درمورد‌ اسپرایت‌ها این رشته پست رو می‌تونید بخونید

ما و همه‌ی شکل‌های دیگه‌ی حیات محصول مرگ ستاره‌هاییم.

میلیون‌ها سال خورشید داره به عنوان تامین کننده‌ی انرژی حیات عمل می‌کنه. جاندارهایی که می‌تونن از انرژی خورشید استفاده کنن اون رو به شکلی درمیارن که برای جاندارهای دیگه قابل استفاده باشه. اما انرژی به تنهایی نمی‌تونه کاری رو از پیش ببره. نیازه که اتم‌ها وجود داشته باشن تا بتونن انرژی رو برای پدید آوردن و ادامه دادنِ حیات به کار ببرن.

کربن به عنوان اتمی که تقریبا توی همه‌ی مولکول‌های بیولوژیک وجود داره مهم‌ترین نقش رو در تشکیل و ادامه‌ی حیات داره؛ به طوری که حیاتِ روی زمین رو به اصطلاح می‌گن حیاتِ بر پایه‌ی کربن.
ما می‌دونیم که خورشید داره به طور پیوسته با همجوشی هسته‌ای هیدروژن رو به هلیم تبدیل می‌کنه‌. این واکنش همین جا به پایان می‌رسه و تنها عنصری که خورشید توانایی تولیدش رو داره هلیم هستش. پس کربن از کجا اومده؟ اتم‌های بیولوژیکِ دیگه چطور؟

تنها نقطه از کیهان که عنصری با عدد اتمی بالاتر از هلیم به وجود میاد قلبِ یک ستاره‌ هستش. میزان سنگین بودن عنصری که یک ستاره می‌تونه تولید کنه به جرم اون ستاره بستگی داره. هرچقدر جرم ستاره بیشتر باشه می‌تونه فشار بیشتری رو برای غلبه کردن بر نیروی دافعه‌ی بین هسته‌ی اتم‌ها ایجاد کنه و هسته‌های سنگین‌تری رو به وجود بیاره.

اتم کربن حاصل یه فرایند نادر و پرفشار به اسم فرایند آلفای سه گانه (Triple-alpha process) هستش. در این فرایند سه اتم هلیم تحت فشار بالا به همدیگه می‌پیوندن و اتم کربن رو به وجود میارن. این فرایند فقط توی یه ستاره با جرم بالا انجام می‌شه و خورشید ما میزان جرم کافی برای انجام این فرایند رو نداره.

ستاره‌های پرجرم موقع مرگ تحت فرایندی به اسم ابرنواخر یا سوپرنوا (supernova) منفجر می‌شن. بعد از انفجار، ستاره میزان زیادی از عنصرهایی که داخلش تولید شده بود رو به فضای اطراف پراکنده می‌کنه و به جاهای دوردست می‌رسونه.
منظومه‌ی شمسی ما در ابتدا یک ابر مولکولی متشکل از گاز و غبار باقی مونده از مرگ و سوپرنوای ستاره‌های پرجرم بود. داخل نقطه‌ای از این ابر مولکولی، تحریکی ایجاد شد و باعث شد خورشید ما شکل بگیره و شروع به درخشش و تولید انرژی کنه. باقی مونده‌ی این ابر مولکولی که غنی از فلزات و عناصر با عدد اتمی بالا بود شروع به چرخیدن اطراف خورشید کرد و سیاره‌ها رو به وجود اورد.

بعد از تشکیل زمین، تا مدت زیادی سطحش داغ بود و پیوسته مورد بارش‌های شهابی قرار می‌گرفت که باعث می‌شد عناصر جدید بهش اضافه بشن. این شهاب‌ها اکثرا حاصل سوپرنواهای ستاره‌های دیگه بودن. بعد از مدتی، زمین خنک‌تر شد و سطحش غنی از مولکول‌های مختلف شد.
انرژی نور خورشید باعث شد این مولکول‌ها باهم دیگه پیوند بخورن و مولکول‌های اولیه‌ی حیات به وجود بیان. از جمله اتم کربن که ستون فقرات این مولکول‌ها به شمار می‌رفت. بعدها این مولکول‌های اولیه پیچیده‌تر شدن و اولین سلول‌ها رو به وجود آوردن. این سلول‌ها هم به تدریج تکامل پیدا کردن و پیشرفته‌تر شدن و در نهایت همه‌ی شکل‌های امروزی حیات از جمله ما رو به وجود اوردن.

