*استفاده‌ها غیرمجاز از هوش مصنوعی در نوشتن مقالات علمی*
استفاده از هوش مصنوعی در نوشتن مقاله علمی، در موارد زیر کاملاً غیرمجاز و نقض آشکار اخلاق پژوهشی محسوب می‌شود:
*۱- تولید محتوای اصیل و استدلال‌های علمی:*
غیرمجازترین استفاده، واگذاری تفکر، تحلیل و نگارش اصیل علمی به هوش مصنوعی است. این شامل:
- نوشتن بخش‌های محتوایی مانند چکیده، مقدمه، تحلیل نتایج، بحث یا نتیجه‌گیری توسط هوش مصنوعی.
- تولید ایده‌ها، فرضیه‌ها یا تفسیرهای علمی نو بدون تفکر انتقادی عمیق پژوهشگر.
- خلق داده‌ها، نتایج آزمایشگاهی یا یافته‌های شبیه‌سازی‌نشده. هوش مصنوعی هرگز نباید برای ساخت یا دستکاری داده‌های تجربی استفاده شود.
*۲- انجام وظایفی که نیاز به قضاوت تخصصی انسانی دارند:*
- ارزیابی و انتخاب منابع علمی: اتکا به هوش مصنوعی برای قضاوت درباره کیفیت، ارتباط یا اعتبار منابع پژوهشی.
- استنتاج روابط علّی یا تفسیر معناداری آماری بدون نظارت و تایید متخصص حوزه.
- تصمیم‌گیری‌های اخلاقی در طراحی پژوهش یا تفسیر پیامدهای اجتماعی یافته‌ها.
*۳- تقلب آشکار و تخریب یکپارچگی علمی:*
- تولید متن‌های خلاقانه برای فرار از شناسایی سرقت علمی (پارافریز غیراصیل و اتوماتیک). منظور از پارافریز غیراصیل و اتوماتیک، بازنویسی یک متن توسط نرم‌افزار یا هوش مصنوعی است که صرفاً کلمات و ساختار جملات را به شکل مکانیکی تغییر می‌دهد، بدون اینکه نویسنده درک مفهومی از متن داشته یا محتوای جدیدی به آن بیفزاید.
- ایجاد مقاله‌های ساختگی کامل یا تولید انبوه مقالات کم‌محتوا (مقاله‌سازی سَلَمی) فقط برای افزایش رزومه.
- جعل هویت علمی: استفاده از هوش مصنوعی برای نوشتن مقاله‌ای که ادعا می‌کند نویسنده‌ای با تخصص خاص (مثلاً پزشک یا مهندس) آن را نوشته، در حالی که نویسنده فاقد آن صلاحیت است.

*خط قرمز مطلق: نقض مسئولیت‌پذیری و شفافیت:*
هرگونه استفاده مخفیانه و غیرشفاف از هوش مصنوعی که در آن:
نقش هوش مصنوعی در هر مرحله از پژوهش افشا نشود.
پژوهشگر مسئولیت کامل محتوا را نپذیرد و آن را به هوش مصنوعی نسبت دهد.

👎دلیل اصلی غیرمجاز بودن این موارد آن است که هوش مصنوعی:
فاقد قضاوت علمی، درک مفهومی و مسئولیت‌پذیری اخلاقی است.
مستعد تولید اطلاعات نادرست یا ساختگی (هالوسینیشن) واژه انگلیسی شماره زده شود است که بر پایه صداقت، اصالت فکری و مسئولیت‌پذیری انسان‌ها بنا شده است.
@AASaboury

