👍2
Қазақстанға жылқы етінің импорты екі есеге артты
2025 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша елімізге 3,8 мың тонна жылқы еті $10,7 млн көлеміндегі сомаға импортталған. Бұл көрсеткіштер өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көлемі жағынан 100%-ға, ал ақшалай мәнде 119%-ға жоғары.
Мұнда балғын, салқындатылған және мұздатылған еттің жиынтық көлемі ескерілген. Айта кету керек, теориялық тұрғыдан бұл көлемге тек жылқы еті ғана емес, есек немесе қашыр еті де кіруі мүмкін. Тауар жіктемесі нақты жылқы етін бөлек көрсетуге мүмкіндік бермейді, дегенмен біздің жағдайда әңгіме, көбінесе, жылқы еті жайында болып тұр.
Тоннамен де, ақшалай да қазіргі көрсеткіштері кемінде соңғы он жыл ішіндегі ең жоғары деңгейге жетті. Бұған дейінгі салыстырмалы түрде ең жоғары көрсеткіш 2022 жылдың қаңтар-қараша айларында тіркелген еді. Физикалық мәнде қазіргі деңгейі одан 12%-ға, ал ақшалай мәнде 17%-ға жоғары.
🇲🇳Өткен жылы Қазақстанға негізгі жеткізуші Моңғолия болды. Ол жалпы импорт көлемінің 60%-ын қамтамасыз етті, әрі жылдық мәнде жеткізілім 3,6 есеге артқан. Айта кетерлігі, Моңғолия жалпы құрылымда үнемі мұндай рөл атқара бермейді. Соңғы онжылдықта мұндай маңызды рөлді тек бір рет, дәл сол 2022 жылы ғана атқарған.
Ал ішкі өндіріс жайы қалай? Оның динамикасын сойылған малдың таза етінің салмағының көрсеткіштері арқылы бағалауға болады. Алдын ала деректерге сәйкес, 2025 жылдың қаңтар-қараша айларында бұл көрсеткіш 146,8 мың тоннаны құрады, бұл 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 5%-ға көп. Демек, импорттың өсуі жалпы тұтынудың да аздап артқанын көрсетіп тұруы әбден мүмкін.
Экспортқа келсек, жылқы еті Қазақстаннан іс жүзінде шығарылмайды деуге болады. 2025 жылдың қаңтар-қараша айларында шетелге бар болғаны 124 тонна ет экспортталған, оның барлығы Өзбекстанға жөнелтілген. Бұл көлем импортпен салыстырғанда өте аз болғанымен, бұрынғы жылдармен салыстырғанда өте жоғары деңгей болып саналады.
Мәселен, соңғы он жылдағы жылқы етінің жалпы экспорт көлемі бірнеше есе төмен - бар болғаны 47,5 тонна, оның негізгі бөлігі 2020 жылға тиесілі. Көп жағдайда экспорт көлемі нөлге жуық болып келген.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
2025 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша елімізге 3,8 мың тонна жылқы еті $10,7 млн көлеміндегі сомаға импортталған. Бұл көрсеткіштер өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көлемі жағынан 100%-ға, ал ақшалай мәнде 119%-ға жоғары.
Мұнда балғын, салқындатылған және мұздатылған еттің жиынтық көлемі ескерілген. Айта кету керек, теориялық тұрғыдан бұл көлемге тек жылқы еті ғана емес, есек немесе қашыр еті де кіруі мүмкін. Тауар жіктемесі нақты жылқы етін бөлек көрсетуге мүмкіндік бермейді, дегенмен біздің жағдайда әңгіме, көбінесе, жылқы еті жайында болып тұр.
Тоннамен де, ақшалай да қазіргі көрсеткіштері кемінде соңғы он жыл ішіндегі ең жоғары деңгейге жетті. Бұған дейінгі салыстырмалы түрде ең жоғары көрсеткіш 2022 жылдың қаңтар-қараша айларында тіркелген еді. Физикалық мәнде қазіргі деңгейі одан 12%-ға, ал ақшалай мәнде 17%-ға жоғары.
