Жеке тұлғалардың салымдары бойынша мөлшерлемелер ғасыр басынан бергі рекордты жаңартты
Шілдеде ЕДБ-ның теңгедегі жеке тұлғалардан тартылған депозиттері бойынша орташа өлшенген сыйақы мөлшерлемесі маусымдағы 14,2%-дан 14,3%-ға дейін өсті. Бұл деңгей XXI ғасырдағы ең жоғары көрсеткіш болып отыр. Дегенмен ол әлі де қолжетімді статистикадағы жоғары деңгейден төмен - 16,7% (1996 жылғы желтоқсанда тіркелген).
Шілдеде ең елеулісі 1 айдан 3 айға дейінгі салымдар болды - орташа деңгейі 16,3%, бұл көрсеткіш үш ай қатарынан сақталып тұр. 3 айдан 1 жылға дейінгі сегментте де өсім байқалды - 14,1%-дан 14,2%-ға дейін.
Ал заңды тұлғалардың депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме сәуірден бері өзгермеген - 15,4%.
👀Ал теңгелік несиелер ше?
🔸Жеке тұлғалар мен ЖК үшін орташа өлшенген деңгейі - маусымдағы 20,5%-дан кейін 21,9%. (Графикте көрсетілген бұл сегменттегі ауытқулар көрсеткіштің сол немесе басқа айдағы пайызсыз бөліп төлеу үлесінің өзгеруіне байланысты екенімен түсіндіріледі).
🔸Заңды тұлғаларда маусыммен салыстырғанда өзгеріс жоқ - 19,1%.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
Шілдеде ЕДБ-ның теңгедегі жеке тұлғалардан тартылған депозиттері бойынша орташа өлшенген сыйақы мөлшерлемесі маусымдағы 14,2%-дан 14,3%-ға дейін өсті. Бұл деңгей XXI ғасырдағы ең жоғары көрсеткіш болып отыр. Дегенмен ол әлі де қолжетімді статистикадағы жоғары деңгейден төмен - 16,7% (1996 жылғы желтоқсанда тіркелген).
Шілдеде ең елеулісі 1 айдан 3 айға дейінгі салымдар болды - орташа деңгейі 16,3%, бұл көрсеткіш үш ай қатарынан сақталып тұр. 3 айдан 1 жылға дейінгі сегментте де өсім байқалды - 14,1%-дан 14,2%-ға дейін.
Ал заңды тұлғалардың депозиттері бойынша орташа өлшенген мөлшерлеме сәуірден бері өзгермеген - 15,4%.
👀Ал теңгелік несиелер ше?
🔸Жеке тұлғалар мен ЖК үшін орташа өлшенген деңгейі - маусымдағы 20,5%-дан кейін 21,9%. (Графикте көрсетілген бұл сегменттегі ауытқулар көрсеткіштің сол немесе басқа айдағы пайызсыз бөліп төлеу үлесінің өзгеруіне байланысты екенімен түсіндіріледі).
🔸Заңды тұлғаларда маусыммен салыстырғанда өзгеріс жоқ - 19,1%.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
👍1
DATA HUB Қазақша
❗️❗️❗️Ұлттық банк базалық мөлшерлемені бұрынғы деңгейде қалдырды –16,5% @DataHub_KZ
Ұлттық банктің ресми баспасөз хабарламасын оқиық: инфляция болжамы нашарлаған, ал риторика қатаңдай түскен
Мөлшерлеме бұрынғы 16,5% деңгейінде қалғанына қарамастан, реттеушінің ұстанымы аздап өзгерген секілді. Егер өткен айда ҚРҰБ бұл деңгейді 2025 жылдың соңына дейін сақталуы әбден мүмкін деп есептесе, қазір мұндай ой хабарламада жоқ.
Керісінше, нақты атап өтілген: егер инфляция алдағы айларда айтарлықтай баяуламаса, онда реттеуші ақша-несие жағдайларын қатаңдатуды ойластырады және алдағы отырыстарда мөлшерлемені көтерудің орындылығын қарастырады.Әрі бұл жерде дезинфляциялық факторлар ретінде қарастырылуы тиіс қосымша шаралар есепке алынған. Нақтырақ айтқанда, осы шаралардың ішіндегі жекелеген несилеуді реттеу саласындағы шаралар жайлы сөз болып отыр.
📈Ұлттық банк қазіргі жағдайды қалай сипаттайды?