🌍 چرا بخشی از اقیانوس اطلس در میانه گرمایش جهانی، در حال سرد شدن است؟
🌈هفت اقلیم .محمود خسروی
Rahmstorf, S., Jendrkowiak, J., Gou, R., Cheng, L., Ruiz-Angulo, A., & Björnsson, H. (2026). Multidecadal Atlantic “warming hole” heat content variations are caused by ocean heat transport, not by surface fluxes. Geophysical Research Letters, 53, e2025GL118383. https://doi.org/10.1029/2025GL118383
در حالی که دمای سطح سیاره ما روند افزایشی دارد، منطقه‌ای در اقیانوس اطلس شمالی (جنوب گرینلند و ایسلند) برخلاف این روند جهانی، به طور قابل‌توجهی سرد شده است. این پدیده که با نام حفره گرمایشی (Warming Hole) یا حباب سرد» (Cold Blob) شناخته می‌شود، موضوع مقاله جدیدی به رهبری استفان رامستورف (Stefan Rahmstorf) است.
پیش‌تر محققان در این باره بحث می‌کردند که آیا این سرمایش به دلیل کاهش انتقال گرما توسط جریان‌های اقیانوسی به این منطقه است یا به دلیل از دست رفتن بیشتر گرما از طریق سطح دریا. اکنون، تحلیل داده‌های مشاهداتی نتایج مهمی را روشن کرده است:
🔍 نکات کلیدی این پژوهش:
سرمایش در عمق آب: «حباب سرد» تنها یک پدیده سطحی نیست، بلکه نشان‌دهنده کاهش محتوای گرمایی در کل ستون آب است.
رد فرضیه از دست دادن گرمای سطحی: برخلاف برخی تصورات، منطقه افت محتوای گرمایی با افزایش هدررفت گرمای سطحی همخوانی ندارد. در واقع، داده‌ها نشان می‌دهند که هدررفت گرمای سطحی در منطقه حباب سرد کاهش یافته است.
عامل اصلی شکل‌گیری حباب سرد: تغییرات محتوای گرمایی این منطقه در طول چند دهه، ارتباط بسیار قوی‌تری با تغییرات «انتقال گرمای افقی اقیانوس» دارد تا با نوسانات شار حرارتی سطح.
تضعیف جریان‌های اقیانوسی (AMOC): این پژوهش تایید می‌کند که پدیده حباب سرد نشانه‌ای از تضعیف جریان نصف‌النهاری اقیانوس اطلس (AMOC) است، جریانی که بخش عمده‌ای از انتقال حرارت به این منطقه را بر عهده دارد.
⚠️ چرا این موضوع اهمیت دارد؟ شواهد قوی مبنی بر تضعیف AMOC یک نگرانی جدی برای جوامع و سیاست‌گذاران است. تضعیف بیشتر انتقال گرمای اقیانوس اطلس در اثر تغییرات اقلیمی، می‌تواند پیامدهای بسیار جدی و خطرناکی برای شرایط آب‌وهوایی در اروپا و دیگر نقاط جهان به همراه داشته باشد.
#تغییرات_اقلیمی #اقیانوس_شناسی #گرمایش_جهانی #حباب_سرد #جریان_اقیانوسی #محیط_زیست #پژوهش_علمی

🌍 چرا بخشی از اقیانوس اطلس در میانه گرمایش جهانی، در حال سرد شدن است؟🌈هفت اقلیم .محمود خسروی
Rahmstorf, S., Jendrkowiak, J., Gou, R., Cheng, L., Ruiz-Angulo, A., & Björnsson, H. (2026). Multidecadal Atlantic “warming hole” heat content variations are caused by ocean heat transport, not by surface fluxes. Geophysical Research Letters, 53, e2025GL118383. https://doi.org/10.1029/2025GL118383
در حالی که دمای سطح سیاره ما روند افزایشی دارد، منطقه‌ای در اقیانوس اطلس شمالی (جنوب گرینلند و ایسلند) برخلاف این روند جهانی، به طور قابل‌توجهی سرد شده است. این پدیده که با نام حفره گرمایشی (Warming Hole) یا حباب سرد» (Cold Blob) شناخته می‌شود، موضوع مقاله جدیدی به رهبری استفان رامستورف (Stefan Rahmstorf) است.
پیش‌تر محققان در این باره بحث می‌کردند که آیا این سرمایش به دلیل کاهش انتقال گرما توسط جریان‌های اقیانوسی به این منطقه است یا به دلیل از دست رفتن بیشتر گرما از طریق سطح دریا. اکنون، تحلیل داده‌های مشاهداتی نتایج مهمی را روشن کرده است:
👇👇

👍 *راهنمای کمیته اخلاق نشر بین‌المللی در استفاده از هوش مصنوعی*
بر اساس آخرین راهنمای کمیته اخلاق نشر (COPE) سال 2025، در مورد هوش مصنوعی، محورهای اصلی زیر مورد تأکید قرار گرفته‌اند:
*۱* - شفافیت و بیان شفاف
- الزام به بیان کامل استفاده از هرگونه ابزار هوش مصنوعی در فرآیند پژوهش
- ذکر دقیق ابزارها و نسخه‌ها (مانند ChatGPT-4)
- تشریح نقش AI در هر مرحله از پژوهش (ایده‌پردازی، طراحی، تحلیل داده، نگارش)
*۲* - مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی
- پژوهشگران مسئول نهایی تمام محتوای تولیدشده توسط AI هستند.
- عدم پذیرش AI به عنوان نویسنده به دلیل ناتوانی در پذیرش مسئولیت.
- ضرورت بررسی دقیق خروجی‌های AI از نظر خطا، سوگیری و سرقت علمی.
*۳* - یکپارچگی محتوایی
- ممنوعیت استفاده از AI برای تولید یا دستکاری داده‌های پژوهشی.
- اجتناب از تولید تصاویر، نمودارها یا نتایج مصنوعی توسط AI.
- حفظ اصالت اندیشه و جلوگیری از وابستگی بیش از حد به AI.
*۴* - حریم خصوصی و امنیت داده
- ممنوعیت بارگذاری داده‌های حساس در سکو‌های AI عمومی.
- رعایت مقررات حفاظت داده (مانند GDPR) در استفاده از AI.
- ارزیابی ریسک امنیتی سکو‌های AI قبل از استفاده.
*۵* - سوگیری و انصاف
- شناسایی و گزارش سوگیری‌های احتمالی در الگوریتم‌های AI.
- اجتناب از تداوم تبعیض از طریق سیستم‌های AI.
- تنوع داده‌های آموزشی و توجه به نمایندگی گروه‌های مختلف.
*۶* - مالکیت فکری و استناد
- عدم استناد به AI به عنوان منبع اولیه.
- رعایت حقوق مالکیت محتوای استفاده‌شده برای آموزش AI.
- شفافیت در تعارض منافع هنگام استفاده از ابزارهای AI تجاری.
*۷* - نظارت و ارزیابی مستمر
- ایجاد کمیته‌های نظارتی برای پایش استفاده از AI در مؤسسات.
- بررسی دوره‌ی راهنماها با توجه به سرعت تحولات فناوری.
- تدوین پروتکل‌های داخلی برای استفاده مسئولانه از AI.
@AASaboury