🇲🇳Өткен жылы Қазақстанға негізгі жеткізуші Моңғолия болды. Ол жалпы импорт көлемінің 60%-ын қамтамасыз етті, әрі жылдық мәнде жеткізілім 3,6 есеге артқан. Айта кетерлігі, Моңғолия жалпы құрылымда үнемі мұндай рөл атқара бермейді. Соңғы онжылдықта мұндай маңызды рөлді тек бір рет, дәл сол 2022 жылы ғана атқарған.
Ал ішкі өндіріс жайы қалай? Оның динамикасын сойылған малдың таза етінің салмағының көрсеткіштері арқылы бағалауға болады. Алдын ала деректерге сәйкес, 2025 жылдың қаңтар-қараша айларында бұл көрсеткіш 146,8 мың тоннаны құрады, бұл 2024 жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 5%-ға көп. Демек, импорттың өсуі жалпы тұтынудың да аздап артқанын көрсетіп тұруы әбден мүмкін.
Экспортқа келсек, жылқы еті Қазақстаннан іс жүзінде шығарылмайды деуге болады. 2025 жылдың қаңтар-қараша айларында шетелге бар болғаны 124 тонна ет экспортталған, оның барлығы Өзбекстанға жөнелтілген. Бұл көлем импортпен салыстырғанда өте аз болғанымен, бұрынғы жылдармен салыстырғанда өте жоғары деңгей болып саналады.
Мәселен, соңғы он жылдағы жылқы етінің жалпы экспорт көлемі бірнеше есе төмен - бар болғаны 47,5 тонна, оның негізгі бөлігі 2020 жылға тиесілі. Көп жағдайда экспорт көлемі нөлге жуық болып келген.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
❤1👀1
DATA HUB Қазақша
Қазақстанға жылқы етінің импорты екі есеге артты 2025 жылдың 11 айының қорытындысы бойынша елімізге 3,8 мың тонна жылқы еті $10,7 млн көлеміндегі сомаға импортталған. Бұл көрсеткіштер өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда көлемі жағынан 100%-ға, ал ақшалай…
Соңғы он жылдағы Қазақстанға жылқы еті импортының көрсеткіштері осындай көрініс тауып тұр
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
❤2
🫢Тиісу құқық бұзушылық статистикасына жиі енуде
2025 жылы "Қоғамдық орындарда тиісу" ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу норманың өзі 2015 жылғы 1 қаңтарда пайда болған кезден бастап шарықтау шегіне жетті* — 115,9 мың жағдай. Өткен жылмен салыстырғанда өсім 29%-ды құрады. Мұндай деректерді ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті береді.
☝️Атап айтқанда, әңгіме қызметтерді (бал ашу, жезөкшелік, тауарларды сату және т.б.) күштеп таңу, сондай-ақ қайыр сұрау туралы болып отыр. Және міндетті түрде — қоғамдық орындарда. Бұл көшелер, алаңдар, дүкен бөлмелері, вокзалдардың ғимараттары мен перрондары, қоғамдық көлік болуы мүмкін... — толық тізіммен сілтеме бойынша танысуға болады.
ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша ескерілген құқық бұзушылықтардың жарылғыш қарқыны бұрын да артқан. 2015 жылдан бастап мұндай жағдай он реттен жеті рет орын алды, орта есеппен секіріс ж/ж +37% құрады. Алайда дәл 2025 жылы бұл көрсеткіш жүз мыңдық белгіден аттады (графикті қараңыз).
