өсім жол қиылыстарын бейнебақылаумен қамтудың кеңеюімен байланысты болуы мүмкін деп болжауға болады. Бұл гипотезаны жанама түрде ашық дереккөздерден алынған ақпарат растайды: 2024 жылдың толық емес кезеңінде жолдағы камералардың жалпы саны шамамен 3 мыңға артып, 22 мыңнан 25 мыңға дейін жеткен. Дегенмен, жұмыс істеп тұрған камералардың нақты саны қалай өзгергені туралы деректер жоқ.
Келесі себеп те камералардың жұмысына байланысты болуы мүмкін. 2024 жылдың наурызында Астанада камералардың сары түске өту жағдайларын тіркей бастағаны хабарланған еді. ЖҚЕ бойынша сары түс те тыйым салатын сигнал болып саналады, тек шұғыл тоқтау мүмкін болмаған жағдайлардан басқа кезде. Пилоттық режимде бұл жаңашылдық Алматы мен Шымкентке де енгізіледі деп күтілді. Маусымда эксперимент басталғалы бері елордада сарыға өткен 18 мың жағдай анықталғаны белгілі болды. БАҚ материалдарындағы пилоттық жобаның аралық нәтижелері туралы барлық ақпарат осы ғана деуге болады.
Екінші жағынан, жолдардағы көлік құралдарының көбеюі де бұл өсімге ықпал етуі мүмкін. Мысалы, бір жылда, 2024 жылдың 1 наурызынан 2025 жылдың 1 наурызына дейін тіркелген көлік саны 412,8 мың бірлікке артқан. Ал бір жыл бұрын бұл көрсеткіш бұдан да жоғары болған еді – 794,3 мың бірлік.
Түптің түбінде, жүргізушілердің жалпы тәртібінің нашарлауы ықтималдығын да жоққа шығаруға болмайды.
‼️ Қалай болғанда да, қызыл және сары түске өту жағдайларының күрт артуының нақты себептері белгісіз екені анық. Бұл жерде негізгі себеп аталған факторлардың біреуі немесе олардың әртүрлі комбинациядағы жиынтығы да болуы мүмкін. Сонымен қатар біздің назарымыздан тыс қалған, бір қарағанда айқын көрінбейтін басқа да факторлар болуы әбден мүмкін.
Жалпы көріністі толықтыру үшін айта кетсек, кейбір басқа жол қозғалысы ережелерін бұзу жағдайларының да бірнеше есеге артқаны байқалады. Мәселен, өткен жылдың қаңтар-ақпан айларына қарағанда жүргізушілердің көлік құралдарын тоқтату немесе тоқтап тұру қағидаларын бұзу (ҚР ӘҚБтК 597-бап) фактілерін тіркеу 2,4 есеге өскен. Сондай-ақ, жол белгiлерiмен немесе жолдың жүру бөлiгiндегi таңбалармен көрсетiлген талаптарды сақтамау жағдайлары да (ҚР ӘҚБтК 601-бап) дәл осындай қарқынмен артқан.
@DataHub_KZ
🥰1
Бағдаршамның тыйым салатын сигналына өту жағдайларының анықталуы графикте көрнекі түрде көрсетілген.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰1
Қазақстандықтар қарабидай нанын көбірек жейтін болды
IV тоқсанда қарабидай мен қарабидай-бидай нанын тұтыну жан басына шаққанда орташа есеппен 856 г құрады. Үш айда ол 13%-ға, бір жылда 16%-ға өсті. Қазіргі мән – мөлшері бойынша 14 жылдағы үшінші көрсеткіш.
Жалпы қарабидай нанын тұтыну динамикасына құбылмалылық тән екенін есте ұстаған жөн, бұған қоса ол соңғы жеті жылдың көкжиегінде айқын көрінеді (графикті қараңыз). Қалай болғанда да, 2018-2024 жылдардағы орташа тоқсандық деңгей (757 г) алдыңғы жеті жылдағы осындай көрсеткіштен (641 г) 18%-ға жоғары. Бұл тұтынудың өсу тенденциясын білдіруі мүмкін.
856 г - бұл, шын мәнінде, онша көп емес, екі бөлке. Алайда барлық қазақстандықтар қарабидай нанын тамаққа тұтына бермейтінін ескеру керек, ал аталған мәннің есептеулеріне елдің барлық тұрғындары кіреді. Мәселен, қала тұрғындарының рационында қарабидай наны ауыл тұрғындарына қарағанда әлдеқайда көп. Біз үш есе айырмашылық туралы айтып отырмыз – 1 141 г және 379 г.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
IV тоқсанда қарабидай мен қарабидай-бидай нанын тұтыну жан басына шаққанда орташа есеппен 856 г құрады. Үш айда ол 13%-ға, бір жылда 16%-ға өсті. Қазіргі мән – мөлшері бойынша 14 жылдағы үшінші көрсеткіш.
Жалпы қарабидай нанын тұтыну динамикасына құбылмалылық тән екенін есте ұстаған жөн, бұған қоса ол соңғы жеті жылдың көкжиегінде айқын көрінеді (графикті қараңыз). Қалай болғанда да, 2018-2024 жылдардағы орташа тоқсандық деңгей (757 г) алдыңғы жеті жылдағы осындай көрсеткіштен (641 г) 18%-ға жоғары. Бұл тұтынудың өсу тенденциясын білдіруі мүмкін.
