معماری رابط کاربری از کجا به کجا رسید؟

MVC، MVP، MVVM
و معماری‌های مختلف UI از کجا اومدن؟

با بزرگ‌تر شدن اپلیکیشن‌ها، روش ساخت رابط کاربری هم تغییر کرد و الگوهای مختلفی برای مدیریت منطق، state و نمایش به وجود اومدن.

در این مقاله روند Martin Fowler
تکامل معماری UI رو بررسی می‌کنه.

🔗 Read

@ClickUniversity

وقتی AI خودش تصمیم می‌گیره فایل‌هات رو پابلیک کنه!
محققان امنیتی Glow Security گزارش دادن که AI Coding Agentها بیش از ۱۳ هزار اسکرین‌شات داخلی رو از بیشتر از ۳۰۰ سازمان روی ریپازیتوری‌های عمومی GitHub منتشر کردن.

این تصاویر شامل اطلاعات صورتحساب مشتری‌ها، پنل‌های مالی داخلی و حتی قابلیت‌هایی بودن که هنوز منتشر نشده بودن. نکته عجیب‌تر اینه که در موارد بررسی‌شده، خبری از هک شدن سیستم‌ها نبوده؛ Agent فقط برای انجام کاری که بهش سپرده شده بود، راهی برای آپلود عکس پیدا کرده!

این اتفاق یه نکته مهم درباره Coding Agentها رو یادآوری می‌کنه:
هر چیزی که به AI اجازه انجامش رو می‌دی، لزوماً به این معنی نیست که می‌فهمه کِی نباید انجامش بده.
🔗 Link

@ClickUniversity

تاحالا شده که خواسته باشی پروژتو تو فاز توسعه اونهم تو لوکال پابلیک کنی و بعد داخل موبایل ببینی تست کنی یا اینکه ب مشتری نشون بدی؟

این ابزار ngrok دقیقا میاد همین کارو برا ما می‌کنه پروژه لوکال مارو پابلیک می‌کنه و یه لینکی میده بهمون و ازون لینکه میتونیم برا مقاصد مختلف استفاده بکنیم.
به عنوان مثال این لینکه لوکال شماست:

localhost:3000

و ngrok میاد اون رو تبدیل به این

https://example.ngrok.app

می‌کنه.
بدون اینکه یه هاست اجاره کنید.
سیستم شما میشه یه هاست.

پ.ن:اگه سیستم شما خاموش بشه دیگه اون لینک هم اعتبار نداره کار نمیده و باید پروژه دوباره با ngrok ران بشه تا یه لینک جدید بهتون بده.

@ClickUniversity

شرکت OpenAI سه محقق ایمنی خودش رو اخراج کرد.

قضیه ازین قراره که این شرکت اومده بود ۳ محقق خودش رو به دلیل نشت اطلاعات به یه گروه ایمنی هوش مصنوعی خارج از شرکت٬ اخراج کرد.
عامیانش بگم همون فروش اطلاعات که این کار باعث شد که خط مشی های شرکت رو نقض کنه.

@ClickUniversity

جاوااسکریپت در ES2026 چه چیز هایی رو اورده؟

نسخه‌ی ECMAScript 2026 چند قابلیت کاربردی به JavaScript اضافه کرده که بعضی کارهای تکراری و دردسرساز رو خیلی ساده‌تر می‌کنن.
اینم از لیست چیز هایی که اضافه کرده:

Map          → getOrInsert()
AsyncIterator → Array.fromAsync()
Iterator     → concat()
Error        → isError()
Binary       → Base64 / Hex
JSON         → rawJSON()
Math         → sumPrecise()

برای کسب اطلاعات بیشتر به این لینک مراجعه فرمایید.

@ClickUniversity

شده بخوایید چند تا ترمینال تو VSCodeهمزمان باز کنید؟
اینجایی که تو عکس خط کشیدم اینکار رو خیلی تمیز انجام میده

🐾 @CodeCat_Dev

گوگل تو دو تا جبهه‌ی کاملاً متفاوت همزمان داره جلو می‌ره و هر دو تاش هم خبر بزرگیه.

