ضحاک ماردوش و فریدون

گفتار دوم : خوالیگری کردن اهریمن و روییدن مارها بر دوش ضحاک

پس از همدست شدن ضحاک به خون پدرش و نشستن بر تخت او، اهریمن خود را به سان جوانی سخن‌گو و پاک بیاراست و به درگاه ضحاک رفت. او ضحاک را بسیار تمجید کرد و خود را خوالیگری (1) زبردست خواند. ضحاک، کلید خورش‌خانه‌ی شاهی را بدو سپرد.

بدو گفت اگر شاه را در خورم
یکی نامور پاک خوالیگرم
چو بشنید ضحاک بنواختش
ز بهر خورش جایگه ساختش

در آن زمان، خوراک بیشتر مردم از گیاهان بود و پرورش جانوران برای بهره از گوشت آن‌ها چندان رایج نبود. اهریمن بدکردار آهنگ کشتن جانوران کرد و از مرغان و چارپایان خوراک‌هایی را فراهم آورد. بدین سان، ضحاک را همچون شیر، با خوردن گوشت و خون پرورش داد و دلیر ساخت و کاری کرد تا هرچه به ضحاک امر دهد، آن را انجام دهد.

ز هر گوشت از مرغ و از چارپای
خورشگر بیاورد یک یک به جای
به خونش بپرورد بر سان شیر
بدان تا کند پادشا را دلیر
سخن هر چه گویدش فرمان کند
به فرمان او دل گروگان کند

نخست برای ضحاک خوراکی از زرده تخم‌ مرغ فراهم آورد و با آن خوراک، او را نیرومند ساخت. روزهای دیگر خوراک‌هایی از کبک، مرغ، بره و راسته گاو به پیشگاه ضحاک تقدیم کرد. چون ضحاک از آن خوراک‌ها بخورد، بیشتر دل به اهریمن سپرد و از عملش شگفت آمد. ضحاک به خوالیگر گفت: ای نیک‌خو، هر آرزویی داری از من بخواه تا برایت فراهم کنم.

چو ضحاک دست اندر آورد و خورد
شگفت آمدش زان هشیوار مرد
بدو گفت بنگر که از آرزوی
چه خواهی بگو با من ای نیک‌خوی

اهریمن بدو گفت: ای پادشاه، همیشه شاد و فرمانروا باشی، اگرچه دانم مرا این جایگاه نیست اما از آن‌جا که تو را سخت دوست دارم، خواهان آنم که شاه دستوری دهد تا دو دوش او را ببوسم و چشم و روی خود را بر آن بمالم.

یکی حاجتستم به نزدیک شاه
و گرچه مرا نیست این پایگاه
که فرمان دهد تا سر کتف اوی
ببوسم بدو بر نهم چشم و روی

ضحاک که از اندیشه اهریمن آگاه نبود، او را دستور به این کار داد. چون اهریمن دوش او را بوسید، ناگاه ناپدید گشت و از دو دوش ضحاک، دو مار سیاه بیرون آمدند.

ببوسید و شد بر زمین ناپدید
کس اندر جهان این شگفتی ندید
دو مار سیه از دو کتفش برست
غمی گشت و از هر سویی چاره جست

ضحاک بسیار اندوهگین گشت و از هر جای چاره‌ای جست‌. سر انجام هر دو مار را از دوش ببرید، اما آن دو مار سیاه، همانند شاخه درخت بار دیگر از دوش شاه درامدند‌. از هر سویی پزشکان فرزانه گرد آمدند اما هیچ یک چاره‌ی درد ضحاک را ندانستند.

پزشکان فرزانه گرد آمدند
همه یک به یک داستان‌ها زدند
ز هر گونه نیرنگ‌ها ساختند
مر آن درد را چاره نشناختند

آن گاه اهریمن خود را به شکل یک پزشک فرزانه دراورد و به نزد ضحاک رفت و به او گفت: چاره مارها بریدن آن‌ها نیست. برای آن‌ها خوراک فراهم آور و آن‌ها را با خوراک، آرام ساز تا گزندی به تو نرسانند‌. خوراک آن‌ها را از مغز مردم تهیه کن؛ باشد که از این خوراک، مارها بمیرند.

