👈👈 لانینا با تقویت گردش مونسونی ، بارش مازاد و سیلاب ایجاد می‌کند. IOD مثبت توان خنثی‌سازی اثر منفی ال‌نینو را دارد و IOD منفی آن را تشدید می‌نماید.
شاخص نوسان جنوبی (SOI) با سنجش اختلاف فشار داروین و تاهیتی، با مقادیر منفی (ال‌نینو) و مثبت (لانینا) همبستگی دارد. با این حال، این روابط جبری نبوده و سامانه رفتار غیرخطی نشان می‌دهد. همبودی ال‌نینو با IOD مثبت می‌تواند با تعدیل یکدیگر به مونسونی متعادل بینجامد که مؤید ضرورت تحلیل همزمان چندین شاخص اقلیمی بزرگ‌مقیاس در پیش‌بینی‌های فصلی است.
🌈🌈هفت اقلیم.محمود خسروی

🔴 رکورد گرمای بی‌سابقه در دریای شمال
در هفته گذشته، دمای آب در دریای شمال در نزدیکی سکوهای اندازه‌گیری «لیخت‌لند خوری» (Lichteiland Goeree) در سواحل هلند، به طور متوسط ۲۱٫۵ درجه سلسیوس ثبت شده است. این مقدار بالاترین رکورد از زمان آغاز اندازه‌گیری‌ها در سال ۱۹۸۴ محسوب می‌شود و رکورد قبلی مربوط به ۸ اوت ۲۰۱۸ با دمای ۲۱٫۴ درجه سلسیوس را شکسته است.
روند گرمایش و طول موج گرما
· نرخ افزایش دما: دمای سطح آب در دریای شمال در چهار دهه اخیر، حدوداً دو برابر سریع‌تر از میانگین جهانی گرم شده است. یک مطالعه علمی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که دمای سطح دریا در منطقه دریای شمال با نرخ ۰٫۳۸ درجه سلسیوس در هر دهه افزایش یافته است.
· تغییر رژیم دمایی: از سال ۲۰۱۳ به بعد، یک تغییر رژیم قابل توجه در دمای این دریا رخ داده و نرخ گرمایش به حدود ۰٫۸ درجه سلسیوس در هر دهه (بیش از دو برابر دوره قبل از ۲۰۱۳) رسیده است.
· طول موج گرما: موج گرمای دریایی فعلی تاکنون حدود ۸۰ روز ادامه داشته و یکی از طولانی‌ترین رویدادهای ثبت‌شده محسوب می‌شود.
عوامل علمی مؤثر
بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، عوامل زیر در این رویداد نقش داشته‌اند
هفت اقلیم🌈محمود خسروی