اول، پروژه‌ی Suncatcher. گوگل اولین ماهواره‌ش رو با موشک SpaceX فرستاده فضا. هدف چیه؟ می‌خوان ببینن می‌تونن مراکز داده‌ی (دیتا سنتر) هوش مصنوعی رو ببرن بالای سر زمین. منطقش هم ساده‌ست؛ اون بالا خورشید تقریباً همیشه می‌تابه و خنک‌کردن هم رایگانه. ولی یه مشکل اساسی هست. تو فضا هوا نیست که تراشه‌ها رو خنک کنه. برای همین گوگل مجبوره تراشه‌های TPU رو هر بیست دقیقه خاموش کنه تا داغ نکنن. ضمناً تشعشعات فضایی هم می‌تونه دیتاها رو خراب کنه. فعلاً فقط یه ماهواره فرستادن و قراره سال ۲۰۲۷ دو تای دیگه هم بفرستن. این پروژه هنوز تو مرحله‌ی تحقیقاتیه و تا تجاری‌شدن فاصله‌ی زیادی داره.

دوم، مدل Gemini 4 Argon. گوگل از قدرتمندترین مدل هوش مصنوعیش تا امروز رونمایی کرده. این مدل به‌طور خاص روی امنیت سایبری و برنامه‌نویسی تمرکز داره. دسترسی بهش فعلاً محدوده و فقط متخصص‌های امنیت سایبری از طریق یه برنامه‌ی خاص می‌تونن باهاش کار کنن. گوگل می‌خواد با این مدل هم با OpenAI رقابت کنه هم با Anthropic. ظرفیت خروجیش به یه میلیون توکن رسیده و تو تست‌های امنیتی عملکرد خوبی داشته. قیمت استفاده‌ش هم بعد از دوره‌ی آزمایشی برای هر میلیون توکن ورودی چهار دلار و خروجی بیست دلاره.

جمع‌بندی: گوگل هم داره زیرساخت آینده‌ی هوش مصنوعی رو تو فضا تست می‌کنه، هم مدل‌های زبانی رو برای کارهای تخصصی‌تر و حساس‌تر آماده می‌کنه.

@ClickUniversity

درون PostgreSQL چه می‌گذرد؟

PostgreSQL
فقط یک Database ساده نیست؛ پشت Queryهایی که می‌نویسیم، سیستم پیچیده‌ای از Storage، Query Processing، Transactions و موارد دیگه وجود داره.
این مجموعه با معرفی Internals و معماری PostgreSQL شروع می‌شه.

🔗 Link

@ClickUniversity

چگونه OpenAI با یک باگِ یک‌ساله هک شد؟

داستان ازین قرار بود که یه باگی در کتابخانه Libheif وجود داشت توسعه دهنده های این کتابخانه، این باگو رفع کردن اما شناسه براش تعریف نکردن این کار باعث شد که لینوکس دبیان متوجه این اپدیت نشه. و به مدت یک سال این حفره باز مونده و مورد سواستفاده هکر ها قرار گرفته.

ناگفته نماند که این باگ کتابخانه‌ Libheif که فیکس کردن، در اواسط سال ۲۰۲۵ بوده و موقعی که تو سال ۲۰۲۶ دبیان اپدیت میده متوجه این اپدیت کتابخانه Libheif میشه.

@ClickUniversity

تاریخچه User-Agent مرورگرها.

User-Agent
یکی از قدیمی‌ترین بخش‌های HTTP و مرورگرهاست
.
اما چرا User-Agentها این‌قدر عجیب و طولانی شدن؟
این مقاله تاریخچه User-Agent Stringها و دلیل شکل‌گیری فرمت امروزی اون‌ها رو بررسی می‌کنه.

