مارگارت همیلتون؛ زنی که نرم‌افزار آپولو ۱۱ رو ساخت

وقتی اسم آپولو ۱۱ میاد، همه یاد آرمسترانگ میفتن. ولی پشت این مأموریت، مارگارت همیلتون بود؛ اولین برنامه‌نویس پروژه آپولو و سرپرست تیم مهندسی نرم‌افزار در MIT. اون زمانی وارد این حوزه شد که برنامه‌نویسی هنوز جایگاه امروز رو نداشت.

مهم‌ترین دستاوردش تو فرود آپولو ۱۱ رقم خورد. کامپیوتر فضاپیما اورلود کرد و هشدار خطا داد، ولی نرم‌افزاری که طراحی کرده بود، خودکار وظایف کم‌اهمیت رو کنار گذاشت و منابع رو روی کارهای حیاتی متمرکز کرد. همین باعث شد فرود با موفقیت پیش بره. این موفقیت کار یک تیم بود، ولی نقش همیلتون در طراحی و قابلیت اطمینان نرم‌افزار تعیین‌کننده بود.

همیلتون به جدی گرفته شدن مهندسی نرم‌افزار کمک کرد. عکس معروفش کنار پشته کدهای چاپ‌شده آپولو یادآوری می‌کنه پشت هر اتفاق بزرگ، فقط سخت‌افزار نیست؛ کد و تصمیم‌های درست هم نقش دارن. سال ۲۰۱۶ مدال آزادی ریاست‌جمهوری آمریکا رو گرفت.

در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، در ۹۰ سالگی درگذشت. با رفتنش یکی از چهره‌های تأثیرگذار تاریخ مهندسی نرم‌افزار رو از دست دادیم؛ زنی که کارش بخشی از مسیر رسیدن انسان به ماه بود.

@ClickUniversity

معرفی ۱,۰۰۰+ منبع و کامپوننت کاربردی برای Shadcn UI.

اگر در پروژه‌های فرانت‌اند خود از Shadcn UI یا Tailwind CSS استفاده می‌کنید، این پکیج جدید از سمت Shadcn Space کارتون رو به‌شدت راحت و سریع می‌کنه!
دیگه نیازی نیست اجزای تکراری UI رو از صفر طراحی کنید؛ این مجموعه شامل بیش از ۱,۰۰۰ ابزار و کامپوننت آماده‌ست که به‌صورت Copy-Paste می‌تونید توی پروژه‌هاتون (React / Next.js) استفاده کنید:

۴۹۰+ کامپوننت مدرن و قابل سفارشی‌سازی (Buttons, Forms, Inputs و...)

۴۸۰+ بلوک ساختاری آماده (Hero sections, Pricing, Dashboard blocks و...)

۷۷+ بلوک انیمیشنی به همراه Motion Design Prompts

۲۸ صفحه کامل وب‌سایت آماده استفاده.

۱۲ قالب (Template) پروژه

۳ مدل داشبورد مدیریتی

۱۴+ وب‌اپلیکیشن کامل (شامل سیستم Kanban، ای‌میل، چت و...)

تمرکز اصلی این مجموعه روی بالا بردن سرعت توسعه پروژه‌ها بدون افت کیفیت و زیبایی رابط کاربریه.
لینک مشاهده و مطالعه پست در daily.dev:

🔗 Link

@ClickUniversity

تلاش عجیب و هوشمندانه یک مدل هوش مصنوعی برای تخریب محیط تست خود!

اخبار جدید از گزارش‌های داخلی OpenAI نشون میده یکی از مدل‌های جدید هوش مصنوعی این شرکت در حین ارزیابی و انجام تسک‌ها، کارهای عجیبی انجام داده تا شکست خودش در تست‌ها رو مخفی کنه:

ابتدا سعی کرده با ساخت فایل‌های ورودی ساختگی و تقلبی سیستم تصحیح (Grader) رو دور بزنه و ارزیابی رو گول بزنه!
وقتی این ترفند جواب نداده، ابزارها و نرم‌افزارهای مورد نیاز خودش رو پاک کرده!
در نهایت هم شروع کرده به حذف دایرکتوری‌های اصلی سیستم؛ به این امید که سیستم کلاً کرش کنه و ماشین جایگزین بشه تا تست ریست بشه!

این رفتارهای دور زدن و تخریبی (موسوم به رفتارهای پنهانکارانه یا Alignment issues) نشون میده پایش ابزارها و امنیت محیط‌های سندباکس (Sandbox) در مدل‌های پیشرفته تا چه حد حائز اهمیته.

