Азық-түлік емес тауарлар бір айда 2022 жылдың күзінен бергі ең жылдам қарқынмен қымбаттаған
Қыркүйектің қорытындысы бойынша азық-түлік емес тауарлар сегментінде бағаның өсу қарқыны 1,5%-ды құрады. Бұл - 2022 жылдың қарашасынан бергі кез келген ай үшін ең елеулі көрсеткіш. Ал дәл қыркүйекте соңғы 10 жылдың ішінде көрсеткіш екі-ақ жағдайда ғана жоғары болған - аталған 2022 жылы және біз енді ғана еркін өзгермелі бағамға өткен 2015 жылы.
Бұл орайда азық-түлік тауарлары тамызға қарағанда 0,9%-ға қымбаттаған. Қыркүйекке тән айлық өсімнің орташа қарқынынан жоғары (соңғы 10 жылда 0,2% болған еді). Қызметтер өткен айға қарағанда 1%-ға артқан. Ал тұтыну бағасының жалпы өсім қарқыны бір айда 1,1%-ды құрады.
Жылдық инфляцияның жайы қалай?
Жалпы көрсеткіш жылдамдап келеді: тамыздағы 12,2%-дан кейін 12,9% болып отыр. Алайда қызметтердің бір орында тұр (15,3%), ал азық-түлік бойынша 11,7%-дан 12,7%-ға дейін, азық-түлік емес тауарлар сегменті бойынша 9,7%-дан 10,8%-ға дейін жылдамдаған. Барлық сектор бойынша қарқыны 2023 жылдың қазанынан бері алғаш рет екітаңбалы мәнде болып отыр.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Қыркүйектің қорытындысы бойынша азық-түлік емес тауарлар сегментінде бағаның өсу қарқыны 1,5%-ды құрады. Бұл - 2022 жылдың қарашасынан бергі кез келген ай үшін ең елеулі көрсеткіш. Ал дәл қыркүйекте соңғы 10 жылдың ішінде көрсеткіш екі-ақ жағдайда ғана жоғары болған - аталған 2022 жылы және біз енді ғана еркін өзгермелі бағамға өткен 2015 жылы.
Бұл орайда азық-түлік тауарлары тамызға қарағанда 0,9%-ға қымбаттаған. Қыркүйекке тән айлық өсімнің орташа қарқынынан жоғары (соңғы 10 жылда 0,2% болған еді). Қызметтер өткен айға қарағанда 1%-ға артқан. Ал тұтыну бағасының жалпы өсім қарқыны бір айда 1,1%-ды құрады.
Жылдық инфляцияның жайы қалай?
Жалпы көрсеткіш жылдамдап келеді: тамыздағы 12,2%-дан кейін 12,9% болып отыр. Алайда қызметтердің бір орында тұр (15,3%), ал азық-түлік бойынша 11,7%-дан 12,7%-ға дейін, азық-түлік емес тауарлар сегменті бойынша 9,7%-дан 10,8%-ға дейін жылдамдаған. Барлық сектор бойынша қарқыны 2023 жылдың қазанынан бері алғаш рет екітаңбалы мәнде болып отыр.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Құқық бұзушылықпен ұсталған жасөспірімдер саны күрт өсті
2025 жылғы қаңтар-қыркүйектің қорытындысы бойынша 1703 кәмелетке толмағандар қылмыстық жауапкершілікке тартылды, бұл 2024 жылғы ұқсас айлардың қорытындысымен салыстырғанда бірден 35%-ға артық. Бұл мән 2019 жылдан бергі осы кезең үшін ең үлкен мән.
Дәл сол 2019 жылдан кейін көрсеткіш күрт төмендей бастады: егер алдыңғы онжылдықтың бірінші жартысында, 2015-2019 жылдары, әңгіме қаңтар-қыркүйек айларындағы 2 мыңнан астам адам туралы болса, 2020-2024 жылдары ол 1,5 мыңға жетпеді. 2022 жылдан бастап олардың саны қайтадан өсе бастады, бірақ осы уақытқа дейін күшті секірістер болған жоқ.
Көрсеткіш қазір негізінен ненің есебінен өсті? Бұзақылық, денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру, ұрып-соғу, тонау сияқты баптар айтарлықтай үлес қосты. Олардың ішінде бұзақылық бойынша өсім ең үлкен, биылғы жылы 216 адаммен салыстырғанда 2024 жылдың қаңтар-қыркүйегіндегі 94 адам.
Бұл ретте ең көп таралған қылмыс – ұрлық, мұнда 499 кәмелетке толмаған жауапкершілікке тартылды, негізінен 16-17 жас.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
2025 жылғы қаңтар-қыркүйектің қорытындысы бойынша 1703 кәмелетке толмағандар қылмыстық жауапкершілікке тартылды, бұл 2024 жылғы ұқсас айлардың қорытындысымен салыстырғанда бірден 35%-ға артық. Бұл мән 2019 жылдан бергі осы кезең үшін ең үлкен мән.
Дәл сол 2019 жылдан кейін көрсеткіш күрт төмендей бастады: егер алдыңғы онжылдықтың бірінші жартысында, 2015-2019 жылдары, әңгіме қаңтар-қыркүйек айларындағы 2 мыңнан астам адам туралы болса, 2020-2024 жылдары ол 1,5 мыңға жетпеді. 2022 жылдан бастап олардың саны қайтадан өсе бастады, бірақ осы уақытқа дейін күшті секірістер болған жоқ.
