عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد تصریح کرد: ما میتوانیم به صورت علمی پیشبینی جوی را به چند بخش اصلی تقسیم کنیم: اولین نوع پیشبینی، آن دسته از پیشبینیهاست که اصطلاحاً به Nowcasting (پیشبینی خیلی کوتاه مدت) مشهور است و برد آن تا حداکثر چند ساعت آینده (حداکثر 6 ساعت آینده) است و یک تحلیلگر وضع جو میتواند با استفاده از اطلاعات جمعآوری شده و شرایط حاضر بر روی نقشهها، تحلیلی ارائه دهد که تا 6 ساعت آینده ممکن است در کجا چه اتفاقی بیافتد و چه شرایطی حادث گردد. این پیشبینی چون مبتنی بر مشاهده پدیدهها و تکوین آنها در گذشته نزدیک و حال حاضر است به نسبت بسیار خوبی رفتار آینده نزدیک را با صحت بالا پیشبینی میکند.
وی با بیان اینکه پیشبینیهای بالاتر از 6 ساعت، اساساً توسط مدلهای پیشبینی عددی که در واقع مدلهای کامپیوتری بسیار پیشرفتهای هستند انجام میشود گفت: در این میان، پیشبینی مدلهای عددی تا حدود 72 ساعت آینده (سه روز آینده) در اغلب موارد دارای قطعیت بالا و خطای بسیار کمی خواهد بود که به «پیشبینیهای کوتاهمدت» مشهور هستند. به همین جهت سازمان هواشناسی کشور در ارزیابی رفتار جو در این بازه زمانی امکان اعلام «هشدار» و «صدور اخطار هواشناسی» را دارد.
او اضافه کرد: پدیدههای جوی، پدیدههای غیر خطی هستند و ممکن است در یک بازه زمانی کوتاه تغییرات بسیار بزرگی در آنها اتفاق بیافتد، اما به طور کلی پیشبینیهای انجام شده تا سه روز آینده برای برخی از متغیرهای جوی، میتواند در موارد متعدد تا 90 درصد به واقعیت بپیوندد. این مسئله برای بارش در بازه سه روزه (پیشبینی کوتاهمدت) از 80 درصد بیشتر نخواهد بود.
مفیدی عنوان کرد: پیشبینیهایی که برای بازه تا 10 روز آینده انجام میشوند اصطلاحاً به «پیشبینیهای میانمدت» معروف هستند. به جهت کاهش دقت پیشبینیها در انتهای این بازه به حدود 60 درصد، اساساً در پیشبینی میانمدت امکان صدور هشدار و اخطار هواشناسی وجود ندارد و سازمان هواشناسی میتواند به تماشای رفتار جو (Watch) در این بازه بنشیند و به احتمال وقوع برخی پدیدهها اشاره کند. طی سالهای اخیر، برخی از مراکز پیشبینی دنیا سعی کردهاند بازه زمانی یادشده را تا 15 روز نیز افزایش دهند. در هر حال، در پایان بازه پیشبینی میان مدت، دقت پیشبینی به کمتر از 60 درصد کاهش مییابد.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: در این بخش نکتهای وجود دارد، زمانی که پیشبینی از امروز جلوتر میرود تا روز دهم خطای آن به 60 درصد و یا بیشتر میرسد و عملا میزان اعتباری که پیشبینی روز دهم دارد، با روز سوم تفاوت دارد و بنابراین رفتار پدیدههای جوی بهویژه در یک منطقه کوچکتر ورای روز دهم با احتمال مورد ارزیابی و پیش بینی قرار میگیرد. به عبارتی، مراکز مدرن پیشبینی جهان نمیتوانند روز دهم در رابطه با وقوع یا عدم وقوع سیل و بارشهای سنگین و بسیاری از پدیدههای جوی دیگر یک پیشبینی قطعی ارائه دهند.
وی خاطرنشان کرد: پیشبینیها در بازه زمانی بیشتر از 15 روز بر اساس انحراف از نرمال و احتمالات بیان میشوند و دیگر خبری از قطعیت در پیشبینیها مشاهده نمیشود. این دسته شامل پیشبینیهای بلندمدت (15 روز تا سه ماه) و پیشبینیهای اقلیمی می گردد. در حقیقت در این بازههای پیشبینی، دیگر نمیتوان از بروز سیل و یا وقوع دقیق هر پدیده جوی مخاطره آمیز دیگری به صراحت سخن گفت. در این مرحله، صرفاً چشم اندازها (Outlook) ارائه می گردند. بدین ترتیب، در پیشبینیهای فصلی تنها میتوان گفت که بارشها نرمال است یا به چه نسبت و درصدی بالاتر و یا پایینتر از نرمال است که البته میتواند بارشهای شدیدی را هم در دل خود داشته باشد.
