هفت اقلیم

عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد اضافه کرد: در بحث پیش‌بینی سیل‌ها و پدیده‌های مخرب جوی، افزایش ایستگاه‌های هواشناسی و ابزارالات سنجش جو، همچنین ایجاد یک شبکه رادار ملی هزینه زیادی دارد، اما به طور مشخص می‌تواند از بروز بسیاری از خسارت‌ها جلوگیری کرده و به طور قابل توجهی خسارت‌های جانی و مالی را کاهش دهد و در تشخیص سریع و دقیق پدیده‌ها و صدور هشدارهای دقیق بسیار کارآمد عمل کند. حتی افراد می‌توانند بر روی موبایل خود، اپلیکیشن‌هایی را نصب کنند تا از محدوده و مسیرهایی که در معرض طوفان‌ و دیگر پدیده‌ها است اطلاع داشته باشند. ما باید امکانات و زیرساخت های پیش‌بینی را قوی‌تر کنیم.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا دقت پیش‌بینی در ایران با استانداردهای دنیا برابری می‌کند، بیان کرد: قاعدتاً دقت پیش‌بینی‌ها در گستره ایران و خاورمیانه با دقت پیش‌بینی‌های انجام شده توسط همان مدل‌ها بر روی غرب اروپا و امریکای شمالی یکسان نیست. بخش قابل توجهی از دقت پیش‌بینی به داده‌های جوی ورودی مدل‌های پیش‌بینی بر می‌گردد که اساساً در منطقه خاورمیانه با تعداد کمتر ایستگاه‌های هواشناسی، تراکم پایین ایستگاه‌ها، کمبود داده‌های جو بالا و داده‌های راداری و غیره، در قیاس با مناطق پیش گفته از دقت کمتری برخودار خواهد بود. این مسئله به‌ویژه در شناسایی و پایش پدیده‌های جوی با مقیاس محلی و کوچک نمود بیشتری می‌یابد.

مفیدی خاطرنشان کرد: بنابراین مسائل پیش‌بینی می‌تواند به مراتب کمتر از این باشد، اما منوط به آن است که زیرساخت‌هایی ایجاد شود؛ به عنوان مثال شبکه رادار ملی می‌تواند یک ابزار مناسب باشد که به واسطه آن وقوع طوفان‌ها، بارش‌های سنگین، مسیر حرکت سامانه‌های تندری و ... را به خوبی از مراحل اولیه تشکیل تا مراحل پایانی پایش نمود. این امر موجب می‌شود بسیاری از محصولات زراعی نجات یابند و در بخش‌های مختلف اقتصادی خسارت‌ها کاهش یافته و در پیش‌بینی‌های عملیاتی شرایط بهبود یابد.

وی تصریح کرد: متاسفانه برای انجام پیش‌بینی‌های فصلی در کشور تقریبا هیچ زیرساختی وجود ندارد و بیشتر مصرف کننده هستیم. از این جهت لازم است که در مقیاس ملی یک برنامه‌ریزی دقیق صورت گیرد. طی سال‌های گذشته پیشرفت های قابل توجهی در سطح جهانی بر روی پیش بینی‌های فصلی و پیش‌بینی های اقلیمی صورت گرفته که ما از آن غافل شده‌ایم. این پیش‌بینی ها در مقیاس کلان، کمک شایان توجهی به برنامه‌ریزان و مدیران می‌کنند.

مفیدی در پاسخ به این سؤال که آیا بارش‌های نوروز 1398 با پدیده تغییرات اقلیمی ارتباط دارد، اظهار کرد: اگر بپذیریم که طی چند دهه گذشته تغییرات معنی‌داری در رفتار جو زمین در قالب پدیده گرمایش جهانی در سامانه اقلیم زمین بوقوع پیوسته است، بنابراین، می‌توانیم در یک نگاه کلی، وقوع بارش‌های سنگین نوروز 1398 را نیز از اثرات این پدیده در نظر بگیریم. در این رابطه، مطالعات پژوهشگران جو نشان می‌دهد که پدیده تغییرات اقلیمی بیشترین نمود خود را در وقوع رخدادهای فرین (بروز رفتار نابهنجار در پدیده‌های جوی) نشان می‌دهد. به عبارتی، وقوع بارش‌های سنگین‌تر و گسترده‌تر می‌تواند یکی از نمودهای بارز تغییرات اقلیمی زمین باشد. در این رابطه شاید این سوال مطرح شود که چگونه می‌توان وقوع بارش‌های سنگین نوروز 1398 و به طور کلی رخدادهای فرین جوی و اقلیمی را از نظر فیزیکی به تغییرات اقلیمی ربط داد؟ در پاسخ باید گفت: نتایج پژوهش‌های اقلیمی اخیر نشان داده است که طی یک تا دو دهه گذشته، میزان و شدت رخدادهای فرین جوی از جمله بارش‌های سنگین، خشکسالی‌ها، امواج گرمایی و ... به طور قابل توجهی در مناطق مختلف جهان افرایش یافته است.

عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد گفت: در بررسی علت مستقیم افزایش این دسته از رخدادها، اخیراً تئوری جدیدی با عنوان «تقویت شمالگان» ارائه شده است که به نوعی ساز وکار وقوع این رخدادها را در بستر پدیده گرمایش جهانی تبیین می‌نماید. اساس این تئوری بر این واقعیت استوار است که بالاترین گرمایش جهانی ثبت شده در منطقه شمالگان و عرض‌های بالا در قطب شمال به‌وقوع پیوسته است. به طور ساده، افزایش دما در عرض‌های شمالی سبب کاهش اختلاف دما بین قطب شمال و استوا گردیده که در ادامه، کاهش شیب فشار نصف‌النهاری را در پی داشته است. نتیجه کلی این که بادهای غربی که در عرض‌های میانه به شکل موج به سمت شرق جابجا می‌شوند و اصطلاحا به «امواج راسبی» مشهور هستند به واسطه کاهش شیب فشار نصف النهاری، میزان فعالیت و گسترش نصف النهاری (عرضی) آنها تغییر یافته است. نتیجه مستقیم تغییر الگوی امواج یادشده، افزایش رخدادهای فرین جوی، از جمله بارش‌های سنگین، در نیمکره شمالی است.

آیا وارد دوره ترسالی شده‌ایم؟

879 viewsMahmood khosravi, 21:37