Шілдеде жылдық инфляция маусымдағы 11,8% деңгейінде қалып қалды, бірақ айлық көрсеткіш соңғы жылдардың орташа деңгейінен әлдеқайда жоғары болды. Халықтың инфляциялық күтулері өсті, сыртқы қысым әлі де сақталып отыр.
▶️Баға өсімі жақын болашақта қалай болады?
2025 жылға инфляция болжамы маусымдағы 10,5%-12,5% деңгейінен сәл жоғарырақ, енді 11%-12,5% диапазоны күтілуде. Ал 2026 және 2027 жылдарға бағалау әзірге өзгерген жоқ: тиісінше 9,5%-11,5% және 5,5%-7,5% деңгейінде күтілуде.
@DataHub_KZ
Мөлшерлеме бұрынғы 16,5% деңгейінде қалғанына қарамастан, реттеушінің ұстанымы аздап өзгерген секілді. Егер өткен айда ҚРҰБ бұл деңгейді 2025 жылдың соңына дейін сақталуы әбден мүмкін деп есептесе, қазір мұндай ой хабарламада жоқ.
Керісінше, нақты атап өтілген: егер инфляция алдағы айларда айтарлықтай баяуламаса, онда реттеуші ақша-несие жағдайларын қатаңдатуды ойластырады және алдағы отырыстарда мөлшерлемені көтерудің орындылығын қарастырады.Әрі бұл жерде дезинфляциялық факторлар ретінде қарастырылуы тиіс қосымша шаралар есепке алынған. Нақтырақ айтқанда, осы шаралардың ішіндегі жекелеген несилеуді реттеу саласындағы шаралар жайлы сөз болып отыр.
📈Ұлттық банк қазіргі жағдайды қалай сипаттайды?
Шілдеде жылдық инфляция маусымдағы 11,8% деңгейінде қалып қалды, бірақ айлық көрсеткіш соңғы жылдардың орташа деңгейінен әлдеқайда жоғары болды. Халықтың инфляциялық күтулері өсті, сыртқы қысым әлі де сақталып отыр.
▶️Баға өсімі жақын болашақта қалай болады?
2025 жылға инфляция болжамы маусымдағы 10,5%-12,5% деңгейінен сәл жоғарырақ, енді 11%-12,5% диапазоны күтілуде. Ал 2026 және 2027 жылдарға бағалау әзірге өзгерген жоқ: тиісінше 9,5%-11,5% және 5,5%-7,5% деңгейінде күтілуде.
@DataHub_KZ
Теңге рубльге қатысты әлсіреудің рекордтық сериясын үзіп, айдың қорытындысы бойынша долларға қатысты сәл күшейе түсті
🇷🇺Қыркүйек айының басында Ресей валютасының ресми бағамы 6,7 теңгені құрады, бұл тек 0,1%-ға, бірақ 1 тамыздағы жағдайдан аз. Мұндай қарапайым, бірақ дегенмен оңды айлық динамика өткен жылдың қараша айынан бері алғаш рет атап өтілді.
Желтоқсаннан шілдеге дейін айдың қорытындысы бойынша рубльдің бағамы дәйекті түрде өсті, айта кететіні мұндай ұзақ үздіксіз нығайту сериясы кем дегенде 2000 жылдан бері алғаш рет тіркелді. Бұл нығаю әр уақытта айтарлықтай байқалды, сондықтан рубльдің қазіргі бағамы, мысалы, 2025 жылдың басындағы жағдайдан 37%-ға жоғары болды.
🇺🇸Теңгенің/рубльдің ресми бағамы доллар бағамын ескере отырып, кросс-курстар арқылы есептелетінін еске салуымыз керек. Бұл жолы да долларға қатысты теңге біршама күшейе түсті: қыркүйектің басындағы бағам – 538,54 тг, 1 тамыздағы белгіге -0,4%. Басқа әңгіме, шілде айының қорытындысы бойынша теңге айтарлықтай әлсіреді және шын мәнінде, қазір де осы жоғары деңгейлерге жақын қалды (көрініс қалай өзгергенін, төмендегі графиктен көруге болады).
🇪🇺Ал өзі долларға қатысты нығая түскен еуроға қатысты теңге тамыз айының қорытындысы бойынша бұл ретте әлсіреді. Қыркүйек айының басындағы бағам – 628,31 тг, өткен айдың басынан +1,6% және қатарынан үшінші нығаю.