856 г - бұл, шын мәнінде, онша көп емес, екі бөлке. Алайда барлық қазақстандықтар қарабидай нанын тамаққа тұтына бермейтінін ескеру керек, ал аталған мәннің есептеулеріне елдің барлық тұрғындары кіреді. Мәселен, қала тұрғындарының рационында қарабидай наны ауыл тұрғындарына қарағанда әлдеқайда көп. Біз үш есе айырмашылық туралы айтып отырмыз – 1 141 г және 379 г.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
🥰1
Марганец кендерінің өндірісі нөлге дейін дерлік төмендеді
Ақпан айында 2,1 мың тонна марганец кендері өндірілді. Нөлге осыншама жақын көрсеткіш кем дегенде 2012 жылдың басынан бері, яғни 13 жылдан астам уақытта бірінші рет болып отыр.
Марганец кендерін өндіру айдан айға толқын тәрізді жиі өзгеріп отырады. Бірақ бұған қарамастан, оның төмендеуінің айқын тенденциясы байқалады. Мәселен, 2012 жылмен салыстырғанда 2024 жылдың орташа айлық деңгейі 7,5 есеге, 33,2 мың тоннаға дейін қысқарды.
2024 жылы марганец кендері тек Ұлытау облысының Қаражал қаласында (390,5 мың т) және Жаңарқа ауданында (8,3 мың т) өндірілді. Осы уақытқа дейін өндіру Қарағанды облысының Нұра ауданында да жүргізілді.
Бұған дейін марганец кендерін өндірудің теріс динамикасын салалық БАҚ тау-кен кәсіпорындарының жабылуымен байланыстырды. Олар саланың негізгі проблемалары ретінде кен орындарының сарқылуын және минералды-шикізат базасының баяу толтырылуын атайды.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Ақпан айында 2,1 мың тонна марганец кендері өндірілді. Нөлге осыншама жақын көрсеткіш кем дегенде 2012 жылдың басынан бері, яғни 13 жылдан астам уақытта бірінші рет болып отыр.
Марганец кендерін өндіру айдан айға толқын тәрізді жиі өзгеріп отырады. Бірақ бұған қарамастан, оның төмендеуінің айқын тенденциясы байқалады. Мәселен, 2012 жылмен салыстырғанда 2024 жылдың орташа айлық деңгейі 7,5 есеге, 33,2 мың тоннаға дейін қысқарды.
2024 жылы марганец кендері тек Ұлытау облысының Қаражал қаласында (390,5 мың т) және Жаңарқа ауданында (8,3 мың т) өндірілді. Осы уақытқа дейін өндіру Қарағанды облысының Нұра ауданында да жүргізілді.
Бұған дейін марганец кендерін өндірудің теріс динамикасын салалық БАҚ тау-кен кәсіпорындарының жабылуымен байланыстырды. Олар саланың негізгі проблемалары ретінде кен орындарының сарқылуын және минералды-шикізат базасының баяу толтырылуын атайды.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
❤1🥰1🤔1
☀️ Осы көктемгі күндерде қазақстандықтардың сүйікті мерекесі – Наурыз аталып өтілуде, әртүрлі жағымды дәстүрлермен қатар, біз ерекше тәттілерді қуана дайындаймыз, және, әрине, олармен достарымызбен және жақындарымызбен бөлісеміз.
Көптеген үйлерде бауырсақ пісірілетіні сөзсіз, ал біз сіздер үшін тақырыптық есептеулер жүргіздік: қазақстандықтар биылғы жылы мұндай тағамдарға қанша ақша жұмсай алады.
Егер әрбір екінші адам 500 грамм ұнды қолдана отырып, рецепт бойынша порцияны дайындауға бел буады деп болжасақ, онда олардың барлығы қажетті өнімдерге шамамен 8 миллиард теңге жұмсайды. Бұл соманы төлеу үшін ел бойынша шамамен 18,3 мың орташа жалақы қажет – онша көп емес 😉
Оқырмандарымызды мерекемен құттықтаймыз және молшылық тілейміз! Ұлыстың Ұлы күні – Наурыз мейрамы құтты болсын!
Есептеу үшін ақпан айындағы бөлшек бағалар бойынша ҚР СЖРА ҰСБ деректері пайдаланылды, жалақы бойынша деректер – 2024 жылғы IV тоқсандағы мәліметтер
@DataHub_KZ
Көптеген үйлерде бауырсақ пісірілетіні сөзсіз, ал біз сіздер үшін тақырыптық есептеулер жүргіздік: қазақстандықтар биылғы жылы мұндай тағамдарға қанша ақша жұмсай алады.
Егер әрбір екінші адам 500 грамм ұнды қолдана отырып, рецепт бойынша порцияны дайындауға бел буады деп болжасақ, онда олардың барлығы қажетті өнімдерге шамамен 8 миллиард теңге жұмсайды. Бұл соманы төлеу үшін ел бойынша шамамен 18,3 мың орташа жалақы қажет – онша көп емес 😉
Оқырмандарымызды мерекемен құттықтаймыз және молшылық тілейміз! Ұлыстың Ұлы күні – Наурыз мейрамы құтты болсын!
Есептеу үшін ақпан айындағы бөлшек бағалар бойынша ҚР СЖРА ҰСБ деректері пайдаланылды, жалақы бойынша деректер – 2024 жылғы IV тоқсандағы мәліметтер
@DataHub_KZ
🙏3👎1🔥1🥰1
19 наурызда БКБ бас директоры Руслан Омаров экономиканың нақты секторының қаржыландыру мәселесі талқыланған сарапшы-экономисттермен кездесуде сөз сөйледі. Бүгін DataHub оқырмандарымен осы кездесуде айтылған негізгі тұжырымдар және деректермен бөлісуді жөн көрдік.
