📚 فراخوان همکاری در نگارش کتاب آموزشی پژوهش برای دانشجویان کارشناسی علوم پزشکی 🧠✍️

سلام دوستای پژوهشگر! 🙌

⬅️ اگه عاشق پژوهشید و کلی تجربه دارید این فراخوان برای شماست! قراره یه کتاب آموزشی خودمونی و کاربردی برای آموزش پژوهش به دانشجوهای کارشناسی رشته های علوم پزشکی بنویسیم. قراره یه چیز خشک و رسمی نباشه! می‌خوایم یه کتاب بنویسیم که خودمون اگه تو ترم ۴ می‌خوندیم، بهمون کمک می‌کرد بفهمیم چی به چیه! 😃

📌 چه کسی می‌تونه نویسنده باشه؟
📚 دانشجویان و افراد علاقه‌مند به پژوهش در هر مقطع: کارشناسی، ارشد یا دکتری که سابقه کار پژوهشی و کتاب نوشتن دارن
(به خصوص کسایی که حس می‌کنن می‌تونن یه مبحثو ساده، جذاب و قابل فهم توضیح بدن)

📌 چطوری مشارکت کنیم؟
فقط کافیه بهم پیام بدی که:

تو چه حوزه‌ای علاقه‌مندی بنویسی

چند تا تجربه یا ایده داری

دوست داری مثلا یک فصل رو تنهایی بنویسی یا با بقیه همکاری کنی

🕰️ مهلت اولیه اعلام آمادگی: تا ۱۵ اردیبهشت ۱۴۰۴
(اما زودتر بهمون بپیوند که بهتر بتونیم برنامه‌ریزی کنیم برای مرحله دوم که مصاحبه است😊)


⬅️ لطفا برای اعلام آمادگی برای مصاحبه و همکاری فایل مشخصات و رزومه خودتون رو بفرستید.

📬 برای اعلام آمادگی یا سوال، دایرکت بده یا ایمیل بزن به:

➡️ danavin.academy@gmail.com
➡️ @Epi_explorer

🔺️ لازمه اینم بگیم که منتورینگ هم داریم اگر کسی پژوهشگر خوبی ولی کتاب کار نکرده هم درخواست بده ولی این منتورینگ و تشکیل تیم هزینه ای نداره و صرفا هزینه چاپ کتاب بین نویسندگان تقسیم خواهد شد.

🔹️ بیاید با هم یه منبع باحال، علمی و مفید بسازیم که نسل بعدی پژوهشگرها ازمون ممنون باشن! ❤️


⬅️ آکادمی داناوین ➡️


🆔️ @Danavin_Academy
🆔️ @Pazhuheshgaran_MS
🆔️ @Episphere1

🛑 نسخه جدید استاندارد CONSORT-2025 برای گزارش‌دهی کارآزمایی‌های بالینی منتشر شد. بعد از ۱۵ سال، این نسخه به‌روزرسانی‌شده، شفافیت و دقت مطالعات را افزایش می‌دهد.

🔍 مهم‌ترین تغییرات CONSORT-2025:

1️⃣ چک‌لیست جدید: ساده‌تر و کاربردی‌تر شده و اطلاعات به‌وضوح تفکیک شده است.

2️⃣ تفکیک آیتم‌ها: اطلاعاتی مثل «اندازه نمونه» و «نتایج» حالا جداگانه گزارش می‌شوند.

3️⃣ تحلیل‌های Intention-to-Treat: تأکید بیشتری بر تحلیل بر اساس قصد درمان وجود دارد.

4️⃣ نمودار جریان به‌روز: شامل ۴ فاز اصلی با جزئیات تعداد شرکت‌کنندگان در هر مرحله.

📚 توسعه‌های کلیدی:
1. CONSORT-Outcomes 2022
2. CONSORT-AI
3. CONSORT-DEFINE

🔗 برای دریافت منابع و اطلاعات بیشتر به وب‌سایت EQUATOR Network مراجعه کنید.

✍️ نویسندگان RCT باید از این نسخه جدید استفاده کنند تا شانس پذیرش مقالاتشان در مجلات معتبر بیشتر شود.

🔄 این اطلاعات را با دوستان و همکاران پژوهشی خود به اشتراک بگذارید!

🆔@Episphere1
🆔@Danavin_Academy

⬅️ خب خب خب قراره تو چند تا پیام پشت سر هم این چند روز، انواع مطالعات علوم پزشکی رو بررسی کنیم!😍
🔹️ببینیم هر کدوم چی هستن و به چه دردی میخورن!🫡
🔺️کامل قراره بررسی کنیم که در هر کدوم از مطالعات به چه چیزی باید بیشتر اهمیت بدیم و چی مهم‌تره و محدودیت‌ هرکدوم چیه!😎
▪️ پس همراه مون باش🤩

⬅️ آکادمی داناوین ➡️


🆔️ @Danavin_Academy

🔰 بخش اول انواع مطالعات: مقدمه-تک‌قسمتی

⬅️ ببین رفیق، تو دنیای پزشکی با کلی سوال پیچیده طرفیم که جواب دادنشون یه روش خاص نمی‌خواد، بلکه یه ترکیب از انواع مطالعات لازمه! 😎📚 هر کدوم از این مطالعات یه تیکه از پازله و اگه فقط یه مدل رو استفاده کنیم، انگار بخوای با یه چشم دنیا رو ببینی! 🧐👁️

مثلاً مطالعات موردی (Case Reports) و سری موارد (Case Series) بیشتر به درد کشف بیماری‌های نادر یا عوارض خاص می‌خورن. دکتر یه مریض عجیب می‌بینه، گزارشش می‌کنه و بقیه محقق‌ها شاخکاشون تیز میشه! 🦠🔍