درسته که خورشید انرژی حیات رو تامین می‌کنه اما ماده‌ی حیات رو خورشید به وجود نیاورده. تقریبا تموم اتم‌های کربن بدن ما و حتی اتم‌های سنگین‌تری که روی زمین وجود دارن همگی توی قلب یه ستاره پرجرم تولید شدن و به منظومه شمسی رسیدن. حیات ما حاصل از مرگ ستاره‌هایی بود که عنصرهاشون رو در اختیار بقیه‌ی کیهان گذاشتن؛ بنابراین هرچند ما الان داخل منظومه شمسی زندگی می‌کنیم، اما از لحاظ بنیادی بهش تعلق نداریم و از جای دیگه‌ای اومدیم.

یه تعدادی از پستای جدید رو هنوز لینک نکرده بودم روی پیام فهرست. الان اومدم انجام بدم دیدم ظرفیت این پست برای لینک شدن تموم شده و به نظر میاد تلگرام محدودیت داره روی این قضیه.
احتمالا دوباره فهرست رو درست کنم و این دفعه هر پست رو مختص یه مبحث کنم و در نهایت هرکدوم از پست‌های فهرست رو لینک کنم روی همین پیامِ فهرست اصلی.

● نجوم

☆ستون‌های آفرینش یا Pillars of Creation
☆چرا ستاره‌ها باید می‌مردن تا ما متولد بشیم
☆آسمون شب پس از برخورد کهکشان آندرومدا
☆تکنیک دیدِ جانبی برای رصد اجرام کم‌نور
☆شهاب‌ها
☆تفاوت شهاب‌ها و دنباله‌دارها
☆ساختار دنباله‌دارها
☆چرا دنباله‌دارها در طول تاریخ شوم دونسته می‌شدن؟
☆دنباله‌دار هالی و مشاهداتش در طول تاریخ، پست اول - پست دوم - پست سوم - پست چهارم
☆صورت فلکی اوریون
☆ستاره‌های صورت فلکی اوریون
☆سحابی اوریون
☆کاوشگرهای وویجر
☆محتویات دیسک وویجر
☆طرح روی دیسک وویجر
☆گذار کوانتومی هیدروژن به عنوان واحد اندازه‌گیری بین تمدن‌ها
☆تپ‌اخترها
☆نقشه‌ی تپ‌اختری کارل سیگن از موقعیت زمین
☆پدیده‌ی tidal lock در حرکت ماه
☆لایبریشن در حرکت ماه
☆پروژه‌ی luna برای عکس‌برداری از سطح غیر قابل مشاهده ماه
☆پروژه‌ی LRO
☆فرضیه‌های به پایان رسیدن جهان هستی

.

● نوروساینس

☆معرفی یه پلی‌لیست برای نورولوژی و نوروساینس
☆نورون
☆پتانسیل عمل
☆آستانه‌ی پتانسیل عمل
☆سیناپس
☆نوروترنسمیتر، انواع گیرنده‌ها و عملکردشون
☆فاکتورهایی که نقش یه نوروترنسمیتر رو تعیین می‌کنن
☆سانتیاگو کاخال و کشفش درمورد سیستم عصبی، نوبل پزشکی1906
☆طراحی‌های کاخال از سیستم عصبی
☆ساختار شبکیه‌ی چشم انسان
☆عملکرد ناحیه‌ی fovea شبکیه چشم در دقت و جزئیات
☆دلیلِ پرنور شدن اجرام آسمانی موقع نگاه به منطقه‌ی اطرافشون
☆وابستگی درک ما از دنیای اطراف به گیرنده‌های حسی
☆پدیده‌ی سوگیری منفی و تاثیر بیشتر اتفاقات منفی روی ذهن

.