🔸Алдымен қаржы және сақтандыру қызметімен айналысатын қарыз алушыларды қоспағанда, заңды тұлғаларға да, жеке кәсіпкерлерге де қатысты кәсіпорындарды классикалық несиелеу жағдайын қарастырайық.
2025 жылға қарай келесідей жағдай қалыптасты: 1 қаңтарға қарай жалпы портфель әртүрлі ұйымдар бойынша, банктер, мемлекеттік сектор, МҚҰ және басқалары, 26,5 трлн тг жетті. 2024 жылы көлемі, инфляцияны есептемегенде, 19,5%-ға немесе 4,3 трлн тг өсті, ал 2025 жылдың қаңтарында сәл төмендеді. Оған қоса қазіргі уақытта портфельдің шамамен төрттен үш бөлігі ЕДБ-ға тиесілі, 1 ақпандағы жағдай бойынша бұл көрсеткіш 67%-ды құрады.
Сәйкесінше, банктер қазір ең белсенді несие берушілердің бірі болып отыр: 2022 жылдың қаңтарынан 2025 жылдың қаңтарына дейін олардың орташа айлық үлесі заңды тұлғалар мен ЖК берілген жалпы несиелердің 86%-ын құрады. Бұл ретте қаржы және сақтандыру салаларындағы қарыз алушылар қарастырылмаған.
Шын мәнінде айлар бойынша жағдай қалай болғанын төмендегі иллюстрациялардан көруге болады. Ал осы сандарға мән беру үшін тағы бір маңызды мәліметтерді қарастыра кетейік – оны несиелік алшақтық деп атайық. Бұл ретте біз 2023 жылы Еуропалық инвестиция банкі жариялаған, әртүрлі дамушы елдердегі, соның ішінде Қазақстандағы кәсіпорындарға жүргізілген ертеректегі зерттеулерді негізге ала отырып баға береміз. Зерттеуде есептелген несиелік алшақтық – бұл ынтасы жоқ қарыз алушылардың қаржыландыруға деген қажеттілігі. Яғни, жоғары пайыздық мөлшерлемелерге, қатаң талаптар мен күрделі рәсімдерге байланысты несие алуға жүгінбеген, бірақ банктердің несие қабілеттілігіне қойылатын талаптарына сәйкес келгендер.
Қазақстандағы осы несиелік алшақтықтың нақты көлемі, макроқаржылық жағдайларға байланысты түзетілгенде, ЖІӨ-нің 3,5%-ын (бағалау жүргізілген кездегі есеппен $6,2 млрд) құрады. Бұл жерде ерекше атап өтетін жайт: осы соманың көп бөлігі, атап айтқанда 68%-ы шағын және орта бизнеске тиесілі.
🔸Несиелеу жайлы сөз болғанда, әсіресе, шағын және орта бизнеске (ШОБ) қатысты, факторинг сияқты механизмнің перспективаларын бөлек қарастырған жөн. Бұл қаржылық қызметтің бір түрі, оның жалпы мәні мынадай: компания өзінің төленбеген шот-фактураларын, яғни контрагент алдындағы талаптарын белгілі бір жеңілдікпен үшінші тарапқа (факторға) сатады, бірақ бұл қаражатқа төлем мерзіміне дейін қол жеткізеді. Механизмнің артықшылығы да осында - шағын және орта бизнес үшін ыңғайлы.
Алайда қазіргі уақытта Қазақстандағы факторинг нарығы, қолжетімді деректерге сүйенсек, әлі де айтарлықтай дамымаған. БКБ-ның 2023 жылға жасаған бағалауы бойынша сол жылы факторингтік қаржыландыру көлемі небәрі 10,9 млрд тг құрады, бұл 2022 жылмен салыстырғанда бірнеше есе аз. Бұған осы сегменттің кейбір белсенді ойыншыларының нарықтан шығуы да әсер етті. Дегенмен, 2022 жылға дейін бұл көрсеткіш тұрақты түрде өсіп отырған болатын, бұл факторингке деген сұраныстың бар екенін көрсетеді.
2023 жылғы мәліметтер негізінде жүргізілген болжамды есептеулерге сәйкес 2030 жылға қарай факторингтік қаржыландыру көлемі 5,9-7,5 трлн тг жетуі мүмкін. Бұл тек болжамды шама: оның бірінші бөлігі дебиторлық берешек пен айналым қаражатын толықтыруға берілетін несиелер динамикасына негізделген, ал екінші бөлігі дамушы елдердегі факторинг портфелі мен ЖІӨ арақатынасы бойынша халықаралық деректерге сүйенеді.
Жалғасы төменде
🔸Алдымен қаржы және сақтандыру қызметімен айналысатын қарыз алушыларды қоспағанда, заңды тұлғаларға да, жеке кәсіпкерлерге де қатысты кәсіпорындарды классикалық несиелеу жағдайын қарастырайық.
2025 жылға қарай келесідей жағдай қалыптасты: 1 қаңтарға қарай жалпы портфель әртүрлі ұйымдар бойынша, банктер, мемлекеттік сектор, МҚҰ және басқалары, 26,5 трлн тг жетті. 2024 жылы көлемі, инфляцияны есептемегенде, 19,5%-ға немесе 4,3 трлн тг өсті, ал 2025 жылдың қаңтарында сәл төмендеді. Оған қоса қазіргі уақытта портфельдің шамамен төрттен үш бөлігі ЕДБ-ға тиесілі, 1 ақпандағы жағдай бойынша бұл көрсеткіш 67%-ды құрады.