تحلیلی برشکل‌گیری و تشدید گنبدهای گرمایشی و امواج گرمایی شدید نیمکره شمالی   ژوئن ۲۰۲۶
🌈هفت اقلیم .محمود خسروی    2ژولای 2026
Emerton, R., Nicolas, J., Lombardi, A., & Di Napoli, C. (2026). Global heat stress intensification and its expanding footprint on the human population. Nature Climate Change, 1-8.
اگر پیگیری‌کنندهٔ نقشه‌های هم‌دما (ایزوترم) باشید، به‌خوبی می‌دانید که ژوئن ۲۰۲۶ در تاریخ اقلیم‌شناسی نوین، نقطهٔ عطفی هشداردهنده به شمار می‌رود. نگاشت دماهای بی‌پیشینه در اروپای غربی، شکستن رکوردهای گرمایشی پی‌درپی در سیبری، گرمای خفه‌کننده در خاور آسیا و موج‌های سهمگین گرمایی در جنوب غربی آمریکای شمالی، همه در یک بازهٔ زمانی کوتاه رخ‌داده‌اند. به‌عنوان اقلیم‌شناسی که روزانه با مدل‌های گردش عمومی جو (GCMs) سروکار دارد، این رویداد فراتر از یک پدیدهٔ هواشناختی صرف، مطالعهٔ موردی زنده‌ای از همکنش پیچیدهٔ «دینامیک اتمسفری» و «تغییرات اقلیمی انسان‌زاد» است.👇👇👇👇