🔗 Link

@ClickUniversity

عینک‌های هوشمند متا Meta که مدت‌ها سر زبان‌ها بود رو یادتونه، حالا به خاطر بحران حریم خصوصی دارن توی بازارهای مختلف به مشکل می‌خورن.
یه زنجیره بزرگ عینک‌فروشی تو هلند و بلژیک فروشش رو کامل متوقف کرده. دلیلش فقط تصمیم تجاری نیست؛ بحث حقوقی و فشار افکار عمومیه. بحث اصلی هم دوربین مخفی این عینکه که خیلیا معتقدن بدون اجازه از مردم فیلم می‌گیره. تو انگلیس هم یه سری پاب و رستوران و حتی دادگاه استفاده ازش رو ممنوع کردن.
جالب‌تر از همه یه دعوای حقوقیه که تو آمریکا علیه متا راه افتاده. ادعا شده ویدیوهایی که با این عینک گرفته شده، از جمله فیلم‌های داخل خونه‌ها، بدون اطلاع کاربران به یه پیمانکار در کنیا فرستاده شده تا مدل‌های هوش مصنوعی متا باهاش آموزش ببینن. یعنی آدمایی که حتی عینک هم نداشتن، بدون اینکه بدونن فیلم‌هاشون توسط یه غریبه تو یه کشور دیگه دیده شده.
متا می‌گه عینک‌ها یه چراغ چشمک‌زن دارن که موقع فیلم‌برداری روشن می‌شه و کاربر نمی‌تونه خاموشش کنه. ولی خب یه سری تونستن با دستکاری این چراغ رو بپوشونن و همین بحث‌ها رو داغ‌تر کرده.
تصمیم اون زنجیره هلندی هم یه جور محافظت از خودشه. تو کشوری مثل هلند، سازمان‌های حقوق مصرف‌کننده تهدید کردن که اگه متا حریم خصوصی کاربران رو رعایت نکنه، شکایت می‌کنن و جریمه‌های سنگینی در انتظارشه. برای یه فروشنده هم ریسک اینکه محصولش تو این دعواها گیر بیفته، خیلی بیشتر از سود فروششه.

حالا باید ببینیم این تصمیم چقدر روی بقیه فروشنده‌ها و خود متا اثر می‌ذاره و آیا این عینک‌ها بازم تو بازار می‌مونن یا سرنوشتشون عوض می‌شه.

@ClickUniversity

راننده‌ی تسلا مدل S پلید تو جاده بدون محدودیت سرعت آلمان با ۲۸۶ کیلومتر بر ساعت می‌رفت که لاستیک عقب ترکید و ماشین کامل اوراق شد. خودش زنده موند ولی چند ماه درمان داره.

لاستیک از نوع Goodyear Eagle F1 SuperSport بود که آوریل ۲۰۲۶ به خاطر نقص فنی فراخوان شده بود. راننده می‌گه از این فراخوان خبر نداشت.

اینجا یه شکاف اعتمادی مهم خودش رو نشون می‌ده. یه ماشین برقی که همه‌چیزش کامپیوتری و هوشمنده، ولی نسبت به یه لاستیک معیوب که تو لیست فراخوان بوده هیچ هشداری نمی‌ده.

نکته‌ی بعدی وزن و قدرت ماشینه. ۱۰۲۰ اسب بخار قدرت و حدود ۲.۳ تن وزن، فشار زیادی به لاستیک‌ها میاره. راننده گفته تایر قبلی رو فقط بعد از ۱۰ هزار کیلومتر عوض کرده.

بحث اعتماد: اینجاست که بعضیا به خودروهای برقی اعتماد نمی‌کنن، چون حس می‌کنن شفافیت تو نگهداری ندارن. باتری که عمرش مشخص نیست و تعویضش گرونه، حالا هم لاستیک که مصرفش بالاست و راننده باید خودش همه‌چیز رو چک کنه.