🖇Валюта нарығындағы қозғалыстардың негізі ретінде Ұлттық Банктің белсенділігі шілдеге қарағанда аз қарқынды болғанын айта кетеміз. Реттеуші тарапынан валютаның нетто-сатылымы $1,3 млрд көрсеткіштен $1 млрд-тан төмен көрсеткішке дейін төмендеді (шілдеде интервенциялар болғанын, ал тамызда болмағанын ескере отырып). Бұл ретте квазимемлекеттік сектор субъектілері де аз валютаны сатты: шілдедегі $450 млн-мен салыстырғанда тамызда шамамен $366 млн. Алайда сауда-саттықтың жалпы көлемі де $5,7 млрд-тан $4,6-ға дейін төмендегенін айта кету керек.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
🇷🇺Қыркүйек айының басында Ресей валютасының ресми бағамы 6,7 теңгені құрады, бұл тек 0,1%-ға, бірақ 1 тамыздағы жағдайдан аз. Мұндай қарапайым, бірақ дегенмен оңды айлық динамика өткен жылдың қараша айынан бері алғаш рет атап өтілді.
Желтоқсаннан шілдеге дейін айдың қорытындысы бойынша рубльдің бағамы дәйекті түрде өсті, айта кететіні мұндай ұзақ үздіксіз нығайту сериясы кем дегенде 2000 жылдан бері алғаш рет тіркелді. Бұл нығаю әр уақытта айтарлықтай байқалды, сондықтан рубльдің қазіргі бағамы, мысалы, 2025 жылдың басындағы жағдайдан 37%-ға жоғары болды.
🇺🇸Теңгенің/рубльдің ресми бағамы доллар бағамын ескере отырып, кросс-курстар арқылы есептелетінін еске салуымыз керек. Бұл жолы да долларға қатысты теңге біршама күшейе түсті: қыркүйектің басындағы бағам – 538,54 тг, 1 тамыздағы белгіге -0,4%. Басқа әңгіме, шілде айының қорытындысы бойынша теңге айтарлықтай әлсіреді және шын мәнінде, қазір де осы жоғары деңгейлерге жақын қалды (көрініс қалай өзгергенін, төмендегі графиктен көруге болады).
🇪🇺Ал өзі долларға қатысты нығая түскен еуроға қатысты теңге тамыз айының қорытындысы бойынша бұл ретте әлсіреді. Қыркүйек айының басындағы бағам – 628,31 тг, өткен айдың басынан +1,6% және қатарынан үшінші нығаю.
🖇Валюта нарығындағы қозғалыстардың негізі ретінде Ұлттық Банктің белсенділігі шілдеге қарағанда аз қарқынды болғанын айта кетеміз. Реттеуші тарапынан валютаның нетто-сатылымы $1,3 млрд көрсеткіштен $1 млрд-тан төмен көрсеткішке дейін төмендеді (шілдеде интервенциялар болғанын, ал тамызда болмағанын ескере отырып). Бұл ретте квазимемлекеттік сектор субъектілері де аз валютаны сатты: шілдедегі $450 млн-мен салыстырғанда тамызда шамамен $366 млн. Алайда сауда-саттықтың жалпы көлемі де $5,7 млрд-тан $4,6-ға дейін төмендегенін айта кету керек.
ҚР Ұлттық Банкі деректері
@DataHub_KZ
Жылдық инфляция барлық секторлар бойынша қайта жеделдеді
Тамызда ҚР-дағы тұтыну бағалары шілдедегі 11,8%-ға дейінгі баяулаудан кейін жылдан жылға 12,2%-ға өсті. Ал жылдық қарқын азық-түлік тауарлары бойынша да, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызмет көрсету секторында да көтерілген.
Азық-түлік тауарларының бағалары жылдан жылға шілдедегі 11,2%-дан кейін 11,7%-ға өсті; азық-түлікке жатпайтын сегментте көрсеткіш 9,5%-дан 9,7%-ға көтерілді. Шілдеде жылдық өсімі 14,9%-ға дейін баяулаған ақылы қызметтердің бағасы енді +15,3%-ды көрсетіп отыр.
Айлық мәндегі инфляция тамызда 1% болды. Жаздың соңғы айы үшін бұл көрсеткіш жоғары деуге болады. Мәселен, 2011–2024 жылдар аралығында бұдан жоғары деңгей тек бір рет, яғни 2022 жылы тіркелген еді. Ал алдыңғы онжылдықтағы орташа деңгей +0,4% құрады. Қазіргі таңда азық-түлік сегментінде айдан айға +0,5%, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызмет көрсету секторында тиісінше +1% және +1,4% болып отыр (бәрі де алдыңғы онжылдықтағы тамыз айының орташа деңгейінен жоғары).
