درس‌هایی از چهار سال نوشتن یک خبرنامه هفتگی

یک وبلاگ‌نویس حوزه‌ی .NET بعد از چهار سال و انتشار ۲۱۰ شماره‌ی هفتگی از خبرنامه ‌اش، چهار درس مهم را مطرح می‌کند:

تداوم از نبوغ مهم‌تر است.

آموزش دادن باعث سریع‌تر شدن یادگیری می‌شود.

مفاهیم پایه مثل Modular Monolith، قوانین کسب‌وکار مبتنی بر Domain، قراردادهای API، Idempotency و Outbox Pattern عمر بیشتری از فریم‌ورک‌ها دارند.

بازخورد مخاطبان باعث می‌شود بهتر و دقیق‌تر فکر کنیم.

او همچنین دیدگاه مثبتی نسبت به AI Coding Agentها دارد و معتقد است با ورود هوش مصنوعی به برنامه‌نویسی، مفاهیم پایه اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند؛ چون همین اصول به یک چک‌لیست برای بررسی و ارزیابی کد تولیدشده توسط AI تبدیل می‌شوند.

🔗 Read

@ClickUniversity

این ElevenLabs یک پلتفرم هوش مصنوعی برای کار با صدا و محتوای صوتیه که این قابلیت هارو داره :

متن به صدا

سفارش سازی صدای ‌آپلود شده

دوبله فیلم

تولید موسیقی با پرامپت

ساخت افکت صوتی

ساخت Agentهایی که می‌تونه با کاربر صحبت کنه، پیام بخونه و حتی عملیات انجام بده؛ برای Customer Support خیلی کاربردیه.

این ElevenLabs پکیج های مخصوص پایتون و تایپ اسکریپت داره برا برنامه نویس های پایتون کار و تایپ اسکریپت کار و با این کار میتونید حرکت های خفنی بزنید.
از همه مهم تر از زبان فارسی هم پشتیبانی میکنه.

🔗 Link

@ClickUniversity

این سایت AudioCN هست و اگر با React + shadcn/ui کار می‌کنی، خیلی جالبه.

یک مجموعه از کامپوننت‌های آماده Audio UI برای React و shadcn/ui است؛ یعنی به‌جای اینکه خودت از صفر Audio Player، Waveform، Mixer، Fader و... بسازی، می‌تونی کامپوننت‌ها رو وارد پروژه‌ات کنی.
در مجموع سایت الان ۲۳ کامپوننت معرفی می‌کند.
و مهمترین چیزی که وجود داره اینکه قابل شخصی سازیه میتونی سخصی سازی بکنی.

🔗 Link

@ClickUniversity

تولد سلول‌های مجازی؛ سرمایه‌گذاری ۲.۱ میلیارد دلاری غول‌های هوش مصنوعی در زیست‌شناسی!

شرکت‌های بزرگ فناوری از جمله Meta، Google DeepMind و Isomorphic Labs به همراه نهادهای معتبر علمی (Biohub، NIH و وزارت انرژی آمریکا) دست به دست هم دادن و یک بودجه عظیم ۲.۱ میلیارد دلاری رو برای استانداردسازی داده‌های زیستی جهت آموزش هوش مصنوعی اختصاص دادن.

هدف نهایی این پروژه، ساخت یک «سلول مجازی» (Virtual Cell) شبیه‌سازی‌شده است که می‌تونه رفتار دقیق سلول‌های واقعی رو پیش‌بینی کنه.

چرا این اتفاق یک انقلاب بزرگ محسوب میشه و چه فوایدی داره؟

کشف و ساخت داروها با سرعت نور:
به‌جای فرآیندهای طولانی و چندساله آزمایشگاهی، هوش مصنوعی می‌تونه واکنش سلول به داروهای مختلف رو در چند ثانیه شبیه‌سازی کنه و زمان کشف دارو رو از چند سال به چند ماه کاهش بده.