@ClickUniversity

چرا بهترین برنامه نویس ها دارن کوچ میکنن به سمت لینوکس؟

ببین در ظاهر شاید این سوال ساده باشه و سریع جواب بدی و بگی : اره چون سبکه و مصرف رم کمتری داره بهتره و ازین جواب های کلیشه‌یی.
اما موضوع عمیق تر از اون چیزی هست که فکر میکنی، پیشنهاد من اینکه این ویدیو یوتیوب رو ببین تا دید عمیق تری داشته باشی نسبت به این موضوع و بفهمی که چرا بهترین برنامه‌نویس ها میرن سمت لینوکس.

@ClickUniversity

توسعه دهنده‌های React باید هر هفته یه سر به سایت خبرنامه ( This Week In React) بزنن که چون اتفاقات و ابزار های جدیدی که در طول هفته منتشر میشن رو اونجا خبرشو میزاره.
برای اینکه از تکنولوژی و علم دنیا عقب نمونی مجبوری همیشه خودت رو با استفاده از ابزار ها و وبسایت های خبری اپدیت نگه داری و این ( This Week In React) یکی از اونهاست.

@ClickUniversity

وقتی آپدیت می‌کنی، ولی نرم‌افزار بدتر می‌شه!
باگ عجیب Apple Watch در watchOS 27
بیا اول تصور کنیم داریم پیاده‌روی می‌کنیم؛ ساعت قدم‌ها رو درست می‌شماره، اما مسافتی که نشون می‌ده اشتباهه!
این دقیقاً مشکلیه که در مقاله‌ای از گاوین آندِرِگ مطرح شده: بعد از به‌روزرسانی به watchOS 27، مسافت پیاده‌روی در بعضی شرایط کمتر از مقدار واقعی ثبت می‌شه؛ درحالی‌که تعداد قدم‌ها می‌تونه درست باشه.
اما نکته‌ی فنی این ماجرا چیه؟

۱. شمارش قدم با محاسبه‌ی مسافت فرق داره
ساعت برای تشخیص قدم‌ها از حسگرهای حرکتی استفاده می‌کنه. اما برای تخمین مسافت، به اطلاعات بیشتری نیاز داره.
یک مدل ساده از محاسبه‌ی مسافت:

Distance = Steps × Step Length

یعنی:
مسافت = تعداد قدم‌ها × طول هر قدم
مثلاً اگر ۱۰۰۰ قدم برداری و میانگین طول هر قدم ۰٫۷ متر باشه، مسافت تخمینی می‌شه ۷۰۰ متر.
حالا اگه نرم‌افزار طول هر قدم رو اشتباه تخمین بزنه، ممکنه تعداد قدم‌ها درست باشه، اما مسافت اشتباه محاسبه بشه!

۲. چرا GPS می‌تونه تفاوت ایجاد کنه؟
هنگام پیاده‌روی در فضای باز، ساعت می‌تونه از GPS برای تخمین مسافت استفاده کنه.
اما در پیاده‌روی‌های عادی یا محیط‌های بسته، ممکنه بیشتر به داده‌های حرکتی و مدل تخمین طول قدم وابسته باشه.
البته GPS هم خطا داره؛ مخصوصاً در محیط‌های شهری شلوغ یا جاهایی که سیگنال ضعیفه.

۳. کالیبراسیون یعنی چی؟
کالیبراسیون یعنی دستگاه رو با داده‌های واقعی تنظیم کنیم تا تخمین‌هاش دقیق‌تر بشن.
برای مثال، دستگاه با مقایسه‌ی حرکت واقعی و داده‌های حسگرها می‌تونه تخمین بهتری از طول قدم داشته باشه.
اگر مدل تخمین یا نحوه‌ی پردازش داده‌ها بعد از یک آپدیت تغییر کنه، ممکنه دقت اندازه‌گیری هم تغییر کنه.

۴. نکته‌ی مهم برای ما برنامه‌نویس‌ها
این ماجرا فقط درباره‌ی ساعت هوشمند نیست؛ یک درس مهم درباره‌ی نرم‌افزاره:
درست بودن ورودی‌ها، لزوماً به معنی درست بودن خروجی نیست.
ممکنه حسگر داده‌ی صحیح تولید کنه، اما الگوریتم پردازش اشتباه باشه.
تست کردن یک قابلیت در یک شرایط، تضمین نمی‌کنه که در شرایط دیگه هم درست کار کنه.
آپدیت نرم‌افزار باید با تست‌های رگرسیون همراه باشه؛ یعنی مطمئن بشیم قابلیت‌های قبلی خراب نشده‌اند.