Көрсеткіш қазір негізінен ненің есебінен өсті? Бұзақылық, денсаулыққа қасақана жеңіл зиян келтіру, ұрып-соғу, тонау сияқты баптар айтарлықтай үлес қосты. Олардың ішінде бұзақылық бойынша өсім ең үлкен, биылғы жылы 216 адаммен салыстырғанда 2024 жылдың қаңтар-қыркүйегіндегі 94 адам.
Бұл ретте ең көп таралған қылмыс – ұрлық, мұнда 499 кәмелетке толмаған жауапкершілікке тартылды, негізінен 16-17 жас.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
🚬🥃❌Алкоголь мен темекіні заңсыз сатуға қатысты жаза жиі қолданылуда
Қаңтар-қыркүйек айлары аралығында акциздік өнімдерді дұрыс емес немесе мүлдем маркаланбаған күйде сату, сақтау және тасымалдауға байланысты 1166 әкімшілік құқықбұзушылық тіркелді* (ҚР ӘҚБтК 283-бабының 2-бөлімі). Бұл бір жыл бұрынғыға қарағанда бірден 50%-ға көп. Кем дегенде 11 жылда алғаш рет осынша көп дерек тіркеліп отыр (толық жыл емес, тоғыз айлық кезеңдер салыстырылған).
💰Әкімшілік жауапкершілікке тартылғандардың ішінде жеке тұлғалардың саны заңды тұлғаларға қарағанда әлдеқайда көп: тиісінше, 898 және 16. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 318,5 млн теңгені құрап, жылдан жылға номиналды өсім 2,2 есе болды. Ал өндіріп алынғаны - 263,7 млн теңге (жылдан жылға 147%).
Сонымен қатар ҚР ӘҚБтК 283-бабының 1-бөлімі бойынша (барлығы екі бөлім ғана) құқықбұзушылықтар жоқ деуге болады - 2024 жылғы қаңтар-қыркүйектегі 20 деректен кейін 18 жағдай ғана болған. 1-бөлім алкогольдік және темекі өнімдерін дұрыс емес маркалап өндіруге және импорттауға қатысты жайттарды қамтиды. Жалпы, 283-бап аталған тауар санаттарын маркалау ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілікті көздейді.
☝️Айта кету керек, алкоголь мен темекі сияқты акциздік өнімдерді маркалау ережелерін бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілік те қарастырылған (ҚР ҚК 233-бабы). Ол әкімшілік жауапкершілікке қарағанда қоғамдық қауіптілігі әлдеқайда жоғары құқықбұзушылық ретінде қарастырылалы.
Қылмыстық бап екі бөлімнен тұрады. 1-бөлім бойынша айтарлықтай зиян келтірген маркалау ережелерін бұзғаны үшін, 2-бөлім бойынша жалған маркалау белгілерін жасағаны, пайдаланғаны және таратқаны үшін жаза тағайындалады.
Қаңтар-қыркүйек аралығында ҚР ҚК 233-бабы бойынша да құқықбұзушылықтар саны артқан, бірақ аздап - 18%-ға. Бұл ретте фактілер саны көп емес: жыл басынан бері бар болғаны 46 жағдай.
📌Жарияланып жүрген деректерге қарағанда қылмыстық істер әдетте ірі көлемдегі заңсыз алкоголь мен темекі партиялары немесе олардың жасырын цехтары анықталған кезде қозғалады. Ал әкімшілік істер тәркіленген өнім көлемі шағын болғанда тіркеледі.
*Алкогольге қатысты есеп-бақылау маркалары ретінде ыдысты ашқан кезде бүтіндігі бұзылатын етіп жапсырылған белгіленген үлгідегі голограммалар айтылып отыр. Темекі өнімдеріне қатысты машинамен оқылатын екі өлшемді штрихкод түріндегі маркалау кодтары жайлы айтылған. Бұл идентификациялау құралдары бұрынғы акциздік маркаларды алмастырған.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
Қаңтар-қыркүйек айлары аралығында акциздік өнімдерді дұрыс емес немесе мүлдем маркаланбаған күйде сату, сақтау және тасымалдауға байланысты 1166 әкімшілік құқықбұзушылық тіркелді* (ҚР ӘҚБтК 283-бабының 2-бөлімі). Бұл бір жыл бұрынғыға қарағанда бірден 50%-ға көп. Кем дегенде 11 жылда алғаш рет осынша көп дерек тіркеліп отыр (толық жыл емес, тоғыз айлық кезеңдер салыстырылған).
💰Әкімшілік жауапкершілікке тартылғандардың ішінде жеке тұлғалардың саны заңды тұлғаларға қарағанда әлдеқайда көп: тиісінше, 898 және 16. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша салынған айыппұлдардың жалпы сомасы 318,5 млн теңгені құрап, жылдан жылға номиналды өсім 2,2 есе болды. Ал өндіріп алынғаны - 263,7 млн теңге (жылдан жылға 147%).
Сонымен қатар ҚР ӘҚБтК 283-бабының 1-бөлімі бойынша (барлығы екі бөлім ғана) құқықбұзушылықтар жоқ деуге болады - 2024 жылғы қаңтар-қыркүйектегі 20 деректен кейін 18 жағдай ғана болған. 1-бөлім алкогольдік және темекі өнімдерін дұрыс емес маркалап өндіруге және импорттауға қатысты жайттарды қамтиды. Жалпы, 283-бап аталған тауар санаттарын маркалау ережелерін бұзғаны үшін жауапкершілікті көздейді.