مطالعات مقطعی (Cross-sectional) میان و یه عکس لحظه‌ای از یه جامعه می‌گیرن. 📸 مثلا ببینیم تو یه شهر چند درصد مردم فشار خون بالا دارن. ولی خب این روش فقط نشون میده چیزی اتفاق افتاده، نمیگه چرا اتفاق افتاده! 🤷‍♂️📊

🔹️حالا اگه بخوایم علت و معلول رو بفهمیم، مطالعات کوهورت (Cohort Studies) خیلی خفنن! 🔥 تو این روش، یه گروه سالم رو برای یه مدت طولانی زیر نظر می‌گیریم و می‌بینیم کی مریض میشه. مثلاً ببینیم آدمایی که سیگار می‌کشن بعد از ۲۰ سال چقدر بیشتر سرطان ریه می‌گیرن! 🚬➡️🫁

🔸️ولی صبر کن! بعضی وقتا یه بیماری نادره و نمی‌تونیم ۲۰ سال صبر کنیم که ببینیم کی مریض میشه. اینجاست که مطالعات مورد-شاهدی (Case-Control) به دادمون می‌رسه. 🤯 میان مریضای مبتلا رو با یه سری افراد سالم مقایسه می‌کنن تا ببینن چه تفاوتی داشتن. مثلا بررسی کنیم که آیا آدمایی که سرطان معده گرفتن بیشتر غذای فست‌فودی خوردن یا نه! 🍔🍟

▫️اما اگه بخوایم بدونیم یه دارو یا روش درمانی واقعاً جواب میده یا نه، کارآزمایی‌های بالینی تصادفی (RCTs) پادشاه تحقیقاتن! 👑🔬 تو این روش، افراد تصادفی تو دو گروه قرار می‌گیرن، یکی داروی واقعی می‌گیره، یکی پلاسیبو (دارونما). اینجوری می‌تونیم بدونیم که تاثیر دارو واقعیه یا فقط تلقینه! 💊😵‍💫

و در نهایت، وقتی کلی مطالعه در یه زمینه انجام شد، مرور سیستماتیک (Systematic Review) و متاآنالیز (Meta-Analysis) میان و همه نتایج رو جمع می‌کنن تا یه نتیجه کلی‌تر بدن. یعنی همه تحقیقات رو بریز توی یه قابلمه، هم بزن، عصاره‌ی اصلی رو بکِش بیرون! 🏺📈

🔻 پس خلاصه بگم، ما به همه‌ی این روش‌ها نیاز داریم! اگه فقط از یه روش استفاده کنیم، ممکنه نصف داستان رو از دست بدیم! 🤷‍♂️ ترکیب اینا باعث میشه که تصمیم‌های پزشکی دقیق‌تر و علمی‌تر باشن و در نهایت جون آدم‌ها رو نجات بدن! 🏥❤️🚀 مهم اینه که بدونیم هیچ مطالعه‌ای کامل نیست، اما کنار همدیگه مثل یه تیم، می‌تونن جواب‌های دقیقی به ما بدن! 🔥🏆
و با توجه به هدف مطالعه‌مون باید یک روش رو انتخاب کنیم!🎯

⬅️ آکادمی داناوین ➡️

▪️ لینک پیج اینستاگرامی آکادمی داناوین


🆔 @Danavin_Academy

🔰 بخش دوم انواع مطالعات: گزارش موردی  و گزارش موارد- تک قسمتی

⬅️ این‌جوری بگم که خیلی از سوال‌های پژوهشی از دل بیمارستان و مطب درمیاد! 🏥👩‍⚕️ یه پزشک یا مراقب سلامت یه چیز عجیب می‌بینه و پیش خودش میگه: "خب این دیگه چیه؟! 🤨" بعد میاد این مشاهدات رو ثبت می‌کنه که بقیه هم در جریان باشن. اینجاست که گزارش موردی (Case Report) و بررسی موارد (Case Series) وارد ماجرا میشن!  

🔹️گزارش موردی یعنی یه مریض خاص با یه شرایط عجیب، و بررسی موارد یعنی چند تا مریض با یه مشکل مشابه. اینا ساده‌ترین و سریع‌ترین روش‌های مطالعه هستن، ولی بعضیا میگن در حد "پیش‌مطالعه" هستن، نه یه تحقیق کامل. 🤷‍♂️
هرچند همین گزارش‌ها کلی به پزشکی کمک کردن، مثلا ماجرای زیکاویروس! 🦠 در سال ۲۰۱۵، توی آمریکای لاتین یه همه‌گیری از زیکا اتفاق افتاد و یه عالمه نوزاد با میکروسفالی (کوچک بودن غیرطبیعی سر) به دنیا اومدن. 🤯 بعد، CDC اومد یه بررسی موارد از برزیل منتشر کرد که ارتباط بین زیکا و این نقص مادرزادی رو نشون می‌داد.  