@ClickUniversity

تا حالا به این فکر کردی که وقتی کاربر از هوش مصنوعی سؤال می‌پرسه، به‌جای نمایش یه لودینگ تکراری، می‌تونی وضعیت پردازش رو با انیمیشن‌های جذاب نمایش بدی؟
اینجاست که Thinking Orbs وارد می‌شه.
یه ابزار برای ساخت انیمیشن‌های تعاملی و جذاب در رابط‌های کاربری هوش مصنوعیه؛ مخصوصاً وقتی داری چت‌بات یا AI Agent می‌سازی.

میتونی برای چندین تا حالت یه انیمیشن بزاری مثلا برای :

Reasoning

Searching

Connecting

و چندین تای دیگه که میتونید برید داخل سایتش نگاهی بیندازید.

🔗 Link

@ClickUniversity

وقتی بک‌اند می‌نویسی، قبل از اینکه فرانت‌اند رو بهش وصل کنی، باید مطمئن بشی API درست کار می‌کنه.

و Hoppscotch یه ابزار رایگانه که می‌تونی باهاش درخواست‌های API مثل "GET" و "POST" رو ارسال کنی و پاسخ سرور رو ببینی؛ بدون اینکه برای هر تست کد جدا بنویسی.
برای تست APIهای پروژه‌های Django و FastAPI هم کاربردیه.

لینک سایت

@ClickUniversity

آقا یه کتابخانه پایتونی هستش به نام Polars.
این کتاب برای پردازش و تحلیل دادهاست یعنی وقتی حجم زیادی اطلاعات داریم، می‌تونیم ازش برای مرتب‌کردن، فیلترکردن، محاسبه و استخراج نتیجه استفاده کنیم.
و موتور این کتابخانه با Rust نوشته شده که یعنی سرعت Rust در پردازش داده‌ها، با سادگی کار با Python ترکیب شده.

@ClickUniversity

شما درین مقاله یاد میگیرید که با استفاده از زبان پایتون یه AI Agent رو از صفر درست کنین.
این مقاله چه چیزهایی یادت می‌ده:

۱. ابزار دادن به هوش مصنوعی (Tool Calling)

مثلاً یک تابع پایتون می‌نویسی تا وضعیت سفارش را از دیتابیس بخواند و هوش مصنوعی بتواند درخواست اجرای آن را بدهد.

۲. حلقه اجرای عامل (Agent Loop)

مدل درخواست می‌دهد، برنامه ابزار را اجرا می‌کند، نتیجه را به مدل برمی‌گرداند و این روند تا رسیدن به پاسخ ادامه پیدا می‌کند.

۳. حافظه (Memory)

تاریخچه مکالمه را نگه می‌داری تا عامل بتواند پیام‌های قبلی و نتایج ابزارها را در درخواست‌های بعدی هم در نظر بگیرد.

این آموزش از Python و رابط برنامه‌نویسی Anthropic استفاده می‌کند و هدفش پیاده‌سازی عامل بدون فریم‌ورک‌های هماهنگ‌کننده‌ای مثل LangChain است.

@ClickUniversity

شما دراین مقاله خواهید فهمید که چرا هنوز سازمان ها بزرگ در ساله ۲۰۲۶ ترجیح میدن به جای ریکت از انگیولار استفاده کنن و چه دلیلی وجود داره که هنوز انتخاب اولشون انگیولار هستش.

@ClickUniversity

هوش مصنوعی رابطه تاریخی «کار» و «درآمد» رو به چالش کشیده. ما در مواجهه با این تغییر، ناچاریم یکی از این سه ارزش رو فدا کنیم: امنیت اقتصادی، پیشرفت علمی، یا استقلال فردی.

نویسنده در این مقاله می‌پرسه: آیا ابزارهایی که ساخته‌ایم، هنوز در خدمت ارزش‌های ما هستند؟

لینک اصلی:
🔗 Link

@ClickUniversity

تصور کن یه سایت وجود داشته باشه که از صفر بهت برنامه‌نویسی یاد بده، برات تمرین تعیین کنه و حتی در پایان بعضی مسیرها بهت مدرک بده!
اسمش freeCodeCampـه؛ یه پلتفرم آموزشی رایگان برای کسایی که می‌خوان برنامه‌نویسی رو جدی شروع کنن.

