روی طرح جلد ویرایش بیست و یکم هاریسون یه شکل نور مانندی هستش که جدیدا بهش دقت کردم و برام سوال شد که این نور عجیب دقیقا چیه. رفتم طرح جلد ویرایشهای قبلی رو نگاه کردم و دیدم این نور از ویرایش شیشم به طرح جلد اضافه شده و بعد از اون داخل طرح جلد همهی ویرایشها وجود داره و میشه دیدش. دیفالت ذهنیم این بود که طبیعتا نمیان یه شکل رندوم رو همینجوری الکی بندازن روی طرح جلد یکی از مهمترین رفرنسهای پزشکی و داخل پونزده تا ویرایش بعدی هم تکرارش کنن. طی سرچ درمورد این شکل و طرح جلد، رسیدم به سایت خود انتشارات که اونجا درموردش نوشته بودن.
این شکل، درواقع نوری هستش که بیمار موقع معاینه شدنِ چشمش توسط افتالموسکوپ میبینه. در واقع این نور، نمادی از علم هستش و یادآور این قضیه هستش که روشناییِ علم چطور به پزشکها برای درمان بیماریها و کاهش رنج بشریت کمک میکنه. خیلی نمادگرایی قشنگی بود.
این شکل، درواقع نوری هستش که بیمار موقع معاینه شدنِ چشمش توسط افتالموسکوپ میبینه. در واقع این نور، نمادی از علم هستش و یادآور این قضیه هستش که روشناییِ علم چطور به پزشکها برای درمان بیماریها و کاهش رنج بشریت کمک میکنه. خیلی نمادگرایی قشنگی بود.
حدود دوهفته پیش یه بارش شهابی داخل آسمون بود و از اونموقع میخواستم بشینم درمورد شهابها و دنبالهدارها و تفاوتشون اینجا بنویسم چون خیلی باهم اشتباه گرفته میشن. خلاصه که امشب درموردشون نوشتم.
شهاب (Meteor) در واقع ردی از نور هستش که بر اثر سوختگی قطعههای صخرهای و فلزی در تماس با جو زمین به وجود میاد. این قطعهها از جاهای مختلفی سرچشمه میگیرن، از جمله کمربند سیارکها بین مریخ و مشتری. جاذبهی زمین این قطعه سنگها رو که به اصطلاح بهشون شهابواره میگن به سمت خودش میکشه. شهابوارهها تحت تاثیر جاذبه به سرعت به سمت سطح زمین حرکت میکنن و به همین دلیل با مولکولهای هوای موجود در جو زمین به شدت اصطکاک پیدا میکنن. در اکثر مواقع شهابوارهها به طور کامل میسوزن و به سطح زمین نمیرسن و رد سوختگیشون توی آسمون به شکل شهاب دیده میشه. اگر شهابوارهها به قدری بزرگ باشن که جو زمین به طور کامل نتونه از بین ببرتشون به سطح زمین میرسن و بهشون میگن شهابسنگ. شهابها فقط چندثانیه توی آسمون قابل مشاهده هستن و بعد از چند ثانیه ناپدید میشن.
دنبالهدارها با شهابها خیلی متفاوتن. دنبالهدارها (comet) در واقع تودههایی از یخ، غبار و سنگ هستن که از بخشهای بیرونی منظومه شمسی مثل ابر اورت یا کمربند کویپر سرچشمه میگیرن. اندازهشون هم نسبت به شهاب خیلی بزرگتر هستش و میتونن تا چندصد کیلومتر قطر داشته باشن. دنبالهدارها برخلاف شهابها که فقط چندثانیه دووم دارن، میتونن هفتهها و ماهها توی آسمون قابل مشاهده باشن. منبع نور اصلی دنبالهدارها از خورشیده. برخلاف شهابها که خودشون میسوزن و نور تولید میکنن، دنبالهدارها در حالت عادی نوری از خودشون ندارن و نور خورشید رو بازتاب میکنن. بعضی دنبالهدارها دوره گردش دارن و هر چندسال یک بار توی آسمون نمایان میشن.
ساختار یه دنبالهدار شامل هسته، گیسو و دمهاش میشه.
هستهی دنبالهدار از یخِ آب، دیاکسید کربن جامد، کربن مونوکسید جامد و برخی مواد دیگه مثل متان، آمونیاک و ذرات سنگ و غبار تشکیل میشه.