🔸️یه گزارش موردی دیگه هم مربوط به یه زن اهل اسلوونی بود که توی برزیل کار می‌کرد، باردار شد و وقتی برگشت اروپا، فهمیدن جنینش مشکل داره. 😔 آزمایش کردن و دیدن که مغزش آلوده به زیکاویروسه. این اطلاعات باعث شد که دستورالعمل‌های پزشکی برای بررسی نوزادان مادرانی که توی مناطق آلوده بودن، تغییر کنه! 📑👶  

▪️حالا نقطه‌ضعف چیه؟ 🤔 این مطالعات توصیفی هستن، یعنی گروه کنترل ندارن و نمی‌تونیم یه مقایسه علمی دقیق انجام بدیم. 📉 از طرفی، ممکنه فقط توی یه منطقه یا یه جمعیت خاص درست باشن و تعمیم‌پذیریشون کم باشه. 🏘️
ولی خب، خیلی راحت و ارزون انجام میشن و توی بیمارستان‌های شلوغ هم قابل انجامن. 😃 مهم‌تر از همه، به تولید فرضیه کمک می‌کنن که بعداً با مطالعات بزرگ‌تر و قوی‌تر تست بشه. 💡🔬
▫️فقط حواسمون باشه که ارتباط‌هایی که این گزارش‌ها نشون میدن، شاید به خاطر یه عامل دیگه (عامل مخدوش‌کننده) باشه که هنوز کشفش نکردیم! 😅

🆔 @Danavin_Academy

🔰بخش سوم انواع مطالعات: مطالعات بوم شناختی-تک قسمتی

🔺️اگه بخوام خیلی ساده بگم، مطالعات بوم‌شناختی اون مدل از تحقیقات اپیدمیولوژیکیه که به جای بررسی افراد روی گروه‌ها و جمعیت‌ها تمرکز داره. 😃 یعنی داده‌هایی که استفاده می‌کنیم، داده‌های جمعیتی هستن نه فردی! به جای اینکه ببینیم یه نفر خاص سیگار می‌کشه و سرطان گرفته یا نه، میانگین میزان مصرف سیگار توی یه کشور رو با میزان سرطان اون کشور مقایسه می‌کنیم. 🚬➡️🎗️

🔸️فرض کن می‌خوای بررسی کنی که آیا مصرف نمک باعث افزایش فشار خون میشه یا نه؟ 🧂💔 توی مطالعه بوم‌شناختی، نمیای فشار خون تک‌تک افراد رو اندازه بگیری، بلکه مثلا میانگین مصرف نمک در هر کشور رو برمی‌داری و با میانگین فشار خون اون کشور مقایسه می‌کنی. 📊🔍

▪️یا یه مثال معروف‌تر: یه مطالعه بوم‌شناختی معروف بررسی کرد که آیا کشورهایی که مصرف چربی بیشتری دارن، میزان سرطان پستان بالاتری هم دارن؟ 🥩⬅️🎗️ این مطالعه نشون داد که توی کشورهایی با مصرف بالای چربی، سرطان پستان هم بیشتر دیده میشه. ولی خب، این فقط یه مشاهده است و نمی‌تونیم بگیم چربی خوردن باعث سرطان میشه، چون عوامل دیگه‌ای هم ممکنه نقش داشته باشن! 🤯

⬅️ویژگی‌های اصلی مطالعات بوم‌شناختی 🏡🌍

✅ واحد تحلیل، گروه‌ها هستن نه افراد 👨‍👩‍👧‍👦
✅ بیشتر از داده‌های موجود استفاده می‌کنه (مثلا داده‌های سازمان‌های بهداشتی، آمارهای کشوری و...) 📑
✅ ارزونه و سریع انجام میشه 💰⏳
✅ برای تولید فرضیه عالیه 💡
✅میشه کشورها و مناطق مختلف رو با هم مقایسه کرد🆚

◀️حالا مشکلش چیه؟ 🤔
❌ خطای بوم‌شناختی (Ecologic Fallacy): این یعنی ممکنه یه رابطه‌ای که توی سطح جمعیت دیدیم، توی افراد تک‌تک برقرار نباشه! مثلا اگه یه کشور چربی زیادی مصرف کنه و سرطان پستان زیاد باشه، لزوماً به این معنی نیست که هر فردی که چربی بیشتری می‌خوره، سرطان می‌گیره. ممکنه کلی عامل دیگه هم موثر باشه که توی این مطالعه نمی‌تونیم جداش کنیم. 🤷‍♂️

❌ کنترل متغیرهای مخدوش‌کننده سخته: توی این نوع مطالعه نمی‌تونیم مشخص کنیم که آیا یه عامل دیگه (مثلا ژنتیک، سبک زندگی، آلودگی هوا و...) باعث این ارتباط شده یا نه. 😵

❌ رابطه علیتی رو مشخص نمی‌کنه: این مطالعات فقط ارتباط نشون میدن، ولی نمی‌تونیم بگیم که علت و معلول قطعا چی هست! 🚫🔗

⁉️ پس کی از این مطالعات استفاده کنیم؟ 🤷‍♂️
📌 وقتی داده‌های فردی نداریم ولی اطلاعات سطح جمعیت در دسترسه!
📌 وقتی می‌خوایم یه فرضیه جدید برای تحقیقات آینده تولید کنیم.
📌 وقتی می‌خوایم الگوهای بیماری رو در سطح بزرگ‌تر (مثلا کشوری یا منطقه‌ای) بررسی کنیم.

🔹️خلاصه که مطالعات بوم‌شناختی مثل نگاه کردن به یه نقشه بزرگه! 🗺️ خیلی کمک می‌کنه که یه دید کلی از یه مشکل بهداشتی پیدا کنیم، ولی برای نتیجه‌گیری قطعی، حتما باید مطالعات دقیق‌تری انجام بدیم. 😉🔬


🆔 @Danavin_Academy

🔴 فقط یک روز مانده به اتمام زمان اعلام آمادگی همکاری ‼️‼️‼️


🆔️ @Danavin_Academy

⬅️ زمان درخواست همکاری به پایان رسید.

🔹️به برگزیدگان مرحله اول ( مصاحبه ) پیام داده شده.

