#بیگ_بنگ
۱) عصر #پلانک⁽¹⁾ (قبل از ⁴³⁻10 ثانیه)
تقریباً هیچ چیز در مورد عصر پلانک مشخص نیست! در عصر پلانک، جهان فضای خیلی کوچک (در ابعاد زیر اتمی) بوده و سه بعد معروف فضا (طول، عرض و ارتفاع) وجود نداشته یا به عبارتی صفر بودهاند. تنها ابعاد بالاتر فضا که در #تئوری_استرینگ پیش بینی شده وجود داشتهاند. ابعادی آنقدر کوچک که برای ما قابل درک نیست و تعداد الگوهای ارتعاشی ریسمانهای انرژی را محدود میکنند تا انواع محدودی #ذرات_بنیادی از ارتعاشات مشخص به وجود آیند. تمام انرژی جهان ما در همان حجم صفر متمرکز بوده. در انرژی پلانک⁽²⁾ نیروی گرانش به اندازه نیروهای کوانتومی قوی بوده و در نتیجه هر چهار نیروی جهان⁽³⁾ در یک "ابر نیرو" با هم متحد بودهاند. تقارن مرموزی که تمام این چهار نیرو را با هم متحد میکند، موجب تغییر ناپذیری معادلات میگردد. این تقارن به دلیل یک افت و خیز کوانتومی تصادفی شکسته شد و حباب کوچکی ساخته شد. این حباب در واقع جنین جهان ما بوده است. اندازه این حباب برابر طول پلانک⁽⁴⁾ بوده است. در لحظه پلانک⁽⁵⁾ دما 10³² کلوین بوده است و فوتونها به وجود آمدند.
۲) عصر #گات⁽⁶⁾ (از ⁴³⁻10 ثانیه تا ³⁵⁻10 ثانیه)
شکسته شدن تقارن حبابی به وجود آورد که به دلیل وجود مقدار زیادی انرژی در حجم کم، به سرعت #انبساط یافت. با متورم شدن حباب، چهار نیروی بنیادی به سرعت از هم جدا شدن. #گرانش اولین نیرویی بود که جدا شد و به این ترتیب موج ضربهای را در سراسر جهان (که آن موقع خیلی بزرگ نبود) آزاد کرد. تقارن اصلی ابر نیرو، به تقارن کوچک تری به نام تقارن گات شکسته شده بود. #نیروی_قوی_هستهای، #نیروی_ضعیف_هستهای و نیروی #الکترومغناطیس هنوز هم از طریق تقارن گات با هم متحد و به شکل یک نیرو بودند. جهان طی این مرحله، به دلایلی که هنوز مشخص نیست⁽⁷⁾ با ضریب بسیار بالایی (حدود 10⁵⁰) متورم و فضا سریع تر از نور منبسط شد. نیروی قوی هستهای از دو نیروی دیگر جدا شد و گلئونها به وجود آمدند. سه نیروی گرانش، نیروی قوی هستهای و الکتروضعیف⁽⁸⁾ بر جهان حاکم بودند. دما در پایان عصر گات، به 10²⁷ کلوین کاهش یافت و کوارکها و تاوها (به همراه پاد ذرههایشان) شکل گرفتند. ذره و پاد ذره شروع به برهمکنش و نابود کردن هم کردند.
۳) #تورم (از ³⁵⁻10 ثانیه تا ³³⁻10 ثانیه)
با جدا شدن نیروی قوی هستهای و کاهش دما به 10²⁷ کلوین، جهان آرام گرفت و با انبساط استاندارد فریدمن⁽⁹⁾ به کار خود ادامه داد. گلئونها، میونها، تاو نوترینوها و میون نوترینوها به وجود آمدند. دما همچنان 10²⁷ کلوین و ذره و #پاد_ذره مشغول خنثی کردن یکدیگر بودند.