چی می‌تونی توش یاد بگیری؟
🔹 HTML و CSS
🔹 JavaScript
🔹 Python
🔹 SQL
🔹 Backend Development

نکته جذابش چیه؟
فقط قرار نیست ویدیو ببینی و رد بشی! با تمرین و پروژه یاد می‌گیری و می‌تونی مهارت‌هات رو به‌صورت عملی تقویت کنی.
دیگه چه بهتر ازین.
پ.ن:پیشنهاد میکنم یه سر بهش بزنید.

🔗 Link

@ClickUniversity

این ‏Exercism یک پلتفرم رایگان برای تمرین برنامه‌نویسیه که کمک می‌کنه با حل مسئله، نوشتن کد و دریافت بازخورد، مهارتت رو قوی‌تر کنی. طبق سایت رسمی، از ۸۴ زبان برنامه‌نویسی و هزاران تمرین پشتیبانی می‌کنه.
چه‌کارهایی می‌تونی باهاش انجام بدی:
۱. حل تمرین‌های واقعی
۲. تمرین با زبان دلخواهت
۳. بهتر کردن کیفیت کد

یه مثال ساده:
فرض کن تمرین ازت می‌خواد تابعی بنویسی که تشخیص بده یک عدد زوج است یا فرد.
و بعد طبق چیزی که گفته میایی این کد رو مینویسی:

function isEven(number: number): boolean {
  return number % 2 === 0;
}

این پلتفرم رایگانه قشنگ تمام تمرین هات رو دنبال میکنه ٬ برای اونایی که میخوان خودشون رو تقویت کنن و هیی میگن که ما کجا تمرین کنیم که خودمون رو تقویت کنیم بفرما اینم از سایتش که دیگه بهانه یی نیست.

@ClickUniversity

دستگیری یک کارمند سابق OpenAI توسط اف‌بی‌آی به جرم کار گذاشتن دستگاه شنود در دفتر کار.
فرد دستگیرشده: «عبدالرحمن الفوزان» (Abdulrahman Alfozan)، یک تبعه عربستان سعودی و کارمند سابق تیم محصول شرکت OpenAI که از ژوئیه ۲۰۲۵ در این شرکت مشغول به کار بوده و پس از این ماجرا اخراج شده است.

جرم: او متهم است که یک دستگاه ضبط صدا و شنود پنهانی را در پشت پورت USB یک تلویزیون در دفتر OpenAI جاسازی کرده است. این دستگاه مجهز به رمزنگاری پیشرفته، قابلیت مانیتورینگ صوتی و مکانیزمی برای انتقال داده‌ها به منظور فرار از شناسایی بوده است.

@ClickUniversity

گیت هاب قراره یه همایشی رو برگزار کنه که ، در اون همایش میاد ابزار ها ،قابلیت‌های که قراره اضافه بکنه رو معرفی میکنه.
و به شکرت کنندگان یه کارت مجزا میده و میتونن اون کارت رو یادگاری نگهدارن.

این همایش از ۲۸ اکتبر تا ۲۹ اکتبر هستش و شما میتونین به صورت مجازی ثبت نام کنین و شرکت کنین و لینک ثبت نام رو این زیر قرار میدم.

🔗 Link

@ClickUniversity

ببین ربات‌ها به کجا رسیدن!

این ربات انسان‌نمای چینی توی مسابقه دوی ۱۰۰ متر با مانع شرکت کرده؛ می‌دوه، تعادلش رو حفظ می‌کنه و از موانع رد می‌شه!

پشت این حرکات، هوش مصنوعی، کلی سنسور و الگوریتم‌های پیچیده قرار داره.

فکرش رو بکن، چند سال دیگه ربات‌ها قراره چه کارهایی انجام بدن!