از نظر جوی، عامل اصلی و مستقیم وقوع تمامی سیلهای نوروز 1398، تسلط پدیدهای هواشناسی موسوم به «کم ارتفاع بریده» بر روی منطقه بوده است
وی با بیان اینکه پیشبینیهای بالاتر از 6 ساعت، اساساً توسط مدلهای پیشبینی عددی که در واقع مدلهای کامپیوتری بسیار پیشرفتهای هستند انجام میشود گفت: در این میان، پیشبینی مدلهای عددی تا حدود 72 ساعت آینده (سه روز آینده) در اغلب موارد دارای قطعیت بالا و خطای بسیار کمی خواهد بود که به «پیشبینیهای کوتاهمدت» مشهور هستند. به همین جهت سازمان هواشناسی کشور در ارزیابی رفتار جو در این بازه زمانی امکان اعلام «هشدار» و «صدور اخطار هواشناسی» را دارد.
او اضافه کرد: پدیدههای جوی، پدیدههای غیر خطی هستند و ممکن است در یک بازه زمانی کوتاه تغییرات بسیار بزرگی در آنها اتفاق بیافتد، اما به طور کلی پیشبینیهای انجام شده تا سه روز آینده برای برخی از متغیرهای جوی، میتواند در موارد متعدد تا 90 درصد به واقعیت بپیوندد. این مسئله برای بارش در بازه سه روزه (پیشبینی کوتاهمدت) از 80 درصد بیشتر نخواهد بود.
مفیدی عنوان کرد: پیشبینیهایی که برای بازه تا 10 روز آینده انجام میشوند اصطلاحاً به «پیشبینیهای میانمدت» معروف هستند. به جهت کاهش دقت پیشبینیها در انتهای این بازه به حدود 60 درصد، اساساً در پیشبینی میانمدت امکان صدور هشدار و اخطار هواشناسی وجود ندارد و سازمان هواشناسی میتواند به تماشای رفتار جو (Watch) در این بازه بنشیند و به احتمال وقوع برخی پدیدهها اشاره کند. طی سالهای اخیر، برخی از مراکز پیشبینی دنیا سعی کردهاند بازه زمانی یادشده را تا 15 روز نیز افزایش دهند. در هر حال، در پایان بازه پیشبینی میان مدت، دقت پیشبینی به کمتر از 60 درصد کاهش مییابد.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد اظهار کرد: در این بخش نکتهای وجود دارد، زمانی که پیشبینی از امروز جلوتر میرود تا روز دهم خطای آن به 60 درصد و یا بیشتر میرسد و عملا میزان اعتباری که پیشبینی روز دهم دارد، با روز سوم تفاوت دارد و بنابراین رفتار پدیدههای جوی بهویژه در یک منطقه کوچکتر ورای روز دهم با احتمال مورد ارزیابی و پیش بینی قرار میگیرد. به عبارتی، مراکز مدرن پیشبینی جهان نمیتوانند روز دهم در رابطه با وقوع یا عدم وقوع سیل و بارشهای سنگین و بسیاری از پدیدههای جوی دیگر یک پیشبینی قطعی ارائه دهند.
وی خاطرنشان کرد: پیشبینیها در بازه زمانی بیشتر از 15 روز بر اساس انحراف از نرمال و احتمالات بیان میشوند و دیگر خبری از قطعیت در پیشبینیها مشاهده نمیشود. این دسته شامل پیشبینیهای بلندمدت (15 روز تا سه ماه) و پیشبینیهای اقلیمی می گردد. در حقیقت در این بازههای پیشبینی، دیگر نمیتوان از بروز سیل و یا وقوع دقیق هر پدیده جوی مخاطره آمیز دیگری به صراحت سخن گفت. در این مرحله، صرفاً چشم اندازها (Outlook) ارائه می گردند. بدین ترتیب، در پیشبینیهای فصلی تنها میتوان گفت که بارشها نرمال است یا به چه نسبت و درصدی بالاتر و یا پایینتر از نرمال است که البته میتواند بارشهای شدیدی را هم در دل خود داشته باشد.