👀Өткен жылы қоғамдық орындарда тиісу туралы барлығы 115,6 мың әкімшілік іс қаралды, оның 440-ы ғана тоқтатылды. Көбінесе жаза ретінде ескерту қолданылды (111,4 мың іс), ал айыппұлдар әлдеқайда сирек орын алды (3,4 мың). Сондықтан салынған ақшалай өндіріп алулардың жалпы сомасы салыстырмалы түрде қарапайым болып көрінеді — 56,3 млн теңге, оның 25,7 млн теңгесі өндірілді. Сонымен қатар, бірлі-жарым жағдайларды қарастыру қорытындысы бойынша қамауға алу (146), ҚР шегінен шығару (120) және қоғамдық жұмыстар (3) жазалары қолданылды.
Барлығы 115,1 мың адам жауапқа тартылды, олардың ішінде 1,6 мың шетелдік азаматтар және 67 кәмелетке толмағандар.
👮♂️📸 ІІМ атап өткендей, құқық бұзушыларды, атап айтқанда қайыр сұраушыларды СОО аумақтарын, базарларды, храмдар мен вокзалдарды, яғни олар жиі пайда болатын жерлерді күнделікті патрульдеу арқылы анықтауға болады. Аталған орындар бейнебақылаумен, оның ішінде «Сергек» жүйелерімен қамтылған.
*2015 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда Әкімшілік құқық бұзушылық туралы жаңа Кодекс қолданысқа енді
@DataHub_KZ
2025 жылы "Қоғамдық орындарда тиісу" ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша құқық бұзушылықтарды тіркеу норманың өзі 2015 жылғы 1 қаңтарда пайда болған кезден бастап шарықтау шегіне жетті* — 115,9 мың жағдай. Өткен жылмен салыстырғанда өсім 29%-ды құрады. Мұндай деректерді ҚР БП Құқықтық статистика және арнайы есепке алу комитеті береді.
☝️Атап айтқанда, әңгіме қызметтерді (бал ашу, жезөкшелік, тауарларды сату және т.б.) күштеп таңу, сондай-ақ қайыр сұрау туралы болып отыр. Және міндетті түрде — қоғамдық орындарда. Бұл көшелер, алаңдар, дүкен бөлмелері, вокзалдардың ғимараттары мен перрондары, қоғамдық көлік болуы мүмкін... — толық тізіммен сілтеме бойынша танысуға болады.
ҚР ӘҚБтК-нің 449-бабы бойынша ескерілген құқық бұзушылықтардың жарылғыш қарқыны бұрын да артқан. 2015 жылдан бастап мұндай жағдай он реттен жеті рет орын алды, орта есеппен секіріс ж/ж +37% құрады. Алайда дәл 2025 жылы бұл көрсеткіш жүз мыңдық белгіден аттады (графикті қараңыз).
👀Өткен жылы қоғамдық орындарда тиісу туралы барлығы 115,6 мың әкімшілік іс қаралды, оның 440-ы ғана тоқтатылды. Көбінесе жаза ретінде ескерту қолданылды (111,4 мың іс), ал айыппұлдар әлдеқайда сирек орын алды (3,4 мың). Сондықтан салынған ақшалай өндіріп алулардың жалпы сомасы салыстырмалы түрде қарапайым болып көрінеді — 56,3 млн теңге, оның 25,7 млн теңгесі өндірілді. Сонымен қатар, бірлі-жарым жағдайларды қарастыру қорытындысы бойынша қамауға алу (146), ҚР шегінен шығару (120) және қоғамдық жұмыстар (3) жазалары қолданылды.
Барлығы 115,1 мың адам жауапқа тартылды, олардың ішінде 1,6 мың шетелдік азаматтар және 67 кәмелетке толмағандар.
👮♂️📸 ІІМ атап өткендей, құқық бұзушыларды, атап айтқанда қайыр сұраушыларды СОО аумақтарын, базарларды, храмдар мен вокзалдарды, яғни олар жиі пайда болатын жерлерді күнделікті патрульдеу арқылы анықтауға болады. Аталған орындар бейнебақылаумен, оның ішінде «Сергек» жүйелерімен қамтылған.