۴) ادامه تورم (از ³³⁻10 ثانیه تا ²⁴⁻10 ثانیه)
انبساط جهان با استاندارد #فریدمن در حال ادامه بود و اندازه جهان بسیار کوچک بود (تقریباً به اندازه منظومه شمسی). در این حالت جهان مثل سوپ پلاسمای داغ شامل کوارکها، لپتونها و بوزونهای آزاد بود. دما همچنان 10²⁷ کلوین بود. ذره و پاد ذره یکدیگر را خنثی کردند اما از آنجایی که ذره با اختلاف خیلی کم بیشتر از پاد ذره بود (یک در میلیارد)، بعد از اینکه پاد ذرهای برای برهمکنش کردن با ذره باقی نماند، یک میلیاردیم ذرات همچنان باقی مانده بودند و امروزه جهان ما از همان یک میلیاردیم ذراتی که آن زمان باقی مانده بودند تشکیل شده است⁽¹⁰⁾.
۵) پایان #وحدت نیروها (¹²⁻10 ثانیه)
دما به 10¹⁵ کلوین کاهش یافت و نیروی ضعیف هستهای و الکترومغناطیس از هم جدا شدند. بوزونهای −W و +W و Z به وجود آمدند. اکنون گرانش، الکترومغناطیس، نیروی قوی هستهای و نیروی ضعیف هستهای به طور مجزا بر جهان حاکم بودند.
۶) #ماده_تاریک (¹⁰⁻10 ثانیه)
در ¹⁰⁻10 ثانیه بعد از بیگ بنگ، به دلایل نامعلوم مقدار زیادی ماده تاریک تولید شد.
۷) هادرونها (⁷⁻10 ثانیه)
دما به 10¹⁴ کلوین رسید و کوارکها توانستند در پیوندهای دو تایی و سه تایی پایدار شوند و #مزون ها و #باریون ها (به همراه پاد ذرههایشان) را بسازند. مزونها در کنار باریونها، دسته #هادرون ها را تشکیل دادند.
۸) ذرات سبک تر (⁴⁻10 ثانیه)
دما به 10¹² کلوین رسید و الکترونها و الکترون نوترینوها (به همراه پاد ذرههایشان) ساخته شدند.
۱) عصر #پلانک⁽¹⁾ (قبل از ⁴³⁻10 ثانیه)
تقریباً هیچ چیز در مورد عصر پلانک مشخص نیست! در عصر پلانک، جهان فضای خیلی کوچک (در ابعاد زیر اتمی) بوده و سه بعد معروف فضا (طول، عرض و ارتفاع) وجود نداشته یا به عبارتی صفر بودهاند. تنها ابعاد بالاتر فضا که در #تئوری_استرینگ پیش بینی شده وجود داشتهاند. ابعادی آنقدر کوچک که برای ما قابل درک نیست و تعداد الگوهای ارتعاشی ریسمانهای انرژی را محدود میکنند تا انواع محدودی #ذرات_بنیادی از ارتعاشات مشخص به وجود آیند. تمام انرژی جهان ما در همان حجم صفر متمرکز بوده. در انرژی پلانک⁽²⁾ نیروی گرانش به اندازه نیروهای کوانتومی قوی بوده و در نتیجه هر چهار نیروی جهان⁽³⁾ در یک "ابر نیرو" با هم متحد بودهاند. تقارن مرموزی که تمام این چهار نیرو را با هم متحد میکند، موجب تغییر ناپذیری معادلات میگردد. این تقارن به دلیل یک افت و خیز کوانتومی تصادفی شکسته شد و حباب کوچکی ساخته شد. این حباب در واقع جنین جهان ما بوده است. اندازه این حباب برابر طول پلانک⁽⁴⁾ بوده است. در لحظه پلانک⁽⁵⁾ دما 10³² کلوین بوده است و فوتونها به وجود آمدند.