● پزشکی و فارماکولوژی

☆دلیل نام‌گذاری مهره اول گردن به اسم اطلس
☆سردرد ناشی از کمبود آب
☆سردرد الکلی
☆مکانیسم عملکرد کافئین و لیدوکائین
☆نقش دوپامین در پارکینسون و ADHD
☆مکانسیم اثر داروهای اعصاب و روان
☆چرا داروهای اعصاب و روان دارای عوارض متعدد هستن
☆مکانیسم عملکرد داروهای گروه SSRI
☆شاخص گلایسمی در مواد غذایی
☆فرایند پاسخ‌دهی سلول‌ها به کمبود اکسیژن، نوبل 2019
☆ایوان پاولف و کشف‌هاش درمورد دستگاه گوارش، نوبل 1904
☆سانتیاگو کاخال و کشفش درمورد سیستم عصبی، نوبل پزشکی1906
☆طراحی‌های کاخال از سیستم عصبی
☆ماجرای کشف فرایند فاگوسیتوز توسط ایلیا مچنیکوف، نوبل پزشکی 1908
☆فرانک نتر، خالق کتاب اطلس آناتومی نتر، پارت اول - پارت دوم
☆طرح جلد کتاب هاریسون

.

● تکامل و انتروپولوژی

☆دلیل ناتوان بودن نوزاد انسان موقع تولد
☆نقش کشف آتش در افزایش حجم مغز انسان در طول تکامل
☆تکامل مفهوم "خدا" در جوامع انسانی

.

● ماشین‌لرنینگ، دیپ‌لرنینگ و هوش مصنوعی

☆معرفی چندتا دوره برای ماشین لرنینگ و دیپ لرنینگ، پست اول - پست دوم - پست سوم
☆توضیحی درمورد پایه‌ی ریاضی مورد نیاز برای حوزه‌ی هوش مصنوعی
☆تاریخچه مدل‌های دیپ‌لرنینگ
☆توهم (hallucinaton) و knowledge cut off در مدل‌های هوش مصنوعی
☆تاثیر منفی استفاده‌ی بی‌رویه از هوش مصنوعی بر عملکرد مغز

.

●روان‌شناسی و جامعه‌شناسی

☆نقش پان‌اوپتیکون در کنترل مردم جوامع
☆پدیده‌ی سوگیری منفی و تاثیر بیشتر اتفاقات منفی روی ذهن

.

● ادبیات و اساطیر

☆حنظله بادغیسی
☆داستان شعر عقاب از پرویز ناتل خانلری : پارت اول - پارت دوم
☆ریشه‌شناسی کلمه "گیلانار" به معنی آلبالو
☆معرفی کتاب "دیروز" از هاروکی موراکامی
☆جنگ کرونوس و زئوس
☆مجازات اطلس بعد از جنگ علیه زئوس
☆باغ عدن در تورات
☆سقوط انسان از بهشت در تورات
☆ریشه شناسی کلمه‌ی "ناهید" در زبان فارسی
☆سیاره‌ی ناهید در اساطیر مختلف
☆اساطیر ایرانی که به نام سیاره‌های منظومه شمسی نام گذاری شده‌ن
☆داستان گلِ "فراموشم نکن"

.

● فیزیک

نسبیت خاص اینشتین :
☆صدق‌ نکردن قوانین مکانیک نیوتونی برای سرعت نور، پارت اول - پارت دوم
☆اصول نظریه‌ی نسبیت خاص
اتساع زمانی :
☆آزمایش ذهنی برای اثبات اتساع زمانی، پارت اول - پارت دوم - پارت سوم - پارت چهارم
☆فرمول میزان اتساع زمانی
☆پارادوکس دوقلوها
☆توقف زمان با رسیدن به سرعت نور
☆ذرات میون
طرز کار GPS :
☆استفاده از فواصل و ترکیب فواصل برای به دست آوردن موقعیت مکان، پارت اول - پارت دوم
☆ماهواره‌های GPS
☆در نظر گرفتن اتساع زمانی برای ماهواره‌های GPS

.

● شیمی

☆نحوه تشکیل عناصر از جمله کربن در قلب ستاره‌ها

رشته پست تثبیت نیتروژن و واکنش هابر :
☆دلیل نیاز جانداران به نیتروژن
☆تثبیت نیتروژن
☆گوانو و جنگ گوانو
☆واکنش هابر و تاثیرش در نجات مردم از قحطی، پارت اول - پارت دوم - پارت سوم - پارت چهارم
☆نقش فریتز هابر در جنگ جهانی اول به عنوان پدر جنگ شیمیایی، پارت اول - پارت دوم - پارت سوم - پارت چهارم

.