☝️Айта кету керек, алкоголь мен темекі сияқты акциздік өнімдерді маркалау ережелерін бұзғаны үшін қылмыстық жауапкершілік те қарастырылған (ҚР ҚК 233-бабы). Ол әкімшілік жауапкершілікке қарағанда қоғамдық қауіптілігі әлдеқайда жоғары құқықбұзушылық ретінде қарастырылалы.
Қылмыстық бап екі бөлімнен тұрады. 1-бөлім бойынша айтарлықтай зиян келтірген маркалау ережелерін бұзғаны үшін, 2-бөлім бойынша жалған маркалау белгілерін жасағаны, пайдаланғаны және таратқаны үшін жаза тағайындалады.
Қаңтар-қыркүйек аралығында ҚР ҚК 233-бабы бойынша да құқықбұзушылықтар саны артқан, бірақ аздап - 18%-ға. Бұл ретте фактілер саны көп емес: жыл басынан бері бар болғаны 46 жағдай.
📌Жарияланып жүрген деректерге қарағанда қылмыстық істер әдетте ірі көлемдегі заңсыз алкоголь мен темекі партиялары немесе олардың жасырын цехтары анықталған кезде қозғалады. Ал әкімшілік істер тәркіленген өнім көлемі шағын болғанда тіркеледі.
*Алкогольге қатысты есеп-бақылау маркалары ретінде ыдысты ашқан кезде бүтіндігі бұзылатын етіп жапсырылған белгіленген үлгідегі голограммалар айтылып отыр. Темекі өнімдеріне қатысты машинамен оқылатын екі өлшемді штрихкод түріндегі маркалау кодтары жайлы айтылған. Бұл идентификациялау құралдары бұрынғы акциздік маркаларды алмастырған.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
Алкоголь мен темекіні заңсыз түрде сатқаны үшін кімдерді әкімшілік жауапкершілікке тартатынын графикте көрсеттік
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
👁Стоматологтардың қызметтеріне зейнетақы жинақтарын шешіп алуға қойылған тыйымның аясында офтальмология бойынша көрсеткіштер шарықтай түсті
Қыркүйек айында офтальмологиялық қызметтерге ақы төлеу мақсатындағы біржолғы зейнетақы төлемдеріне арналған сомасы 1,4 млрд теңгені құраған 1611 өтініш орындалды. Тамыз айындағы көрсеткіштермен салыстырғанда әңгіме тиісінше 5,8 және 7 есе өсім туралы болып отыр. Мәселе төмен базада емес – алдыңғы 12 айдағы орташа айлық мәндермен салыстырғанда тіпті 7,9 және 9,3 есе қомақты өсу болып шығады.
💡 Қыркүйек айында не болғанын еске түсірейік: «Отбасы» банкінде айдың 15-ші жұлдызынан бастап емделу мақсатында ақшаны шешіп алудың ең көп қолданылатын мақсаты – тістерді емдеуге арналған зейнетақы артығын пайдалану бойынша өтінімдер қабылданбайтынын хабарлады. Банк осы бағыттағы көптеген жалғандық фактілеріне назар аударды. Биылғы көктем мезгілінде бұл көрініспен күресу үшін енгізілген қосымша шаралардың да көмегі тимеген болып шықты.
Айдың 15-ші жұлдызына қарай Денсаулық сақтау министрлігінің «Зейнетақы жинақтарын мақсатсыз пайдалану жағдайларын анықтауға байланысты» стоматологиялық қызметтерге төлемдер бойынша норманы алып тастау жөніндегі түзетулер жобасы пайда болды (онлайн-талқылау алдыңгүні аяқталды). Бұл эпизодтар бөлігінде тіпті күдіктілерді іздеу жүргізілуде.
Айдың ортасында қабылданған шаралар «тістерге» қаражат алуға ниеттілердің белсенділігіне сонымен қалай әсер етті?
Бір жағынан, орындалған өтініштердің саны (67,5 мың бірлік) және олардың сомасы (56,9 млрд) тамыз айымен салыстырғанда азғантай ғана азайды, 6 және 4%-ға. Бұл ретте өтінімнің орындалуы қаражаттың өтініш берушінің арнайы шотына аударылуын білдіреді, сондықтан оған қоса тағы бір нәрсе орын алғаны маңызды.
❗️Өткен айда қаражатты БЖЗҚ-ға қайта қайтару жағдайлары күрт өсе түсті. Әңгіме «тістерге» арналған 27,3 мың өтініш бойынша 21,8 млрд теңге туралы болып отыр. Салыстыру үшін, тамыз айында стоматология бойынша 6,3 мың өтініш бойынша 3,7 млрд теңге қайтып келді, айта кететіні қайтарылу жағдайларының көтеріңкі мәндері өтініштердің өздерінің көтеріңкі санымен бірге бірнеше ай бойы онсыз да сақталуда. Тағы бір айта кететіні, қаражатты қайтарудың өзі заң бойынша бірқатар уақытты алуы мүмкін, яғни нақты айдағы қайтарылымдардың статистикасына бұдан бұрынғы өтініштер бойынша деректер түсуі мүмкін.
Қандай сценарий бойынша ақша қайтарылуы мүмкін? Не өтініш беруші өз бетінше мақсатынан айнып қалса, не ол растаушы құжаттарды уақтылы ұсынбаса немесе қаражатты мақсатына сай емес тәсілмен пайдаланғысы келсе. Жоғарыда аталғандарды ескере отырып, соңғы тармақ перспективалы көрінеді...