M. Khosravi:
تحلیلی برشکل‌گیری و تشدید گنبدهای گرمایشی و امواج گرمایی شدید نیمکره شمالی   ژوئن ۲۰۲۶
هفت اقلیم .محمود خسروی    2ژولای 2026
Emerton, R., Nicolas, J., Lombardi, A., & Di Napoli, C. (2026). Global heat stress intensification and its expanding footprint on the human population. Nature Climate Change, 1-8.
اگر پیگیری‌کنندهٔ نقشه‌های هم‌دما (ایزوترم) باشید، به‌خوبی می‌دانید که ژوئن ۲۰۲۶ در تاریخ اقلیم‌شناسی نوین، نقطهٔ عطفی هشداردهنده به شمار می‌رود. نگاشت دماهای بی‌پیشینه در اروپای غربی، شکستن رکوردهای گرمایشی پی‌درپی در سیبری، گرمای خفه‌کننده در خاور آسیا و موج‌های سهمگین گرمایی در جنوب غربی آمریکای شمالی، همه در یک بازهٔ زمانی کوتاه رخ‌داده‌اند. به‌عنوان اقلیم‌شناسی که روزانه با مدل‌های گردش عمومی جو (GCMs) سروکار دارد، این رویداد فراتر از یک پدیدهٔ هواشناختی صرف، مطالعهٔ موردی زنده‌ای از همکنش پیچیدهٔ «دینامیک اتمسفری» و «تغییرات اقلیمی انسان‌زاد» است.
مقالهٔ اخیر منتشرشده در مجلهٔ Nature Climate Change (DOI: 10.1038/s41558-026-02670-5) که به‌طور ویژه به فراکاوی موج‌های گرمایی هم‌زمان در نیمکرهٔ شمالی پرداخته، لایه‌های متعددی از علت‌شناسی این پدیده را آشکار کرده است. در این نوشتار، از دیدگاه اقلیم‌شناختی، این لایه‌ها را از سطحی به ژرف‌تر بررسی می‌کنیم.
لایهٔ نخست: علل بی‌واسطهٔ هواشناختی – گنبد گرمایی و پدیدهٔ بندالی جوی (Blocking)
هر موج گرمایی شدید با الگوی فشار جوی ویژه‌ای آغاز می‌شود. در اواخر ژوئن ۲۰۲۶، یک پشتهٔ پرفشار بزرگ و بسیار پایدار (Heat Dome) در تراز میانی جو (۵۰۰ هکتوپاسکال) بر فراز اروپا و شمال آفریقا شکل گرفت. ویژگی متمایز این رویداد، پدیدهٔ بلوکینگ یا بندالی جوی بود.
در وضعیت عادی، امواج راسبی (امواج بلند غربی) به‌صورت تدریجی از باختر به خاور حرکت کرده و جریان هوا را جابه‌جا می‌کنند. ولی در این دوره، یک سامانهٔ پرفشار بسیار پایدار، همچون ترمزی قوی، مانع از جابه‌جایی این امواج شد. این بلوکینگ در نقشه‌های ارتفاع ژئوپتانسیل به شکل حرف یونانی امگا (Ω) قابل مشاهده بود: دو سامانهٔ کم‌فشار در هر دو سوی (اقیانوس اطلس در غرب و روسیه در شرق) و یک پرفشار نیرومند در میانه.
سازوکار فیزیکی گرمایش شدید در گنبد گرمایشی:
فرونشینی دینامیکی هوا (Subsidence): در مرکز پرفشار، هوا به‌صورت نزولی حرکت کرده، تحت فشرده‌سازی بی‌دَررُو قرار می‌گیرد و گرم می‌شود. این فرونشینی نه‌تنها دما را افزایش می‌دهد، بلکه نم نسبی را به شدت کاهش داده و پوشش ابری را از بین می‌برد. بنابراین، تابش مستقیم خورشیدی در بلندترین روزهای سال (اطراف انقلاب تابستانی) به سطح زمین می‌رسد.
انحراف رودباد (جت‌استریم:) جت‌استریم جنب‌حاره‌ای به سمت شمال جابه‌جا شد و هوای گرم و خشک عرض‌های پایین‌تر را به عرض‌های میانی و حتی بالاتر منتقل کرد. این آشفتگی با کاهش گرادیان دمایی قطب-حاره در پیوند است که در لایهٔ سوم بررسی می‌شود.
لایهٔ دوم: بازخوردهای سطحی و عوامل تشدیدکننده – خشکی خاک و امواج گرمایی دریایی
الگوی پرفشار جوی به‌تنهایی کافی نیست؛ سطح زمین نیز نقش کلیدی ایفا می‌کند. مقالهٔ یادشده بر دو بازخورد برجسته تأکید دارد:
بازخورد رطوبت خاک-دما (Soil Moisture-Temperature Feedback): مناطق مرکزی و شرقی اروپا در ماه‌های می و ژوئن ۲۰۲۶ با خشکسالی شدید روبرو بودند. خاک خشک، برخلاف خاک مرطوب، انرژی دریافتی از خورشید را صرف تبخیر و تعرق (فرآیند خنک‌کننده) نمی‌کند، بلکه بیش از ۹۰ درصد آن را به‌صورت گرمای محسوس (Sensible Heat) به جو بازمی‌گرداند. این امر حلقهٔ بازخورد مثبت ایجاد می‌کند که مدل‌ها نشان می‌دهند تا ۴۰ درصد به دامنهٔ دمای روزانه افزوده است.
امواج گرمایی دریایی (Marine Heatwaves): دمای سطح آب دریای مدیترانه و بخش شمالی اقیانوس اطلس حدود ۲ تا ۳ درجه سلسیوس بالاتر از میانگین بلندمدت بود. این آب‌های گرم نه‌تنها اثر خنک‌کنندگی ساحلی را کاهش دادند، بالاتر از آن با افزایش نم مطلق جو، شاخص گرمای شرجی (نقطهٔ شبنم) را به‌طور قابل‌توجهی بالا بردند. ترکیب گرما و رطوبت بالا، خطر فیزیولوژیکی جدی برای انسان ایجاد می‌کند، زیرا سازوکار تعریق و دفع گرمای بدن مختل می‌شود.
لایهٔ سوم: بستر بلندمدت – تغییر اقلیم و تغییرپذیری طبیعی
تغییر اقلیم انسان‌زاد، شدت و احتمال وقوع هم‌زمان این رویدادها را به‌طور چشمگیری افزایش داده است:
تغییر سطح پایهٔ دما (Baseline Shift): افزایش میانگین دمای جهانی نزدیک ۱٫۳ درجه سلسیوس نسبت به دورهٔ پیشاصنعتی، سبب شده هر موج گرمایی بر پایهٔ دمایی بالاتر سوار شود. الگویی که در دههٔ ۱۹۵۰ ممکن بود دمای ۳۵ درجه‌ای ایجاد کند، امروز به سادگی به ۴۰ درجه یا بیشتر می‌رسد.