این حادثه فقط یه تصادف با سرعت بالا نیست. ماشینی که انتظار می‌ره امنیتش بالاترین سطح باشه، تو یه بخش ساده مثل لاستیک هیچ محافظتی نکرده.

@ClickUniversity

یه کتابخانه یی هست به نام Plasma UI.
و یک کتابخانه‌ی React + TypeScript برای ساخت رابط‌هایی با ظاهر Liquid Glass، ولی نکته‌ی جالبش اینه که پنل‌ها فقط شیشه‌ای نیستند؛ واقعاً حالت مایع و فیزیکی پیدا می‌کنند.
به طور مثال شما دو تا div با عرض و ارتفاع یکسانی دارید و ازین کتابخانه برای استایل دهی استفاده کردید٬
مادامی که این دو div رو بهم نزدیک کنید باهم مخلوط میشن و دو باره اگه از هم جدا کنید٬ جدا میشن باز همون استایل خودشو حفظ کرده، مثل مایع آب.

برای درک این موضوع بهتره خودتون برید داخلش و امتحان کنید.

@ClickUniversity

زبان Rust در مایکروسافت به «سطح یک» (Tier-1) ارتقا یافت!

یعنی اینکه قراره تو بخش های حساس ویندوز از زبان Rust استفاده بشه مثله: درایورها، هسته ویندوز و سرویس‌های ابری آژور.
و قراره قسمت هایی که با زبان C/C# نوشته شدن رو با Rust جایگزین کنن.

@ClickUniversity

در این صفحه شما میتونید به 100 قالب اماده بر پایه Shadcn/ui استفاده کنید.

این Shadcn Studio به دو صورت رایگان و پولی اینهارو بهتون میده.
این صفحات با تکنولوژی‌های React، Next.js و Tailwind CSS توسعه یافته‌. و به درد توسعه دهندگانی که نمیخوان پروژه از صفر زده بشه میخوره و یا به درد استارتاپ هایی که میخوان کارشون سریع بگیره میخوره.
🔗Link

@ClickUniversity

رایانه تک برد Raspberry Pi دیگه اون کامپیوتر ۳۵ دلاری سابق نیست.

شرکت Raspberry Pi از اول اکتبر قیمت مدل‌های ۲ گیگابایتی Raspberry Pi 4 و Raspberry Pi 5 رو ۱۲.۵ دلار افزایش داده. یعنی Pi 4 با ۲GB رسیده به ۶۷.۵ دلار و Pi 5 به ۷۷.۵ دلار.

دلیل اصلی، گرون شدن شدید حافظه‌ست. هزینه حافظه طی دو سال اخیر به‌شدت بالا رفته و Raspberry Pi هم میگه فعلاً راهی جز انتقال بخشی از این هزینه به قیمت محصول نداشته.

جالب اینجاست که همین فشار قیمت حافظه از قبل هم باعث افزایش قیمت مدل‌های مختلف Raspberry Pi شده بود و حتی مدل‌های قدیمی‌تر حالا دوباره جذاب‌تر شدن.

یعنی اگر یه Raspberry Pi قدیمی گوشه کمد داری، شاید وقتشه دیگه بهش به چشم «وسیله بلااستفاده» نگاه نکنی.

@ClickUniversity

طراحی سیستم Spotify؛

یه سؤال مصاحبه System Design.

اگر قرار باشه Spotify را طراحی کنیم، معماری سیستم چگونه خواهد بود؟

در یک مصاحبه واقعی معمولاً روی یک یا دو قابلیت اصلی تمرکز می‌شود، اما این مقاله یک نمای کلی از نحوه طراحی چنین سیستمی ارائه می‌دهد و سپس می‌توان هر بخش را عمیق‌تر بررسی کرد.