ادامه👈👈🔴 رکورد گرمای بی‌سابقه در دریای شمال
در هفته گذشته، دمای آب در دریای شمال در نزدیکی سکوهای اندازه‌گیری «لیخت‌لند خوری» (Lichteiland Goeree) در سواحل هلند، به طور متوسط ۲۱٫۵ درجه سلسیوس ثبت شده است. این مقدار بالاترین رکورد از زمان آغاز اندازه‌گیری‌ها در سال ۱۹۸۴ محسوب می‌شود و رکورد قبلی مربوط به ۸ اوت ۲۰۱۸ با دمای ۲۱٫۴ درجه سلسیوس را شکسته است.
روند گرمایش و طول موج گرما
· نرخ افزایش دما: دمای سطح آب در دریای شمال در چهار دهه اخیر، حدوداً دو برابر سریع‌تر از میانگین جهانی گرم شده است. یک مطالعه علمی در سال ۲۰۲۵ نشان داد که دمای سطح دریا در منطقه دریای شمال با نرخ ۰٫۳۸ درجه سلسیوس در هر دهه افزایش یافته است.
· تغییر رژیم دمایی: از سال ۲۰۱۳ به بعد، یک تغییر رژیم قابل توجه در دمای این دریا رخ داده و نرخ گرمایش به حدود ۰٫۸ درجه سلسیوس در هر دهه (بیش از دو برابر دوره قبل از ۲۰۱۳) رسیده است.
· طول موج گرما: موج گرمای دریایی فعلی تاکنون حدود ۸۰ روز ادامه داشته و یکی از طولانی‌ترین رویدادهای ثبت‌شده محسوب می‌شود.
عوامل علمی مؤثر
بر اساس پژوهش‌های انجام‌شده، عوامل زیر در این رویداد نقش داشته‌اند:
1. گرمایش طولانی‌مدت ناشی از تغییر اقلیم: حدود ۸۰ درصد از روند افزایشی موج‌های گرمای دریایی در دریای شمال مستقیماً به گرمایش بلندمدت نسبت داده می‌شود و تنها ۲۰ درصد به تغییرپذیری طبیعی اقیانوس‌ها مرتبط است.
3. الگوهای بزرگ‌مقیاس اقلیمی: نوسان‌های اقلیمی مانند نوسان چنددهه‌ای اطلس (AMO) و الگوی شرق اطلس (EAP) نقش کلیدی در تغییرات دمایی این منطقه ایفا می‌کنند.
5. شرایط جوی محلی: در ماه مه ۲۰۲۴، یک گردش جوی پرفشار غیرعادی بر فراز دریای بالتیک و جنوب نروژ باعث افزایش تابش خورشیدی و گرمایش شدید آب‌های دریای شمال شد، و این الگو در ماه‌های اخیر نیز تکرار شده است.
موقعیت جغرافیایی
دریای شمال بخشی کم‌عمق از اقیانوس اطلس شمالی است که میان بریتانیا و کشورهای شمال‌غرب اروپا (از جمله نروژ، دانمارک، آلمان، هلند، بلژیک و فرانسه) قرار دارد. کم‌عمق بودن این دریا باعث می‌شود که آب آن در برابر گرمایش هوا و تابش خورشید سریع‌تر از اقیانوس‌های عمیق واکنش نشان دهد.
پیامدها
· تأثیر بر اکوسیستم: موج‌های گرمای دریایی می‌توانند موجب مرگ‌ومیر گسترده در علف‌های دریایی، صدف‌ها و آب‌سپران شوند و زنجیره غذایی را مختل کنند.
· کاهش اکسیژن محلول: آب گرمتر ظرفیت نگهداری اکسیژن کمتری دارد که فشار بیشتری بر موجودات دریایی وارد می‌کند.
· تأثیر بر آب‌وهوای ساحلی: گرمای سطح دریا می‌تواند از طریق افزایش تبخیر، بر دمای هوا و بارش مناطق ساحلی تأثیر بگذارد.
· پیش‌بینی‌ها: دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند که در صورت ادامه روند انتشار گازهای گلخانه‌ای، موج‌های گرمای دریایی تا اواسط قرن به شرایط عادی تبدیل شوند. https://www.bnr.nl/nieuws/duurzaamheid/10608646/noordzee-warmer-dan-ooit-alles-wat-zuurstof-nodig-heeft-heeft-er-last-van?itm_source=https%3A%2F%2Fwww.bnr.nl%2Fnieuws%2Feconomie&itm_campaign=artikel&itm_medium=meest_gelezen

✅ انتشار «اطلس ملی گرد و غبار ایران»

📘«اطلس ملی گرد و غبار ایران» با مسئولیت مرکز تحقیقات بین‌المللی بیابان دانشگاه تهران و با همکاری علمی سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور تدوین و منتشر شد. این اطلس حاصل بیش از یک دهه مطالعات ملی، نمونه‌برداری‌های میدانی، پایش رسوبات سطحی و گرد و غبار اتمسفری و انجام آزمایش‌های فیزیکی، شیمیایی و کانی‌شناسی است.
در این مجموعه، اطلاعات در قالب نقشه‌های ملی و استانی ارائه شده و موضوعاتی از جمله:
🔸پهنه‌ها و کانون‌های مستعد تولید گرد و غبار
🔸ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی ذرات
🔸منشأ کانون‌های غبارخیز
🔸پراکنش عناصر ژئوشیمیایی
🔸مخاطرات زیست‌محیطی و پیامدهای مرتبط با سلامت انسان
مورد بررسی قرار گرفته است. این اطلس می‌تواند به‌عنوان یکی از منابع علمی پایه برای پژوهش، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در زمینه مدیریت گرد و غبار و کانون‌های غبارخیز کشور مورد استفاده قرار گیرد.