🔺️ متشکر از استقبال بسیار عالی پژوهشگران عزیز🌺

🆔️ @Danavin_Academy

🌈 در آکادمی داناوین، ما به شما این فرصت استثنایی را می‌دهیم که با آموزش‌های پیشرفته و منتورینگ حرفه‌ای، به بهترین نسخه‌ی خود تبدیل شوید! 🎓✨

⬅️ با تأکید بر پژوهش و یادگیری مستمر، می‌توانیم با هم به دنیای علوم پزشکی تحول جدیدی ببخشیم. 🚀 هر گامی که برمی‌داریم، ما را به آرزوهای بزرگ‌تر نزدیک‌تر می‌کند. 💪📊

🔹️بیایید با هم مسیر جدیدی را در علم پزشکی بسازیم و آینده‌ای پر از موفقیت و نوآوری را رقم بزنیم! 🌟❤️


⬅️ پیج اینستاگرامی آکادمی داناوین


🆔️ @Danavin_Academy

🔰 بخش چهارم انواع مقالات: مطالعات مقطعی-تک قسمتی

📚 مطالعات مقطعی (Cross-Sectional Studies) چی هستن؟

▫️مطالعات مقطعی یه نوع تحقیق هستن که توش وضعیت یه جمعیت یا گروهی از افراد رو در یک زمان خاص بررسی می‌کنیم. یعنی به جای این که تو یه دوره زمانی طولانی افراد رو دنبال کنیم، فقط یه دفعه ازشون داده می‌گیریم و بررسی می‌کنیم که چه وضعیتی دارن. 🧐

🔹️مثلاً فرض کن یه مطالعه مقطعی روی افراد یک شهر انجام میشه که می‌خوان بررسی کنن چقدر از مردم دچار فشار خون بالا هستن. این مطالعه تو یه روز خاص انجام میشه، نه در طول زمان. فقط یک روز از افراد می‌پرسن که آیا فشار خونشون بالاست یا نه! 📅

✅ مزایای مطالعات مقطعی

سریع و کم‌هزینه: چون فقط یه بار از افراد اطلاعات می‌گیریم، این مطالعات خیلی سریع‌تر از مطالعات طولانی‌مدت انجام می‌شن. ⏳💸

🔸️شناسایی وضعیت فعلی: می‌تونیم وضعیت یک بیماری یا ویژگی رو در یک زمان خاص بررسی کنیم. مثلاً در تحقیقی که در ایران انجام شد، محققان تو یه مطالعه مقطعی بررسی کردن که چند درصد از مردم تهران به دیابت مبتلا هستن. (نتایج نشون داد که تقریباً 10% از جمعیت دیابت دارن! 💉)

▪️تعداد زیاد افراد: معمولاً می‌تونیم تعداد زیادی از افراد رو توی یه زمان خاص بررسی کنیم، اینطوری نتایج عمومی‌تر و دقیق‌تری می‌گیریم. 👥

❌ محدودیت‌های مطالعات مقطعی

🔺️نمی‌تونیم علت و معلول رو تشخیص بدیم: چون فقط در یک لحظه وضعیت رو بررسی می‌کنیم، نمی‌تونیم بگیم که کدوم عامل باعث بیماری یا ویژگی خاصی شده. مثلا ممکنه توی یه مطالعه مقطعی ببینیم که افرادی که رژیم غذایی چرب دارن بیشتر دچار بیماری قلبی می‌شن، ولی نمی‌تونیم نتیجه بگیریم که خوردن چربی مستقیماً باعث بیماری قلبی میشه. 🍔❤️

🔹️ممکنه تغییرات طولانی‌مدت رو از دست بدیم: چون فقط یک لحظه رو بررسی می‌کنیم، ممکنه به روندهای طولانی‌مدت توجه نکنیم. مثلاً یه مطالعه مقطعی ممکنه نشون بده که درصد زیادی از افراد سیگاری دچار مشکلات ریوی هستن، اما نمی‌تونه بگه که مدت زمان کشیدن سیگار چقدر تاثیر داره. 🚬

...

▪️"مطالعه مقطعی در مورد سلامت روان در نوجوانان"
در یکی از مطالعات مقطعی که تو آمریکا انجام شد، محققان بررسی کردن که چند درصد از نوجوان‌ها دچار افسردگی هستن. نتیجه نشون داد که حدود 13% از نوجوان‌ها علائم افسردگی دارن. این اطلاعات برای برنامه‌ریزی‌های بهداشتی خیلی مفیده چون می‌تونه به دولت‌ها کمک کنه تا برنامه‌های حمایتی بهتری برای این گروه سنی طراحی کنن. 😔

▫️"مطالعه مقطعی در مورد وضعیت تغذیه در کشورها"
یه مطالعه مقطعی در مصر انجام شد که بررسی کرد چه درصدی از کودکان زیر 5 سال دچار کمبود آهن هستن. نتایج نشون داد که این مشکل توی مناطق روستایی بیشتر از مناطق شهری هست. این مطالعه کمک کرد تا برنامه‌های تغذیه‌ای هدف‌دار برای مناطق روستایی طراحی بشه. 🍽️

🔺️نتیجه‌گیری:
مطالعات مقطعی یکی از بهترین روش‌ها برای بررسی وضعیت سلامت یه جامعه یا گروه خاص در یه زمان خاص هستن. اما باید حواسمون باشه که نتایج این مطالعات فقط برای تو همون لحظه اعتبار دارن و نمی‌تونیم ازشون برای پیش‌بینی تغییرات طولانی‌مدت استفاده کنیم. 😊