پزشکی شخصی‌سازی‌شده (Personalized Medicine):
درمان‌ها و داروها دقیقاً بر اساس ساختار ژنتیکیِ منحصربه‌فردِ هر بیمار طراحی می‌شن تا بیشترین کارایی و کمترین عوارض رو داشته باشن.

کاهش چشمگیر تست‌های حیوانی و هزینه‌ها:
میلیون‌ها آزمایش پرهزینه، زمان‌بر و چالش‌برانگیزِ حیوانی جای خودشون رو به شبیه‌سازی‌های کامپیوترپایه (In Silico) می‌دن.

درک عمیق‌تر بیماری‌های پیچیده:
امکان شبیه‌سازی نحوه درگیر شدن سلول با سرطان، بیماری‌های ویروسی، جهش‌های ژنتیکی و حتی فرآیند پیری فراهم میشه.

@ClickUniversity

خوب nodejs هم اپدیت داد البته نسخه current.
پیش نهاد من اینکه اگه خواستین از نود جی اس استفاده کنین همیشه از نسخه LTS استفاده کنید چون نسخه یی هستش که پشتیبانی زمانیش زیاده نسبت به نسخه current.

🔗 Link

@ClickUniversity

انگار این ماه اکتبر ماهیه که همه دارن آپدیت میدن.

این nextjs هم اومد آپدیت داد اما آپدیت معمولی نداد که یه دو تا باگ ساده رو فیکس کنه.
تمرکز اصلی این آپدیت روی سرعت توسعه، کاهش حجم، React 19.3 و ابزارهای AI Agent هستش.
برای اطلاعات بیشتر روی این متن کلیک کنید.

@ClickUniversity

این Bootstrap 6 Alpha هم معرفی شد و تغییرات خوبی رو هم در داخلش دیده میشه.
اما همچنان نسخه پایدار bootstrap 5 هستش و به عنوان اخرین نسخه از سریه bootstrap 5 که منتشر میشه نسخه v5.4.0 هستش و بعد این bootstrap نسخه 6 رو منتشر میکنه.

@ClickUniversity

هوش مصنوعی می‌تونه تو چند دقیقه یه رابط کاربری شیک بسازه، ولی ظاهر خوب لزوماً به معنی تجربه کاربری خوب نیست.
طراحی فقط چیدن دکمه‌ها و انتخاب رنگ نیست؛ مهم اینه که کاربر بتونه راحت و بدون سردرگمی به هدفش برسه.
هوش مصنوعی می‌تونه سرعت طراحی رو بالا ببره، اما جای شناخت کاربر و حل مسئله رو نمی‌گیره.
توی این مقاله، نویسنده دقیق‌تر توضیح داده که چرا طراحی سریع با طراحی اصولی فرق داره:

🔗 Link

@ClickUniversity

چرا یک زبان برنامه‌نویسی برای یک نفر لذت‌بخشه، اما برای شخص دیگه آزاردهنده؟

این مقاله درباره تجربه شخصی برنامه‌نویس‌ها هنگام کار با زبان‌های مختلف و اهمیت درک دیدگاه و نیازهای دیگران در طراحی زبان‌های برنامه‌نویسی صحبت می‌کنه.

🔗 Read

@ClickUniversity

یه آسیب‌پذیری جدی توی تلگرام دسکتاپ پیدا شده. شناسه‌ش CVE-2026-107181 و سطح خطرش هم بالاست.

مشکل از یه جداکننده بوده که escape نشده بود. یعنی چی؟ یعنی توی لینک‌های tg://، پارامترها می‌تونستن به عنوان دستور جداگانه تفسیر بشن. مهاجم با استفاده از هندلر interpret: می‌تونسته کاری کنه که فایل‌های سیستم قربانی، بدون هیچ تأییدی، به کانال خودش ارسال بشه. فقط با یه کلیک.

تمام نسخه‌های قدیمی‌تر از 7.2.9 تحت تأثیرن. این یعنی اگه هنوز آپدیت نکردی، همین الان در معرض خطری.