۲) عصر #گات⁽⁶⁾ (از ⁴³⁻10 ثانیه تا ³⁵⁻10 ثانیه)
شکسته شدن تقارن حبابی به وجود آورد که به دلیل وجود مقدار زیادی انرژی در حجم کم، به سرعت #انبساط یافت. با متورم شدن حباب، چهار نیروی بنیادی به سرعت از هم جدا شدن. #گرانش اولین نیرویی بود که جدا شد و به این ترتیب موج ضربهای را در سراسر جهان (که آن موقع خیلی بزرگ نبود) آزاد کرد. تقارن اصلی ابر نیرو، به تقارن کوچک تری به نام تقارن گات شکسته شده بود. #نیروی_قوی_هستهای، #نیروی_ضعیف_هستهای و نیروی #الکترومغناطیس هنوز هم از طریق تقارن گات با هم متحد و به شکل یک نیرو بودند. جهان طی این مرحله، به دلایلی که هنوز مشخص نیست⁽⁷⁾ با ضریب بسیار بالایی (حدود 10⁵⁰) متورم و فضا سریع تر از نور منبسط شد. نیروی قوی هستهای از دو نیروی دیگر جدا شد و گلئونها به وجود آمدند. سه نیروی گرانش، نیروی قوی هستهای و الکتروضعیف⁽⁸⁾ بر جهان حاکم بودند. دما در پایان عصر گات، به 10²⁷ کلوین کاهش یافت و کوارکها و تاوها (به همراه پاد ذرههایشان) شکل گرفتند. ذره و پاد ذره شروع به برهمکنش و نابود کردن هم کردند.
۳) #تورم (از ³⁵⁻10 ثانیه تا ³³⁻10 ثانیه)
با جدا شدن نیروی قوی هستهای و کاهش دما به 10²⁷ کلوین، جهان آرام گرفت و با انبساط استاندارد فریدمن⁽⁹⁾ به کار خود ادامه داد. گلئونها، میونها، تاو نوترینوها و میون نوترینوها به وجود آمدند. دما همچنان 10²⁷ کلوین و ذره و #پاد_ذره مشغول خنثی کردن یکدیگر بودند.
۴) ادامه تورم (از ³³⁻10 ثانیه تا ²⁴⁻10 ثانیه)
انبساط جهان با استاندارد #فریدمن در حال ادامه بود و اندازه جهان بسیار کوچک بود (تقریباً به اندازه منظومه شمسی). در این حالت جهان مثل سوپ پلاسمای داغ شامل کوارکها، لپتونها و بوزونهای آزاد بود. دما همچنان 10²⁷ کلوین بود. ذره و پاد ذره یکدیگر را خنثی کردند اما از آنجایی که ذره با اختلاف خیلی کم بیشتر از پاد ذره بود (یک در میلیارد)، بعد از اینکه پاد ذرهای برای برهمکنش کردن با ذره باقی نماند، یک میلیاردیم ذرات همچنان باقی مانده بودند و امروزه جهان ما از همان یک میلیاردیم ذراتی که آن زمان باقی مانده بودند تشکیل شده است⁽¹⁰⁾.
۵) پایان #وحدت نیروها (¹²⁻10 ثانیه)
دما به 10¹⁵ کلوین کاهش یافت و نیروی ضعیف هستهای و الکترومغناطیس از هم جدا شدند. بوزونهای −W و +W و Z به وجود آمدند. اکنون گرانش، الکترومغناطیس، نیروی قوی هستهای و نیروی ضعیف هستهای به طور مجزا بر جهان حاکم بودند.
۶) #ماده_تاریک (¹⁰⁻10 ثانیه)
در ¹⁰⁻10 ثانیه بعد از بیگ بنگ، به دلایل نامعلوم مقدار زیادی ماده تاریک تولید شد.
۷) هادرونها (⁷⁻10 ثانیه)
دما به 10¹⁴ کلوین رسید و کوارکها توانستند در پیوندهای دو تایی و سه تایی پایدار شوند و #مزون ها و #باریون ها (به همراه پاد ذرههایشان) را بسازند. مزونها در کنار باریونها، دسته #هادرون ها را تشکیل دادند.
۸) ذرات سبک تر (⁴⁻10 ثانیه)
دما به 10¹² کلوین رسید و الکترونها و الکترون نوترینوها (به همراه پاد ذرههایشان) ساخته شدند.