Сәйкесінше, банктер қазір ең белсенді несие берушілердің бірі болып отыр: 2022 жылдың қаңтарынан 2025 жылдың қаңтарына дейін олардың орташа айлық үлесі заңды тұлғалар мен ЖК берілген жалпы несиелердің 86%-ын құрады. Бұл ретте қаржы және сақтандыру салаларындағы қарыз алушылар қарастырылмаған.
Шын мәнінде айлар бойынша жағдай қалай болғанын төмендегі иллюстрациялардан көруге болады. Ал осы сандарға мән беру үшін тағы бір маңызды мәліметтерді қарастыра кетейік – оны несиелік алшақтық деп атайық. Бұл ретте біз 2023 жылы Еуропалық инвестиция банкі жариялаған, әртүрлі дамушы елдердегі, соның ішінде Қазақстандағы кәсіпорындарға жүргізілген ертеректегі зерттеулерді негізге ала отырып баға береміз. Зерттеуде есептелген несиелік алшақтық – бұл ынтасы жоқ қарыз алушылардың қаржыландыруға деген қажеттілігі. Яғни, жоғары пайыздық мөлшерлемелерге, қатаң талаптар мен күрделі рәсімдерге байланысты несие алуға жүгінбеген, бірақ банктердің несие қабілеттілігіне қойылатын талаптарына сәйкес келгендер.
Қазақстандағы осы несиелік алшақтықтың нақты көлемі, макроқаржылық жағдайларға байланысты түзетілгенде, ЖІӨ-нің 3,5%-ын (бағалау жүргізілген кездегі есеппен $6,2 млрд) құрады. Бұл жерде ерекше атап өтетін жайт: осы соманың көп бөлігі, атап айтқанда 68%-ы шағын және орта бизнеске тиесілі.
🔸Несиелеу жайлы сөз болғанда, әсіресе, шағын және орта бизнеске (ШОБ) қатысты, факторинг сияқты механизмнің перспективаларын бөлек қарастырған жөн. Бұл қаржылық қызметтің бір түрі, оның жалпы мәні мынадай: компания өзінің төленбеген шот-фактураларын, яғни контрагент алдындағы талаптарын белгілі бір жеңілдікпен үшінші тарапқа (факторға) сатады, бірақ бұл қаражатқа төлем мерзіміне дейін қол жеткізеді. Механизмнің артықшылығы да осында - шағын және орта бизнес үшін ыңғайлы.
Алайда қазіргі уақытта Қазақстандағы факторинг нарығы, қолжетімді деректерге сүйенсек, әлі де айтарлықтай дамымаған. БКБ-ның 2023 жылға жасаған бағалауы бойынша сол жылы факторингтік қаржыландыру көлемі небәрі 10,9 млрд тг құрады, бұл 2022 жылмен салыстырғанда бірнеше есе аз. Бұған осы сегменттің кейбір белсенді ойыншыларының нарықтан шығуы да әсер етті. Дегенмен, 2022 жылға дейін бұл көрсеткіш тұрақты түрде өсіп отырған болатын, бұл факторингке деген сұраныстың бар екенін көрсетеді.
2023 жылғы мәліметтер негізінде жүргізілген болжамды есептеулерге сәйкес 2030 жылға қарай факторингтік қаржыландыру көлемі 5,9-7,5 трлн тг жетуі мүмкін. Бұл тек болжамды шама: оның бірінші бөлігі дебиторлық берешек пен айналым қаражатын толықтыруға берілетін несиелер динамикасына негізделген, ал екінші бөлігі дамушы елдердегі факторинг портфелі мен ЖІӨ арақатынасы бойынша халықаралық деректерге сүйенеді.
Жалғасы төменде
🥰1
Жалғасы, басы осында
Дегенмен, бір ескерер жайт – қазіргі уақытта факторинг нарығын талдау қолда бар деректердің жеткіліксіздігіне байланысты күрделене түсуде. Бұл жағдайды нарық қатысушыларының қолдауымен жақсартуға болады: Қазақстанда факторинг нарығының кәсіби қатысушыларын біріктіретін Ұлттық факторинг қауымдастығы (ҰФҚ) бар. ҰФҚ-ның негізгі ұсыныстарының бірі – факторингтік операцияларға қосылған құн салығын барлық ойыншылар үшін алып тастау, себебі қазіргі таңда бұл жеңілдік тек банк операцияларына қатысты қолданылады.
Сондай-ақ, ҰФҚ-ның Telegram-да арнасы бар, ол сектор өкілдері үшін өзекті ақпарат көзі бола алады. Егер сіздің факторингтік ұйымдарға қатысыңыз болса, арнаға жазылып алыңыз.
🔸Классикалық несиелеуден бөлек тоқталып кетуге болатын тағы бір тақырып — облигациялар шығару арқылы қайтарымды қаражат тарту. Қазіргі таңда бұл механизм экономиканың нақты секторында, әсіресе, мемлекеттік емес, аса бір қатты дами қоймаған. Мысалы, KASE деректеріне сүйенсек, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша биржаның ресми тізімінде нақты жеке меншік сектордан барлығы 45 эмитент болған (нақты квазимемлекеттік компаниялардан 12). Сонымен қатар нарықта қаржы ұйымдары басымдыққа ие — квазимемлекеттік құрылымдарды қоса алғанда барлығы 65 бірлік. Қаржы секторы жалпы айналымдағы корпоративтік қарыздың 2/3 бөлігін немесе 9,2 трлн тг құрайды.