وقتی دنبالهدار نزدیک به خورشید میشه، بخشی از هستهی جامدش ذوب میشه و به صورت یه ابر و هاله اطرافش رو فرا میگیره که بهش میگن گیسو (coma). بخشی از گیسو به پشت دنبالهدار راه پیدا میکنه و دم رو تشکیل میده.
به طور کلی دنبالهدارها دارای دوتا دم هستن : دم گرد و غباری و دم یونی.
اشعهی خورشید باعث میشه بخشی از گازهای موجود در دم یونیزه بشن. این دم یونیزه به دلیل باردار بودن و تاثیرپذیری از طرف نیروی مغناطیسی خورشید از دم گرد و غباری جدا میشه و در کنارش قرار میگیره.
عکسی که میبینید از دنبالهدار هیل - باپ (Hale–Bopp) هستش که سال 1997 در آسمون ظاهر شد و حدود 500 روز درخشید. داخلش هسته، گیسو و دمها به خوبی قابل مشاهده هستن. دم گرد و غباری به رنگ سفید و دم یونی به رنگ آبی.
هستهی دنبالهدار از یخِ آب، دیاکسید کربن جامد، کربن مونوکسید جامد و برخی مواد دیگه مثل متان، آمونیاک و ذرات سنگ و غبار تشکیل میشه.
وقتی دنبالهدار نزدیک به خورشید میشه، بخشی از هستهی جامدش ذوب میشه و به صورت یه ابر و هاله اطرافش رو فرا میگیره که بهش میگن گیسو (coma). بخشی از گیسو به پشت دنبالهدار راه پیدا میکنه و دم رو تشکیل میده.
به طور کلی دنبالهدارها دارای دوتا دم هستن : دم گرد و غباری و دم یونی.
اشعهی خورشید باعث میشه بخشی از گازهای موجود در دم یونیزه بشن. این دم یونیزه به دلیل باردار بودن و تاثیرپذیری از طرف نیروی مغناطیسی خورشید از دم گرد و غباری جدا میشه و در کنارش قرار میگیره.
عکسی که میبینید از دنبالهدار هیل - باپ (Hale–Bopp) هستش که سال 1997 در آسمون ظاهر شد و حدود 500 روز درخشید. داخلش هسته، گیسو و دمها به خوبی قابل مشاهده هستن. دم گرد و غباری به رنگ سفید و دم یونی به رنگ آبی.
Pillars of Creation
Photo
داخل مرورگر کروم کلمههای شهاب و شهابسنگ رو سرچ کنین
نتیجهی جالبی داره
نتیجهی جالبی داره
Pillars of Creation
Photo
دنبالهدار هالی تقریبا معروفترین دنبالهدار تاریخ هستش. این دنبالهدار به خاطر ویژگیهای خاصی که داره از جمله قابل مشاهده بودن با چشم غیر مسلح و دورهی گردش مداری کوتاهش همواره طی تاریخ توجه خاصی روش بوده. این دنبالهدار هر 76 سال یکبار توی آسمون ظاهر میشه. عکس بالا از آخرین باری که ظاهر شد توی سال 1986 گرفته شده. هالی سال 2061 دوباره توی آسمون ظاهر میشه.
دنبالهدارها به دو دستهی دورهای و غیر دورهای تقسیم میشن. دنبالهدارهای غیر دورهای گرانش محدود به خورشید ندارن و فقط یک بار خورشید رو میبینن و دیگه برنمیگردن. دنبالهدارهای دورهای در مدار بیضی شکل به دور خورشید میچرخن و به دو دستهی بلند مدت (دوره گردش بیشتر از 200 سال) و کوتاه مدت تقسیم میشن. هالی با دوره گردش 76 ساله جزو دنبالهدارهای دورهای کوتاه مدته.
دنبالهدارها به دو دستهی دورهای و غیر دورهای تقسیم میشن. دنبالهدارهای غیر دورهای گرانش محدود به خورشید ندارن و فقط یک بار خورشید رو میبینن و دیگه برنمیگردن. دنبالهدارهای دورهای در مدار بیضی شکل به دور خورشید میچرخن و به دو دستهی بلند مدت (دوره گردش بیشتر از 200 سال) و کوتاه مدت تقسیم میشن. هالی با دوره گردش 76 ساله جزو دنبالهدارهای دورهای کوتاه مدته.