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Тамызда ҚР-дағы тұтыну бағалары шілдедегі 11,8%-ға дейінгі баяулаудан кейін жылдан жылға 12,2%-ға өсті. Ал жылдық қарқын азық-түлік тауарлары бойынша да, азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызмет көрсету секторында да көтерілген.
Азық-түлік тауарларының бағалары жылдан жылға шілдедегі 11,2%-дан кейін 11,7%-ға өсті; азық-түлікке жатпайтын сегментте көрсеткіш 9,5%-дан 9,7%-ға көтерілді. Шілдеде жылдық өсімі 14,9%-ға дейін баяулаған ақылы қызметтердің бағасы енді +15,3%-ды көрсетіп отыр.
Айлық мәндегі инфляция тамызда 1% болды. Жаздың соңғы айы үшін бұл көрсеткіш жоғары деуге болады. Мәселен, 2011–2024 жылдар аралығында бұдан жоғары деңгей тек бір рет, яғни 2022 жылы тіркелген еді. Ал алдыңғы онжылдықтағы орташа деңгей +0,4% құрады. Қазіргі таңда азық-түлік сегментінде айдан айға +0,5%, ал азық-түлікке жатпайтын тауарлар мен қызмет көрсету секторында тиісінше +1% және +1,4% болып отыр (бәрі де алдыңғы онжылдықтағы тамыз айының орташа деңгейінен жоғары).
ҚР СЖРА ҰСБ деректері
@DataHub_KZ
Ет пен құс еті бір айда 2011 жылдан бергі ең жылдам қарқынмен қымбаттады
ҚР СЖРА ҰСБ-ның инфляция бойынша жаңа деректерін толығырақ қарап шығуды жалғастырайық. Тамызда “Ет пен құс еті” категориясындағы тауарлар бағасы шілдемен салыстырғанда орта есеппен ҚР бойынша 3,2%-ға өскен және бұл 14 жылдай уақыт ішіндегі, 2011 жылдың қарашасынан бергі, кез келген ай үшін ең жоғары қарқын болып тұр. 3%-дық психологиялық межеге осы уақыт аралығында тек бір рет жеткен болатын - 2022 жылдың наурызында, сондай-ақ бір рет сәл жақындады (2017 жылдың ақпанында +2,8%).
Бұл орайда өңделмеген еттің әртүрлі түрлері кіретін (сиыр еті, қой еті, жылқы еті, шошқа еті; қой етінен басқаларының барлығы бірнеше түр бойынша қаралады), субөнімдерден сиыр бауыры, ал құстан тауық және тауық бөліктері кіретін өнім сегменті жайлы сөз болып отыр.
🥩Толығырақ бөліп қарастырғанда, ең жоғары қарқын сиыр еті бойынша тіркелген: сүйекті ет +3,7%, сүйексіз +3,6%. Жая да қалыс қалмаған (+3,5%, алайда қазының көрсеткіші төмендеу). Сонымен қатар қарқыны осы шамалас, статистикада көрсетілген қой етінің жалғыз түрі - сүйекті қой еті (+3,3%).
Бұл ретте биыл сиыр еті бойынша айтарлықтай серпілістер бұрын да тіркелген еді. АШМ бұл жағдайды бірнеше рет түсіндірді әрі жақында ғана да айта кеткен еді: ведомствода экспорттың күрт өсуін, сонымен қатар өндіріс құнына әсер ететін тарифтердің өсуін атап өтуде. Сала өкілдері бұған қоса тағы келесі тезистерді айтып отыр: мал шаруашылығындағы жүйелі мәселелерді жайлы, мысалы, кадр мәселесі.
Ал статистикаға қайта оралсақ, тамыздың қорытындысы бойынша сиыр еті жылдық мәнде шамамен төрттен бірге қымбаттады: сүйекті ет 23,2%-ға, сүйексіз 24,8%-ға. Басқа түрлерден жылдық өсім көрсеткіші шамалас қой еті ғана: сүйекті қой еті +23,3%. Қой етінің қымбаттауы сарапшылар тарапынан аса қатты талқыланбады, бірақ экспорт факторы бұл жерде де өзекті сыңайлы. Мәселен, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында қой етін шетелге жеткізу жылдан жылға физикалық тұрғыда 2,6 есе артқан.