Бұл ретте шолуымыздың бастауы болған офтальмологиялық қызметтер санаты бойынша зейнетақы жинақтарын нормадан тыс қайтару саны байқалмайды: қыркүйек айында тамыз айына қатысты ерекше динамикасыз сомасы 48 млн теңгені құраған 83 өтініш туралы әңгіме болып отыр.
🏠 Қосымша ретінде: заңсыз схемалар туралы мәселе қозғалмаған тұрғын үй жағдайларын жақсартуға арналған төлемдердің жағдайы не болып жатыр? Көрсеткіштер өсуде. 73,3 млрд теңге сомасына 128,9 мың өтініш орындалды, екі жағдайда да тамыз айымен салыстырғанда 20%-дық өсім. БЖЗҚ-ға қаражаттың қайтарылуы бойынша өсім де жоқ: өткен аймен салыстырғанда айтарлықтай өзгеріссіз 14,2 мың өтініш бойынша 10,8 млрд теңге қайтарылды.
БЖЗҚ деректері бойынша есептеулер
@DataHub_KZ
Қыркүйек айында офтальмологиялық қызметтерге ақы төлеу мақсатындағы біржолғы зейнетақы төлемдеріне арналған сомасы 1,4 млрд теңгені құраған 1611 өтініш орындалды. Тамыз айындағы көрсеткіштермен салыстырғанда әңгіме тиісінше 5,8 және 7 есе өсім туралы болып отыр. Мәселе төмен базада емес – алдыңғы 12 айдағы орташа айлық мәндермен салыстырғанда тіпті 7,9 және 9,3 есе қомақты өсу болып шығады.
💡 Қыркүйек айында не болғанын еске түсірейік: «Отбасы» банкінде айдың 15-ші жұлдызынан бастап емделу мақсатында ақшаны шешіп алудың ең көп қолданылатын мақсаты – тістерді емдеуге арналған зейнетақы артығын пайдалану бойынша өтінімдер қабылданбайтынын хабарлады. Банк осы бағыттағы көптеген жалғандық фактілеріне назар аударды. Биылғы көктем мезгілінде бұл көрініспен күресу үшін енгізілген қосымша шаралардың да көмегі тимеген болып шықты.
Айдың 15-ші жұлдызына қарай Денсаулық сақтау министрлігінің «Зейнетақы жинақтарын мақсатсыз пайдалану жағдайларын анықтауға байланысты» стоматологиялық қызметтерге төлемдер бойынша норманы алып тастау жөніндегі түзетулер жобасы пайда болды (онлайн-талқылау алдыңгүні аяқталды). Бұл эпизодтар бөлігінде тіпті күдіктілерді іздеу жүргізілуде.
Айдың ортасында қабылданған шаралар «тістерге» қаражат алуға ниеттілердің белсенділігіне сонымен қалай әсер етті?
Бір жағынан, орындалған өтініштердің саны (67,5 мың бірлік) және олардың сомасы (56,9 млрд) тамыз айымен салыстырғанда азғантай ғана азайды, 6 және 4%-ға. Бұл ретте өтінімнің орындалуы қаражаттың өтініш берушінің арнайы шотына аударылуын білдіреді, сондықтан оған қоса тағы бір нәрсе орын алғаны маңызды.
❗️Өткен айда қаражатты БЖЗҚ-ға қайта қайтару жағдайлары күрт өсе түсті. Әңгіме «тістерге» арналған 27,3 мың өтініш бойынша 21,8 млрд теңге туралы болып отыр. Салыстыру үшін, тамыз айында стоматология бойынша 6,3 мың өтініш бойынша 3,7 млрд теңге қайтып келді, айта кететіні қайтарылу жағдайларының көтеріңкі мәндері өтініштердің өздерінің көтеріңкі санымен бірге бірнеше ай бойы онсыз да сақталуда. Тағы бір айта кететіні, қаражатты қайтарудың өзі заң бойынша бірқатар уақытты алуы мүмкін, яғни нақты айдағы қайтарылымдардың статистикасына бұдан бұрынғы өтініштер бойынша деректер түсуі мүмкін.
Қандай сценарий бойынша ақша қайтарылуы мүмкін? Не өтініш беруші өз бетінше мақсатынан айнып қалса, не ол растаушы құжаттарды уақтылы ұсынбаса немесе қаражатты мақсатына сай емес тәсілмен пайдаланғысы келсе. Жоғарыда аталғандарды ескере отырып, соңғы тармақ перспективалы көрінеді...
Бұл ретте шолуымыздың бастауы болған офтальмологиялық қызметтер санаты бойынша зейнетақы жинақтарын нормадан тыс қайтару саны байқалмайды: қыркүйек айында тамыз айына қатысты ерекше динамикасыз сомасы 48 млн теңгені құраған 83 өтініш туралы әңгіме болып отыр.
🏠 Қосымша ретінде: заңсыз схемалар туралы мәселе қозғалмаған тұрғын үй жағдайларын жақсартуға арналған төлемдердің жағдайы не болып жатыр? Көрсеткіштер өсуде. 73,3 млрд теңге сомасына 128,9 мың өтініш орындалды, екі жағдайда да тамыз айымен салыстырғанда 20%-дық өсім. БЖЗҚ-ға қаражаттың қайтарылуы бойынша өсім де жоқ: өткен аймен салыстырғанда айтарлықтай өзгеріссіз 14,2 мың өтініш бойынша 10,8 млрд теңге қайтарылды.