2024 жылы KASE негізгі алаңында нақты сектордың бастапқы орналастыру көлемі – 39,9 млрд тг құрап, басқа секторлармен салыстыруға келмейтін деңгейде қалды. Мысалға, квазимемлекеттік компаниялардың облигацияларды орналастыру көлемі – 2 трлн тг, қаржы ұйымдарынікі – 343 млрд тг, МҚҰ – 52,7 млрд тг.
Нақты сектор кәсіпорындарының KASE-тегі шектеулі өкілдігі және олардың бағалы қағаздарына сұраныстың аз болуы белгілі бір дәрежеде қазақстандық компаниялар үшін рейтингтік қызметтердің қолжетімділігінің төмендігімен байланысты. Атап айтқанда, елімізде мойындалған халықаралық агенттіктерден несие рейтингін алу құнының жоғары болуы.
Нақты сектор кәсіпорындарының облигациялар шығару арқылы қаржыландыруға қолжетімділігі жергілікті рейтингтік агенттіктердің пайда болуымен кеңейе түсуі мүмкін. Әзірге мұндай агенттіктерді дамытуға арналған несиелік тәуекелдерді тәуелсіз рейтингтік бағалау институты сияқты заңнамалық база жоқ. Алайда бұл жағдай өзгеруі әбден мүмкін. БКБ осы бағытта жұмыс бастап, ұлттық рейтингтік агенттік құрудың бастамашысы болды. Наурыз айының басында ҚР «Кредиттік рейтингтік агенттіктері туралы» Заң жобасының қоғамдық талқылауы аяқталды, оны ҚНРДА әзірледі. Жобаның мақсаты – жергілікті рейтингтік қызметтер нарығын дамыту үшін жағдай жасау, нәтижесінде олар кең ауқымды кәсіпорындарға қолжетімді болуы тиіс.
🔸Нақты секторды қаржыландыру туралы айтқанда назар аударуға тұрарлық тағы бір мәселе – қолданыстағы кепілдік беру жүйесін реформалау. Бұл орайда халықаралық деректерді ескере отырып, мынадай тұжырым жасауға болады: жалпы алғанда, несие мөлшерлемесі белгілі бір деңгейден жоғары көтерілген сайын несиеге сұраныс төмендейтініне қарамастан (қазіргі таңда ҚР үшін өзекті), мәселені тиімді кепілдік беру жүйесін құра отырып шешуге болады. Өйткені бұл кәсіпорындардың қаржыландыруға қолжетімділігін арттырады.
Қазіргі жүйенің біршама шектеуі бар: мысалға, ол негізінен мемлекеттік бағдарламалар мен бюджетке тәуелді, ал қарыз алушылар үшін салалар мен қызмет түрлерінің саны шектеулі. Бұл ретте ҚНРДА қадағалауымен жеке кепілдік қорларын құру және қарыз алушылар үшін кепілдік алуға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізімін кеңейту бұл мәселенің шешімі болуы әбден мүмкін.
Осы және жоғарыда айтылған басқа да мәселелер бойынша қосымша ақпаратты келесі посттағы иллюстрациялардан таба аласыздар.
@DataHub_KZ
Дегенмен, бір ескерер жайт – қазіргі уақытта факторинг нарығын талдау қолда бар деректердің жеткіліксіздігіне байланысты күрделене түсуде. Бұл жағдайды нарық қатысушыларының қолдауымен жақсартуға болады: Қазақстанда факторинг нарығының кәсіби қатысушыларын біріктіретін Ұлттық факторинг қауымдастығы (ҰФҚ) бар. ҰФҚ-ның негізгі ұсыныстарының бірі – факторингтік операцияларға қосылған құн салығын барлық ойыншылар үшін алып тастау, себебі қазіргі таңда бұл жеңілдік тек банк операцияларына қатысты қолданылады.
Сондай-ақ, ҰФҚ-ның Telegram-да арнасы бар, ол сектор өкілдері үшін өзекті ақпарат көзі бола алады. Егер сіздің факторингтік ұйымдарға қатысыңыз болса, арнаға жазылып алыңыз.
🔸Классикалық несиелеуден бөлек тоқталып кетуге болатын тағы бір тақырып — облигациялар шығару арқылы қайтарымды қаражат тарту. Қазіргі таңда бұл механизм экономиканың нақты секторында, әсіресе, мемлекеттік емес, аса бір қатты дами қоймаған. Мысалы, KASE деректеріне сүйенсек, 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша биржаның ресми тізімінде нақты жеке меншік сектордан барлығы 45 эмитент болған (нақты квазимемлекеттік компаниялардан 12). Сонымен қатар нарықта қаржы ұйымдары басымдыққа ие — квазимемлекеттік құрылымдарды қоса алғанда барлығы 65 бірлік. Қаржы секторы жалпы айналымдағы корпоративтік қарыздың 2/3 бөлігін немесе 9,2 трлн тг құрайды.
2024 жылы KASE негізгі алаңында нақты сектордың бастапқы орналастыру көлемі – 39,9 млрд тг құрап, басқа секторлармен салыстыруға келмейтін деңгейде қалды. Мысалға, квазимемлекеттік компаниялардың облигацияларды орналастыру көлемі – 2 трлн тг, қаржы ұйымдарынікі – 343 млрд тг, МҚҰ – 52,7 млрд тг.