تقویت گرمایش قطبی (Arctic Amplification) و نابسامانی امواج راسبی: گرمایش پرشتاب‌تر قطب شمال (۲ تا ۳ برابر میانگین جهانی) گرادیان دمایی قطب-حاره را کاهش داده، جت‌استریم را ضعیف‌تر و موج‌دارتر کرده است. نتیجه، افزایش ماندگاری الگوهای بلوکینگ و کاهش مهاجرت طولی آنهاست. بر پایه مقاله، فراوانی رویدادهای بلوکینگ هم‌زمان در نیمکرهٔ شمالی از دههٔ ۱۹۸۰ تاکنون نزدیک شش برابر شده است.
نوسان‌های طبیعی: هرچند ال نینوی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ در حال تضعیف بود، ولی همچنان از طریق پیوند از دور (Teleconnections) به شکل‌گیری پشتهٔ پرفشار کمک کرد. بااین‌حال، اجبار انسان‌زاد (Anthropogenic Forcing) این سیگنال طبیعی را به‌طور قابل‌توجهی تقویت کرده است.
لایهٔ چهارم: شب‌های گرم و اثر جزیرهٔ گرمایشی شهری
تمرکز صرف بر دمای بیشینه نادرست است. از دیدگاه اقلیم‌شناسی زیستی، دمای کمینهٔ شبانه (Minimum Temperature) عامل کلیدی کشندگی است. در بسیاری از شهرهای اروپایی، دمای شبانه هرگز به زیر ۲۵ درجه سلسیوس نرسید. عدم افت دما به کمتر از ۲۲ درجه، فرصت بازیابی فیزیولوژیکی بدن را از بین می‌برد. سهم جزیرهٔ گرمایشی شهری (Urban Heat Island) در کلان‌شهرهایی مانند پاریس، مادرید و رم بیش از ۱٫۵ درجه سلسیوس بوده است.
پیامدهای آینده و نتیجه‌گیری
ژوئن ۲۰۲۶ نه یک هشدار، بلکه اعلانی روشن از درون رفت به رژیم اقلیمی نوین است؛ رژیمی که در آن موج‌های گرمایی هم‌زمان فراگیر، به‌جای استثنا، به‌قاعده تبدیل می‌شوند. زیرساخت‌های شهری و کشاورزی ما همچنان بر پایهٔ اقلیم گذشته طراحی‌شده‌اند و با شرایط آینده سازگار نیستند.
اقلیم‌شناسی دانش چراها است، نه اگرها. ما سازوکارهای فیزیکی و دینامیکی این رویداد را به‌خوبی می‌شناسیم. گام بعدی، گذار از درک چرایی به مدیریت معلول است: کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای (رویکرد ریشه‌ای) و تقویت سازگاری (رویکرد تطبیقی) باید به‌صورت هم‌راستا پیگیری شوند.
از مخاطبان متخصص و پویندگان محیط‌زیست دعوت می‌شود تا سازوکارهای احتمالی دیگر مؤثر در این رویداد را مطرح کنند. تغییر نگاه از پدیدهٔ هواشناختی لحظه‌ای (Weather) به الگوی اقلیمی بلندمدت (Climate) ضروری است.
#اقلیم‌شناسی #گرمایش_جهانی #موج_گرمایی #بلوکینگ_جوی #تغییر_اقلیم #NatureClimateChange

🌈هفت اقلیم: محمود خسروی شاخص گرما (Heat Index) بر اساس دمای هوا و رطوبت نسبی. این نمودار دمای «احساس‌شده» توسط بدن انسان را در شرایط مختلف دما و رطوبت نشان می‌دهد. با افزایش رطوبت نسبی، توانایی بدن برای خنک‌سازی از طریق تعریق کاهش می‌یابد و دمای ظاهری به‌طور قابل‌توجهی بالاتر از دمای واقعی هوا می‌رود. نواحی رنگی سطوح خطر را مشخص می‌کنند: احتیاط (زرد)، احتیاط شدید (نارنجی روشن)، خطر (نارنجی تیره) و خطر شدید (قرمز). مقادیر ارائه‌شده برای نقاط سایه‌دار محاسبه شده‌اند؛ در معرض مستقیم نور خورشید، دمای احساس‌شده می‌تواند تا ۸ درجه سلسیوس بیشتر شود.
این نمودار تأکید می‌کند که گرما و رطوبت به‌صورت ترکیبی بر سلامت انسان تأثیر می‌گذارند و در شرایط «خطر شدید» خطر گرمازدگی و اختلالات قلبی-عروقی به‌طور جدی افزایش می‌یابد.