خورش ساز و آرامشان ده به خورد
نباید جز این چاره‌ای نیز کرد
به جز مغز مردم مده‌شان خورش
مگر خود بمیرند از این پرورش

بنگر که اهریمن در این گفت و گو چه هدفی را دنبال می‌کرد. تا پنهانی چاره‌ای کند که دنیا را از مردم خالی سازد.

نگر نرَه دیو اندر آن جست و جو
چه جست و چه دید اندر این گفتگو
مگر تا یکی چاره سازد نهان
که پردخته گردد ز مردم جهان

 
پی‌نوشت‌ها :
1- خوالیگری به معنای طباخی و آشپزی هستش.

درمورد ماهیت مارهای روی دوش ضحاک و خوراکشون در منابع مختلف مطالب زیادی گفته شده. به گفته‌ی برخی منابع، مارهای ضحاک در واقع مار نبودن، بلکه دوتا زائده‌ی گوشتی بودن که بر اثر بیماری روی شونه‌هاش پدید اومده بودن و ضحاک می‌تونست اون‌ها رو تکون بده و حضار و مردم رو بترسونه. یه سری منابع می‌گن مارهای روی دوش ضحاک در واقع ابزاری برای استفاده‌ی سیاسی ضحاک بودن. ضحاک پس از سالیان طولانی حکومت استبدادی، این احتمال رو می‌داد که مردم بر علیهش قیام کنن. در تمام منابع تاکید شده که خوراک مارها "مغز سر دو مرد جوان" هستش و روی "جوان" بودنشون تاکید شده. چرا مغز پیرها نه؟ چون بیشترین تهدید قیام و سقوط حکومت ضحاک، از سمت جوان‌ها بود که اندیشه‌های جدید داشتن؛ و پیرها تهدید خاص و عامل قیام به حساب نمیومدن. ضحاک با ریختن خون جوان‌ها و خوروندن مغزشون به مارها، احتمال سقوط رو پایین‌تر میاورد تا سال‌های بیشتری بتونه به حکومت دیکتاتوری خودش ادامه بده.

آشنا نیست؟

ایرانیای خارج از کشور که توی فراخوان شرکت کردن واقعا آدمای با شرفی هستن. طرف با هزار زور و زحمت از چنگال ج.ا فرار کرده و الان هم آزادیشو داره هم امنیتشو و هم پایداری اقتصادیشو. خیلی راحت می‌تونه بگه "به من دیگه مربوط نیست". اما با این حال تصمیم گرفته برای وطنش و مردمش شرکت کنه. دمشون گرم جدی.

تولدت مبارک علی🖤
فراموشت نمی‌کنیم

من بشخصه به زندگی پس از مرگ اعتقادی ندارم. دیدگاه من به مسئله وجودیت انسان یه دیدگاه بیولوژیکه و اسپریچوال نیست؛ که یعنی تمام شخصیت یک انسان و خودآگاهیش رو بیولوژیک و ناشی از مدارهای مغزی‌ش می‌دونم؛ نه ناشی از چیزی به اسم "روح" که درون کالبدش قرار داره. دیدگاهم نسبت به مرگ یک کلید خاموش برای این مدارهاس. نورون‌ها دیگه فعالیت نمی‌کنن و برای همین فرد خوداگاهی‌ش از زنده بودن خاموش می‌شه و تمام. مشابه‌ترین وضعیت بهش موقعیه که خوابیم و رویایی نمی‌بینیم: خاموشی خودآگاه و تاریکی، بدون اینکه خودمون متوجهش باشیم.