Нақты сектор кәсіпорындарының KASE-тегі шектеулі өкілдігі және олардың бағалы қағаздарына сұраныстың аз болуы белгілі бір дәрежеде қазақстандық компаниялар үшін рейтингтік қызметтердің қолжетімділігінің төмендігімен байланысты. Атап айтқанда, елімізде мойындалған халықаралық агенттіктерден несие рейтингін алу құнының жоғары болуы.
Нақты сектор кәсіпорындарының облигациялар шығару арқылы қаржыландыруға қолжетімділігі жергілікті рейтингтік агенттіктердің пайда болуымен кеңейе түсуі мүмкін. Әзірге мұндай агенттіктерді дамытуға арналған несиелік тәуекелдерді тәуелсіз рейтингтік бағалау институты сияқты заңнамалық база жоқ. Алайда бұл жағдай өзгеруі әбден мүмкін. БКБ осы бағытта жұмыс бастап, ұлттық рейтингтік агенттік құрудың бастамашысы болды. Наурыз айының басында ҚР «Кредиттік рейтингтік агенттіктері туралы» Заң жобасының қоғамдық талқылауы аяқталды, оны ҚНРДА әзірледі. Жобаның мақсаты – жергілікті рейтингтік қызметтер нарығын дамыту үшін жағдай жасау, нәтижесінде олар кең ауқымды кәсіпорындарға қолжетімді болуы тиіс.
🔸Нақты секторды қаржыландыру туралы айтқанда назар аударуға тұрарлық тағы бір мәселе – қолданыстағы кепілдік беру жүйесін реформалау. Бұл орайда халықаралық деректерді ескере отырып, мынадай тұжырым жасауға болады: жалпы алғанда, несие мөлшерлемесі белгілі бір деңгейден жоғары көтерілген сайын несиеге сұраныс төмендейтініне қарамастан (қазіргі таңда ҚР үшін өзекті), мәселені тиімді кепілдік беру жүйесін құра отырып шешуге болады. Өйткені бұл кәсіпорындардың қаржыландыруға қолжетімділігін арттырады.
Қазіргі жүйенің біршама шектеуі бар: мысалға, ол негізінен мемлекеттік бағдарламалар мен бюджетке тәуелді, ал қарыз алушылар үшін салалар мен қызмет түрлерінің саны шектеулі. Бұл ретте ҚНРДА қадағалауымен жеке кепілдік қорларын құру және қарыз алушылар үшін кепілдік алуға рұқсат етілген қызмет түрлерінің тізімін кеңейту бұл мәселенің шешімі болуы әбден мүмкін.
Осы және жоғарыда айтылған басқа да мәселелер бойынша қосымша ақпаратты келесі посттағы иллюстрациялардан таба аласыздар.
@DataHub_KZ
🥰1
📉Тау кен өндірісіндегі рентабельділік антирекорд орнатты
IV тоқсанда тау-кен өнеркәсібінде жұмыс істейтін ірі және орта кәсіпорындар өндірісінің рентабельділігі т/т 5,1 п.п. және ж/ж 12,4 п.п., 20,2%-ға дейін төмендеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, қазіргі деңгей – кем дегенде 2019 жылдың басынан бергі ең төменгі деңгей.
Жағдайдың нашарлау үрдісі тура үш жыл бұрын басталды. Дәл соның алдында, 2021 жылдың III тоқсанында бұл көрсеткіш пандемияға дейінгі жоғары көрсеткіштерге әрең оралып, 71,2%-ға жетті. Содан бері ол 3,5 есе азайған екен!
🧮 Тау-кен өндірісіндегі рентабельділік өнімді өндіру және өткізу шығындарының өсуіне (IV тоқсанда - 5,57 трлн тг, инфляцияны есепке алмағанда +14,1% ж/ж), сондай-ақ салық салуға дейінгі пайданың азаюына (1,12 трлн тг, - 29,4%) байланысты төмендейді.
Нәтижесінде, 16 саланың ішінде тау-кен өндірісі рентабельділік деңгейі бойынша төртінші орында болып шықты (әңгіме тек сол ірі және орта бизнес туралы болып отыр).
@DataHub_KZ
IV тоқсанда тау-кен өнеркәсібінде жұмыс істейтін ірі және орта кәсіпорындар өндірісінің рентабельділігі т/т 5,1 п.п. және ж/ж 12,4 п.п., 20,2%-ға дейін төмендеді. ҚР СЖРА ҰСБ деректеріне сәйкес, қазіргі деңгей – кем дегенде 2019 жылдың басынан бергі ең төменгі деңгей.
Жағдайдың нашарлау үрдісі тура үш жыл бұрын басталды. Дәл соның алдында, 2021 жылдың III тоқсанында бұл көрсеткіш пандемияға дейінгі жоғары көрсеткіштерге әрең оралып, 71,2%-ға жетті. Содан бері ол 3,5 есе азайған екен!
🧮 Тау-кен өндірісіндегі рентабельділік өнімді өндіру және өткізу шығындарының өсуіне (IV тоқсанда - 5,57 трлн тг, инфляцияны есепке алмағанда +14,1% ж/ж), сондай-ақ салық салуға дейінгі пайданың азаюына (1,12 трлн тг, - 29,4%) байланысты төмендейді.
Нәтижесінде, 16 саланың ішінде тау-кен өндірісі рентабельділік деңгейі бойынша төртінші орында болып шықты (әңгіме тек сол ірі және орта бизнес туралы болып отыр).
@DataHub_KZ
🥰1
Қолма-қол рубльге деген таза сұраныс антирекорд орнатуда
Ақпан айында ҚР айырбастау пунктілеріндегі ресейлік валютаның нетто-сатылымы теріс болып, -12,5 млрд теңгені құрады. Бұл айырбастау пункттері клиенттерден тиісті сомаға сатқаннан гөрі көбірек рубль сатып алды дегенді білдіреді.