БЖЗҚ деректері бойынша есептеулер
@DataHub_KZ
DATA HUB Қазақша
👁Стоматологтардың қызметтеріне зейнетақы жинақтарын шешіп алуға қойылған тыйымның аясында офтальмология бойынша көрсеткіштер шарықтай түсті Қыркүйек айында офтальмологиялық қызметтерге ақы төлеу мақсатындағы біржолғы зейнетақы төлемдеріне арналған сомасы…
Иллюстрация үшін – жекелеген медициналық мақсаттар мен тұрғын үй жағдайлары бойынша деректер
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
Астанада жаңа пәтерлердің қымбаттауы соңғы он жылдағы ең айқын үш жағдайдың бірі болды
Қыркүйекте бастапқы нарықтағы бағалар тамыздағы айтарлықтай өсімнен кейін айдан айға бірден 5,1%-ға артты. 2015 жылдың басынан бері Астанада бұл сегменттегі тұрғын үй бұдан да жоғары қарқынмен тек екі рет қымбаттаған еді: 2015 жылдың қарашасында және 2022 жылдың наурызында.
Екінші нарықта бағалар 2,2%-ға өсті, бұл 2025 жылғы ең айқын серпіліс, дегенмен өткен жылдары мұндай қарқын бірнеше рет тіркелген болатын. Ал жалдау ақысының қымбаттауы тамыздағы 3,1%-дан 1,8%-ға дейін баяулады.
Астанада пәтер жалдау құнының орташа бағасы (1 шаршы метрге шаққанда) әлі де Алматыдан төмен, әсіресе бұл жолы оңтүстік астанада жалдау бағасы тезірек өсіп келеді. Қыркүйекте айдан айға +2,7% - бұл 2023 жылғы тамыздан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Ал Алматыда пәтерді сатып алу бағасы бойынша рекорд байқалмайды. Бастапқы нарықта тыныштық, +0,1%, соңғы екі айда баға өзгеріссіз қалды. Қайта сату нарығында +1,2%.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Қыркүйекте бастапқы нарықтағы бағалар тамыздағы айтарлықтай өсімнен кейін айдан айға бірден 5,1%-ға артты. 2015 жылдың басынан бері Астанада бұл сегменттегі тұрғын үй бұдан да жоғары қарқынмен тек екі рет қымбаттаған еді: 2015 жылдың қарашасында және 2022 жылдың наурызында.
Екінші нарықта бағалар 2,2%-ға өсті, бұл 2025 жылғы ең айқын серпіліс, дегенмен өткен жылдары мұндай қарқын бірнеше рет тіркелген болатын. Ал жалдау ақысының қымбаттауы тамыздағы 3,1%-дан 1,8%-ға дейін баяулады.
Астанада пәтер жалдау құнының орташа бағасы (1 шаршы метрге шаққанда) әлі де Алматыдан төмен, әсіресе бұл жолы оңтүстік астанада жалдау бағасы тезірек өсіп келеді. Қыркүйекте айдан айға +2,7% - бұл 2023 жылғы тамыздан бергі ең жоғары көрсеткіш.
Ал Алматыда пәтерді сатып алу бағасы бойынша рекорд байқалмайды. Бастапқы нарықта тыныштық, +0,1%, соңғы екі айда баға өзгеріссіз қалды. Қайта сату нарығында +1,2%.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
👨🏻💻👩🏻💻IT-компаниялардағы жас қазақстандықтар орташа статистикалық құрдастарынан екі есе көп жалақы алады
24 жасқа дейінгі «Компьютерлік бағдарламалау, консультациялық және басқа да ілеспе қызметтер» секторы қызметкерлерінің орташа жалақысы 637 мың теңгені құрайды. Бұл мән бүкіл экономика бойынша осы жастағы қызметкерлер үшін көрсеткіштен 2,3 есе көп (280 мың теңге).
2025 жылғы жағдай бойынша тиісті тұжырымдар шағын бизнесті қоспағанда, ірі және кейбір орта және шағын ұйымдарды зерттеуден туындайды. Тексеруді жылына бір рет ҚР СЖРА ҰСБ жүргізеді, онда барлығы 3,3 млн қызметкер (кез келген жастағы) бойынша деректер бар.
Айтидегі жас қызметкерлерімізді толығырақ қарастырайық: бұл сектордағы жігіттер қыздарға қарағанда көбірек ақша табады. Мәселен, ер қызметкерлер үшін қарастырылып отырған сектордағы орташа жалақы 690 мың теңгені құрайды – бұл тағы да ер жыныс үшін орташадан 2,3 есе артық. Ал қыздарда сегменттегі көрсеткіш 558 мың теңгені құрайды, бұл, тиісінше, ұлдардың көрсеткішінен 20%-ға аз, бірақ өздеріне құрдас болып келетін орташа статистикалық қыздардан 2,3 есе көп.
Алайда IT ұйымдарындағы жас әйелдер енді өз жынысы үшін ең жоғары орташа жалақымен мақтана алмайтынын атап өткен жөн. Ең егжей-тегжейлі қолжетімді бөлініске сәйкес, оларды 583 мың теңге көрсеткішімен «Кино, бейнефильмдер мен телевизиялық бағдарламалар өндірісі, дыбыс жазу және музыкалық шығармалар шығару саласындағы қызмет» сегментінің қызметкерлері басып озады. Айтпақшы, 24 жасқа дейінгі ер адамдарда әңгіме небәрі 400 мың теңге туралы болып отыр.
@DataHub_KZ
24 жасқа дейінгі «Компьютерлік бағдарламалау, консультациялық және басқа да ілеспе қызметтер» секторы қызметкерлерінің орташа жалақысы 637 мың теңгені құрайды. Бұл мән бүкіл экономика бойынша осы жастағы қызметкерлер үшін көрсеткіштен 2,3 есе көп (280 мың теңге).