هدف پیش فرض هر جانداری بقا پیدا کردنه؛ چه به صورت بقای شخصی و چه به صورت بقای ژن‌ها با تولید مثل. در بعضی از جاندارها این هدف جنبه‌ی سازمان یافته‌تری پیدا کرد و نتیجه‌ش به وجود اومدن سیستم عصبی داخلشون بود که هماهنگی کارها رو برای بالابردن احتمال بقا تا بیشترین حد ممکن انجام بده. در نقطه‌ای از مسیر تکامل مغز انسان، پیچیدگی شناختی به حدی بالا رفت که این سیستم عصبی به توانایی‌های خاصی دست پیدا کرد. توانایی‌هایی مثل تفکر انتزاعی، درک از زمان و پیش‌بینی آینده. این توانایی‌ها زمینه‌ی آگاه شدن از فناپذیری رو فراهم کردن. گونه‌ی هوموساپینس نه تنها با مفهوم مرگ آشنا شد، بلکه تونست "نبودن" خودش رو به صورت انتزاعی و زمانی تصور کنه. این تصور برخلاف هدفی بود که مغز براش طراحی شده بود. بقا همچنان در اولویت بود و به همین دلیل قوای شناختی مغز دوباره دست به کار شد و پا رو فراتر از مرگ بیولوژیک گذاشت. مغز گونه‌ی هوموساپینس با ساختن مفهوم دنیای پس از مرگ، بقای ابدی خودش رو تضمین کرد. خودآگاهی‌ای که جنبه‌ی بیولوژیک داشت و ناشی از سیناپس بین نورون‌های کورتکس بود، مفاهیم انتزاعی غیربیولوژیک مثل "روح" رو خلق کرد تا به مفهوم فناپذیری خودش غلبه کنه. برای همین در طول تاریخ شاهد انواع دیدگاه‌ها درمورد زندگی پس از مرگ هستیم که شاید تفاوت‌های به شدت زیادی داشته باشن اما همه شون روی یک موضوع اتفاق نظر دارن : بقا پس از مرگ ادامه داره.

دوتا عکس بالا رو سر کلاس آناتومی عملی گرفتم. از ترم دوم دانشگاه توی گالریم دارم و هر از گاهی برمیگردم و دوباره بهشون نگاه می‌ندازم. عکس جمجمه‌ی یک انسان. با اینکه تفکرم درمورد فناپذیر بودن انسان و نبود زندگی پس از مرگ رو از خیلی قبل‌تر از اون موقع داشتم اما‌ اولین باری که کاملا جدی با این قضیه مواجه شدم موقعی بود که اون جمجمه رو دستم گرفتم. به این فکر کردم که این آدم یک زمان مثل من زنده بود، شخصیت خودش رو داشت، علایقی که ازشون لذت می‌برد، رویاهایی که قصد داشت بهشون برسه و آینده‌ای که انتظارش رو می‌کشید. روی یکی استخون‌های سرش شکستگی‌ای بود که اگر این فرد زنده بود می‌شد مغزش رو زیر اون شکستگی دید. از اون شکستگی به داخل نگاه کردم، هیچ مغزی وجود نداشت، که برای من به این معنی بود که این آدم دیگه وجود نداشت. شخصیتش، علایقش، رویاهاش و تفکراتی که منحصر به فردش می‌کردن دیگه وجود نداشتن. کجا رفته بودن؟ آیا واقعا این آدم دیگه وجود نداشت؟ آیا واقعا دنیای پس از مرگی وجود نداره که آگاهی و فردیت این آدم بهش منتقل شده باشه؟ آیا همه‌مون قراره همین شکلی خاموش بشیم بدون اینکه خودمون از خاموش شدنمون خبر داشته باشیم؟ همه‌ی این فکرها اون موقع و بارهای دیگه‌ای که به این عکس نگاه کردم به ذهنم اومد و هر دفعه منطقم به این نتیجه رسید که این آدم وجود نداره چون مغزش دیگه وجود نداره. اما یه بخش دیگه از مغزم این منطق رو قبول نمی‌کنه و مثل همه‌ی کسایی که باور دارن فنا ناپذیر هستن می‌خواد باور کنه آگاهی و فردیت این آدم همچنان وجود داره و به جای دیگه‌ای منتقل شده. یک کشمکش بین بخش منطقی و بخش احساسی‌م.