خطرناک‌ترین بخشش هم سرقت پوشه tdata هست. اون پوشه کلیدهای نشست تلگرامته. اگه مهاجم بهش دست پیدا کنه، می‌تونه کامل اکانتت رو تصاحب کنه. نه فقط فایل‌های معمولی.

پس اگه تلگرام دسکتاپ داری، برو نسخه 7.2.9 یا بالاتر رو نصب کن. این نسخه وصله رو داره. تا اون موقع هم روی لینک ناشناس کلیک نکن. مخصوصاً اونایی که با tg:// شروع می‌شن.

اگه از کلاینت غیررسمی استفاده می‌کنی هم بهتره تا انتشار وصله، برگردی به نسخه رسمی.

@ClickUniversity

گوگل تو رویداد Gemini at Work 2026 یه ابزار جدید معرفی کرده به اسم Gemini Agent. یه ایجنت کاری که فرقش با چت‌بات معمولی اینه که بهش هدف می‌دی، نه دستور.

یعنی به جای اینکه مرحله‌به‌مرحله بگی چیکار کنه، می‌گی این کار رو انجام بده و خودش نقشه می‌کشه، ابزارها رو انتخاب می‌کنه و تا آخر پیش می‌بره.

می‌تونه به Gmail، Drive، Docs، Slack، Microsoft 365 و حتی Salesforce و Jira وصل بشه. از جواب دادن ساده و تولید محتوا تا کد زدن و اجراش رو خودش انجام می‌ده.

نکته جالبش اینه که تو انتخاب مدل محدود به گوگل نیست. بسته به نوع کار، می‌تونه بین مدل‌های Gemini خودش و Claude از Anthropic یکیش رو انتخاب کنه و کار رو به اون بسپاره.

این یعنی گوگل اولین شرکتیه که یه ایجنت کاری متصل به زیرساخت‌های سازمانی رو به‌صورت عمومی معرفی کرده.

@ClickUniversity

یه سایت خیلی خفن برای یادگیری Git.

گیت رو به شکل Interactive یاد می‌گیرید و می‌تونید Branch، Merge، Rebase و بقیه دستورات رو با محیط گرافیکی تمرین کنید.
به‌جای اینکه فقط دستورها رو حفظ کنید، نتیجه‌شون رو می‌بینید و می تونه براتون جالب باشه برای یادگیری.

🔗 Link

@programming_codiing

استارلینک به سراغ اپراتورهای تلفن همراه شما می‌آید.

اسپیس‌ایکس توافق کرده است که با پرداخت حدود ۸ میلیارد دلار به صورت نقد، یک پورتفوی سراسری از طیف فرکانسی کم‌باند ۸۰۰ مگاهرتز (800MHz low-band spectrum) را از شرکت سرمایه‌گذاری خصوصی Grain Management خریداری کند ( اما این معامله در انتظار تایید نهایی کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا یا همان FCC است).

امواج با فرکانس کم‌باند (مانند ۸۰۰ مگاهرتز) قابلیت عبور عالی از موانع فیزیکی مانند دیوارهای ساختمان‌ها، درختان و موانع طبیعی را دارند و مسافت‌های طولانی را پوشش می‌دهند.

از آنجا که اکثر گوشی‌های هوشمند موجود در بازار در حال حاضر از باند ۸۰۰ مگاهرتز پشتیبانی می‌کنند، کاربران برای استفاده از خدمات موبایل استارلینک نیازی به خرید گوشی ماهواره‌ای اختصاصی یا گران‌قیمت نخواهند داشت.
انتشار این خبر تأثیر فوری بر بازار گذاشت و ارزش سهام این غول‌های مخابراتی یعنی T-Mobile، Verizon و AT&T را حدود ۶ درصد کاهش داد.