از نظر جوی، عامل اصلی و مستقیم وقوع تمامی سیلهای نوروز 1398، تسلط پدیدهای هواشناسی موسوم به «کم ارتفاع بریده» بر روی منطقه بوده است
مفیدی در خصوص علل اصلی وقوع سیل اخیر، بیان کرد: از نظر جوی چند عامل در وقوع سیل های نوروز 1398 دخالت داشتهاند. شاید بتوان گفت عامل نخست، حجم بسیار بالای بارش بوقوع پیوسته طی ماههای پاییز و زمستان سال 1397 در بخش وسیعی از کشور بهویژه مناطق غرب، جنوب غرب و شمال کشور بوده است. این بارشها به تدریج میزان نفوذپذیری خاک را به طور قابل ملاحظهای کاهش داده بود. عامل دوم، وقوع یک دوره طولانی دو تا سه هفتهای همراه با بارشهای سنگین در بخش وسیعی از غرب، جنوب غرب و شمال کشور است. عامل بعدی، شدت بارشهای نوروز 1398 در مناطق مختلف کشور است. بدون شک، وقوع بارشهای سهمگین بیش از 300 میلیمتر تنها ظرف یکی دو روز در شمال کشور، همانطوری که در منتهی الیه جنوب شرقی دریای خزر سبب وقوع سیلی مهیب گردید، در بسیاری از مناطق دیگر دنیا نیز سبب بروز سیلی خانمان برانداز خواهد شد. بارشهای گستردهتر و سنگین غرب و جنوب غرب کشور در ایام نوروز نیز بسیار بالاتر از توان اکولوژیک محیط این مناطق بوده است. اما به جز شدت بسیار بالا و دوره تداوم طولانی بارشها، از نظر جوی، عامل اصلی و مستقیم وقوع تمامی سیل های نوروز 1398، تسلط پدیدهای هواشناسی موسوم به «کم ارتفاع بریده» بر روی منطقه بوده است که خود جزئی از یک پدیده گستردهتر جوی موسوم به پدیده «بندال» می گردد.
وی گفت: پدیده بندال، زمانی ایجاد میشود که بادهای غربی از حالت شرقی- غربی و یا اصطلاحاً مداری به حالت شمالی- جنوبی یا اصطلاحاً نصف النهاری تغییر شکل میدهند. این بادها که در جو زمین در حرکت به سمت شرق، حالتی شبیه موج به خود میگیرند در برخی از برهههای زمانی برای چند روز تا چند هفته از مسیر مستقیم و مداری خود خارج شده و همچون یک مئاندر رودخانهای، در جهت عرض جغرافیایی پیچ و تاب بر میدارند. این حالت پیچ و تاب برداشته، امواج غربی را که در عین حال سبب کندی حرکت بادهای غربی نیز میگردد، پدیده بندال یا بندائی مینامند. در نوروز 1398 شرایط جو بر روی نیمکره شمالی سبب ایجاد پدیده بندال برای تقریبا دو الی سه هفته متمادی بر روی اروپا و خاورمیانه شد که ناهنجاریهای شدیدی از جمله بارش های سنگین ایران را رقم زد.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: حجم بارشی که در سال جاری و در یک زمان کوتاه اتفاق افتاد، استثنایی بود و هر جای دیگر دنیا هم اتفاق میافتاد علی رغم رعایت مواردی مانند حریم رودخانه و آزاد بودن بستر، آبخیزداری و ... تبدیل شدن آن به سیل وجود داشت.
وی بیان کرد: ما متاسفانه بر اساس تجربه دو- سه دهه گذشته در کشور که عمدتا با بارش کمتر از نرمال مواجه بودیم به سراغ شرایط جوی حاکم بر نوروز 1398 رفتیم و برنامهریزان در سطح ملی سازو کار لازم را برای مواجهه با یک دوره کوتاه هوای بد و بارشهای سنگین پیشبینی نکرده بودند. متاسفانه در بالادست رودخانهها به نکاتی که باید رعایت میشد، توجه نکردند و این امر منطقی است که بارشها در زمان کوتاه، چنین آسیبها و خساراتی به همراه داشته باشد.