۹) شکل گیری هسته (100 ثانیه تا 3 دقیقه)
دما در نقاط مختلف جهان بین 10⁷ تا 10⁹ کلوین متفاوت بود و در این دما پروتونها و نوترونها میتوانستند به کمک نیروی قوی هستهای به هم بپیوندندن و #هسته_اتم را تشکیل دهند. تقریباً تمام هستههای ساخته شده در این مرحله، هسته اتم #هیدروژن (دوتریم) بودند زیرا ساده ترین هسته⁽¹¹⁾ در بین تمام عنصرها را دارد. طی فرایند #همجوشی_هستهای، هیدروژن به هلیوم تبدیل شد که نسبت %75 هیدروژن به %25 هلیم را در جهان ایجاد کرد. مقدار ناچیزی لیتیم نیز شکل گرفت ولی فرایند همجوشی عناصر بالاتر به دلیل اینکه هستههای دارای 5 ذره خیلی ناپایدار هستند متوقف شد. جهان به دلیل تفرق نور توسط الکترونهای آزاد، غیر شفاف بود.
۱۰) بازترکیبی (380 هزار سال)
ماده و #پرتو تفکیک شدند. این مرحله پایان چیرگی پرتو و آغاز تسلط ماده بر کیهان بود. دما تا 3000 کلوین کاهش یافت و در این دما الکترونها توانستند با جایگیری در اطراف هستهها، اتمها را شکل دهند بدون اینکه به دلیل گرما از هم پاشیده شوند. وقتی الکترونها به هستهها پیوستن و جمعیت الکترونهای آزاد به شدت ناچیز شد، فوتونها میتوانستند بدون جذب شدن آزادانه حرکت کنند. بنا بر این جهان در این مرحله از پرتوهای #طیف_الکترومغناطیس پشتیبانی میکرد و این همان "#موج_الکترومغناطیسی_پس زمینهای_کیهان" است که به وسیله #COBE و #WMAP اندازه گیری شده است. جهانی که زمانی مات و مملوء از پلاسما بود، حالا شفاف شده و آسمان به جای سفید اکنون سیاه بود.
۱۱) نخستین #ستاره ها (400 میلیون سال)
به دلیل بی نظمی در تراکم ماده (که به شکل گاز هیدروژن و اندکی گاز هلیم بود) و عدم پراکندگی یکنواخت، این گازها به وسیله گرانش به سمت هم جذب شدند؛ به طوری که قسمتهای متراکم، متراکمتر و متراکمتر و قسمتهای کم تراکم، کم تراکمتر و کم تراکمتر شدند. از گرد هم آمدن گازها، #سحابی ها ساخته شدند و گرانش در دل سحابیها به کار خود (متراکم کردن گازها) ادامه داد تا نخستین ستارهها متولد شدند.
۱۲) تشکیل #کهکشان (500 میلیون سال)
ستارگان پر جرمتر و بزرگتر که سوخت هیدروژنی خود را سریعتر مصرف میکردند، به مرحله ابرنواختر رسیدند و نخستین #سیاهچاله ها به وجود آمد. میدان گرانشی مواد را جذب و چرخش سیاهچاله باعث حرکت مواد در مسیری دایرهای به دور سیاهچاله شد و کهکشانها ساخته شدند. دما به ۱۰ کلوین رسیده بود.
۱۳) عناصر سنگین تر از هیدروژن (1 میلیارد سال)
تعداد انفجارهای ابرنواختری ستارهها که در طول حیاتشان هیدروژن را طی همجوشیهای هستهای به هلیوم، کربن، نئون، نیتروژن، اکسیژن، سیلیکون، منیزیم و آهن تبدیل میکردند بیشتر شد و در لحظه انفجار، فشار و دمای لازم برای همجوشیهایی که عناصر سنگین تر از آهن (تا اورانیوم) تولید میکنند، فراهم میشد. و عناصر مختلف (از هلیم تا اورانیم) به وسیله موج انفجار در کیهان پراکنده میشدند. این مرحله، قدیمی ترین مرحلهای است که توسط تلسکوپ فضایی هابل دیده شده و مستقیماً قابل برسی است.