2025 жылғы жағдай бойынша тиісті тұжырымдар шағын бизнесті қоспағанда, ірі және кейбір орта және шағын ұйымдарды зерттеуден туындайды. Тексеруді жылына бір рет ҚР СЖРА ҰСБ жүргізеді, онда барлығы 3,3 млн қызметкер (кез келген жастағы) бойынша деректер бар.
Айтидегі жас қызметкерлерімізді толығырақ қарастырайық: бұл сектордағы жігіттер қыздарға қарағанда көбірек ақша табады. Мәселен, ер қызметкерлер үшін қарастырылып отырған сектордағы орташа жалақы 690 мың теңгені құрайды – бұл тағы да ер жыныс үшін орташадан 2,3 есе артық. Ал қыздарда сегменттегі көрсеткіш 558 мың теңгені құрайды, бұл, тиісінше, ұлдардың көрсеткішінен 20%-ға аз, бірақ өздеріне құрдас болып келетін орташа статистикалық қыздардан 2,3 есе көп.
Алайда IT ұйымдарындағы жас әйелдер енді өз жынысы үшін ең жоғары орташа жалақымен мақтана алмайтынын атап өткен жөн. Ең егжей-тегжейлі қолжетімді бөлініске сәйкес, оларды 583 мың теңге көрсеткішімен «Кино, бейнефильмдер мен телевизиялық бағдарламалар өндірісі, дыбыс жазу және музыкалық шығармалар шығару саласындағы қызмет» сегментінің қызметкерлері басып озады. Айтпақшы, 24 жасқа дейінгі ер адамдарда әңгіме небәрі 400 мың теңге туралы болып отыр.
@DataHub_KZ
Ал ендеше біз жастардың табысы туралы айтып бастағандықтан, сол үлкен зерттеу бойынша өңірлік бөліністі де тез зерттеп көрейік.
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 18%-ға дейін көтерді @DataHub_KZ
Неліктен мөлшерлеме қатты көтерілді - бұрын соңды болмаған деңгейге дейін?
Инфляция қыркүйекте, реттеуші еске салғандай, Ұлттық банк болжамнан асып түсті: жылдан жылға 12,9%. Айлық көрсеткіштер, соның ішінде маусымдық түзетілген инфляция да айтарлықтай өсті. Қазіргі динамикасы баға өсімінің тұрақты сипатын көрсетеді.
Проинфляциялық тәуекелдердің ішінде Ұлттық банк негізінен ішкі факторларды атап өтеді: тұрақты сұраныс, сондай-ақ тарифтік реформаның және ЖЖМ нарығын либерализациялаудың жанама әсерлері. Сонымен қатар салық реформасының, соның ішінде ҚҚС бойынша өзгерістердің инфляцияға әсері де көрсетілген.
Бұдан бөлек, реттеуші экономикалық өсімнің жеделдеуін атап өтті: қаңтар-тамыз айларының қорытындысы бойынша жылдан жылға 6,5%, ал 2024 жылдың осын кезеңінде 3,7% болған. Алайда бұл өсімнің басым бөлігі бюджет шығынына тәуелді салаларда орын алған...
Мөлшерлеме тағы да өсуі мүмкін бе? Иә. «Ағымдағы қатаңдық деңгейі инфляцияны тұрақтандыру үшін жеткіліксіз болып шықса, қосымша қатаңдату шараларын қолданудың ойға қонымдылығы қарастырылады». Келесі отырысты 28 қарашада күтеміз.
Базалық мөлшерлеме деген не?
@DataHub_KZ
Инфляция қыркүйекте, реттеуші еске салғандай, Ұлттық банк болжамнан асып түсті: жылдан жылға 12,9%. Айлық көрсеткіштер, соның ішінде маусымдық түзетілген инфляция да айтарлықтай өсті. Қазіргі динамикасы баға өсімінің тұрақты сипатын көрсетеді.
Проинфляциялық тәуекелдердің ішінде Ұлттық банк негізінен ішкі факторларды атап өтеді: тұрақты сұраныс, сондай-ақ тарифтік реформаның және ЖЖМ нарығын либерализациялаудың жанама әсерлері. Сонымен қатар салық реформасының, соның ішінде ҚҚС бойынша өзгерістердің инфляцияға әсері де көрсетілген.
Бұдан бөлек, реттеуші экономикалық өсімнің жеделдеуін атап өтті: қаңтар-тамыз айларының қорытындысы бойынша жылдан жылға 6,5%, ал 2024 жылдың осын кезеңінде 3,7% болған. Алайда бұл өсімнің басым бөлігі бюджет шығынына тәуелді салаларда орын алған...
Мөлшерлеме тағы да өсуі мүмкін бе? Иә. «Ағымдағы қатаңдық деңгейі инфляцияны тұрақтандыру үшін жеткіліксіз болып шықса, қосымша қатаңдату шараларын қолданудың ойға қонымдылығы қарастырылады». Келесі отырысты 28 қарашада күтеміз.
Базалық мөлшерлеме деген не?
@DataHub_KZ
Алматы метросының жолаушылары жаңа рекорд орнатты
2025 ж. қыркүйегінде метрополитен 3,1 млн астам жолаушыға қызмет көрсеткен - бұл 2024 ж. дәл осы айындағы көрсеткіштен 21%-ға көп. Бұл ретте ҚР СЖРА ҰСБ-ның қолжетімді статистикасындағы кез келген ай үшін рекорд жайлы сөз болып отыр.