🆔 @Danavin_Academy

🔰بخش پنجم انواع مقالات: مطالعات مورد_شاهدی - تک قسمتی

🔎 مطالعات مورد-شاهدی (Case-Control Studies) چیه؟

🔹️مطالعه مورد-شاهدی یه روش تحقیقاتی توی علوم پزشکی و سلامت عمومی هست که توش دنبال علت بیماری‌ها می‌گردیم! 🤔💡
توی این نوع مطالعه، دو گروه از افراد رو با هم مقایسه می‌کنیم:

1️⃣ گروه "مورد": افرادی که بیماری یا مشکل موردنظر رو دارن. 🤕
2️⃣ گروه "شاهد": افرادی که همه‌چیزشون شبیه گروه مورد هست ولی بیماری رو ندارن. 😊

▪️بعد بررسی می‌کنیم که چه تفاوت‌هایی بین این دو گروه وجود داره و آیا یه عامل خاص (مثل سیگار کشیدن 🚬، تغذیه ناسالم 🍔 یا استرس 😟) باعث افزایش احتمال بیماری شده یا نه.

✅ مزایای مطالعات مورد-شاهدی

خیلی سریع و کم‌هزینه! ⏳💰
این نوع مطالعه نسبت به مطالعاتی مثل مطالعات کوهورت (همگروهی) که سال‌ها زمان می‌برن، خیلی سریع‌تر انجام میشه. چون ما بیمارها رو از قبل انتخاب می‌کنیم و نیازی نیست صبر کنیم تا کسی بیمار بشه!

🔸️مناسب برای بیماری‌های نادر 🦠🔍
مثلاً اگه بخوایم بررسی کنیم که چه عواملی باعث یه نوع سرطان نادر میشه، نمیتونیم هزاران نفر رو سال‌ها دنبال کنیم تا ببینیم کدومشون سرطان می‌گیرن! 😲 به‌جاش، بیمارهای سرطانی رو از قبل پیدا می‌کنیم و می‌فهمیم که چه تفاوت‌هایی با افراد سالم دارن.

امکان بررسی چندین عامل خطر هم‌زمان 📊💡
ما می‌تونیم بررسی کنیم که آیا سیگار کشیدن 🚬، تغذیه نامناسب 🍕 و استرس 😫 همگی با هم روی یه بیماری تأثیر دارن یا نه.

❌ محدودیت‌های مطالعات مورد-شاهدی

⬅️مشکل "یادآوری اطلاعات" 🧠❌
فرض کن از یه بیمار حمله قلبی بپرسیم که تو ۱۰ سال گذشته چی می‌خورده، چقدر ورزش می‌کرده و چقدر استرس داشته؟ احتمال داره اطلاعاتی که میده دقیق نباشه! 🤷‍♂️ چون مردم معمولاً بعضی چیزها رو فراموش می‌کنن یا تغییرش میدن.

🔺️نمی‌تونیم دقیقاً علت و معلول رو مشخص کنیم! 🚧🤨
حتی اگه ببینیم که بیشتر افراد مبتلا به سرطان ریه، سیگاری بودن، نمی‌تونیم با قطعیت بگیم که سیگار دقیقاً علت سرطانشون بوده چون ممکنه عوامل دیگه‌ای هم نقش داشته باشن (مثل آلودگی هوا 🌫️ یا ژنتیک 🧬).

▫️مشکل در انتخاب گروه‌های مناسب 🎯🔍
گروه شاهد باید خیلی شبیه گروه بیمار باشه، فقط بدون بیماری! اما پیدا کردن چنین گروهی همیشه آسون نیست. مثلاً اگه گروه مورد ما شامل افراد سالمند باشه، نباید شاهدها رو از بین جوان‌ها انتخاب کنیم، چون نتایج دقیق درنمیاد.

🧠 مثال‌های واقعی از مطالعات مورد-شاهدی

1️⃣ رابطه بین سیگار و سرطان ریه 🚬➡️🫁
یکی از معروف‌ترین مطالعات مورد-شاهدی توی دهه ۱۹۵۰ توسط ریچارد دال انجام شد. اونا دو گروه از افراد رو بررسی کردن:

گروه "مورد": افراد مبتلا به سرطان ریه 🏥
گروه "شاهد": افراد سالم و بدون سرطان 😊
نتایج نشون داد که بیشتر افراد مبتلا به سرطان، سیگاری بودن! همین مطالعه یکی از اولین مدارک علمی بود که ارتباط بین سیگار کشیدن و سرطان رو نشون داد.

2️⃣ رابطه تغذیه و بیماری آلزایمر 🧠🍎
یه مطالعه مورد-شاهدی بررسی کرد که آیا مصرف غذاهای سرشار از آنتی‌اکسیدان (مثل میوه‌ها 🍊 و سبزیجات 🥦) می‌تونه احتمال آلزایمر رو کاهش بده یا نه. محققان دو گروه رو مقایسه کردن:

گروه "مورد": افراد مبتلا به آلزایمر
گروه "شاهد": افراد سالم
نتایج نشون داد که کسایی که توی رژیم غذایی‌شون میوه و سبزیجات بیشتری مصرف می‌کردن، کمتر به آلزایمر مبتلا شدن!

📌 نتیجه‌گیری
مطالعات مورد-شاهدی یه ابزار قدرتمند برای فهمیدن ارتباط بین عوامل مختلف و بیماری‌ها هستن.


🆔 @Danavin_Academy

‼️‼️‼️ پیج اینستاگرامی آکادمی داناوین رو هم دنبال کنید 😍


🆔️ @Danavin_Academy

🔰بخش ششم انواع مقالات: مطالعات کوهورت-تک قسمتی

🚀 مطالعات کوهورت (Cohort Studies): آینده و گذشته سلامت!