بازنشر از صفحه لینکدین:
Roberta Boscolo
· 2nd
Climate & Energy Leader at WMO | Earthshot Prize Advisor | Board Member | Climate Risks & Energy Transition Expert
🌈هفت اقلیم:محمود خسروی
یک بازنمایی بصری جدید و برجسته، همهٔ رویدادهای ال‌نینیو و لا نینیا را از سال ۱۹۷۹ تاکنون ،یعنی تقریباً پنج دهه از تغییر فاز اقیانوس با گرمایش، سپس سرمایش و سپس گرمایش دوباره  نقشه‌برداری کرده است. این بازنمایی بصری در لحظه‌ای کلیدی منتشرشده است: 👇👇👇👇👇

بازنشر از صفحه لینکدین:
Roberta Boscolo
· 2nd
Climate & Energy Leader at WMO | Earthshot Prize Advisor | Board Member | Climate Risks & Energy Transition Expert
🌈🌈هفت اقلیم:محمود خسروی
یک بازنمایی بصری جدید و برجسته، همهٔ رویدادهای ال‌نینیو و لا نینیا را از سال ۱۹۷۹ تاکنون ،یعنی تقریباً پنج دهه از تغییر فاز اقیانوس با گرمایش، سپس سرمایش و سپس گرمایش دوباره  نقشه‌برداری کرده است. این بازنمایی بصری در لحظه‌ای کلیدی منتشرشده است: سازمان جهانی هواشناسی تأیید کرده که ال‌نینیوی جدیدی در ژوئن ۲۰۲۶ شکل گرفته و پیش‌بینی می‌شود تا زمستان آینده تقویت شود.
تاریخچهٔ موجود در این داده‌ها، هشداری است که ارزش خواندن دارد:
ال‌نینیوی «فوق‌العاده» سال‌های ۱۹۹۷–۱۹۹۸ نزدیک ۱۶ درصد از مرجان‌های جهان را از بین برد و موجب وقوع سیل، خشکسالی و آتش‌سوزی‌های گسترده در قاره‌های مختلف شد.
ال‌نینیوی ۲۰۱۵–۲۰۱۶ با دمای بی‌سابقهٔ جهانی، آتش‌سوزی‌های جنگلی در اندونزی، خشکسالی از اتیوپی تا کارائیب و بزرگ‌ترین جهش سالانهٔ دی‌اکسید کربن ثبت‌شده تا آن زمان هم‌زمان بود.
هر ال‌نینیوی گذشته در جهانی خنک‌تر رخ‌داده است. این رویداد نوین در اقیانوسی شکل می‌گیرد که هم‌اکنون در وضعیتی استثنایی و رکوردشکن از گرما قرار دارد؛ به‌ویژه پس از موج‌های گرمایی دریایی پیاپی در امسال. نگرانی صرفاً به تأثیرات مستقل این رویداد محدود نمی‌شود، بالاتر از آن به انباشته شدن آن بر پایهٔ گرمایی‌ای است که پیوسته در حال افزایش است.
دقیقاً به همین دلیل است که ENSO (نوسان جنوبی ال‌نینیو) یکی از دقیق‌ترین سیگنال‌های مورد رصد در کرهٔ زمین به شمار می‌رود. جابه‌جایی اندک دما کمتر از یک درجه در اقیانوس آرام حاره‌ای به سرعت بر محصول کشاورزی، مخازن برق‌آبی، مسیر طوفان‌ها و تقاضای برق در همهٔ قاره‌ها تأثیر می‌گذارد.
آنچه در آینده رخ خواهد داد، به این بستگی دارد که جهان تا چه اندازه این سیگنال را در حوزه‌های کشاورزی، منابع آب و انرژی به‌درستی بخواند و پیش از پیش آمدن آثار آن، آمادگی بایسته را پیشه کند، نه پس‌ازآن. نزدیک به پنجاه سال دادهٔ تاریخی به ما دقیقاً نشان می‌دهد ال‌نینیو چه توانایی‌هایی دارد. پرسش اصلی این است که آیا این رویداد را به‌عنوان یک غافلگیری تلقی می‌کنیم یا به عنوان هشداری که به‌وضوح هست.
📊 منابع داده: NOAA، Golden Gate Weather Services، NCEI