@DataHub_KZ
ҚР СЖРА ҰСБ-ның инфляция бойынша жаңа деректерін толығырақ қарап шығуды жалғастырайық. Тамызда “Ет пен құс еті” категориясындағы тауарлар бағасы шілдемен салыстырғанда орта есеппен ҚР бойынша 3,2%-ға өскен және бұл 14 жылдай уақыт ішіндегі, 2011 жылдың қарашасынан бергі, кез келген ай үшін ең жоғары қарқын болып тұр. 3%-дық психологиялық межеге осы уақыт аралығында тек бір рет жеткен болатын - 2022 жылдың наурызында, сондай-ақ бір рет сәл жақындады (2017 жылдың ақпанында +2,8%).
Бұл орайда өңделмеген еттің әртүрлі түрлері кіретін (сиыр еті, қой еті, жылқы еті, шошқа еті; қой етінен басқаларының барлығы бірнеше түр бойынша қаралады), субөнімдерден сиыр бауыры, ал құстан тауық және тауық бөліктері кіретін өнім сегменті жайлы сөз болып отыр.
🥩Толығырақ бөліп қарастырғанда, ең жоғары қарқын сиыр еті бойынша тіркелген: сүйекті ет +3,7%, сүйексіз +3,6%. Жая да қалыс қалмаған (+3,5%, алайда қазының көрсеткіші төмендеу). Сонымен қатар қарқыны осы шамалас, статистикада көрсетілген қой етінің жалғыз түрі - сүйекті қой еті (+3,3%).
Бұл ретте биыл сиыр еті бойынша айтарлықтай серпілістер бұрын да тіркелген еді. АШМ бұл жағдайды бірнеше рет түсіндірді әрі жақында ғана да айта кеткен еді: ведомствода экспорттың күрт өсуін, сонымен қатар өндіріс құнына әсер ететін тарифтердің өсуін атап өтуде. Сала өкілдері бұған қоса тағы келесі тезистерді айтып отыр: мал шаруашылығындағы жүйелі мәселелерді жайлы, мысалы, кадр мәселесі.
Ал статистикаға қайта оралсақ, тамыздың қорытындысы бойынша сиыр еті жылдық мәнде шамамен төрттен бірге қымбаттады: сүйекті ет 23,2%-ға, сүйексіз 24,8%-ға. Басқа түрлерден жылдық өсім көрсеткіші шамалас қой еті ғана: сүйекті қой еті +23,3%. Қой етінің қымбаттауы сарапшылар тарапынан аса қатты талқыланбады, бірақ экспорт факторы бұл жерде де өзекті сыңайлы. Мәселен, 2025 жылдың бірінші жартыжылдығында қой етін шетелге жеткізу жылдан жылға физикалық тұрғыда 2,6 есе артқан.
@DataHub_KZ
Ал иллюстрация үшін "Ет пен құс еті" санаты бойынша жалпы баға динамикасын және негізгі өнімдер бағасын бөліп-бөліп қарастырайық (нақты ет түрлеріне бөлмей).
@DataHub_KZ
@DataHub_KZ
Алтынның құны 60 мың теңгелік межеден жоғары деңгейге тұрақтады
1 грамының құны, Ұлттық банк* индикативті түрде есептеген, 4 қыркүйекте 61,4 мың тг деңгейінде тұр. Көрсеткіш 60 мың теңгелік психологиялық межеден үшінші күн қатарынан жоғары деңгейде сақталып тұр.
2025 ж. басынан бері алтынның теңгедегі құны номиналды түрде 37%-ға өсіп үлгерген. Ал тұтынушылық инфляцияны ескерер болсақ, онда шамамен төрттен біріне өскен. Бұл ретте валюта бағамы айтарлықтай әсер етіп отырған жоқ: доллар қазіргі таңда жыл басындағы деңгейден сәл ғана жоғары.
Сондықтан өсім негізінен алтынның қымбаттауы әсерінен болып отыр. Қымбат металлдың нарықтағы құны жаһандық белгісіздікке байланысты (алтын – қорғаныс активі) рекордтарды жаңартып жатыр. Сонымен қатар бағалардың өсуіне АҚШ ФРЖ мөлшерлемесін төмендету жөніндегі күтулер мен әлсіз доллар әсер етуде.
*Анықтама: ҚР ҰБ 1 грамм алтынның құнын сол күнгі ресми теңге бағамы мен алдыңғы күннің таңертеңгі LBMA Gold Price (әлемдік бенчмарк) мәндері негізінде есептейді.