🔹️مطالعات کوهورت یکی از بهترین روش‌های تحقیقاتی توی علوم پزشکی و سلامت عمومی هستن که کمک می‌کنن بفهمیم چه عواملی باعث بیماری‌ها می‌شن! 🤔🔬

🔺️توی این مطالعات، ما یه گروه از افراد رو دنبال می‌کنیم تا ببینیم توی گذر زمان چی به سرشون میاد! ولی این تعقیب می‌تونه به دو روش مختلف انجام بشه:

1️⃣ کوهورت آینده‌نگر (Prospective Cohort Study) – نگاه به آینده! 🔮

2️⃣ کوهورت گذشته‌نگر (Retrospective Cohort Study) – نگاه به گذشته! ⏪

🔴حالا بیایم هر دو روش رو بررسی کنیم. 👇

🔍 مطالعه کوهورت آینده‌نگر (Prospective Cohort Study)
اینجا ما از نقطه حال شروع می‌کنیم و به آینده نگاه می‌کنیم! 👀📅

🔹 یه گروه از افراد سالم رو انتخاب می‌کنیم.
🔹 اون‌ها رو بر اساس مواجهه با یه عامل خاص (مثلاً سیگار کشیدن 🚬) دسته‌بندی می‌کنیم.
🔹 بعدش، اون‌ها رو برای چند سال یا حتی چند دهه دنبال می‌کنیم تا ببینیم چه کسایی بیمار می‌شن!

✅ مثال واقعی:
مطالعه فرامینگهام که از سال ۱۹۴۸ شروع شد، یکی از معروف‌ترین مطالعات کوهورت آینده‌نگر هست که بیماری‌های قلبی رو بررسی کرد و هنوز هم ادامه داره! 🤯 این مطالعه نشون داد که فشار خون بالا، سیگار کشیدن و کلسترول بالا از عوامل مهم بیماری‌های قلبی هستن!

📌 مزایا:
✔ داده‌ها دقیق و بدون خطای یادآوری هستن! 🎯
✔ می‌تونیم اطلاعات زیادی درباره بیماری‌های مختلف جمع کنیم.

🚧 محدودیت‌ها:
❌ این روش خیلی زمان‌بر و گرون هست. ⏳💰
❌ ممکنه شرکت‌کننده‌ها از مطالعه خارج بشن! 🚶‍♂️

⏪ مطالعه کوهورت گذشته‌نگر (Retrospective Cohort Study)
اینجا به جای اینکه منتظر آینده بمونیم، برمی‌گردیم به گذشته و داده‌ها رو بررسی می‌کنیم! 🕰️🔙

🔹 یه گروه از افراد رو که الان یه بیماری خاص دارن (مثلاً سرطان ریه 🫁) یا ندارن، انتخاب می‌کنیم.
🔹 سوابق گذشته‌شون رو بررسی می‌کنیم (مثلاً پرونده‌های پزشکی 📂 یا اطلاعات شغلی 📊) تا ببینیم قبلاً در معرض چه عواملی بودن!
🔹 بعد، ارتباط بین عوامل خطر و بیماری رو تحلیل می‌کنیم.

✅ مثال واقعی:
یه مطالعه بررسی کرد که آیا کار توی معدن زغال‌سنگ باعث بیماری ریوی می‌شه یا نه! 🏭🌫️
🔹 محققان کارگران بازنشسته معدن رو انتخاب کردن و سوابق شغلی و پزشکی قبلی‌شون رو بررسی کردن.
🔹 نتایج نشون داد که کارگرایی که بیشتر در معرض گرد و غبار زغال‌سنگ بودن، احتمال بیشتری داشت که به بیماری ریوی مبتلا بشن!

📌 مزایا:
✔ زمان زیادی لازم نداره، چون داده‌ها از قبل وجود دارن! ⏳🔍
✔ هزینه کمتری داره نسبت به مطالعات آینده‌نگر! 💰

🚧 محدودیت‌ها:
❌ داده‌های گذشته ممکنه ناقص یا اشتباه باشن! 📝❌
❌ نمی‌تونیم به‌خوبی روی کیفیت داده‌ها کنترل داشته باشیم.

🎯 نتیجه‌گیری: کی کدومو انتخاب کنیم؟
🔹 اگه بخوایم یه بیماری رو از اول دنبال کنیم و ببینیم چی باعثش می‌شه، مطالعه کوهورت آینده‌نگر بهتره! (ولی گرون و زمان‌بره 😅)

🔹 اگه بخوایم از داده‌های موجود استفاده کنیم و سریع‌تر نتیجه بگیریم، مطالعه کوهورت گذشته‌نگر انتخاب خوبیه! (ولی داده‌ها ممکنه کامل نباشن 🤷‍♂️)

🔸️در کل، هردوشون ابزارهای قوی برای تحقیقات سلامت هستن و بسته به هدف مطالعه، یکی از اون‌ها رو انتخاب می‌کنیم! 😊


🆔 @Danavin_Academy

🔰 بخش هفتم انواع مقالات: مطالعات کارآزمایی بالینی- تک قسمتی

🚀 مطالعات کارآزمایی بالینی (Clinical Trials): تست واقعی درمان‌ها!