📢 به نام خداوند بخشندهٔ مهربان
با کمال تأسف و اندوه فراوان، خبر شهادت مظلومانهٔ مهندس خالد قادری زه از دانشجویان پیشین گروه اقلیم‌شناسی را تسلیت عرض می‌کنم.
شب گذشته، این فرزند برومند دیار سیستان و بلوچستان، در جریان حملات ناجوانمردانهٔ آمریکا به ایستگاه هواشناسی ایرانشهر، در حین انجام مأموریت خطیر دیدبانی و خدمت به جامعه، به درجهٔ رفیع شهادت نائل آمد.
🔻 حمله به اماکن غیرنظامی و زیرساخت‌های عمومی همچون مراکز هواشناسی، نه‌تنها نقض آشکار کنوانسیون‌های بین‌المللی و حقوق بشر دوستانه است، بلکه اقدامی علیه تمامی علوم و خدماتی محسوب می‌شود که برای تأمین امنیت و آرامش جامعه انجام می‌گیرند.
🔹 شهید قادری، از دانشجویان ممتاز کارشناسی و کارشناسی ارشد دانشگاه سیستان و بلوچستان بودند. پایان‌نامهٔ کارشناسی ارشد ایشان با عنوان:
«بررسی خشکسالی و تحلیل روند دوره‌های خشک کوتاه‌مدت ایرانشهر با استفاده از مدل زنجیره مارکف»
زیر نظر اینجانب و یکی از همکاران ارجمند انجام شد و خوشبختانه مقالهٔ حاصل از آن در مجلهٔ علوم محیطی دانشگاه شهید بهشتی به چاپ رسید. این اثر، گواهی بر دقت علمی و تعهد ایشان به پیشرفت دانش اقلیم‌

این اثر، گواهی بر دقت علمی و تعهد ایشان به پیشرفت دانش اقلیم‌شناسی در کشور عزیزمان است.
روح بلند این شهید والامقام، قرین رحمت الهی و همنشین ارواح طیبهٔ شهدا باد. این ضایعهٔ سنگین را به خانوادهٔ محترم ایشان، جامعهٔ بزرگ هواشناسی، اقلیم‌شناسان، دانشگاهیان و همهٔ مردم شریف ایران صمیمانه تسلیت می‌گویم.
یادشان گرامی، راهشان پررهرو باد.
#شهید_خالد_قادری
#ایرانشهر
#ایستگاه_هواشناسی
#جامعه_اقلیم_شناسی
#هواشناسی_ایران
#حمله_به_زیرساخت_های_علمی
#دانشگاه_سیستان_و_بلوچستان
#محکومیت_جنایت_آمریکا
#علوم_جو

هفت اقلیم.محمود خسروی   ترجمه پست: Jeff Berardelli
@WeatherProf
واکاوی سه‌بعدی و داده‌های زیرسطحی نشان می‌دهد که پدیدهٔ ال‌نینیو وارد مرحله‌ای کاملاً بی‌سابقه شده است. داده‌های جوی تازه تأیید می‌کنند که این چرخه بار دیگر فراتر از انتظارات آشکارشده و برای درک شدت واقعی آن باید فراتر از سطح آب به لایه‌های ژرف زیرسطحی نگاه کرد؛ جایی که موتور اصلی این رویداد اقلیمی نهفته است.
مدل‌سازی‌ها و تصویربرداری‌های سه‌بعدی بر پایه داده‌های واقعی، تصویر روشنی از ابعاد کم‌سابقهٔ این رخداد ارائه می‌کنند:
ناهنجاری دمایی ژرف: دمای آب در ژرفاهای اقیانوس تا نزدیک ۹ درجهٔ سلسیوس بالاتر از اندازه بهنجار ثبت شده است. این توده‌های عظیم آب گرم رو به حرکت به سمت شرق و صعود به لایه‌های بالایی اقیانوس آرام مرکزی هستند.
گسترش پایدار: چنین مقادیر بالایی از گرما در تاریخ مشاهدات بسیار کمیاب بوده و روند گسترش آن همچنان ادامه دارد.
چندلایه بودن پدیده: مقاطع زیرسطحی نشان می‌دهد که عملاً با یک سوپر ال‌نینیو روبه‌رو هستیم؛ چرخه‌ای که با پشتوانهٔ انرژی عظیم خود، همچنان در حال بازتولید و پیشروی است.
با صعود این حجم بزرگ از انرژی حرارتی به سطح آب در بخش شرقی اقیانوس آرام استوایی، پیش‌بینی می‌شود دمای سطحی به‌شدت افزایش یابد. اوج این رویداد در دسامبر می‌تواند جریان جت‌استریم جنب حاره ای را تقویت کرده و زمستانی بسیار فعال و پرمخاطره رقم بزند. شواهد علمی نشان می‌دهد که این ال‌نینیو از تمام الگوهای شناخته‌شدهٔ پیشین فراتر رفته و وارد قلمرویی کاملاً نوین شده است.
#Hydroclimatology #ElNino #SynopticClimatology #ClimateChange #AtmosphericScience #Oceanography

هفت اقلیم.محمود خسروی   ترجمه پست: Jeff Berardelli
@WeatherProf
واکاوی سه‌بعدی و داده‌های زیرسطحی نشان می‌دهد که پدیدهٔ ال‌نینیو وارد مرحله‌ای کاملاً بی‌سابقه شده است. 👆👆