*2015 жылғы 1 қаңтарда Қазақстанда Әкімшілік құқық бұзушылық туралы жаңа Кодекс қолданысқа енді
@DataHub_KZ
❤1
🧻🥺Қазақстан өзін дәретхана қағазымен әлдеқайда төмен деңгейде қамтамасыз етіп отыр — ресми статистика
Қаңтар-қараша айларында дәретхана қағазының жалпы ресурстарының тек 44%-ы ғана отандық өндіріс есебінен қамтамасыз етілген — 59,3 мың тоннадан 26 мың тонна. Жылдық мәнде өз-өзін қамтамасыз ету деңгейі 20 п.т. төмендеп, кем дегенде 2019 жылдан бергі ең төменгі көрсеткішке жетті. Бұл деректермен алдын ала ҚР СЖРА ҰСБ бөлісіп отыр.
Көрсеткіште, күрт төмендемей тұрып, жылдық ауытқулар байқалмаған. Алдыңғы алты жылдың ішінде салыстырмалы түрде тұрақты болды, орташа мәні — 65% (11 айлық кезең салыстырылған).
📉2025 жылы қалыптасқан жағдайдың ерекше екенін ай сайынғы деректер де растайды. Қаңтардан қарашаға дейін дәретхана қағазы ресурстарындағы өндірістің үлесі, ақпанды қоспағанда, 50%-дан төмен деңгейді ұстап тұрды. Бұған дейін мұндай жағдай байқалмаған. Осылайша, жылдың басында байқалған қағаз гигиеналық өнімдер бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейінің төмендеу үрдісі жыл соңына қарай бекіді.
Дегенмен бұл көрсеткішті шартты деп қараған жөн. Себебі пайыздық қатынас есептелетін ресурстарға тек өндіріс пен импорт кіреді. Мұндай тәсіл қоймада жиналып тұрған қорларды есепке алмайды. Ал негізінде шынайы өмірде барлық тауар бірден тұтынушыға сатылмайды, белгілі бір уақыт сақталады. Дәретхана қағазы да солардың қатарында — оны қоймада ұзақ уақыт сақтауға болады.
🧮Айта кету керек, өндіріс үлесінің айтарлықтай төмендеуі жалпы ресурстар көлемінің өсуі аясында орын алып отыр. 2024 жылдың қаңтар-қарашасына қарағанда 33%-ға артқан. Бұл өсім импорттың екі еседен астам ұлғаюымен және өндірістің 11%-ға төмендеуімен байланысты болды. Назар аударарлық жайт: дәретхана қағазын сатушы басты шет мемлекет әлі де Ресей болып отыр — сандық импорттағы РФ үлесі 90%-дан асады. Ал Қазақстан ішінде жалпы көлемнің 70%-ын қамтамасыз ететін негізгі жеткізуші — Алматы. Дегенмен, өндірістің төмендеуіне қала айтарлықтай әсер еткен жоқ. Негізгі теріс динамика Алматы облысына, нақтырақ айтқанда, оның құрамындағы Қарасай ауданына тиесілі.
Сондай-ақ отандық дәретхана қағазы экспортқа мүлдем шығарылмайды деуге болады: өндірілген көлемнің басым бөлігі дәстүрлі түрде ел ішінде қалады.
🧐Қорытындылай келе, ішкі нарыққа жаңа партиядағы дәретхана қағазының келуінің өсімі толығымен импорт есебінен қамтамасыз етіліп отыр деуге болады. Алайда импорттың не себепті өскенін нақты айту қиын, себебі импорттаушылар мен сауда кәсіпорындарының қоймаларындағы қалдықтар туралы ресми деректер жоқ.
@DataHub_KZ
Қаңтар-қараша айларында дәретхана қағазының жалпы ресурстарының тек 44%-ы ғана отандық өндіріс есебінен қамтамасыз етілген — 59,3 мың тоннадан 26 мың тонна. Жылдық мәнде өз-өзін қамтамасыз ету деңгейі 20 п.т. төмендеп, кем дегенде 2019 жылдан бергі ең төменгі көрсеткішке жетті. Бұл деректермен алдын ала ҚР СЖРА ҰСБ бөлісіп отыр.