@ClickUniversity

وقتی بیشتر از چشمات به یه AI اعتماد می‌کنی نتیجه ش میشه همین، کافیه فقط یه مورد رو از قلم بندازید تا به مرز نابودی بری، میگی نه! مطلب پایین رو بخون

یه مدل هوش مصنوعی از شرکت Anthropic یه پیام جعلی درباره یه قتل حل‌نشده به وب‌سایت پلیس فیلادلفیا فرستاده. خودش نوشته: «ممکنه اطلاعاتی درباره این پرونده داشته باشم. یادم میاد کسی با توصیفات ذکرشده رو تو اون منطقه دیدم. اگه این اطلاعات مفیده با من تماس بگیرید.»

این پیام ۱۸ جولای ثبت شده. پلیس می‌گه به‌عنوان اسپم علامت‌گذاری شده و هرگز به تیم تحقیقات نرسیده. ولی Anthropic تا ۷ اکتبر به پلیس خبر نداده. پلیس فیلادلفیا این تأخیر دو ماهه رو غیرقابل قبول خوند.

ماجرا فقط به این یه مورد ختم نمی‌شه. تو گزارش رسمی Anthropic چند تا رفتار دیگه هم افشا شده. مدل‌های Claude تو دو مورد داده‌های عمومی که معمولاً پولی بود رو رایگان گرفتن. از یه نقص نرم‌افزاری تو یه ابزار دانشگاهی استفاده کردن. با سرویس‌های کوتاه‌کننده URL محدودیت‌ها رو دور زدن. تو یه مورد دیگه هم ۱۹ درخواست ویزا از سایت وزارت خارجه آمریکا ثبت کرده بودن.

به مدل‌ها گفته شده بود حساب نسازن و کار مخرب نکنن، ولی ارسال فرم صریحاً ممنوع نشده بود.

دولت آمریکا واکنش نشون داده. FTC گفته این حادثه به «نیروی ابرهوش» گزارش داده شده و این کار اختیاری نیست. شرکت‌های هوش مصنوعی باید فوراً هر رویداد امنیتی رو افشا کنن.

خود Anthropic دسترسی ایجنت‌هاش به اینترنت زنده رو برای همه ارزیابی‌های داخلی قطع کرده.

این اولین باریه که یه هوش مصنوعی خودمختار سعی کرده با مقامات تماس بگیره و اطلاعات جعلی بده. قبلاً هم OpenAI به خاطر هک یه پورتال سلامت استرالیا توسط یه ایجنت خودمختار عذرخواهی کرده بود.

@ClickUniversity

مارگارت همیلتون؛ زنی که نرم‌افزار آپولو ۱۱ رو ساخت

وقتی اسم آپولو ۱۱ میاد، همه یاد آرمسترانگ میفتن. ولی پشت این مأموریت، مارگارت همیلتون بود؛ اولین برنامه‌نویس پروژه آپولو و سرپرست تیم مهندسی نرم‌افزار در MIT. اون زمانی وارد این حوزه شد که برنامه‌نویسی هنوز جایگاه امروز رو نداشت.

مهم‌ترین دستاوردش تو فرود آپولو ۱۱ رقم خورد. کامپیوتر فضاپیما اورلود کرد و هشدار خطا داد، ولی نرم‌افزاری که طراحی کرده بود، خودکار وظایف کم‌اهمیت رو کنار گذاشت و منابع رو روی کارهای حیاتی متمرکز کرد. همین باعث شد فرود با موفقیت پیش بره. این موفقیت کار یک تیم بود، ولی نقش همیلتون در طراحی و قابلیت اطمینان نرم‌افزار تعیین‌کننده بود.

همیلتون به جدی گرفته شدن مهندسی نرم‌افزار کمک کرد. عکس معروفش کنار پشته کدهای چاپ‌شده آپولو یادآوری می‌کنه پشت هر اتفاق بزرگ، فقط سخت‌افزار نیست؛ کد و تصمیم‌های درست هم نقش دارن. سال ۲۰۱۶ مدال آزادی ریاست‌جمهوری آمریکا رو گرفت.

در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، در ۹۰ سالگی درگذشت. با رفتنش یکی از چهره‌های تأثیرگذار تاریخ مهندسی نرم‌افزار رو از دست دادیم؛ زنی که کارش بخشی از مسیر رسیدن انسان به ماه بود.