اگه بخوایم یه دارو، واکسن یا روش درمانی جدید رو امتحان کنیم و ببینیم که واقعاً مؤثر و بی‌خطره یا نه، باید یه مطالعه‌ی کارآزمایی بالینی انجام بدیم! 🏥💊

کارآزمایی بالینی مهم‌ترین روش برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی درمان‌های جدید هست و قبل از اینکه یه دارو وارد بازار بشه، حتماً باید این مرحله رو بگذرونه! 🔬💉

🔍 چطور کار می‌کنه؟

📌 1. انتخاب شرکت‌کننده‌ها 👩‍⚕️👨‍⚕️

اول از همه، گروهی از افراد که شرایط موردنظر رو دارن (مثلاً بیماران دیابتی) انتخاب می‌شن.
معمولاً افراد به‌صورت تصادفی انتخاب می‌شن تا نتیجه مطالعه منصفانه باشه.
📌 2. تقسیم به دو گروه

✅ گروه مداخله (Intervention Group): این گروه درمان جدید رو دریافت می‌کنه (مثلاً یه داروی جدید 💊).
❌ گروه کنترل (Control Group): این گروه یا دارونما (Placebo) دریافت می‌کنه یا یه درمان استاندارد که از قبل وجود داشته.

📌 3. پیگیری و تحلیل نتایج 📊

بعد از یه مدت، محققان بررسی می‌کنن که توی کدوم گروه نتایج بهتری دیده شده و آیا عوارض جانبی وجود داره یا نه!

📌 4. انتشار نتایج و تصمیم‌گیری نهایی ✍️

اگه درمان جدید واقعاً مؤثر باشه و عوارض خطرناک نداشته باشه، ممکنه برای استفاده عمومی تأیید بشه! 🎯

🔥 مراحل کارآزمایی بالینی

💡 یه کارآزمایی بالینی چندین مرحله داره که کم‌کم روی تعداد بیشتری از افراد تست می‌شه:

🔹 فاز 1 (مرحله ایمنی) – تست روی تعداد کمی از افراد سالم (حدود 20-100 نفر) برای بررسی ایمنی و دوز مناسب.

🔹 فاز 2 (مرحله کارایی اولیه) – تست روی تعداد بیشتری از بیماران (چند صد نفر) برای بررسی اثربخشی و عوارض جانبی.

🔹 فاز 3 (تست نهایی و مقایسه‌ای) – تست روی هزاران نفر برای مقایسه داروی جدید با درمان‌های موجود. اگه موفق باشه، برای استفاده عمومی تأیید می‌شه! ✅

🔹 فاز 4 (بعد از ورود به بازار) – بررسی اثرات طولانی‌مدت دارو بعد از اینکه وارد بازار شد و توسط هزاران نفر مصرف شد! 🏪

✅ مزایای مطالعات کارآزمایی بالینی

✔ تنها راه علمی برای تأیید درمان‌های جدیده! 🏆
✔ ایمنی و عوارض جانبی رو بررسی می‌کنه. ⚠️
✔ از روش‌های کنترل‌شده و دقیق استفاده می‌شه تا نتایج واقعی باشن. 📊
✔ مقایسه‌ی منصفانه بین درمان جدید و روش‌های قبلی انجام می‌شه. ⚖

❌ محدودیت‌های مطالعات کارآزمایی بالینی

❌ خیلی گرون و زمان‌بره! 💰⏳
❌ ممکنه دارو توی تست موفق باشه ولی بعداً عوارض خطرناک نشون بده. 🤕
❌ شرکت‌کننده‌ها محدود هستن، پس نتایج ممکنه برای همه قابل تعمیم نباشه! 🌍

🧠 مثال واقعی از کارآزمایی بالینی
💉 آزمایش واکسن کرونا (COVID-19 mRNA Vaccines)

شرکت‌های فایزر و مدرنا توی یه کارآزمایی بالینی ده‌ها هزار نفر رو تحت آزمایش قرار دادن تا ببینن که واکسن mRNA در برابر کرونا مؤثره یا نه!
این مطالعات نشون دادن که واکسن‌های mRNA بیش از 90٪ اثربخشی دارن و توی زمان کوتاهی تأیید شدن! 🚀

💊 مطالعه روی داروی "Aspirin" برای پیشگیری از حمله قلبی

یه کارآزمایی بالینی نشون داد که مصرف روزانه آسپرین می‌تونه خطر حمله قلبی رو کاهش بده! 🫀
اما بعداً فاز 4 نشون داد که توی بعضی افراد ممکنه خطر خونریزی داخلی رو زیاد کنه. ⚠️

🎯 پس دفعه بعدی که یه داروی جدید مصرف کردی، بدون که پشتش کلی مطالعه‌ی علمی و کارآزمایی بالینی بوده! 🤩


🆔 @Danavin_Academy

‼️‼️‼️ پیج اینستاگرامی آکادمی داناوین رو هم دنبال کنید 😍


🆔️ @Danavin_Academy

🔰 بخش هشتم انواع مقالات: مطالعات سیستماتیک ریویو و متاآنالیز

🔍 سیستماتیک ریویو و متا آنالیز: بالاترین سطح شواهد علمی!