@ClickUniversity

ایلان ماسک از ماشین جدید ساخته شده توسط Tesla و SpaceX رونمایی کرد

این ماشین میتونه تو جاده‌هایی که حالت معکوس هستن هم حرکت کنه که فعلا همچین جاده‌هایی نداریم ولی اپشنشو داره، اسمش رودستر هست می‌تونه سریع‌تر از ماشین‌های فرمول یک پیچ‌ها رو رد کنه

شتاب 0 تا 100 توی بالاترین مدل حدود 0.59 ثانیه‌اس🔥

از اپشنای پرایدمون بگیم بهشون، از رقابت میکشن عقب :))

@ClickUniversity

یه موتوری داریم به نام LittleJS که یه موتو باز سازی سبک و متن باز برای ساخت بازی با زبان JS هستش.
یعنی به‌جای اینکه تمام سیستم‌های یک بازی را از صفر بنویسی، از امکانات آماده‌ی آن استفاده می‌کنی و منطق بازی خودت را با کد پیاده‌سازی می‌کنی.
چه چیزهایی در اختیارت می‌گذارد:

۱. ساخت محیط و کاراکتر

۲. فیزیک و برخورد

۳. صدا و افکت

۴. گرافیک سه‌بعدی

برای کار با این LittleJS به چه چیزهایی نیاز دارید:

JavaScript

HTML و Canvas

LittleJS

TypeScript

🔗 Link

@ClickUniversity

حتما براتون سوال شده تسلا رودستر جدید که این بالا در مورد اش گفتیم واقعاً چطوری کار می‌کنه؟
اول از همه، این ماشین پرواز نمی‌کنه. و میشه گفت فقط یک پرش کنترل شده

ـ پرش با هوای فشرده :
دو تا مخزن با مجموع ۶۰۰ لیتر، حدود ۲۵۰ کیلو هوای فوق‌فشرده توش ذخیره می‌شه . این هوا از ۱۰ نازل با نیرویی حدود ۸۰ کیلونیوتن بیرون می‌زنه، یعنی تقریباً ۸ تن نیرو . همون نیروییه که ماشین رو از زمین بلند می‌کنه، توی هوا می‌چرخونه و بعد آروم فرود میاره .

ـ فن مکش زیر بدنه :
برای اینکه ماشین بتونه وارونه هم حرکت کنه، یه فن زیرش هست که نیرویی حدود دو برابر جاذبه ایجاد می‌کنه . یعنی ماشین رو محکم به سطح می‌چسبونه، حتی وقتی سر و تهِ.

ـ کنترل وضعیت :
همون ۱۰ نازل فقط برای پرش نیستن. وسط هوا هم مدام نیروی ریز می‌دن تا ماشین بچرخه، تعادلش حفظ بشه و پایدار فرود بیاد .

اما اینجا یه نکته مهم هست!
نسخه‌ای که می‌تونه بپره، برای خیابان غیرقانونیه. نسخه‌ای که قانونیه، اصلاً پیشرانه ( همین قابلیت پرش) نداره.
یعنی فعلاً نمی‌شه ماشینی داشت که هم بپره، هم تو خیابان برونه.

و یه چیز دیگه که کمتر گفته می‌شه
اون نسخه‌ای که پیشرانه داره، فعلاً هر بار شارژ مجدد مخزن گازش دو تا شش ساعت طول می‌کشه . تسلا می‌گه می‌خواد این زمان رو به ۳۰ دقیقه برسونه، ولی هنوز اتفاق نیفتاده، پس یعنی چندین ساعت انتظار برای چند ثانیه هیچجان ۰ـ۰

پ.ن: تسلا گفته ۲۰۲۸ عرضه میشه ولی خب با توجه به تعویق در وعده های تسلا باید ببینم چی میشه ؛)

@ClickUniversity

معرفی Olivares AI؛ مدیریت یکپارچه تمام ابزارهای هوش مصنوعی کدنویسی روی سرور شخصی شما!

ابزار Olivares AI به شما اجازه می‌ده که تا تمام ایجنت‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی خودتون (مانند Claude Code و Codex) رو در یک محیط واحد و کنار یکدیگر اجرا کنید.
برخی از قابلیت‌های کلیدی:

اجرای همزمان: ایجنت‌ها می‌تونن روی پروژه‌های مختلف کار کنن، مهارت‌های MCP رو به اشتراک بزارن و کارها رو به یکدیگر تحویل بدن.

مدیریت تیمی و امنیت: امکان اتصال به ارائه‌دهنده هویت، ساخت فضای کاری مجزا برای هر تیم و تعیین دقیق سطوح دسترسی.

نظارت و کنترل کامل: رصد هزینه‌ها و سشن‌ها در لحظه، امکان سرکشی به کارهای در حال اجرا و دکمه توقف اضطراری کل سیستم.

میزبانی اختصاصی: تمام این فرآیندها به‌طور کامل روی سرورهای خودِ شما اجرا میشه(همون سیستم خودمون).

برای آشنایی بیشتر با این ابزار، روی این متن بزنید.

@ClickUniversity