Көрсеткіште, күрт төмендемей тұрып, жылдық ауытқулар байқалмаған. Алдыңғы алты жылдың ішінде салыстырмалы түрде тұрақты болды, орташа мәні — 65% (11 айлық кезең салыстырылған).
📉2025 жылы қалыптасқан жағдайдың ерекше екенін ай сайынғы деректер де растайды. Қаңтардан қарашаға дейін дәретхана қағазы ресурстарындағы өндірістің үлесі, ақпанды қоспағанда, 50%-дан төмен деңгейді ұстап тұрды. Бұған дейін мұндай жағдай байқалмаған. Осылайша, жылдың басында байқалған қағаз гигиеналық өнімдер бойынша өзін-өзі қамтамасыз ету деңгейінің төмендеу үрдісі жыл соңына қарай бекіді.
Дегенмен бұл көрсеткішті шартты деп қараған жөн. Себебі пайыздық қатынас есептелетін ресурстарға тек өндіріс пен импорт кіреді. Мұндай тәсіл қоймада жиналып тұрған қорларды есепке алмайды. Ал негізінде шынайы өмірде барлық тауар бірден тұтынушыға сатылмайды, белгілі бір уақыт сақталады. Дәретхана қағазы да солардың қатарында — оны қоймада ұзақ уақыт сақтауға болады.
🧮Айта кету керек, өндіріс үлесінің айтарлықтай төмендеуі жалпы ресурстар көлемінің өсуі аясында орын алып отыр. 2024 жылдың қаңтар-қарашасына қарағанда 33%-ға артқан. Бұл өсім импорттың екі еседен астам ұлғаюымен және өндірістің 11%-ға төмендеуімен байланысты болды. Назар аударарлық жайт: дәретхана қағазын сатушы басты шет мемлекет әлі де Ресей болып отыр — сандық импорттағы РФ үлесі 90%-дан асады. Ал Қазақстан ішінде жалпы көлемнің 70%-ын қамтамасыз ететін негізгі жеткізуші — Алматы. Дегенмен, өндірістің төмендеуіне қала айтарлықтай әсер еткен жоқ. Негізгі теріс динамика Алматы облысына, нақтырақ айтқанда, оның құрамындағы Қарасай ауданына тиесілі.
Сондай-ақ отандық дәретхана қағазы экспортқа мүлдем шығарылмайды деуге болады: өндірілген көлемнің басым бөлігі дәстүрлі түрде ел ішінде қалады.
🧐Қорытындылай келе, ішкі нарыққа жаңа партиядағы дәретхана қағазының келуінің өсімі толығымен импорт есебінен қамтамасыз етіліп отыр деуге болады. Алайда импорттың не себепті өскенін нақты айту қиын, себебі импорттаушылар мен сауда кәсіпорындарының қоймаларындағы қалдықтар туралы ресми деректер жоқ.
@DataHub_KZ
Соңғы жеті жылда дәретхана қағазы өндірісі мен импортының қалай өзгергені графикте көрсетілген
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –18% @DataHub_KZ
…Реттеушінің айтуынша,
мөлшерлеме қазір 18% деңгейінде қалып қана қоймай, алдағы уақытта да осы деңгейде сақталуы мүмкін.
Неліктен?
📈Инфляция әлі де сұраныстың ұсыныстан жоғары болуы жағдайында қалыптасып отыр. Халықтың бір жылға арналған инфляциялық күтулері нашарлап, құбылмалы күйде қалды, ал кәсіби нарық қатысушыларының 2026 жылға деген күтулері де біршама өскен.
🪙Реттелетін бағалардың өсуі мен жанар-жағармайдың қымбаттауынан туындайтын проинфляциялық тәуекелдер де сақталып отыр. Сонымен қатар алда салық реформасын іске асыру да жағдайды күрделендіруі мүмкін - ҚҚС мөлшерлемесінің көтерілуі және салық төлеушілер шеңберінің кеңеюі.