شبکه رادار ملی میتواند یک ابزار مناسب باشد که به واسطه آن وقوع طوفانها، بارشهای سنگین، مسیر حرکت سامانههای تندری و ... را به خوبی از مراحل اولیه تشکیل تا مراحل پایانی پایش کرد
مفیدی در پاسخ به این سوال مبنی بر این که کشورهای دیگر چه راهکارهایی برای جلوگیری از چنین خسارتهایی دارند، خاطرنشان کرد: علی رغم تمامی تمهیداتی که برای بستر رود، حریم رودخانهها و شرایط فیزیکی بالادست آنها میتوان اندیشید، ممکن است شرایط بارشی و جوی به گونهای باشد که خسارتساز و منجر به سیل شود. اما نکتهای وجود دارد و آن این است که چگونه بر اساس علم مدیریت سیلاب، فعالیتهایی انجام دهیم که بارشهای جوی سنگین و کوتاه مدت به سیل تبدیل نشود و یا اگر تبدیل شد، کمترین خسارت را برجای گذارد.
وی عنوان کرد: اگر سیستم هشدار را ارتقا دهیم و سعی کنیم سریعتر و دقیقتر وقوع طوفانها و بارشهای سنگین و حجم بارشها را مشخص کنیم، اقدام مهمی انجام دادهایم. در این زمینه، در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، سامانه پیشگیری و هشدار برای مدیریت سیلاب از ساز و کاری کارآمدتر برخودار است و ما از این جهت نیازمند برنامهریزیهایی هستیم تا شرایط بهتری ایجاد شود.
وی گفت: پدیده بندال، زمانی ایجاد میشود که بادهای غربی از حالت شرقی- غربی و یا اصطلاحاً مداری به حالت شمالی- جنوبی یا اصطلاحاً نصف النهاری تغییر شکل میدهند. این بادها که در جو زمین در حرکت به سمت شرق، حالتی شبیه موج به خود میگیرند در برخی از برهههای زمانی برای چند روز تا چند هفته از مسیر مستقیم و مداری خود خارج شده و همچون یک مئاندر رودخانهای، در جهت عرض جغرافیایی پیچ و تاب بر میدارند. این حالت پیچ و تاب برداشته، امواج غربی را که در عین حال سبب کندی حرکت بادهای غربی نیز میگردد، پدیده بندال یا بندائی مینامند. در نوروز 1398 شرایط جو بر روی نیمکره شمالی سبب ایجاد پدیده بندال برای تقریبا دو الی سه هفته متمادی بر روی اروپا و خاورمیانه شد که ناهنجاریهای شدیدی از جمله بارش های سنگین ایران را رقم زد.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد، اظهار کرد: حجم بارشی که در سال جاری و در یک زمان کوتاه اتفاق افتاد، استثنایی بود و هر جای دیگر دنیا هم اتفاق میافتاد علی رغم رعایت مواردی مانند حریم رودخانه و آزاد بودن بستر، آبخیزداری و ... تبدیل شدن آن به سیل وجود داشت.
وی بیان کرد: ما متاسفانه بر اساس تجربه دو- سه دهه گذشته در کشور که عمدتا با بارش کمتر از نرمال مواجه بودیم به سراغ شرایط جوی حاکم بر نوروز 1398 رفتیم و برنامهریزان در سطح ملی سازو کار لازم را برای مواجهه با یک دوره کوتاه هوای بد و بارشهای سنگین پیشبینی نکرده بودند. متاسفانه در بالادست رودخانهها به نکاتی که باید رعایت میشد، توجه نکردند و این امر منطقی است که بارشها در زمان کوتاه، چنین آسیبها و خساراتی به همراه داشته باشد.
شبکه رادار ملی میتواند یک ابزار مناسب باشد که به واسطه آن وقوع طوفانها، بارشهای سنگین، مسیر حرکت سامانههای تندری و ... را به خوبی از مراحل اولیه تشکیل تا مراحل پایانی پایش کرد
مفیدی در پاسخ به این سوال مبنی بر این که کشورهای دیگر چه راهکارهایی برای جلوگیری از چنین خسارتهایی دارند، خاطرنشان کرد: علی رغم تمامی تمهیداتی که برای بستر رود، حریم رودخانهها و شرایط فیزیکی بالادست آنها میتوان اندیشید، ممکن است شرایط بارشی و جوی به گونهای باشد که خسارتساز و منجر به سیل شود. اما نکتهای وجود دارد و آن این است که چگونه بر اساس علم مدیریت سیلاب، فعالیتهایی انجام دهیم که بارشهای جوی سنگین و کوتاه مدت به سیل تبدیل نشود و یا اگر تبدیل شد، کمترین خسارت را برجای گذارد.