از بعد 18 و 19 دی ماه این کشمکش‌ها بیشتر شده‌ن. هر دفعه که به جاویدنام‌ها فکر می‌کنم و عکس و فیلماشون رو می‌بینم همچنان منطقم می‌گه که این آدم‌ها دیگه وجود ندارن. اما یه بخش دیگه نمی‌تونه این رو قبول کنه. این‌ها آدمایی بودن که هرروزه در کنار من بودن و نمی‌تونه قبول کنه اون همه شخصیت منحصر به فرد، اون همه علایق متفاوت، اون همه آرزو و رویا و اون همه آینده به یک باره ناپدید شده باشن. من معمولا برای هر دیدگاهم یه درصدی از اشتباه بودن رو در نظر می‌گیرم؛ و در این برهه بیشتر از هر برهه‌ی دیگه‌ای امیدوارم دیدگاهم درمورد وجود نداشتن زندگی پس از مرگ اشتباه باشه.

روی بنر پل هوایی نوشتن "فرعون بار دیگر غرق خواهد شد". جدی هیچکدوم از کسایی که توی نصبش نقش داشتن چه خود طراح، چه مسئول هماهنگی و تایید و چه نصاب یک دفعه پیش خودشون فکر‌ نکردن که موسی یهودی بود و فرعون دشمن یهود؟ عاشق اینم که همیشه می‌شه روی خریتتون حساب باز کرد.

شعار دادن توی دانشگاه یه لول دیگه‌ای از جرات و شرافت رو می‌طلبه. اینکه با هزار زحمت قبول بشی و با علم به این قضیه که اطلاعاتت رو کامل دارن و هر لحظه می‌تونن تمام زحمتات رو تبدیل به هیچ کنن بیای و حرفت رو بزنی اصلا کار راحتی نیست. دم همه‌شون گرم بابت شرافت و شجاعتشون؛ مخصوصا بچه‌های دانشگاهای آریامهر، پلی‌تکنیک، ملی و فرح.

خیلی باید احمق باشی که تصور کنی از اونی که وصیت‌نامه نوشته و خودش رو انداخته جلوی گلوله، بیشتر حالیته و بهتر می‌دونی چه باید کرد.

برخلاف تحقیقات گسترده‌ای که برای متوقف کردن مرگ انجام می‌شه، از نظر من مرگ باید در جوامع وجود داشته باشه و انسان‌ها نباید بهش غلبه کنن. انسان‌ها عاشق تکرار کردن الگوها هستن؛ چون بهشون احساس آشنا بودن رو می‌ده و این آشنا بودن براشون به شکل امنیت و تحت کنترل داشتن اوضاع تفسیر می‌شه. هرچقدر سنشون بالاتر می‌ره این الگوها بیشتر تثبیت می‌شن و خروج ازشون سخت‌تر می‌شه؛ دیدگاه‌ها و تفکراتی که داشتن بیشتر داخل شخصیتشون ریشه میدوونن و جاشون محکم‌تر می‌شه. فرد به تدریج نمی‌تونه باورهاش رو زیر سوال ببره چون این کار باعث می‌شه شخصیتش زیر سوال بره و به پوچی برسه؛ و پوچی چیزی هستش که انسان‌ها همیشه ازش فراری هستن. برای همین همه‌ی ما کسایی رو می‌شناسیم که با وجود همه‌ی مدارک موجود علیه اشتباه بودن عقیده‌شون، همچنان قانع نمی‌شن. چون پیروی از یه عقیده‌ی اشتباه-اما آشنا- رو به پوچی ترجیح می‌دن. هرچند همیشه استثناهایی این وسط وجود دارن اما توی اقلیتن. اکثریت انسان‌ها با بالا رفتن سنشون انعطاف پذیری شخصیتشون رو از دست می‌دن و در برابر تغییر و دیدگاه‌های جدید گارد سخت‌تری رو می‌گیرن. مرگ، به عنوان عاملی که به تدریج تفکرهای قدیمی رو کنار زده و راه رو برای ایده‌ها و تفکرهای جدید باز کرده، نقش زیادی توی سرعت دادن به پیشرفت جوامع انسانی داشته. پیشرفت در جوامع وقتی صورت گرفت که افرادش با عقیده‌های قبلی مواجه شدن و تا وقتی که فرصت تغییر داشتن اون‌ها رو تغییر دادن و بعد با مرگشون فرصت‌ رو به نسل‌های جدید دادن تا این چرخه رو تکرار کنن. اگر مرگی وجود نداشت احتمالا پیشرفتی توی جوامع صورت نمی‌گرفت؛ یا سرعتش به قدری کم بود که الان ممکن بود حتی شهرنشینی و تمدنی صورت نگرفته باشه چون بزرگان قبایل شکارچی-گردآورنده معتقد بودن سبک زندگی یکجا نشینی با باورها و ارزش‌هاشون در تضاده.