Қаңтар айында, айтпақшы, халық рубльден де құтылды, бірақ таза сұраныс тек 9,5 миллиард теңгеге ғана минуста болды. Бұл ретте ақпан айындағы көрсеткіш кем дегенде 2020 жылдың басынан бастап есептегендегі кез келген басқа аймен салыстырғанда теріс аймаққа айтарлықтай елеулі кетті (соның ішінде долларлық баламамен есептегенде).
Халықтың рубльді белсенді сатуының негізі ресейлік валютаның нығаюы болды. Ақпан айының қорытындысы бойынша орташа бағам – 5,47 тг, бұл қаңтардағыдан бірден 6%-ға жоғары.
Ал басқа қолма-қол валютаға деген таза сұраныстың жағдайы қандай болды?
💵 Айырбастау пунктілеріндегі доллардың нетто-сатылымы – 175 млрд теңге, бұл теңгемен номиналды есеп айырысу кезінде қаңтардағыдан бірден 45%-ға артық. Ақпан айында біздің ұлттық валютамыздың долларға шаққандағы орташа бағамы жылдың бірінші айына қарағанда біршама жақсы көрінді (506,03 және 524,67 тг).
💵Еуроның нетто-сатылымы – 33,1 млрд теңге, бұл қаңтармен салыстырғанда -5%, бірақ әлі де айтарлықтай көп (жылдан жылға, мысалы, +57%). Еуропалық валюта бағамы, доллар сияқты, ақпан айында қаңтарға қарағанда төмен болды (526,82 тг,-3%).
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
Ақпан айында ҚР айырбастау пунктілеріндегі ресейлік валютаның нетто-сатылымы теріс болып, -12,5 млрд теңгені құрады. Бұл айырбастау пункттері клиенттерден тиісті сомаға сатқаннан гөрі көбірек рубль сатып алды дегенді білдіреді.
Қаңтар айында, айтпақшы, халық рубльден де құтылды, бірақ таза сұраныс тек 9,5 миллиард теңгеге ғана минуста болды. Бұл ретте ақпан айындағы көрсеткіш кем дегенде 2020 жылдың басынан бастап есептегендегі кез келген басқа аймен салыстырғанда теріс аймаққа айтарлықтай елеулі кетті (соның ішінде долларлық баламамен есептегенде).
Халықтың рубльді белсенді сатуының негізі ресейлік валютаның нығаюы болды. Ақпан айының қорытындысы бойынша орташа бағам – 5,47 тг, бұл қаңтардағыдан бірден 6%-ға жоғары.
Ал басқа қолма-қол валютаға деген таза сұраныстың жағдайы қандай болды?
💵 Айырбастау пунктілеріндегі доллардың нетто-сатылымы – 175 млрд теңге, бұл теңгемен номиналды есеп айырысу кезінде қаңтардағыдан бірден 45%-ға артық. Ақпан айында біздің ұлттық валютамыздың долларға шаққандағы орташа бағамы жылдың бірінші айына қарағанда біршама жақсы көрінді (506,03 және 524,67 тг).
💵Еуроның нетто-сатылымы – 33,1 млрд теңге, бұл қаңтармен салыстырғанда -5%, бірақ әлі де айтарлықтай көп (жылдан жылға, мысалы, +57%). Еуропалық валюта бағамы, доллар сияқты, ақпан айында қаңтарға қарағанда төмен болды (526,82 тг,-3%).
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
👍1
Айырбастау пунктілеріндегі қолма-қол шетел валютасымен операциялар соңғы екі жылда динамикада былайша көрінді
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
🥰1
Айдың аяғында, әдеттегідей, несиелеу нарығындағы соңғы үрдістерге тоқтала кетейік. Бүгін назарымызда – ақпан айының қорытындылары.
Жеке тұлғалардан бастайық.
📈 Жеке тұлғаларға берілген несиенің жалпы сомасы қаңтармен салыстырғанда 1,7%-ға өсті.
🚘 Автонесиелердің берілу көлемі айлық мәнде 36,1%-ға өсіп, 165 млрд теңгеге жетті. Өткен айдағы күрт құлдыраудан кейін қалпына келе бастаған сыңайлы. Қазіргі деңгейі алдыңғы көрсеткіштермен салыстырғанда әлдеқайда жоғары, әсіресе, ақпан айларымен салыстырғанда. Жылдан жылға өсім 28,8%-ды құрады.
🏘 Ипотекалық несие көлемі қатарынан екінші ай төмендеп барады. Дегенмен, ақпандағы айдан айға төмендеуі - білінер-білінбес қана. Көрсеткіш 152,8 млрд теңгеге дейін төмендеп, небәрі 0,2%-ды жоғалтты. Теріс динамиканың бір себебі маусымдық бәсеңдеуге байланысты болуы мүмкін: жылдың ең төменгі көрсеткіштері, көбіне, алғашқы айлардың қорытындылары бойынша тіркеледі. Оған қоса 1 наурызға қарай ипотекалық несиелер бойынша жалпы қарыз көлемі 6,7 трлн теңгеге жуықтаған. Бұл сома 634 мың келісімшарт пен 606 мың қарыз алушы арасында бөлінген.
☝️Айтпақшы, қызықты ақпарат: ақпанда берілген автонесиелердің көлемі соңғы 11 айда алғаш рет ипотекалық несиелердің көлемінен асып түсті. Соңғы рет автонесие басып озғанда, айырмашылық номиналды түрде аз болған еді (8,8 млрд теңге және қазір 12,3 млрд теңге).