۱۴) انبساط #دسیتر⁽¹²⁾ (6.5 میلیارد سال)
انبساط فریدمن به تدریج پایان یافت و سرعت انبساط جهان به وسیله #انرژی_تاریک رو به افزایش گذاشت. به این ترتیب جهان وارد مرحلهای به نام انبساط دِسیتر شد. در این مرحله انرژی تاریک با دافعه گرانشیای که بین کهکشانها بر قرار میکند، باعث میشود نه تنها جاذبه گرانشی بین کهکشانها باعث کند شدن سرعت انبساط نشود، بلکه کهکشانها به یکدیگر نیروی دافعه وارد کرده و با هل دادن یکدیگر به سرعت انبساط شتاب مثبت دهند⁽¹³⁾!
۱۵) امروز (0.12±13.73 میلیارد سال)
دما به 2.7 کلوین رسیده و شاهد جهان امروزی هستیم که در حال انبساط با سرعت حدود 71.9 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک⁽¹⁴⁾ میباشد.
توضیحات:
1- Planck time = From the Big Bang moment until 5.39116×10⁻⁴⁴ sec later.
2- Planck energy = 1.2209×10¹⁹ GeV
3- نیروی گرانش، نیروی الکترومغناطیس، نیروی قوی هستهای و نیروی ضعیف هستهای.
4- Planck length = 1.616229×10⁻³⁵ m
5- Planck moment = 5.39116×10⁻⁴⁴ sec after the Big Bang.
6- GUT time
7- شاید دافعه گرانشی.
8- نیروی الکترومغناطیس و نیروی ضعیف هستهای به شکل یک نیروی واحد (Electroweak).
9- ضریب انبساط بین 10³⁰ تا 10⁴⁰ (friedmann expansion).
10- با مشاهده ذره #هیگز در #LHC و کشف چگونگی جرم دار شدن ذرات، دانشمندان توانستند این مرحله را باز سازی کنند کنند.
11- هسته هیدروژن (پروتیم): 1 پروتون و 0 نوترون. هسته دوتریم: 1 پروتون و 1 نوترون.
12- De Sitter expansion
دما در نقاط مختلف جهان بین 10⁷ تا 10⁹ کلوین متفاوت بود و در این دما پروتونها و نوترونها میتوانستند به کمک نیروی قوی هستهای به هم بپیوندندن و #هسته_اتم را تشکیل دهند. تقریباً تمام هستههای ساخته شده در این مرحله، هسته اتم #هیدروژن (دوتریم) بودند زیرا ساده ترین هسته⁽¹¹⁾ در بین تمام عنصرها را دارد. طی فرایند #همجوشی_هستهای، هیدروژن به هلیوم تبدیل شد که نسبت %75 هیدروژن به %25 هلیم را در جهان ایجاد کرد. مقدار ناچیزی لیتیم نیز شکل گرفت ولی فرایند همجوشی عناصر بالاتر به دلیل اینکه هستههای دارای 5 ذره خیلی ناپایدار هستند متوقف شد. جهان به دلیل تفرق نور توسط الکترونهای آزاد، غیر شفاف بود.
۱۰) بازترکیبی (380 هزار سال)
ماده و #پرتو تفکیک شدند. این مرحله پایان چیرگی پرتو و آغاز تسلط ماده بر کیهان بود. دما تا 3000 کلوین کاهش یافت و در این دما الکترونها توانستند با جایگیری در اطراف هستهها، اتمها را شکل دهند بدون اینکه به دلیل گرما از هم پاشیده شوند. وقتی الکترونها به هستهها پیوستن و جمعیت الکترونهای آزاد به شدت ناچیز شد، فوتونها میتوانستند بدون جذب شدن آزادانه حرکت کنند. بنا بر این جهان در این مرحله از پرتوهای #طیف_الکترومغناطیس پشتیبانی میکرد و این همان "#موج_الکترومغناطیسی_پس زمینهای_کیهان" است که به وسیله #COBE و #WMAP اندازه گیری شده است. جهانی که زمانی مات و مملوء از پلاسما بود، حالا شفاف شده و آسمان به جای سفید اکنون سیاه بود.