درمورد جامعه‌ی ایران هم همین نظر رو دارم. حتی اگر همه چیز هم عوض بشه ما یه تعداد قابل توجهی از کسایی رو داریم که کل شخصیت و باوراشون بر پایه‌ی پروپاگاندا شکل گرفته. باورها و ارزش‌هایی که کاملا ریشه دووندن و نقض کردنشون مساویه با به پوچی رسیدن این افراد. این تعداد که قابل چشم پوشی هم نیستن رو کاری نمی‌شه کرد و خیلی وقته که از حالت انعطاف پذیرشون در اومدن؛ پس اگر همه چیز هم تغییر کنه، جامعه حداقل یکی دو نسل باید بره جلوتر تا یه تغییر اساسی رو مشاهده کنیم.

کشته شدن ضحاک بهترین خبری هستش که توی زندگیم شنیده‌م. هرچند از نظرم نباید اینقدر راحت می‌مرد. می‌تونم بگم از بعد ۱۸ و ۱۹ دی این اولین روزیه که از ته دل خوشحالم.
به امید آزادی، پاینده ایران.

گنده گوزیِ بدون پشتوانه این شکلیه که نیروی هواییت و پدافندی که ساختی حتی قابلیت زدن جنگنده‌های نسل ۴ رو ندارن اما برای کشورایی که نسل پنجم جنگنده رو دارن شاخ و شونه می‌کشی و تهدیدشون می‌کنی به نابودی. نتیجه‌ش این می‌شه که خلبان اسرائیلی صبح به صبح یه شات اسپرسو میزنه سوار F35 می‌شه و توی آسمونی که به نظر میاد ارث باباش باشه برای خودش می‌گرده و میچرخه و بدون اینکه کسی بتونه کاریش کنه هدفشو می‌زنه و برمیگرده و برای حمله بعدی آماده می‌شه. این سمت هم معتقدن چون طبق اساطیرشون الله برای اصحاب فیل ابابیل فرستاد برای این‌ها هم قراره یه همچین چیزی بفرسته؛ و متاسفانه نمی‌تونن باور کنن که نه الله و نه ابابیل قرار نیست به‌ کارشون بیاد. این وسط فقط F22 به کارشون میاد که اونم دستِ طرف مقابلشونه؛ یه باختِ بزرگ معذرت.

منظورت چیه برادر؟ از اینی که هست هم کامل‌تر؟ نکنه می‌خوای جنگنده‌ها و بمب‌افکنا رو بیاری توی حیاطمون پارک کنی؟

پسر وضعیت ته خنده‌س با نیروی هوایی‌ای که قدمت جنگنده‌هاش به ما‌ قبل تاریخ می‌رسه و نیروی دریایی‌ای که آلردی نابود بود و داره نابودتر میشه به ۱۷ تا کشور اعلان جنگ کردن و معتقدن قراره همه‌شونو بزنن و برنده بشن. مشتی کوتاه بیا ناموسا مضحکه‌مون کردی حتی همون الله‌تون هم اگر وجود داشته باشه نمی‌تونه این حجم از گنده گوزیدن رو جمع و جور کنه‌.

دوتا نکته‌ی قابل توجه که به نظرم نیازه دوباره یادآوری بشن و بیشتر بهشون دقت بشه :

1- تغییر پرچم ایران داخل توییتر به شیر و خورشید از دوماه پیش توسط ایلان ماسک که یکی از نزدیکترین افراد به ترامپه
2- ساپورت کردن اینترنشنال از پهلوی از چندماه پیش به عنوان یه رسانه‌ی مرتبط با اسرائیل و نتانیاهو

با همین دوتا نکته می‌شه به نتایج جالبی رسید. برداشت از این قضیه با خودتون. اتفاق‌هایی که قراره بیفتن، نقشه و استارتشون از خیلی وقت پیش خورده.