🌎Сондай-ақ инфляциялық ахуалды күшейтуі ықтимал «геосаяси шиеленістің артуы» туралы да қайта айтуға тура келеді.
✅ Дегенмен, дезинфляциялық факторлар да бар. Ұлттық банк бұған кепілсіз тұтынушылық несиелеудің өсу қарқынының баяулауын, банктер үшін ең төменгі резервтік талаптардың артуы есебінен өтімділіктің қысқаруын және теңгенің салыстырмалы түрде нығаюын жатқызды.
Базалық мөлшерлеме деңгейіне қатысты келесі шешімді Ұлттық банк 6 наурызда қабылдайды.
@DataHub_KZ
мөлшерлеме қазір 18% деңгейінде қалып қана қоймай, алдағы уақытта да осы деңгейде сақталуы мүмкін.
Неліктен?
📈Инфляция әлі де сұраныстың ұсыныстан жоғары болуы жағдайында қалыптасып отыр. Халықтың бір жылға арналған инфляциялық күтулері нашарлап, құбылмалы күйде қалды, ал кәсіби нарық қатысушыларының 2026 жылға деген күтулері де біршама өскен.
🪙Реттелетін бағалардың өсуі мен жанар-жағармайдың қымбаттауынан туындайтын проинфляциялық тәуекелдер де сақталып отыр. Сонымен қатар алда салық реформасын іске асыру да жағдайды күрделендіруі мүмкін - ҚҚС мөлшерлемесінің көтерілуі және салық төлеушілер шеңберінің кеңеюі.
🌎Сондай-ақ инфляциялық ахуалды күшейтуі ықтимал «геосаяси шиеленістің артуы» туралы да қайта айтуға тура келеді.
✅ Дегенмен, дезинфляциялық факторлар да бар. Ұлттық банк бұған кепілсіз тұтынушылық несиелеудің өсу қарқынының баяулауын, банктер үшін ең төменгі резервтік талаптардың артуы есебінен өтімділіктің қысқаруын және теңгенің салыстырмалы түрде нығаюын жатқызды.
Базалық мөлшерлеме деңгейіне қатысты келесі шешімді Ұлттық банк 6 наурызда қабылдайды.
@DataHub_KZ
💼 2025 жылы зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляциядан қалып қойды
БЖЗҚ сайтында жарияланған желтоқсандағы инвестициялық қызметке шолу көрсеткендей, өткен жыл аяқталғаннан кейін ҚРҰБ басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляция деңгейінен төмен қалыптасты — 7,43% және 12,3%.
Мұндай жағдай салыстырмалы түрде сирек болады. Соңғы он жыл ішінде толық жылдың нәтижелері бойынша кірістілік инфляциядан үш рет қана ұтылды: 2016 жылы (7,95% және 8,5%), 2022 жылы (6,55% және 20,3%) және дәл қазір 2025 жылдың қорытындысы бойынша.
☝️Алайда мұнда бір сәтке назар аудару керек. Күнтізбелік жылдың қорытындысы шығарылатын инвестициялық қызметтің желтоқсан айындағы шолуында мынадай түсініктеме бар: "...инвестициялық кірістің мөлшерін объективті талдауды ұзақ уақытқа жасаған жөн". Мұндай ескертпе 2025 жылдың алғашқы айларында тіркелген жыл басынан бергі кезеңдердегі жинақталған теріс кірістілік аясында тұрақты шолуларда пайда болды. Желтоқсанға дейін, яғни жыл қорытындысы шыққанға дейін бұл тұжырым басқаша аяқталды. Бұрын ұзақтығы "кем дегенде бір жыл" кезеңін бағалау ұсынылды.