۱۱) نخستین #ستاره ها (400 میلیون سال)
به دلیل بی نظمی در تراکم ماده (که به شکل گاز هیدروژن و اندکی گاز هلیم بود) و عدم پراکندگی یکنواخت، این گازها به وسیله گرانش به سمت هم جذب شدند؛ به طوری که قسمتهای متراکم، متراکمتر و متراکمتر و قسمتهای کم تراکم، کم تراکمتر و کم تراکمتر شدند. از گرد هم آمدن گازها، #سحابی ها ساخته شدند و گرانش در دل سحابیها به کار خود (متراکم کردن گازها) ادامه داد تا نخستین ستارهها متولد شدند.
۱۲) تشکیل #کهکشان (500 میلیون سال)
ستارگان پر جرمتر و بزرگتر که سوخت هیدروژنی خود را سریعتر مصرف میکردند، به مرحله ابرنواختر رسیدند و نخستین #سیاهچاله ها به وجود آمد. میدان گرانشی مواد را جذب و چرخش سیاهچاله باعث حرکت مواد در مسیری دایرهای به دور سیاهچاله شد و کهکشانها ساخته شدند. دما به ۱۰ کلوین رسیده بود.
۱۳) عناصر سنگین تر از هیدروژن (1 میلیارد سال)
تعداد انفجارهای ابرنواختری ستارهها که در طول حیاتشان هیدروژن را طی همجوشیهای هستهای به هلیوم، کربن، نئون، نیتروژن، اکسیژن، سیلیکون، منیزیم و آهن تبدیل میکردند بیشتر شد و در لحظه انفجار، فشار و دمای لازم برای همجوشیهایی که عناصر سنگین تر از آهن (تا اورانیوم) تولید میکنند، فراهم میشد. و عناصر مختلف (از هلیم تا اورانیم) به وسیله موج انفجار در کیهان پراکنده میشدند. این مرحله، قدیمی ترین مرحلهای است که توسط تلسکوپ فضایی هابل دیده شده و مستقیماً قابل برسی است.
۱۴) انبساط #دسیتر⁽¹²⁾ (6.5 میلیارد سال)
انبساط فریدمن به تدریج پایان یافت و سرعت انبساط جهان به وسیله #انرژی_تاریک رو به افزایش گذاشت. به این ترتیب جهان وارد مرحلهای به نام انبساط دِسیتر شد. در این مرحله انرژی تاریک با دافعه گرانشیای که بین کهکشانها بر قرار میکند، باعث میشود نه تنها جاذبه گرانشی بین کهکشانها باعث کند شدن سرعت انبساط نشود، بلکه کهکشانها به یکدیگر نیروی دافعه وارد کرده و با هل دادن یکدیگر به سرعت انبساط شتاب مثبت دهند⁽¹³⁾!
۱۵) امروز (0.12±13.73 میلیارد سال)
دما به 2.7 کلوین رسیده و شاهد جهان امروزی هستیم که در حال انبساط با سرعت حدود 71.9 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک⁽¹⁴⁾ میباشد.
توضیحات:
1- Planck time = From the Big Bang moment until 5.39116×10⁻⁴⁴ sec later.
2- Planck energy = 1.2209×10¹⁹ GeV
3- نیروی گرانش، نیروی الکترومغناطیس، نیروی قوی هستهای و نیروی ضعیف هستهای.
4- Planck length = 1.616229×10⁻³⁵ m
5- Planck moment = 5.39116×10⁻⁴⁴ sec after the Big Bang.
6- GUT time
7- شاید دافعه گرانشی.
8- نیروی الکترومغناطیس و نیروی ضعیف هستهای به شکل یک نیروی واحد (Electroweak).
9- ضریب انبساط بین 10³⁰ تا 10⁴⁰ (friedmann expansion).