وی عنوان کرد: اگر سیستم هشدار را ارتقا دهیم و سعی کنیم سریعتر و دقیقتر وقوع طوفانها و بارشهای سنگین و حجم بارشها را مشخص کنیم، اقدام مهمی انجام دادهایم. در این زمینه، در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، سامانه پیشگیری و هشدار برای مدیریت سیلاب از ساز و کاری کارآمدتر برخودار است و ما از این جهت نیازمند برنامهریزیهایی هستیم تا شرایط بهتری ایجاد شود.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد اضافه کرد: در بحث پیشبینی سیلها و پدیدههای مخرب جوی، افزایش ایستگاههای هواشناسی و ابزارالات سنجش جو، همچنین ایجاد یک شبکه رادار ملی هزینه زیادی دارد، اما به طور مشخص میتواند از بروز بسیاری از خسارتها جلوگیری کرده و به طور قابل توجهی خسارتهای جانی و مالی را کاهش دهد و در تشخیص سریع و دقیق پدیدهها و صدور هشدارهای دقیق بسیار کارآمد عمل کند. حتی افراد میتوانند بر روی موبایل خود، اپلیکیشنهایی را نصب کنند تا از محدوده و مسیرهایی که در معرض طوفان و دیگر پدیدهها است اطلاع داشته باشند. ما باید امکانات و زیرساخت های پیشبینی را قویتر کنیم.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا دقت پیشبینی در ایران با استانداردهای دنیا برابری میکند، بیان کرد: قاعدتاً دقت پیشبینیها در گستره ایران و خاورمیانه با دقت پیشبینیهای انجام شده توسط همان مدلها بر روی غرب اروپا و امریکای شمالی یکسان نیست. بخش قابل توجهی از دقت پیشبینی به دادههای جوی ورودی مدلهای پیشبینی بر میگردد که اساساً در منطقه خاورمیانه با تعداد کمتر ایستگاههای هواشناسی، تراکم پایین ایستگاهها، کمبود دادههای جو بالا و دادههای راداری و غیره، در قیاس با مناطق پیش گفته از دقت کمتری برخودار خواهد بود. این مسئله بهویژه در شناسایی و پایش پدیدههای جوی با مقیاس محلی و کوچک نمود بیشتری مییابد.
مفیدی خاطرنشان کرد: بنابراین مسائل پیشبینی میتواند به مراتب کمتر از این باشد، اما منوط به آن است که زیرساختهایی ایجاد شود؛ به عنوان مثال شبکه رادار ملی میتواند یک ابزار مناسب باشد که به واسطه آن وقوع طوفانها، بارشهای سنگین، مسیر حرکت سامانههای تندری و ... را به خوبی از مراحل اولیه تشکیل تا مراحل پایانی پایش نمود. این امر موجب میشود بسیاری از محصولات زراعی نجات یابند و در بخشهای مختلف اقتصادی خسارتها کاهش یافته و در پیشبینیهای عملیاتی شرایط بهبود یابد.
وی تصریح کرد: متاسفانه برای انجام پیشبینیهای فصلی در کشور تقریبا هیچ زیرساختی وجود ندارد و بیشتر مصرف کننده هستیم. از این جهت لازم است که در مقیاس ملی یک برنامهریزی دقیق صورت گیرد. طی سالهای گذشته پیشرفت های قابل توجهی در سطح جهانی بر روی پیش بینیهای فصلی و پیشبینی های اقلیمی صورت گرفته که ما از آن غافل شدهایم. این پیشبینی ها در مقیاس کلان، کمک شایان توجهی به برنامهریزان و مدیران میکنند.