@DataHub_KZ
1 грамының құны, Ұлттық банк* индикативті түрде есептеген, 4 қыркүйекте 61,4 мың тг деңгейінде тұр. Көрсеткіш 60 мың теңгелік психологиялық межеден үшінші күн қатарынан жоғары деңгейде сақталып тұр.
2025 ж. басынан бері алтынның теңгедегі құны номиналды түрде 37%-ға өсіп үлгерген. Ал тұтынушылық инфляцияны ескерер болсақ, онда шамамен төрттен біріне өскен. Бұл ретте валюта бағамы айтарлықтай әсер етіп отырған жоқ: доллар қазіргі таңда жыл басындағы деңгейден сәл ғана жоғары.
Сондықтан өсім негізінен алтынның қымбаттауы әсерінен болып отыр. Қымбат металлдың нарықтағы құны жаһандық белгісіздікке байланысты (алтын – қорғаныс активі) рекордтарды жаңартып жатыр. Сонымен қатар бағалардың өсуіне АҚШ ФРЖ мөлшерлемесін төмендету жөніндегі күтулер мен әлсіз доллар әсер етуде.
*Анықтама: ҚР ҰБ 1 грамм алтынның құнын сол күнгі ресми теңге бағамы мен алдыңғы күннің таңертеңгі LBMA Gold Price (әлемдік бенчмарк) мәндері негізінде есептейді.
@DataHub_KZ
Тұрғын үйге төленетін біржолғы зейнетақы төлемдерінің саны 100 мыңнан асады
Тамыз айында тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында зейнетақы қаражатын алуға 104,3 мың өтініш орындалды. Шілдемен салыстырғанда шамалы төмендегеніне қарамастан, қазіргі мән бұрынғы деректерге қарағанда сонда да жоғары, тіпті зейнетақы қаражатын шешіп алудың соңғы жылғы жалғасып жатқан бумы кезінде тіркелген деректерден де. Мысалы, 2025 жылдың I жартысында әңгіме орташа айлық көрсеткіш 61 мың бірлік туралы болды.
Тұрғын үйге зейнетақы қаражатын шешіп алу сомасы 60,9 млрд теңгеге жетті, бұл шілде айындағы мәндерден артық (+8%). Бұл желтоқсан айындағы серпіннен бері ең жоғарғы деңгей.
💉Ал емделу мақсатында ақша алумен не болып жатыр? Өтініштер саны 72,4 мың бірлікке жетті (+8%), сома 15%-ға, 59,8 млрд теңгеге дейін өсті. Бұл мәндер де тіпті соңғы жыл контекстінде де жоғары болып көрінеді. Бұл жерде естеріңізге сала кетейік, сәуір айының соңынан бастап емделуге жинақтарды алу шарттары бір жағынан қатаңдай түсті, ал екінші жағынан, қаражатты кәмелетке толмаған балалардың мүддесі үшін пайдалануға мүмкіндік туды.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
Тамыз айында тұрғын үй жағдайын жақсарту мақсатында зейнетақы қаражатын алуға 104,3 мың өтініш орындалды. Шілдемен салыстырғанда шамалы төмендегеніне қарамастан, қазіргі мән бұрынғы деректерге қарағанда сонда да жоғары, тіпті зейнетақы қаражатын шешіп алудың соңғы жылғы жалғасып жатқан бумы кезінде тіркелген деректерден де. Мысалы, 2025 жылдың I жартысында әңгіме орташа айлық көрсеткіш 61 мың бірлік туралы болды.
Тұрғын үйге зейнетақы қаражатын шешіп алу сомасы 60,9 млрд теңгеге жетті, бұл шілде айындағы мәндерден артық (+8%). Бұл желтоқсан айындағы серпіннен бері ең жоғарғы деңгей.
💉Ал емделу мақсатында ақша алумен не болып жатыр? Өтініштер саны 72,4 мың бірлікке жетті (+8%), сома 15%-ға, 59,8 млрд теңгеге дейін өсті. Бұл мәндер де тіпті соңғы жыл контекстінде де жоғары болып көрінеді. Бұл жерде естеріңізге сала кетейік, сәуір айының соңынан бастап емделуге жинақтарды алу шарттары бір жағынан қатаңдай түсті, ал екінші жағынан, қаражатты кәмелетке толмаған балалардың мүддесі үшін пайдалануға мүмкіндік туды.