Ағымдағы шолуда сонымен қатар 2025 жылы ҚРҰБ басқаратын зейнетақы активтерінің кірістілігіне екі негізгі себеп теріс әсер еткені түсіндіріледі:
🔸теңгенің АҚШ долларына қатысты 525,11 теңгеден 505,53 теңгеге дейін нығаюы салдарынан теріс бағамдық қайта бағалау;
🔸инфляция мен инфляциялық күтулердің өсуі аясында олардың кірістілігінің артуына байланысты ҚР Қаржы министрлігінің МБҚ нарықтық құнының төмендеуі.
ҚРҰБ сенімгерлік басқаруында жиынтық зейнетақы активтерінің 99,6%-ы орналасқан (ЖБМЗЖ есепке алмағанда) — 25,2 трлн теңгенің 25,1 трлн теңгесі. Реттеушімен қамтамасыз етілген инвестициялық табыс 2025 жылы 1,77 трлн теңгені құрады.
🖇2025 жылдың қорытындысы бойынша бақылауында салыстырмалы түрде азырақ сома бар қалған бес басқарушының зейнетақы активтерінің кірістілігінің көрсеткіші ҚРҰБ-ға қарағанда жоғары болды. Бұл ретте олардың біреуі ғана инфляциядан асатын кірістілікті қамтамасыз ете алды.
@DataHub_KZ
БЖЗҚ сайтында жарияланған желтоқсандағы инвестициялық қызметке шолу көрсеткендей, өткен жыл аяқталғаннан кейін ҚРҰБ басқаруындағы зейнетақы активтерінің кірістілігі инфляция деңгейінен төмен қалыптасты — 7,43% және 12,3%.
Мұндай жағдай салыстырмалы түрде сирек болады. Соңғы он жыл ішінде толық жылдың нәтижелері бойынша кірістілік инфляциядан үш рет қана ұтылды: 2016 жылы (7,95% және 8,5%), 2022 жылы (6,55% және 20,3%) және дәл қазір 2025 жылдың қорытындысы бойынша.
☝️Алайда мұнда бір сәтке назар аудару керек. Күнтізбелік жылдың қорытындысы шығарылатын инвестициялық қызметтің желтоқсан айындағы шолуында мынадай түсініктеме бар: "...инвестициялық кірістің мөлшерін объективті талдауды ұзақ уақытқа жасаған жөн". Мұндай ескертпе 2025 жылдың алғашқы айларында тіркелген жыл басынан бергі кезеңдердегі жинақталған теріс кірістілік аясында тұрақты шолуларда пайда болды. Желтоқсанға дейін, яғни жыл қорытындысы шыққанға дейін бұл тұжырым басқаша аяқталды. Бұрын ұзақтығы "кем дегенде бір жыл" кезеңін бағалау ұсынылды.
Ағымдағы шолуда сонымен қатар 2025 жылы ҚРҰБ басқаратын зейнетақы активтерінің кірістілігіне екі негізгі себеп теріс әсер еткені түсіндіріледі:
🔸теңгенің АҚШ долларына қатысты 525,11 теңгеден 505,53 теңгеге дейін нығаюы салдарынан теріс бағамдық қайта бағалау;
🔸инфляция мен инфляциялық күтулердің өсуі аясында олардың кірістілігінің артуына байланысты ҚР Қаржы министрлігінің МБҚ нарықтық құнының төмендеуі.
ҚРҰБ сенімгерлік басқаруында жиынтық зейнетақы активтерінің 99,6%-ы орналасқан (ЖБМЗЖ есепке алмағанда) — 25,2 трлн теңгенің 25,1 трлн теңгесі. Реттеушімен қамтамасыз етілген инвестициялық табыс 2025 жылы 1,77 трлн теңгені құрады.
🖇2025 жылдың қорытындысы бойынша бақылауында салыстырмалы түрде азырақ сома бар қалған бес басқарушының зейнетақы активтерінің кірістілігінің көрсеткіші ҚРҰБ-ға қарағанда жоғары болды. Бұл ретте олардың біреуі ғана инфляциядан асатын кірістілікті қамтамасыз ете алды.
@DataHub_KZ