📌 متن کامل خبر در پایگاه خبری دانشگاه تهران:
https://news.ut.ac.ir/fa/news/54964

چرخه اقلیمی ال‌نینو (El Niño) بار دیگر در حال تقویت است؛ پدیده‌ای طبیعی که پویایی‌های جوی و اقیانوس‌سنجی کره زمین را به طور معناداری بازتنظیم کرده و الگوهای بارش، تغییرات دمایی و فراوانی رخدادهای حدی را در مقیاس‌های منطقه‌ای و جهانی تحت تأثیر قرار می‌دهد.
در این به‌روزرسانی کوتاه که توسط سازمان جهانی هواشناسی (WMO) منتشر شده است، آخرین پیش‌بینی‌ها و سیگنال‌های جویِ مترتب بر این چرخه مورد تحلیل قرار گرفته است که مشاهده آن برای پژوهشگران حوزه‌های علوم جوی، مخاطرات محیطی و مدیریت منابع آب حائز اهمیت است.
دیدگاه شما درباره پیامدهای احتمالی دور جدید ال‌نینو بر اکوسیستم‌ها و تنش‌های اقلیمی در منطقه غرب و جنوب‌غرب آسیا چیست؟ نظرات تخصصی خود را به اشتراک بگذارید.#EnvironmentalHazards
#Climatology #ElNino #WMO #UNUEHS #ClimateChange #ExtremeWeather #Meteorology 🌈هفت اقلیم.محمود خسروی @ClimateOverview

به مناسبت وقوع سیل مصیبت بار و فاجعه انسانی در نپال و تبت.این ترانه هموطن هنرمند خانم بینا تقدیم می گردد سه بیت ترانه جالب است :
ابر اگر از قبله آید… سخت باران می‌شود…
ابر اگر از قبله آید… سخت باران می‌شود…
شاه اگر عادل نباشد… مُلک ویران می‌شود…
خانه نزدیک دریا… زود ویران می‌شود… زود ویران می‌شود…
به یاد داشته باشیم در شرق کشور و افغانستان به رودخانه دریا می گویند.قبله اشاره به بادهای جنوب‌غربی دارد که سامانه های مدیترانه ای و سودانی وارد کشور می شود و تکامل ابرها در جنوب‌غربی نوید باران شدید می دهند
🌈هفت اقلیم.محمود خسروی

🤖 Received from bot

مظهر تاب آوری در برابر سیل فاجعه بار نپال👇👇👇

🌈 هفت اقلیم. محمود خسروی
🌊 هنگامی‌که یک ال‌نینوی نیرومند بر بستر یک سامانه‌ی اقلیمی که هرسال گرم‌تر می‌شود شکل می‌گیرد، چه رخ می‌دهد؟
بر پایه واپسین برآوردهای مرکز پیش‌بینی اقلیمی سازمان هواشناسی آمریکا (NOAA CPC)، احتمال شکل‌گیری یک ال‌نینوی بسیار نیرومند در پاییز و زمستان نیمکره‌ی شمالی (۲۰۲۶-۲۷) بیش از ۹۰ درصد برآورد شده و احتمال رسیدن آن به آستانه‌ای کم‌سابقه در بازه‌ی اکتبر تا دسامبر ۲۰۲۶ نیز ۶۹ درصد است. اگر این پیش‌بینی محقق شود، رویداد پیش‌رو می‌تواند یکی از نیرومندترین ال‌نینوهای ثبت‌شده در دوره‌ی مدرن باشد.
ولی پرسش علمی مهم‌تر، فراتر از یک رویداد واحد است.
پژوهش‌های نوین که با بازسازی داده‌های اقلیمی اقیانوس آرام از راه مرجان‌ها (در بازه‌ای نزدیک هزارساله) انجام‌شده، نشان می‌دهد تغییرپذیری ENSO در دوره‌ی اخیر به‌طور چشمگیری از خط پایه‌ی پیش از صنعتی شدن فراتر رفته است؛ گواهی که این فرضیه را تقویت می‌کند که گرمایش انسان‌ساز ممکن است شرایط زمینه‌ایِ شکل‌گیری ال‌نینو را نیز دگرگون کرده باشد.
نکته‌ی کلیدی اینجاست: ال‌نینو تنها یک ناهنجاری دمایی در اقیانوس نیست، 👇👇