🔗 READ

@ClickUniversity

خوب خوب.
یه سایت پیدا کردم هلو که ایکون های انیمیشنی دارن و اماده استفاده برا ریکت.
نکته ماجرا اینجاست که انیمیشن هاش بهینس اینطوری نیست که سایت رو سنگین کنه.
https://animateicons.in/

Nuxt 5
زیرساخت جدید Nitro v3 .

Nitro v3
قراره Server Engine جدید Nuxt باشه و قابلیت‌هایی مثل Task Runner، Cron Job، WebSocket و H3 v2 رو به همراه بیاره.

در کنار این‌ها، چند تغییر Breaking هم در راهه که قبل از مهاجرت به Nuxt 5 ارزش بررسی دارن.

🔗 Read

@ClickUniversity

اگه ازون دسته از برنامه نویس هایی هستی که از AI در پروژهات استفاده میکنی٬ آیا میدونستی که ما یه پدیده داریم به نام AI Slop؟
این پدیده چیه آقاجان٬ AI میاد برات کد مینویسه که :

اجرا می‌شه.

زبان TypeScript آن را قبول می‌کنه.

از تست ها هم پاس میشه.

ولی معماری پروژه کم‌کم خراب می‌شه و به این خراب شدن به مرور میگن AI Slop ٬ خوب ما میخوایم پروژمون استاندارد بمونه و اگر بعدا ها تغییرش دادیم به مشکل نخوریم.
اما یکسری راهکار هایی داره دراین خصوص میتونید روی این متن کلیک کنید و مقاله مربوطه رو بخونید.

@ClickUniversity

ترامپ یه کارگروه جدید درست کرده به اسم «نیروی ابرهوش» و ریاستش رو سپرده به جی کلیتون، مدیر اطلاعات ملی آمریکا. ترکیب رهبری این گروه هم مشخص شده؛ اندرو فرگوسن از FTC، امیل مایکل از پنتاگون و اسکات کوپور از سازمان مدیریت کارکنان توش حضور دارن.

این کارگروه قراره کل تلاش‌های دولت فدرال تو حوزه هوش مصنوعی رو هماهنگ کنه تا آمریکا تو این زمینه از بقیه دنیا عقب نیفته. تو ۱۲۰ روز آینده هم یه گزارش کامل درباره فرصت‌ها و خطرهای هوش مصنوعی می‌دن و مشخص می‌کنن دولت باید چطور با تهدیدهای سایبری مرتبط با این فناوری برخورد کنه.

ولی نکته‌ی جالب ماجرا اینجاست که اسمش رو گذاشته «ابرهوش» یا همون SI، نه هوش مصنوعی یا AI. ترامپ اواخر سپتامبر تو یه فرمان دستور داده تو تمام مکاتبات و اسناد رسمی دولت از واژه «ابرهوش» استفاده بشه. خودش دلیلش رو اینطور توضیح داده که واژه «مصنوعی» باعث می‌شه این فناوری «جعلی» به نظر برسه. به نظرش این تکنولوژی دیگه فقط یه ابزار مصنوعی نیست، بلکه داره به یه سطحی از هوش می‌رسه که فراتر از یه ماشین ساده‌ست.

این تصمیم واکنش‌های متفاوتی هم به همراه داشته. ایلان ماسک بلافاصله اعلام کرد که اسم بخش هوش مصنوعی اسپیس‌ایکس رو از SpaceXAI به SpaceXSI تغییر می‌ده. ولی بعضی کارشناسا می‌گن استفاده از لفظ «ابرهوش» می‌تونه باعث سردرگمی بشه، چون تو دنیای فناوری معمولاً ابرهوش به سیستم‌هایی گفته می‌شه که از هوش انسانی هم جلوترن، نه صرفاً مدل‌های زبانی امروزی.

جمع‌بندی: این کارگروه قراره به جای هر وزارتخونه و سازمانی که مستقلاً تو حوزه هوش مصنوعی کار می‌کنه، یه صدا و یه استراتژی واحد برای کل دولت آمریکا تعریف کنه.

@ClickUniversity