⬅️ تا حالا شده کلی مقاله در مورد یه موضوع علمی پیدا کنی، ولی نتیجه‌گیری همه‌شون فرق داشته باشه؟ 🤯📚 خب، اینجاست که سیستماتیک ریویو (Systematic Review) و متا آنالیز (Meta-Analysis) وارد عمل می‌شن تا یه جمع‌بندی علمی و قابل‌اعتماد ارائه بدن! 🚀

🧐 سیستماتیک ریویو چیه؟

سیستماتیک ریویو یه جور مرور کامل و دقیق روی همه‌ی مطالعاتی هست که در مورد یه موضوع خاص انجام شدن. یعنی محقق‌ها نمیان فقط چند تا مقاله بخونن و نتیجه بگیرن، بلکه همه‌ی تحقیقات معتبر رو به‌صورت سیستماتیک بررسی می‌کنن! 🔍

🔺️چطور انجام می‌شه؟
🔹 اول، یه سوال مشخص تعیین می‌شه. مثلاً: "آیا مصرف ویتامین D خطر ابتلا به کرونا رو کم می‌کنه؟"
🔹 بعد، کلی جستجو در پایگاه‌های علمی انجام می‌شه تا همه‌ی مطالعات مرتبط پیدا بشن.
🔹 بعد از جمع‌آوری، بررسی می‌شه که کدوم مطالعات کیفیت بهتری دارن و ارزش بررسی دارن.
🔹 در نهایت، یه نتیجه‌گیری کلی بر اساس بهترین شواهد ارائه می‌شه.

مثلاً ممکنه بررسی‌ها نشون بدن که اغلب مطالعات با کیفیت بالا، ارتباطی بین ویتامین D و کاهش خطر کرونا پیدا نکردن. این یعنی ادعای تأثیر ویتامین D چندان قوی نیست! 🤔

🔸️مزایای سیستماتیک ریویو:

✔ بهترین و معتبرترین شواهد رو ارائه می‌ده.
✔ جلوی سوگیری (Bias) رو می‌گیره، چون فقط یه مقاله رو بررسی نمی‌کنه.
✔ توی تصمیم‌گیری‌های پزشکی و سیاست‌گذاری‌ها خیلی مهمه!

▪️محدودیت‌ها:

❌ زمان‌بره، چون نیاز به بررسی دقیق تعداد زیادی مطالعه داره.
❌ اگه مقالاتی که در دسترس هستن کیفیت پایینی داشته باشن، نتیجه‌ی نهایی هم ممکنه ضعیف باشه.

📊 متا آنالیز چیه؟

حالا فرض کن یه سیستماتیک ریویو انجام دادیم و کلی مطالعه در مورد یه موضوع بررسی کردیم. اگه بخوایم نتایج عددی این مطالعات رو ترکیب کنیم و یه نتیجه کلی و دقیق از لحاظ آماری بگیریم، این کار اسمش متا آنالیز هست.

چطور انجام می‌شه؟
🔹 نتایج کمی (مثلاً میزان تأثیر دارو، درصد بهبودی، میزان عوارض) از مطالعات مختلف جمع‌آوری می‌شه.
🔹 با روش‌های آماری این داده‌ها ترکیب می‌شن تا یه عدد کلی که نشون‌دهنده‌ی اثر واقعی باشه، به‌دست بیاد.
🔹 مثلاً اگه یه سری مطالعه نشون داده باشن که یه داروی خاص توی ۵۰٪ موارد مؤثره و یه سری دیگه گفته باشن که فقط توی ۳۰٪ موارد مؤثره، متا آنالیز یه عدد دقیق‌تر و کلی‌تر از تأثیر این دارو ارائه می‌ده.

مثال واقعی:
فرض کن می‌خوایم بفهمیم که آیا مصرف آسپرین از حمله قلبی جلوگیری می‌کنه؟ بعضی مطالعات می‌گن بله، بعضی می‌گن نه. اگه همه‌ی این مطالعات رو توی یه متا آنالیز بررسی کنیم، ممکنه نتیجه بگیریم که به‌طور کلی، آسپرین خطر حمله قلبی رو ۲۵٪ کاهش می‌ده! این یعنی یه نتیجه عددی دقیق به‌دست آوردیم که از بررسی جداگانه‌ی مطالعات خیلی قوی‌تره.

مزایای متا آنالیز:

✔ دقت و قدرت آماری رو افزایش می‌ده، چون از داده‌های بزرگ‌تری استفاده می‌کنه.
✔ به تصمیم‌گیری‌های علمی خیلی کمک می‌کنه، چون یه نتیجه عددی مشخص ارائه می‌ده.
✔ می‌تونه تضاد بین مطالعات مختلف رو برطرف کنه و به یه نتیجه نهایی برسه.

محدودیت‌ها:

❌ اگه مطالعاتی که توی متا آنالیز استفاده می‌شن کیفیت پایینی داشته باشن، نتیجه نهایی هم بی‌ارزش می‌شه.
❌ ممکنه روش‌های آماری اشتباه استفاده بشن و نتیجه نهایی رو گمراه‌کننده کنن.

🔥 پس چه فرقی دارن؟
سیستماتیک ریویو همه‌ی مطالعات رو جمع‌آوری و بررسی می‌کنه، ولی متا آنالیز اگه بشه، نتایج عددی اون مطالعات رو ترکیب می‌کنه و یه نتیجه عددی دقیق به ما می‌ده.

مثلاً اگه بخوایم بدونیم "آیا ورزش کردن باعث کاهش استرس می‌شه؟"
🔹 سیستماتیک ریویو همه‌ی مطالعات مرتبط رو بررسی می‌کنه و می‌گه که بیشتر مطالعات این تأثیر رو نشون دادن!
🔹 متا آنالیز یه عدد مشخص ارائه می‌ده، مثلاً می‌گه "به‌طور میانگین، ورزش کردن ۳۰٪ سطح استرس رو کاهش می‌ده!" 📉

🔬 در نهایت، بدون سیستماتیک ریویو و متا آنالیز، تصمیم‌گیری‌های علمی فقط حدس و گمان می‌شدن! پس این روش‌ها یکی از مهم‌ترین ابزارها برای پیشرفت پزشکی و علم هستن! 🚀


🆔️ @Danavin_Academy