БЖЗҚ деректері, есептеулер ЖТС қоспағандағы сомалар бойынша
@DataHub_KZ
Қазақстандықтар арасында этносаралық некелерге жиі тұру үрдісі байқалуда
2024 жылдың қорытындысы бойынша тіркелген некелердің жалпы санының 18,2%-ын аралас некелер құраған - 123,6 мыңның ішінен 22,4 мыңы. Алдыңғы кезеңмен салыстырғанда өсім 0,5 п.т. құрады. Бұл оң динамика ҚР СЖРА ҰСБ шығарған «Қазақстанның демографиялық жылнамасында» қатарынан төртінші жыл байқалып отыр деп көрсетілген.
Соңғы рет пайыздық қатынас дәл осындай жоғары деңгейде 2007 жылы тіркелген болатын. Ал қолжетімді 21 жылдық деректер ішінде ең жоғары көрсеткіш екі жыл бұрын байқалған - 18,8%.
Айта кету керек, 2004 жылдан 2020 жылға дейін аралас некелер үлесінің төмендеу үрдісі байқалған еді. Жалпы айтқанда, осы кезеңде көрсеткіш 4,5 п.т. азайып, 14,2%-ға жеткен (21 жылдағы ең төменгі көрсеткіш).
Сондықтан соңғы төрт жылда көрсеткіштің жай ғана тұрақты өсімі емес, бұрынғы үрдісінің кері оралуы байқалады. Жалпы алғанда, “сәтсіз” 2020 жылмен салыстырғанда оң динамика айқын көрінеді, +4 п.т.
Өзге ұлт өкілдерінен ең сирек қыз алатындар - күйеужігіттердің ең көп этникалық тобы болып табылатын қазақ жігіттері. 2024 жылы мұндай некелердің үлесі 6,9%-ды құрады (85,8 мыңның ішінен 5,9 мыңы). Ал келесі екі ірі этникалық топқа, орыстар мен өзбектер, келер болсақ, пайыздық қатынас теңесіп қалған - тиісінше 30,7% (18,6 мыңның ішінен 5,7 мыңы) және 15,7% (4,9 мыңның ішінен 0,8 мыңы).
Әйелдер арасындағы жағдай да ұқсас. Саны жағынан басым болып келетін қазақ қыздары да 2024 жылы аралас некеге бәрінен азырақ түскен - жалпы қалыңдықтардың 5,7%-ы жайлы ғана сөз болып отыр (84,7 мыңның ішінен 4,8 мыңы). Ал орыс қыздары қалыңдықтарының 35,6%-ы (20 мыңның ішінен 7,1 мыңы), өзбек қыздары қалыңдықтарының 17,2%-ы (5 мыңның ішінен 0,9 мыңы) өмірлік жары ретінде өзге ұлт өкілін таңдаған.
Айта кеткен жөн, бұл сандардың өзі бір этностың өкілдері үшін өз ұлтынан шынайы қарым-қатынас құратын адамды кездестіру ықтималдығы қаншалықты жоғары екенін де көрсетеді. Басқаша айтқанда, этнос қаншалықты кең таралған болса, оның өкілдері үшін аралас емес некеге түсу соғұрлым оңай.
@DataHub_KZ
2024 жылдың қорытындысы бойынша тіркелген некелердің жалпы санының 18,2%-ын аралас некелер құраған - 123,6 мыңның ішінен 22,4 мыңы. Алдыңғы кезеңмен салыстырғанда өсім 0,5 п.т. құрады. Бұл оң динамика ҚР СЖРА ҰСБ шығарған «Қазақстанның демографиялық жылнамасында» қатарынан төртінші жыл байқалып отыр деп көрсетілген.
Соңғы рет пайыздық қатынас дәл осындай жоғары деңгейде 2007 жылы тіркелген болатын. Ал қолжетімді 21 жылдық деректер ішінде ең жоғары көрсеткіш екі жыл бұрын байқалған - 18,8%.
Айта кету керек, 2004 жылдан 2020 жылға дейін аралас некелер үлесінің төмендеу үрдісі байқалған еді. Жалпы айтқанда, осы кезеңде көрсеткіш 4,5 п.т. азайып, 14,2%-ға жеткен (21 жылдағы ең төменгі көрсеткіш).
Сондықтан соңғы төрт жылда көрсеткіштің жай ғана тұрақты өсімі емес, бұрынғы үрдісінің кері оралуы байқалады. Жалпы алғанда, “сәтсіз” 2020 жылмен салыстырғанда оң динамика айқын көрінеді, +4 п.т.