هفت اقلیم 🌈محمود خسروی
✈️ کانتریل‌ها (Contrails): ردپای طبیعی هواپیماها، نه توطئه
بسیاری از ما ردهای سفید و طولانی هواپیماهای تجاری را در آسمان دیده‌ایم و گاهی شنیده‌ایم که «این‌ها مواد شیمیایی هستند که برای آلوده‌کردن کشورها پاشیده می‌شوند». واقعیت علمی کاملاً متفاوت است.
کانتریل‌ها (Condensation Trails) پدیدهٔ کاملاً طبیعی و شناخته‌شدهٔ فیزیکی هستند. موتورهای جت مقدار زیادی بخار آب، دی‌اکسید کربن و ذرات ریز (مثل ذرات دوده) تولید می‌کنند. در ارتفاع پرواز هواپیماهای تجاری (معمولاً ۹ تا ۱۲ کیلومتر)، دما بسیار پایین است (اغلب زیر −۴۰ درجه سانتی‌گراد) و فشار هوا کم. در این شرایط، بخار آب خروجی موتور به سرعت منجمد می‌شود و بلورهای یخ تشکیل می‌دهد. این بلورها همان ابر نازک و خطی هستند که ما به عنوان کانتریل می‌بینیم.
دو عامل اصلی تعیین می‌کنند که کانتریل چقدر ماندگار باشد:
رطوبت نسبی جو در آن ارتفاع
دمای هوا
اگر جو خشک باشد، کانتریل سریع تبخیر می‌شود و ناپدید می‌گردد. اگر رطوبت بالا باشد، می‌تواند ساعت‌ها باقی بماند و حتی پخش شود و شبیه ابرهای سیروس به نظر برسد. این دقیقاً همان سازوکاری است که در آزمایشگاه‌ها و مدل‌های جوی بارها تأیید شده است.
هیچ شواهد علمی معتبری وجود ندارد که نشان دهد هواپیماهای تجاری تجاری به‌طور سیستماتیک مواد شیمیایی سمی برای «آلوده‌کردن کشورها» یا کنترل جمعیت پخش می‌کنند. آنچه به نام «کم‌تریل» یا توطئه‌های مشابه مطرح می‌شود، معمولاً بر اساس مشاهدهٔ دیداری کانتریل‌های پایدار و تفسیر نادرست آن‌ها شکل گرفته است. سازمان‌های هواشناسی، آژانس‌های فضایی و مراکز تحقیقاتی جوی در سراسر جهان این پدیده را به‌عنوان بخشی طبیعی از فیزیک جو توضیح می‌دهند.
شناخت علمی پدیده‌ها به ما کمک می‌کند از روایت‌های ترسناک و بدون پشتوانه فاصله بگیریم. آسمان هنوز هم جای زیبایی برای تماشای فیزیک واقعی است.
#علم #هواشناسی #کانتریل #فیزیک جو #تفکرانتقادی #هوانوردی

با درود و احترام به جامعه علمی، پژوهشگران، استادان دانشگاه و متخصصان حوزه محیط‌زیست و سیاست‌گذاری عمومی،
هفت اقلیم 🌈محمود خسروی
مطالعه نوشتار اخیر منتشرشده در پایگاه Science Feedback با نام واکاوی تفصیلی رویداد ال نینوی ۲۰۲۶ و اطلاعات نادرست درباره تغییر اقلیم که در تاریخ ۱۰ اوت ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده است، بایستگی بازنگری جدی درروش رویارویی ما با پدیده‌های اقلیمی و به‌ویژه چگونگی انتقال‌یافته‌های علمی به جامعه را مورد تأکید قرار می‌دهد. این گزارش واکاوی، افزون بر تأیید رخداد یک رویداد ال نینوی قابل‌توجه در امسال، هشدار می‌دهد که این پدیده طبیعی نه‌تنها به تشدید فرین‌های آب‌وهوایی در مقیاس جهانی خواهد انجامید، بالاتر از آن به‌مثابه بستر مناسبی برای رواج دادن اطلاعات نادرست اقلیمی مورد بهره‌برداری گروه‌های مخالف اقدامات زیست‌محیطی قرار خواهد گرفت. از دیدگاه روش‌شناختی، باارزش‌ترین دستاورد مفهومی این نوشتار، جداسازی نظام‌مند میان دو سطح کاملاً متمایز از تغییرپذیری اقلیمی است: نخست، نوسانات کوتاه‌مدت برآمده از چرخه بهنجار النینو-لانینا (ENSO) که در بازه‌های زمانی ۹ تا ۱۲ ماهه رخ می‌دهند و دوم، روند بلندمدت گرمایش