مفیدی در پاسخ به این سؤال که آیا بارشهای نوروز 1398 با پدیده تغییرات اقلیمی ارتباط دارد، اظهار کرد: اگر بپذیریم که طی چند دهه گذشته تغییرات معنیداری در رفتار جو زمین در قالب پدیده گرمایش جهانی در سامانه اقلیم زمین بوقوع پیوسته است، بنابراین، میتوانیم در یک نگاه کلی، وقوع بارشهای سنگین نوروز 1398 را نیز از اثرات این پدیده در نظر بگیریم. در این رابطه، مطالعات پژوهشگران جو نشان میدهد که پدیده تغییرات اقلیمی بیشترین نمود خود را در وقوع رخدادهای فرین (بروز رفتار نابهنجار در پدیدههای جوی) نشان میدهد. به عبارتی، وقوع بارشهای سنگینتر و گستردهتر میتواند یکی از نمودهای بارز تغییرات اقلیمی زمین باشد. در این رابطه شاید این سوال مطرح شود که چگونه میتوان وقوع بارشهای سنگین نوروز 1398 و به طور کلی رخدادهای فرین جوی و اقلیمی را از نظر فیزیکی به تغییرات اقلیمی ربط داد؟ در پاسخ باید گفت: نتایج پژوهشهای اقلیمی اخیر نشان داده است که طی یک تا دو دهه گذشته، میزان و شدت رخدادهای فرین جوی از جمله بارشهای سنگین، خشکسالیها، امواج گرمایی و ... به طور قابل توجهی در مناطق مختلف جهان افرایش یافته است.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد گفت: در بررسی علت مستقیم افزایش این دسته از رخدادها، اخیراً تئوری جدیدی با عنوان «تقویت شمالگان» ارائه شده است که به نوعی ساز وکار وقوع این رخدادها را در بستر پدیده گرمایش جهانی تبیین مینماید. اساس این تئوری بر این واقعیت استوار است که بالاترین گرمایش جهانی ثبت شده در منطقه شمالگان و عرضهای بالا در قطب شمال بهوقوع پیوسته است. به طور ساده، افزایش دما در عرضهای شمالی سبب کاهش اختلاف دما بین قطب شمال و استوا گردیده که در ادامه، کاهش شیب فشار نصفالنهاری را در پی داشته است. نتیجه کلی این که بادهای غربی که در عرضهای میانه به شکل موج به سمت شرق جابجا میشوند و اصطلاحا به «امواج راسبی» مشهور هستند به واسطه کاهش شیب فشار نصف النهاری، میزان فعالیت و گسترش نصف النهاری (عرضی) آنها تغییر یافته است. نتیجه مستقیم تغییر الگوی امواج یادشده، افزایش رخدادهای فرین جوی، از جمله بارشهای سنگین، در نیمکره شمالی است.
آیا وارد دوره ترسالی شدهایم؟
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آیا دقت پیشبینی در ایران با استانداردهای دنیا برابری میکند، بیان کرد: قاعدتاً دقت پیشبینیها در گستره ایران و خاورمیانه با دقت پیشبینیهای انجام شده توسط همان مدلها بر روی غرب اروپا و امریکای شمالی یکسان نیست. بخش قابل توجهی از دقت پیشبینی به دادههای جوی ورودی مدلهای پیشبینی بر میگردد که اساساً در منطقه خاورمیانه با تعداد کمتر ایستگاههای هواشناسی، تراکم پایین ایستگاهها، کمبود دادههای جو بالا و دادههای راداری و غیره، در قیاس با مناطق پیش گفته از دقت کمتری برخودار خواهد بود. این مسئله بهویژه در شناسایی و پایش پدیدههای جوی با مقیاس محلی و کوچک نمود بیشتری مییابد.
مفیدی خاطرنشان کرد: بنابراین مسائل پیشبینی میتواند به مراتب کمتر از این باشد، اما منوط به آن است که زیرساختهایی ایجاد شود؛ به عنوان مثال شبکه رادار ملی میتواند یک ابزار مناسب باشد که به واسطه آن وقوع طوفانها، بارشهای سنگین، مسیر حرکت سامانههای تندری و ... را به خوبی از مراحل اولیه تشکیل تا مراحل پایانی پایش نمود. این امر موجب میشود بسیاری از محصولات زراعی نجات یابند و در بخشهای مختلف اقتصادی خسارتها کاهش یافته و در پیشبینیهای عملیاتی شرایط بهبود یابد.
وی تصریح کرد: متاسفانه برای انجام پیشبینیهای فصلی در کشور تقریبا هیچ زیرساختی وجود ندارد و بیشتر مصرف کننده هستیم. از این جهت لازم است که در مقیاس ملی یک برنامهریزی دقیق صورت گیرد. طی سالهای گذشته پیشرفت های قابل توجهی در سطح جهانی بر روی پیش بینیهای فصلی و پیشبینی های اقلیمی صورت گرفته که ما از آن غافل شدهایم. این پیشبینی ها در مقیاس کلان، کمک شایان توجهی به برنامهریزان و مدیران میکنند.