@ClickUniversity

معرفی ۱,۰۰۰+ منبع و کامپوننت کاربردی برای Shadcn UI.

اگر در پروژه‌های فرانت‌اند خود از Shadcn UI یا Tailwind CSS استفاده می‌کنید، این پکیج جدید از سمت Shadcn Space کارتون رو به‌شدت راحت و سریع می‌کنه!
دیگه نیازی نیست اجزای تکراری UI رو از صفر طراحی کنید؛ این مجموعه شامل بیش از ۱,۰۰۰ ابزار و کامپوننت آماده‌ست که به‌صورت Copy-Paste می‌تونید توی پروژه‌هاتون (React / Next.js) استفاده کنید:

۴۹۰+ کامپوننت مدرن و قابل سفارشی‌سازی (Buttons, Forms, Inputs و...)

۴۸۰+ بلوک ساختاری آماده (Hero sections, Pricing, Dashboard blocks و...)

۷۷+ بلوک انیمیشنی به همراه Motion Design Prompts

۲۸ صفحه کامل وب‌سایت آماده استفاده.

۱۲ قالب (Template) پروژه

۳ مدل داشبورد مدیریتی

۱۴+ وب‌اپلیکیشن کامل (شامل سیستم Kanban، ای‌میل، چت و...)

تمرکز اصلی این مجموعه روی بالا بردن سرعت توسعه پروژه‌ها بدون افت کیفیت و زیبایی رابط کاربریه.
لینک مشاهده و مطالعه پست در daily.dev:

🔗 Link

@ClickUniversity

تلاش عجیب و هوشمندانه یک مدل هوش مصنوعی برای تخریب محیط تست خود!

اخبار جدید از گزارش‌های داخلی OpenAI نشون میده یکی از مدل‌های جدید هوش مصنوعی این شرکت در حین ارزیابی و انجام تسک‌ها، کارهای عجیبی انجام داده تا شکست خودش در تست‌ها رو مخفی کنه:

ابتدا سعی کرده با ساخت فایل‌های ورودی ساختگی و تقلبی سیستم تصحیح (Grader) رو دور بزنه و ارزیابی رو گول بزنه!
وقتی این ترفند جواب نداده، ابزارها و نرم‌افزارهای مورد نیاز خودش رو پاک کرده!
در نهایت هم شروع کرده به حذف دایرکتوری‌های اصلی سیستم؛ به این امید که سیستم کلاً کرش کنه و ماشین جایگزین بشه تا تست ریست بشه!

این رفتارهای دور زدن و تخریبی (موسوم به رفتارهای پنهانکارانه یا Alignment issues) نشون میده پایش ابزارها و امنیت محیط‌های سندباکس (Sandbox) در مدل‌های پیشرفته تا چه حد حائز اهمیته.

@ClickUniversity

چرا بهترین برنامه نویس ها دارن کوچ میکنن به سمت لینوکس؟

ببین در ظاهر شاید این سوال ساده باشه و سریع جواب بدی و بگی : اره چون سبکه و مصرف رم کمتری داره بهتره و ازین جواب های کلیشه‌یی.
اما موضوع عمیق تر از اون چیزی هست که فکر میکنی، پیشنهاد من اینکه این ویدیو یوتیوب رو ببین تا دید عمیق تری داشته باشی نسبت به این موضوع و بفهمی که چرا بهترین برنامه‌نویس ها میرن سمت لینوکس.

@ClickUniversity

توسعه دهنده‌های React باید هر هفته یه سر به سایت خبرنامه ( This Week In React) بزنن که چون اتفاقات و ابزار های جدیدی که در طول هفته منتشر میشن رو اونجا خبرشو میزاره.
برای اینکه از تکنولوژی و علم دنیا عقب نمونی مجبوری همیشه خودت رو با استفاده از ابزار ها و وبسایت های خبری اپدیت نگه داری و این ( This Week In React) یکی از اونهاست.

@ClickUniversity