Шыны керек, метро туралы деректер барлық кезең бойынша емес, алайда метро кіріп тұрған “транспорттың басқа түрлері” санатын бойынша көрсеткіштер әрдайым төмен болатын. 2019 ж. кейбір айларында бұл мәндер конфиденциалды, бірақ метроның өз деректерін пайдалана отырып, олар аз болған деп қорытынды жасауға болады.
Жалпы алғанда, 2025 ж. 9 айында көрсеткіш жылдық мәнде 14%-дық орташа айлық қарқынмен өсіп отырды деуге болады. Ал 2024 ж. сол кезеңінде, төрт рет төмендегенін есепке алғанда, орташа айлық қарқын небәрі 1%-ды құрады.
Айта кетерлігі, метрополитен дәл қыркүйек айында тәуліктік рекордтарды жаңартқанын хабарлады: айдың басында бір рет, айдың соңында бір рет - «Қайрат» пен «Реал» матч күні (143 мың адам).
@DataHub_KZ
2025 ж. қыркүйегінде метрополитен 3,1 млн астам жолаушыға қызмет көрсеткен - бұл 2024 ж. дәл осы айындағы көрсеткіштен 21%-ға көп. Бұл ретте ҚР СЖРА ҰСБ-ның қолжетімді статистикасындағы кез келген ай үшін рекорд жайлы сөз болып отыр.
Шыны керек, метро туралы деректер барлық кезең бойынша емес, алайда метро кіріп тұрған “транспорттың басқа түрлері” санатын бойынша көрсеткіштер әрдайым төмен болатын. 2019 ж. кейбір айларында бұл мәндер конфиденциалды, бірақ метроның өз деректерін пайдалана отырып, олар аз болған деп қорытынды жасауға болады.
Жалпы алғанда, 2025 ж. 9 айында көрсеткіш жылдық мәнде 14%-дық орташа айлық қарқынмен өсіп отырды деуге болады. Ал 2024 ж. сол кезеңінде, төрт рет төмендегенін есепке алғанда, орташа айлық қарқын небәрі 1%-ды құрады.
Айта кетерлігі, метрополитен дәл қыркүйек айында тәуліктік рекордтарды жаңартқанын хабарлады: айдың басында бір рет, айдың соңында бір рет - «Қайрат» пен «Реал» матч күні (143 мың адам).
@DataHub_KZ
❤1
🇨🇳💼Қазақстанда қытайлық бизнес өсуде
1 қыркүйектен 1 қазанға дейін қытайлық меншік иелерімен тіркелген заңды тұлғалар/филиалдар саны 307 бірлікке артып, 7,1 мыңға жетті. Бұл кем дегенде 2022 жылдың қаңтарынан бергі, яғни 3,5 жылдан астам уақыт ішіндегі ең жоғары айлық өсім.
Қазіргі рекорд қытайлық бизнестің Қазақстандағы өз ауқымын кеңейту бойынша қарқын алып келе жатқан белсенділігімен тікелей байланысты — тиісті тамыры бар компаниялардың жалпы санының өсуі төрт ай қатарынан жеделдеп келеді. Жалпы алғанда, абсолютті өсім 100 бірліктен жоғары деңгейде бір жарым жылға жуық сақталуда (ерекшелік — 2025 жылғы қаңтар, ол кезде +98 бірлік болған).
🛍Шамасы, қыркүйектегі өсімді толығымен шағын ұйымдар қамтамасыз етті — есебі бірлікке кететін ірі және орта ұйымдар саны айдың қорытындысы бойынша өзгерген жоқ. Бұл ретте байқалған динамикада негізгі рөлді үш сала атқарды: сауда (+123 бірлік), өңдеу өнеркәсібі (+34) және басқа да қызметтер (+31). Олар бірге жиынтық өсімнің 2/3 бөлігін құрады.
💪Бір қызығы, қыркүйек айының қорытындысы бойынша Қытай барлық елдер арасында ең күрт динамиканы көрсетті. Тіркелген заңды тұлғалардың/филиалдардың абсолютті өсімі бойынша оған ең жақын Өзбекстан болып шықты, +167 бірлік. Алайда осыған қарамастан, жалпы рейтингте Қытай үшінші орында қалды, ал Өзбекстан 7,4 мың тіркелген заңды тұлға/филиалмен екінші орынды сақтап қалды. Сонымен қатар әлі де көшбасшы болып табылатын Ресейдің нәтижесі теріс болып шықты. Бір айда Ресей Федерациясының көрсеткіші 22 бірлікке, 23,1 мыңға дейін қысқарды.
Көріністің толықтығы үшін 1 қазандағы жағдай бойынша құрылтайшылары Қытайдағы 5,3 мың заңды тұлға/филиал немесе тіркелгендердің жалпы санының 74%-ы қазір әрекет етуші мәртебесіне ие болғанын атап өтеміз. Бұл ретте әрекет етуші заңды тұлғалар жағдайында өсім бірдей болды, +306 бірлік.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
1 қыркүйектен 1 қазанға дейін қытайлық меншік иелерімен тіркелген заңды тұлғалар/филиалдар саны 307 бірлікке артып, 7,1 мыңға жетті. Бұл кем дегенде 2022 жылдың қаңтарынан бергі, яғни 3,5 жылдан астам уақыт ішіндегі ең жоғары айлық өсім.
Қазіргі рекорд қытайлық бизнестің Қазақстандағы өз ауқымын кеңейту бойынша қарқын алып келе жатқан белсенділігімен тікелей байланысты — тиісті тамыры бар компаниялардың жалпы санының өсуі төрт ай қатарынан жеделдеп келеді. Жалпы алғанда, абсолютті өсім 100 бірліктен жоғары деңгейде бір жарым жылға жуық сақталуда (ерекшелік — 2025 жылғы қаңтар, ол кезде +98 бірлік болған).