👈👈👈
نکته‌ی کلیدی اینجاست: ال‌نینو تنها یک ناهنجاری دمایی در اقیانوس نیست، بلکه ریسک را در سراسر سامانه‌های به‌هم‌پیوسته منتقل می‌کند:
🔹 کشاورزی: خشکسالی، سیل و نابسامانی در عملکرد فراورده‌ها
🔹 آب: تغییر الگوی بارش و افزایش ریسک کم‌آبی
🔹 زیرساخت: افزایش رویارویی با سیل، گرمای شدید و رویدادهای حدی
🔹 انرژی: نوسان تقاضا و کاهش ظرفیت برق‌آبی
🔹 زنجیره‌ی تأمین: نوسان قیمت کالا و آشفتگی لجستیکی
🔹 بوم‌سازگان: تأثیر بر شیلات، صخره‌های مرجانی و بهره‌وری دریایی
🔹 امنیت غذایی: بر پایه‌ی برآورد برنامه‌ی جهانی غذا (WFP)، تا پایان ۲۰۲۷ ممکن است دست‌کم ۴۹ میلیون نفر دیگر با ناامنی غذایی حاد روبرو شوند.
آموزه کاربردی این واکاوی در یک زنجیره فشرده می‌شود:
پیش‌بینی ← رویارویی ← آسیب‌پذیری ← پیامد ← اقدام پیش‌دستانه
یک پیش‌بینی اقلیمی تنها زمانی ارزش‌آفرین است که سازمان‌ها آن را به تصمیم تبدیل کنند:
▪️ برای دولت‌ها: تقویت سامانه‌های هشدار زودهنگام، ذخیره‌سازی آب، آماده‌سازی بخش کشاورزی و انباشته‌های راهبردی غذا.
▪️ برای کسب‌وکارها و مشاوران: آزمایش تنش زنجیره‌ی تأمین، ارزیابی وابستگی‌های آبی، رودررویی با نوسان قیمت کالا و نیروبخشی تاب‌آوری عملیاتی.
▪️ برای پژوهشگران: بهبود اسناد علّی رویدادها (attribution)، شناخت دورپیوندهای منطقه‌ای و گسترش مدل‌سازی آمیزه‌ای اقلیم-محصول-اقتصاد.
یک نکته‌ی علمی باید روشن بماند: تغییر اقلیم، ال‌نینو را به وجود نمی‌آورد؛ ال‌نینو پدیده‌ای طبیعی است. نگرانی نوظهور این است که آیا گرمایش اقلیمی، تغییرپذیری ENSO را تشدید می‌کند و پیامدهای رویدادهای نیرومند را ژرف‌تر می‌سازد؟
ازاین‌رو، پرسش بنیادین دیگر این نیست که «آیا ال‌نینو بر ما اثر می‌گذارد؟ بالاتر از آن این است که:
کجا در معرض ریسک هستیم و پیش از رسیدن پیامدها چه می‌توانیم انجام دهیم؟
Sources: Science (2026), NOAA Climate Prediction Center, WFP and FAO.
https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7500024156869103616?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAAZ_2n4B3zFDNkrsx43t7rI2my9OvpNoK1U

🎓 روزی که دانشگاه بیرجند متولد شد...

۱۳ خرداد ۱۳۵۴؛ روزی که پس از سال‌ها پیگیری، شورای گسترش آموزش عالی با تأسیس یک مرکز آموزش عالی در بیرجند موافقت کرد.

در این مسیر، نام پروفسور محمدحسن گنجی، دانشمند برجسته بیرجندی و پدر جغرافیای نوین ایران، بیش از همه می‌درخشد؛ مردی که مسئولیت پیگیری و راه‌اندازی این مرکز را برعهده گرفت و نخستین رئیس آن شد. 📚

سرانجام در مهر ۱۳۵۶، مؤسسه آموزش عالی بیرجند به‌صورت رسمی گشایش یافت و با پذیرش ۱۲۰ دانشجو در سه رشته ریاضی، فیزیک و شیمی، فصل تازه‌ای از آموزش عالی در بیرجند آغاز شد.

از آن روز تا امروز، بیش از نیم قرن گذشته؛ اما نام کسانی که برای آمدن «دانشگاه» به بیرجند تلاش کردند، همچنان در تاریخ این شهر ماندگار است. ❤️.
#دانشگاه_بیرجند #بیرجند