Өзге ұлт өкілдерінен ең сирек қыз алатындар - күйеужігіттердің ең көп этникалық тобы болып табылатын қазақ жігіттері. 2024 жылы мұндай некелердің үлесі 6,9%-ды құрады (85,8 мыңның ішінен 5,9 мыңы). Ал келесі екі ірі этникалық топқа, орыстар мен өзбектер, келер болсақ, пайыздық қатынас теңесіп қалған - тиісінше 30,7% (18,6 мыңның ішінен 5,7 мыңы) және 15,7% (4,9 мыңның ішінен 0,8 мыңы).
Әйелдер арасындағы жағдай да ұқсас. Саны жағынан басым болып келетін қазақ қыздары да 2024 жылы аралас некеге бәрінен азырақ түскен - жалпы қалыңдықтардың 5,7%-ы жайлы ғана сөз болып отыр (84,7 мыңның ішінен 4,8 мыңы). Ал орыс қыздары қалыңдықтарының 35,6%-ы (20 мыңның ішінен 7,1 мыңы), өзбек қыздары қалыңдықтарының 17,2%-ы (5 мыңның ішінен 0,9 мыңы) өмірлік жары ретінде өзге ұлт өкілін таңдаған.
Айта кеткен жөн, бұл сандардың өзі бір этностың өкілдері үшін өз ұлтынан шынайы қарым-қатынас құратын адамды кездестіру ықтималдығы қаншалықты жоғары екенін де көрсетеді. Басқаша айтқанда, этнос қаншалықты кең таралған болса, оның өкілдері үшін аралас емес некеге түсу соғұрлым оңай.
@DataHub_KZ
Алаяқтардың «банктерден» жалған қоңыраулары мен хабарламаларының тіркелген эпизодтарының саны күрт өсті
2025 жылдың қаңтар-тамыз айларының қорытындысы бойынша интернет-алаяқтық анықтамасына сәйкес келетін және банктік ұйымдардан іспетті қоңыраулар/СМС арқылы жасалған 4,3 мыңға жуық құқық бұзушылық тіркелді.
Өзекті көрсеткіш 2024 жылдың ұқсас кезеңінің қорытындысы бойынша атап өтілгеннен 2,1 есе жоғары. Ең жоғары мәндер Астанада, Қарағанды және Павлодар облыстарында байқалады: үш өңірге ҚР бойынша жиынтық эпизодтардың үштен бір бөлігі тиесілі.
Бұл ретте интернет-алаяқтықтың тіркелген эпизодтарының жалпы саны да бірнеше есе болмаса да, жалпы өсуде. 2025 жылдың 8 айындағы көрсеткіш – 17,2 мың бірлік, өткен жылдың сәйкес кезеңіне +22%. Жағдайлардың шамамен 16%-ы Астанаға тиесілі, оған қоса Алматы және сол Қарағанды және Павлодар облыстары ерекше көзге түседі. Соңғысына сонымен қатар 10 мың тұрғынға шаққандағы интернет-алаяқтық санының ең жоғары көрсеткіші тиесілі.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ
2025 жылдың қаңтар-тамыз айларының қорытындысы бойынша интернет-алаяқтық анықтамасына сәйкес келетін және банктік ұйымдардан іспетті қоңыраулар/СМС арқылы жасалған 4,3 мыңға жуық құқық бұзушылық тіркелді.
Өзекті көрсеткіш 2024 жылдың ұқсас кезеңінің қорытындысы бойынша атап өтілгеннен 2,1 есе жоғары. Ең жоғары мәндер Астанада, Қарағанды және Павлодар облыстарында байқалады: үш өңірге ҚР бойынша жиынтық эпизодтардың үштен бір бөлігі тиесілі.
Бұл ретте интернет-алаяқтықтың тіркелген эпизодтарының жалпы саны да бірнеше есе болмаса да, жалпы өсуде. 2025 жылдың 8 айындағы көрсеткіш – 17,2 мың бірлік, өткен жылдың сәйкес кезеңіне +22%. Жағдайлардың шамамен 16%-ы Астанаға тиесілі, оған қоса Алматы және сол Қарағанды және Павлодар облыстары ерекше көзге түседі. Соңғысына сонымен қатар 10 мың тұрғынға шаққандағы интернет-алаяқтық санының ең жоғары көрсеткіші тиесілі.
ҚР БП ҚСжАЕК деректері
@DataHub_KZ