🛍Шамасы, қыркүйектегі өсімді толығымен шағын ұйымдар қамтамасыз етті — есебі бірлікке кететін ірі және орта ұйымдар саны айдың қорытындысы бойынша өзгерген жоқ. Бұл ретте байқалған динамикада негізгі рөлді үш сала атқарды: сауда (+123 бірлік), өңдеу өнеркәсібі (+34) және басқа да қызметтер (+31). Олар бірге жиынтық өсімнің 2/3 бөлігін құрады.
💪Бір қызығы, қыркүйек айының қорытындысы бойынша Қытай барлық елдер арасында ең күрт динамиканы көрсетті. Тіркелген заңды тұлғалардың/филиалдардың абсолютті өсімі бойынша оған ең жақын Өзбекстан болып шықты, +167 бірлік. Алайда осыған қарамастан, жалпы рейтингте Қытай үшінші орында қалды, ал Өзбекстан 7,4 мың тіркелген заңды тұлға/филиалмен екінші орынды сақтап қалды. Сонымен қатар әлі де көшбасшы болып табылатын Ресейдің нәтижесі теріс болып шықты. Бір айда Ресей Федерациясының көрсеткіші 22 бірлікке, 23,1 мыңға дейін қысқарды.
Көріністің толықтығы үшін 1 қазандағы жағдай бойынша құрылтайшылары Қытайдағы 5,3 мың заңды тұлға/филиал немесе тіркелгендердің жалпы санының 74%-ы қазір әрекет етуші мәртебесіне ие болғанын атап өтеміз. Бұл ретте әрекет етуші заңды тұлғалар жағдайында өсім бірдей болды, +306 бірлік.
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
DATA HUB Қазақша
🇨🇳💼Қазақстанда қытайлық бизнес өсуде 1 қыркүйектен 1 қазанға дейін қытайлық меншік иелерімен тіркелген заңды тұлғалар/филиалдар саны 307 бірлікке артып, 7,1 мыңға жетті. Бұл кем дегенде 2022 жылдың қаңтарынан бергі, яғни 3,5 жылдан астам уақыт ішіндегі ең…
Қытайлық бизнес Қазақстандағы өзінің ауқымын қалай арттырып жатқанын графиктен көруге болады
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
«Әлеуметтік маңызы бар» сиыр еті жарты жылдан бері алғаш рет қымбаттамады
7-14 қазан аралығында ҚР бойынша орта есеппен жауырын-төс бөлігінің бағасы өзгеріссіз қалды. Бұл туралы ҚР СЖРА ҰСБ-ның әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бойынша мәліметтерінде көрсетілген. Бұған дейін баға мамыр айының басынан бері 23 апта қатарынан өсіп келген еді.
Осы өсім кезеңіне дейін баға бір рет 0,1%-ға төмендеген, ал бұған дейін осы 2025 жылы тек қаңтар айында ғана өзгеріссіз қалған еді.
Қазір сиыр етінің қымбаттауы жиі талқылануда, себебі жыл басынан бері, мысалы, жауырын-төс бөлігі 25%-дан астамға қымбаттады. Ведомство өкілдері бағаның өсуін бірнеше рет экспорттың белсенділігімен байланыстырды, ал осы сектор өкілдері салада жүйелі мәселелердің бар екенін айтып келеді.
Бағаның өсуі аясында Сауда министрлігі қыркүйектің аяғында «сиыр етіне қатысты жедел желі» іске қосылғанын хабарлады. Сонымен қатар соңғы уақытта министрлік фермерлерден тікелей жеткізілетін, «нарықтық бағадан төмен» ет сатылатын ауыл шаруашылық жәрмеңкелерін жиі өткізіп жатқанын айтып отырады. Бұл шаралар баға динамикасын қаншалықты тежейтіні тек уақыттың еншісінде.
@DataHub_KZ
7-14 қазан аралығында ҚР бойынша орта есеппен жауырын-төс бөлігінің бағасы өзгеріссіз қалды. Бұл туралы ҚР СЖРА ҰСБ-ның әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бойынша мәліметтерінде көрсетілген. Бұған дейін баға мамыр айының басынан бері 23 апта қатарынан өсіп келген еді.
Осы өсім кезеңіне дейін баға бір рет 0,1%-ға төмендеген, ал бұған дейін осы 2025 жылы тек қаңтар айында ғана өзгеріссіз қалған еді.
Қазір сиыр етінің қымбаттауы жиі талқылануда, себебі жыл басынан бері, мысалы, жауырын-төс бөлігі 25%-дан астамға қымбаттады. Ведомство өкілдері бағаның өсуін бірнеше рет экспорттың белсенділігімен байланыстырды, ал осы сектор өкілдері салада жүйелі мәселелердің бар екенін айтып келеді.
Бағаның өсуі аясында Сауда министрлігі қыркүйектің аяғында «сиыр етіне қатысты жедел желі» іске қосылғанын хабарлады. Сонымен қатар соңғы уақытта министрлік фермерлерден тікелей жеткізілетін, «нарықтық бағадан төмен» ет сатылатын ауыл шаруашылық жәрмеңкелерін жиі өткізіп жатқанын айтып отырады. Бұл шаралар баға динамикасын қаншалықты тежейтіні тек уақыттың еншісінде.
@DataHub_KZ