مفیدی در پاسخ به این سؤال که آیا بارشهای نوروز 1398 با پدیده تغییرات اقلیمی ارتباط دارد، اظهار کرد: اگر بپذیریم که طی چند دهه گذشته تغییرات معنیداری در رفتار جو زمین در قالب پدیده گرمایش جهانی در سامانه اقلیم زمین بوقوع پیوسته است، بنابراین، میتوانیم در یک نگاه کلی، وقوع بارشهای سنگین نوروز 1398 را نیز از اثرات این پدیده در نظر بگیریم. در این رابطه، مطالعات پژوهشگران جو نشان میدهد که پدیده تغییرات اقلیمی بیشترین نمود خود را در وقوع رخدادهای فرین (بروز رفتار نابهنجار در پدیدههای جوی) نشان میدهد. به عبارتی، وقوع بارشهای سنگینتر و گستردهتر میتواند یکی از نمودهای بارز تغییرات اقلیمی زمین باشد. در این رابطه شاید این سوال مطرح شود که چگونه میتوان وقوع بارشهای سنگین نوروز 1398 و به طور کلی رخدادهای فرین جوی و اقلیمی را از نظر فیزیکی به تغییرات اقلیمی ربط داد؟ در پاسخ باید گفت: نتایج پژوهشهای اقلیمی اخیر نشان داده است که طی یک تا دو دهه گذشته، میزان و شدت رخدادهای فرین جوی از جمله بارشهای سنگین، خشکسالیها، امواج گرمایی و ... به طور قابل توجهی در مناطق مختلف جهان افرایش یافته است.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد گفت: در بررسی علت مستقیم افزایش این دسته از رخدادها، اخیراً تئوری جدیدی با عنوان «تقویت شمالگان» ارائه شده است که به نوعی ساز وکار وقوع این رخدادها را در بستر پدیده گرمایش جهانی تبیین مینماید. اساس این تئوری بر این واقعیت استوار است که بالاترین گرمایش جهانی ثبت شده در منطقه شمالگان و عرضهای بالا در قطب شمال بهوقوع پیوسته است. به طور ساده، افزایش دما در عرضهای شمالی سبب کاهش اختلاف دما بین قطب شمال و استوا گردیده که در ادامه، کاهش شیب فشار نصفالنهاری را در پی داشته است. نتیجه کلی این که بادهای غربی که در عرضهای میانه به شکل موج به سمت شرق جابجا میشوند و اصطلاحا به «امواج راسبی» مشهور هستند به واسطه کاهش شیب فشار نصف النهاری، میزان فعالیت و گسترش نصف النهاری (عرضی) آنها تغییر یافته است. نتیجه مستقیم تغییر الگوی امواج یادشده، افزایش رخدادهای فرین جوی، از جمله بارشهای سنگین، در نیمکره شمالی است.
آیا وارد دوره ترسالی شدهایم؟
مفیدی در پاسخ به این سؤال که آیا وارد دوره ترسالی شدهایم؟ اظهار کرد: قضاوت در این رابطه، نیازمند بهرهگیری از مدلهای اقلیمی است که کار آنها شبیهسازی شرایط اقلیمی حاکم بر آینده زمین است. در مراجعه به خروجیهای اغلب مدلهای اقلیمی، فارغ از انواع سناریوهایی که در اجرای آنها بهکار گرفته شدهاند، متاسفانه بخشهای وسیعی از ایران و خاورمیانه طی دهههای آینده، بارشهای کمتر از نرمال (خشکسالی) را تجربه خواهند نمود. در حقیقت، بر اساس خروجی اغلب مدلها، خشکسالیها تا پایان قرن حاضر در بیشتر مناطق ایران افزایش پیدا میکند. بنابراین، صرف وقوع یک دوره پر بارش در نوروز 1398 را نمیتوان دال بر ورود کشور به یک دوره ترسالی دانست. متاسفانه بیشتر مدلها در دوره یادشده، برای نیمه شمالی خاورمیانه از جمله ایران شرایط خشکتری را نشان میدهند.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: بسیاری از افراد و مدیران به به سادگی، تمامی چالشها و مسائل زیستمحیطی سال های اخیر کشور از جمله خشک شدن دریاچهها، تالابها، افزایش طوفانهای گردوغباری، خشکسالیهای شدید و گسترده و ... را ناشی از وقوع پدیده تغییر اقلیم جهانی میدانند. به عبارتی، تغییر اقلیم به عنوان علت بروز بسیاری از مسائل زیستمحیطی ایران معرفی می گردد. غافل از ان که، بروز بسیاری از مسائل و چالشهای زیستمحیطی ایران ناشی از بهرهبرداری غیر اصولی، بیرویه و نادرست از منابع طبیعی و تغییر کاربری زمین در کشور بوده است. به تعبیری، برخلاف تصور عموم، این تغییرات محلی گسترده عرصههای طبیعی در ایران زمین است که بروز تغییرات در رفتار جو را در مقیاسهای محلی و منطقهای در پی داشته است.