🛒 Өткен аймен салыстырғанда кепілсіз тұтынушылық несиелердің берілуі де азайған (жеке тұлғалар берілген несиенің 2/3 құрайды) - минус 4,1%, 838,5 млрд теңге дейін Сонымен қатар қарыз алушылар саны да қысқарғаны байқалды: ақпанда мұндай несиелерді рәсімдеген адамдардың саны қаңтармен салыстырғанда 14,6%-ға төмендеген. Ал берілген несиелердің саны одан да көбірек азайған - 21,2%-ға.
Енді кәсіпорындарға берілген несиелерге көшейік.
📊 Заңды тұлғалар мен ЖК берілген несиелердің жалпы көлемі 1,7 трлн теңгеге жуықтады. Өткен айға қарағанда өсім айтарлықтай – плюс 47,3%. Дегенмен, бұл өсім қаңтардағы төмен базаға байланысты екенін ескеру керек. Жылдық есептеуде өсім 10,6%-ды құрайды (бұл көрсеткіш 9,4% деңгейіндегі жылдық инфляцияға түзетусіз есептелген).
💼 Барлық берілген несиелердің жалпы сомасының 92%-ын заңды тұлғалар құрайды. Абсолюттік мәні – 1,5 трлн теңге, бұл айдан айға 49,3%-ға, жылдан жылға 12,7%-ға өсім көрсетті. Тиісінше, ЖК берілген несиелердің үлесі – 8%, яғни 132,2 млрд теңге. Салыстырылып отырған кезеңге қарағанда мұнда динамика әртүрлі: айлық мәнде 28%-ға өсім байқалса, жылдық мәнде 8,4%-ға төмендеу тіркелді.
Қосымша мәліметтерді келесі посттағы суреттерден таба аласыз
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
Жеке тұлғалардан бастайық.
📈 Жеке тұлғаларға берілген несиенің жалпы сомасы қаңтармен салыстырғанда 1,7%-ға өсті.
🚘 Автонесиелердің берілу көлемі айлық мәнде 36,1%-ға өсіп, 165 млрд теңгеге жетті. Өткен айдағы күрт құлдыраудан кейін қалпына келе бастаған сыңайлы. Қазіргі деңгейі алдыңғы көрсеткіштермен салыстырғанда әлдеқайда жоғары, әсіресе, ақпан айларымен салыстырғанда. Жылдан жылға өсім 28,8%-ды құрады.
🏘 Ипотекалық несие көлемі қатарынан екінші ай төмендеп барады. Дегенмен, ақпандағы айдан айға төмендеуі - білінер-білінбес қана. Көрсеткіш 152,8 млрд теңгеге дейін төмендеп, небәрі 0,2%-ды жоғалтты. Теріс динамиканың бір себебі маусымдық бәсеңдеуге байланысты болуы мүмкін: жылдың ең төменгі көрсеткіштері, көбіне, алғашқы айлардың қорытындылары бойынша тіркеледі. Оған қоса 1 наурызға қарай ипотекалық несиелер бойынша жалпы қарыз көлемі 6,7 трлн теңгеге жуықтаған. Бұл сома 634 мың келісімшарт пен 606 мың қарыз алушы арасында бөлінген.
☝️Айтпақшы, қызықты ақпарат: ақпанда берілген автонесиелердің көлемі соңғы 11 айда алғаш рет ипотекалық несиелердің көлемінен асып түсті. Соңғы рет автонесие басып озғанда, айырмашылық номиналды түрде аз болған еді (8,8 млрд теңге және қазір 12,3 млрд теңге).
🛒 Өткен аймен салыстырғанда кепілсіз тұтынушылық несиелердің берілуі де азайған (жеке тұлғалар берілген несиенің 2/3 құрайды) - минус 4,1%, 838,5 млрд теңге дейін Сонымен қатар қарыз алушылар саны да қысқарғаны байқалды: ақпанда мұндай несиелерді рәсімдеген адамдардың саны қаңтармен салыстырғанда 14,6%-ға төмендеген. Ал берілген несиелердің саны одан да көбірек азайған - 21,2%-ға.
Енді кәсіпорындарға берілген несиелерге көшейік.
📊 Заңды тұлғалар мен ЖК берілген несиелердің жалпы көлемі 1,7 трлн теңгеге жуықтады. Өткен айға қарағанда өсім айтарлықтай – плюс 47,3%. Дегенмен, бұл өсім қаңтардағы төмен базаға байланысты екенін ескеру керек. Жылдық есептеуде өсім 10,6%-ды құрайды (бұл көрсеткіш 9,4% деңгейіндегі жылдық инфляцияға түзетусіз есептелген).
💼 Барлық берілген несиелердің жалпы сомасының 92%-ын заңды тұлғалар құрайды. Абсолюттік мәні – 1,5 трлн теңге, бұл айдан айға 49,3%-ға, жылдан жылға 12,7%-ға өсім көрсетті. Тиісінше, ЖК берілген несиелердің үлесі – 8%, яғни 132,2 млрд теңге. Салыстырылып отырған кезеңге қарағанда мұнда динамика әртүрлі: айлық мәнде 28%-ға өсім байқалса, жылдық мәнде 8,4%-ға төмендеу тіркелді.
Қосымша мәліметтерді келесі посттағы суреттерден таба аласыз
Бірінші кредиттік бюро деректері
@DataHub_KZ
🥰1