10- با مشاهده ذره #هیگز در #LHC و کشف چگونگی جرم دار شدن ذرات، دانشمندان توانستند این مرحله را باز سازی کنند کنند.
11- هسته هیدروژن (پروتیم): 1 پروتون و 0 نوترون. هسته دوتریم: 1 پروتون و 1 نوترون.
12- De Sitter expansion
13- در تئوری بیگ بنگ، به دلیل انبساط جهان، کهکشانها از یکدیگر دور میشوند ولی در #نسبیت_عام مختصات کهکشانها همواره ثابت است (یعنی حرکت نمیکنند). این یک پارادوکس نیست؛ زیرا در نسبیت عام انبساط را با استفاده از تانسورهای متریک توصیف میکنیم. تانسورهای متریک فاصله بین دو مختصات ثابت را نشان میدهند. در نسبیت عام با انبساط فضا-زمان، تانسورهای متریک تغییر میکنند، یعنی فاصله (فضای خالی) بین کهکشانها کش میآید و مختصات خود کهکشانها همواره ثابت است. از آنجا که فضای خالی بین کهکشانها منبسط میشود، کهکشانها بدون اینکه حرکتی داشته باشند (با مختصات ثابت) از یکدیگر دور میشوند. این تغییر تانسورها، انبساط جهان است. این مطلب تنها در دورههای دکتری رشتههای نجوم، اخترفیزیک و کیهان شناسی آموزش داده میشود.
14- 71.9 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک یعنی در هر ثانیه به هر مگاپارسک از فضا-زمان، 71.9 کیلومتر اضافه میشود. هر مگاپارسک تقریباً برابر 3.26 میلیون سال نوری است.
منابع:
جهانهای موازی (میچیو کاکو)
تاریخچه زمان (استیون هاوکینگ)
جهان در پوست گردو (استیون هاوکینگ)
سه دقیقه اول (استیون وینبرگ)
پس از نخستین سه دقیقه (تانهو پادمانابان)
جهانی از عدم (لاورنس کراوس)
@Cosmos_language
https://telegram.me/Cosmos_language
14- 71.9 کیلومتر بر ثانیه بر مگاپارسک یعنی در هر ثانیه به هر مگاپارسک از فضا-زمان، 71.9 کیلومتر اضافه میشود. هر مگاپارسک تقریباً برابر 3.26 میلیون سال نوری است.
منابع:
جهانهای موازی (میچیو کاکو)
تاریخچه زمان (استیون هاوکینگ)
جهان در پوست گردو (استیون هاوکینگ)
سه دقیقه اول (استیون وینبرگ)
پس از نخستین سه دقیقه (تانهو پادمانابان)
جهانی از عدم (لاورنس کراوس)
@Cosmos_language
https://telegram.me/Cosmos_language
تمام ستارگانی که با چشم غیر مسلح میبینید در شب میبینید، درون این دایره زرد هستند!
@Cosmos_language
https://telegram.me/Cosmos_language
@Cosmos_language
https://telegram.me/Cosmos_language
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
اگر #خورشید را ساکن در مرکز در نظر بگیریم، #چرخش #سیارات به شکل چپ و اگر #زمین را ساکن در مرکز در نظر بگیریم، چرخش سیارات و خورشید به شکل راست میشود.
@Cosmos_language
@Cosmos_language
دنیا پر است از انسانهایی به ظاهر زیبا که هر روز لباسی نو بر تن میکنند؛ ولی نزدیکشان که میشوی، بوی کهنگی عقایدشان آزارت میدهد.
👤#آلبرت_انیشتین
@Cosmos_language
👤#آلبرت_انیشتین
@Cosmos_language
اتاق آلبرت انیشتین ساعاتی پس از مرگش.
اگر یک میز بهم ریخته نشانهای از یک ذهن آشفته است، پس یک میز خالی نشانه چیست؟
«آلبرت انیشتین»
@Cosmos_language
اگر یک میز بهم ریخته نشانهای از یک ذهن آشفته است، پس یک میز خالی نشانه چیست؟
«آلبرت انیشتین»
@Cosmos_language