عضو هیات علمی گروه جغرافیا دانشگاه فردوسی مشهد خاطرنشان کرد: بسیاری از افراد و مدیران به به سادگی، تمامی چالشها و مسائل زیستمحیطی سال های اخیر کشور از جمله خشک شدن دریاچهها، تالابها، افزایش طوفانهای گردوغباری، خشکسالیهای شدید و گسترده و ... را ناشی از وقوع پدیده تغییر اقلیم جهانی میدانند. به عبارتی، تغییر اقلیم به عنوان علت بروز بسیاری از مسائل زیستمحیطی ایران معرفی می گردد. غافل از ان که، بروز بسیاری از مسائل و چالشهای زیستمحیطی ایران ناشی از بهرهبرداری غیر اصولی، بیرویه و نادرست از منابع طبیعی و تغییر کاربری زمین در کشور بوده است. به تعبیری، برخلاف تصور عموم، این تغییرات محلی گسترده عرصههای طبیعی در ایران زمین است که بروز تغییرات در رفتار جو را در مقیاسهای محلی و منطقهای در پی داشته است.
Forwarded from پایگاه خبری انتخاب
♦️سیلاب ناگهانی در مشهد اردهال کاشان ۳ خودرو را برد
🔹۲ نفر جان باختند
جزئیات در👇👇
entekhab.ir/002086
🆔 @Entekhab_ir
🔹۲ نفر جان باختند
جزئیات در👇👇
entekhab.ir/002086
🆔 @Entekhab_ir
Forwarded from 🔆دانش اقلیم شناسی
تغییرات آینده در فراوانی سیل و تعداد سالانه ی افرادی که تحت تاثیر سیلابهای ساحلی خواهند بود.
با شبیه سازی ۴۵ مدل برای دوره ۲۱۰۰_۲۰۷۱ مناطق ابی رنگ؛ افزایش فراوانی سیل و مناطق قهوه ای رنگ؛ کاهش آن را نمایش می دهند.
هنانطور که مشخص است ایران در ناحیه افزایش رخدادهای سیل واقع شده است.
@Climate_Science
با شبیه سازی ۴۵ مدل برای دوره ۲۱۰۰_۲۰۷۱ مناطق ابی رنگ؛ افزایش فراوانی سیل و مناطق قهوه ای رنگ؛ کاهش آن را نمایش می دهند.
هنانطور که مشخص است ایران در ناحیه افزایش رخدادهای سیل واقع شده است.
@Climate_Science
Forwarded from آب و هوای ایرانی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❗️غوغای عجیب بهار در بیست و پنجمین روز از اردیبهشت!
⚡️💦 گزارش های متعددی از مناطق مختلف کشور رسیده که حاکی از بارش های بسیار شدید و آبگرفتگی یا سیلاب طی چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت است!
در این ویدئو تگرگ هایی باندازه تخم مرغ در یکی از مناطق قوچان را ببیند!
☔️تماشای آب و هوا در:
@Iranianweather
⚡️💦 گزارش های متعددی از مناطق مختلف کشور رسیده که حاکی از بارش های بسیار شدید و آبگرفتگی یا سیلاب طی چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت است!
در این ویدئو تگرگ هایی باندازه تخم مرغ در یکی از مناطق قوچان را ببیند!
☔️تماشای آب و هوا در:
@Iranianweather
Forwarded from پایگاه خبری انتخاب
♦️کره شمالی: به بدترین بحران خشکسالی در ۳۷ سال اخیر دچار شدهایم
🔹کره شمالی اعلام کرده است که دچار بدترین خشکسالی در ۳۷ سال اخیر شده است و از مردم این کشور خواسته که با تاثیرات سوء آن روی محصولات کشاورزی مقابله کنند
جزئیات در👇👇
entekhab.ir/0020D6
🆔 @Entekhab_ir
🔹کره شمالی اعلام کرده است که دچار بدترین خشکسالی در ۳۷ سال اخیر شده است و از مردم این کشور خواسته که با تاثیرات سوء آن روی محصولات کشاورزی مقابله کنند
جزئیات در👇👇
entekhab.ir/0020D6
🆔 @Entekhab_ir
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ویدیو/ اینجا عمیقترین نقطه دریاهاست که تازه کشف شده؛ زندگی چند نوع ماهی و البته پلاستیک و زبالههای انسانی!
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir)
پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (Entekhab.ir)
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
توفان گرد و خاک یزد